I SA/Wa 1778/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Spółka PKP S.A. domagała się uwłaszczenia gruntu Skarbu Państwa, który był w jej posiadaniu od 1990 r. i zajęty pod infrastrukturę kolejową. Organy administracji, zarówno Wojewoda, jak i Minister, odmówiły uwłaszczenia, wskazując na niespełnienie przesłanek z ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych. Głównym argumentem było ustalenie, że część spornej działki stanowiła drogę publiczną, co wykluczało możliwość nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, gdyż naruszałoby to prawa osób trzecich (zarządcy drogi) i było sprzeczne z przepisami o drogach publicznych. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Podkreślono, że posiadanie gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. musiało być wyłączne, a zajęcie części działki pod drogę publiczną uniemożliwiało uwłaszczenie. Dodatkowo, spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów geodezyjnych dotyczących podziału działki, mimo wezwań organu I instancji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia gruntów zajętych pod drogi publiczne oraz obowiązków stron w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstw państwowych i przepisów ustawy o komercjalizacji. Interpretacja przepisów o drogach publicznych może być szersza.
Zagadnienia prawne (3)
Czy posiadanie gruntu Skarbu Państwa przez przedsiębiorstwo państwowe w dniu 5 grudnia 1990 r. może być uznane za wyłączne, jeśli część tego gruntu jest zajęta pod drogę publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie gruntu zajętego pod drogę publiczną nie może być uznane za wyłączne posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe, co uniemożliwia uwłaszczenie.
Uzasadnienie
Drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego i znajdują się w zarządzie organów drogowych, co oznacza, że nie mogą pozostawać w wyłącznym posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego. Ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną naruszałoby prawa osób trzecich.
Czy zajęcie części nieruchomości pod pas drogi publicznej stanowi negatywną przesłankę do uwłaszczenia gruntu w trybie ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie, ponieważ narusza prawa osób trzecich.
Uzasadnienie
Drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, a zarząd nimi sprawują właściwe organy drogowe. Ustanowienie użytkowania wieczystego na takim gruncie naruszałoby prawa osób trzecich, co jest sprzeczne z art. 34 ust. 4 ustawy o komercjalizacji.
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do poszukiwania dowodów na rzecz strony, która mimo wezwania nie przedstawia wymaganych dokumentów?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest zobowiązany do poszukiwania dowodów na rzecz strony, która mimo wezwania nie przedstawia wymaganych dokumentów, zwłaszcza gdy ich brak może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów.
Uzasadnienie
Zasada prawdy obiektywnej nie zwalnia strony z obowiązku współudziału w postępowaniu dowodowym. Strona ma obowiązek przedstawić dowody potwierdzające jej twierdzenia, a organ nie musi wyręczać jej w tym obowiązku.
Przepisy (19)
Główne
ukir art. 34
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Określa przesłanki nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa przez przedsiębiorstwa państwowe, w tym wymóg wyłącznego posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. i zakaz naruszania praw osób trzecich.
ukir art. 35 § 1 i 2
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa art. § 2
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Ustawa o drogach publicznych art. 1
Definicja drogi publicznej i zasady korzystania z niej.
Ustawa o drogach publicznych art. 2a
Wyłączenie dróg publicznych z obrotu prawnego.
Ustawa o drogach publicznych art. 19 § 5
Określa zarządcę dróg publicznych w miastach na prawach powiatu (w brzmieniu obowiązującym na 27.10.2000 r.).
Ustawa o drogach publicznych art. 232
Prawo do korzystania z gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 96 § 1b
Dotyczy podziału nieruchomości.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 95 § pkt 3
Dotyczy podziału nieruchomości.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku uznania skargi za niezasadną.
Ustawa o transporcie kolejowym art. 4 § 1 i 8
Definicja infrastruktury kolejowej.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 22 ust. 1
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część nieruchomości zajęta pod drogę publiczną uniemożliwia uwłaszczenie z uwagi na naruszenie praw osób trzecich. • Drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego. • Niespełnienie przesłanki wyłącznego posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. • Brak przedłożenia przez stronę dokumentów geodezyjnych dotyczących podziału działki mimo wezwania.
Odrzucone argumenty
Organ błędnie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ukir. • Brak wyłącznego posiadania (tzw. współposiadanie) nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
grunt ten w aktualnym stanie formalno-prawnym nie podlega uwłaszczeniu • zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego • ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Joanna Skiba
sprawozdawca
Marta Kołtun-Kulik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia gruntów zajętych pod drogi publiczne oraz obowiązków stron w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstw państwowych i przepisów ustawy o komercjalizacji. Interpretacja przepisów o drogach publicznych może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości, które może mieć znaczenie dla wielu podmiotów gospodarczych posiadających grunty Skarbu Państwa. Wyjaśnia kluczowe przesłanki i ograniczenia w procesie uwłaszczenia.
“Czy droga publiczna może uniemożliwić uwłaszczenie gruntu? Wyjaśniamy kluczowe przesłanki i pułapki prawne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.