I SA/Wa 1777/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-02-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata adiacenckanieruchomościpodział nieruchomościwzrost wartościoperat szacunkowyrzeczoznawca majątkowyustawa o gospodarce nieruchomościamidecyzja administracyjnaskarżącySKO

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję SKO uchylającą decyzję wójta o opłacie adiacenckiej, uznając, że operat szacunkowy był wadliwy, a obowiązek zapłaty spoczywa na obecnym właścicielu nieruchomości w dniu uprawomocnienia się decyzji podziałowej.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję SKO, która uchyliła decyzję wójta o ustaleniu opłaty adiacenckiej. SKO wskazało na wady operatu szacunkowego i niejasności dotyczące publikacji uchwały rady gminy. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO co do wadliwości operatu, ale odrzucając argument o konieczności wyjaśnienia publikacji uchwały przez organ I instancji. Sąd potwierdził, że obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej spoczywa na właścicielu nieruchomości w dniu uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział, którym w tej sprawie była skarżąca spółka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy M. ustalającą opłatę adiacencką. SKO wskazało na wady operatu szacunkowego, w tym błędy matematyczne i nieuwzględnienie wartości działek wydzielonych pod drogi wewnętrzne, a także na niejasności dotyczące publikacji uchwały rady gminy ustalającej stawkę opłaty. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja SKO o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna ze względu na konieczność sporządzenia nowego, prawidłowego operatu szacunkowego. Sąd podkreślił, że operat szacunkowy jest kluczowym dowodem w sprawie opłaty adiacenckiej i musi być sporządzony zgodnie z przepisami prawa. WSA odrzucił argument skarżącej spółki, że obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej spoczywa na poprzednim właścicielu, potwierdzając stanowisko SKO, że opłata obciąża właściciela nieruchomości w dniu uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział. W tej dacie właścicielem była skarżąca spółka, co czyniło jej skargę bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, operat szacunkowy obarczony istotnymi błędami formalnymi i merytorycznymi, które naruszają przepisy ustawy i rozporządzenia, nie może stanowić podstawy do ustalenia opłaty adiacenckiej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ I instancji nie dokonał oceny operatu szacunkowego zgodnie z zasadami, a operat został sporządzony z naruszeniem przepisów, m.in. poprzez nieuwzględnienie wartości działek pod drogi wewnętrzne i błędy matematyczne. Dlatego operat nie mógł stanowić podstawy decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.g.n. art. 98a § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej w przypadku wzrostu wartości nieruchomości wskutek podziału.

u.g.n. art. 98a § 1a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa, że do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje wydawanie decyzji kasatoryjnych przez organ odwoławczy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 98a § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy pomniejszenia powierzchni nieruchomości o działki wydzielone pod drogi publiczne lub ich poszerzenie przy określaniu wartości nieruchomości.

u.g.n. art. 146 § 1a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Stanowi, że ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

rozp. RM ws. wyceny art. 41 § 1-3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

Określa sposób określania wartości nieruchomości dla ustalenia opłaty adiacenckiej.

rozp. RM ws. wyceny art. 36 § 1-2, 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

Dotyczy wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operat szacunkowy został sporządzony z naruszeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia, co czyni go niewiarygodnym dowodem. Obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej spoczywa na właścicielu nieruchomości w dniu uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział.

Odrzucone argumenty

Obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej nie spoczywa na skarżącej spółce, ponieważ postępowanie podziałowe zostało wszczęte i prowadzone z udziałem poprzedniego właściciela. Organ odwoławczy nie powinien był uchylać decyzji organu I instancji, a powinien był umorzyć postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

operat szacunkowy został wykonany z naruszeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisów rozporządzenia obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału ciąży na osobie będącej właścicielem nieruchomości w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

Skład orzekający

Dariusz Pirogowicz

przewodniczący

Emilia Lewandowska

członek

Jolanta Dargas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do zapłaty opłaty adiacenckiej oraz znaczenie prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i ustalenia opłaty adiacenckiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z opłatami adiacenckimi i wadliwością operatu szacunkowego, co jest ważne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Wadliwy operat szacunkowy i spór o opłatę adiacencką – kto zapłaci za wzrost wartości nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1777/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Emilia Lewandowska
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] Wójt Gminy M. ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w R., o pow. [...] ha, stanowiącej działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym wieś [...], wskutek podziału działki nr [...], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] oraz zobowiązał spółkę [...] Sp. z o.o. do uiszczenia ustalonej opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Sp. z o.o., podnosząc, iż podziału nieruchomości dokonano na wniosek poprzedniego właściciela nieruchomości, którym była Spółka [...], a ponadto wskazano na wady operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej.
Rozpatrując sprawę niniejszą Kolegium ustaliło, iż decyzja zatwierdzająca podział przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] marca 2009 r. stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2009 r.
Organ odwoławczy podniósł, iż ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne (art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Kolegium wskazało, iż organ I instancji w podstawie prawnej decyzji powołał się na uchwałę Rady Gminy M. Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowych w wyniku ich podziału, położonych na terenie Gminy M.
Organ II instancji stwierdził, iż nie jest wiadomym, czy uchwała ta została opublikowana, a zatem czy ma charakter normy powszechnie obowiązującej. Informacja o publikacji nie została bowiem podana w zaskarżonej decyzji i nie wynika z akt sprawy.
Sprawa ta zdaniem Kolegium wymaga wyjaśnienia przez organ I instancji. Kolegium wskazało ponadto, iż podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej, w przedmiotowej sprawie był operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego.
Stosownie do przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) przy określaniu wartości nieruchomości dla ustalenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, określa się wartość według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale, a ceny na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna (§41 ust. 1 - 3).
Natomiast zgodnie z art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wydzielono działki gruntu pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych, dla określenia wartości nieruchomości, zarówno według stanu przed podziałem, jak i po podziale, powierzchnię nieruchomości pomniejsza się o powierzchnię działek gruntu wydzielonych pod te drogi lub pod ich poszerzenie.
Organ odwoławczy stwierdził, iż z treści operatu szacunkowego wynika, że wartość nieruchomości przed podziałem określono przy zastosowaniu podejścia porównawczego metody porównywania parami, zaś po podziale przy zastosowaniu podejścia porównawczego metody korygowania ceny średniej.
Sporządzony operat wskazuje na wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości w wyniku jej podziału a różnica w wartości przedmiotowej nieruchomości wyniosła [...] zł i stanowiła podstawę wymiaru opłaty adiacenckiej w wysokości 30% tej kwoty, co stanowi kwotę [....]zł.
Z operatu wynika, że powierzchnia działki nr [...] (będącej przedmiotem wyceny) wynosząca [...] m2 została pomniejszona o powierzchnię wydzieloną pod drogę gminną i wyniosła [...] m2. Z decyzji podziałowej z dnia [...] marca 2009 r. wynika, że pod gminną drogę publiczną została wydzielona działka nr [...] o pow. [...] ha. zaś działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha zostały wydzielone pod drogę wewnętrzną.
Kolegium stwierdziło, że o ile rzeczoznawca majątkowy pomniejszył powierzchnię nieruchomości o powierzchnię wydzieloną pod drogę publiczną, to również obowiązkiem rzeczoznawcy było określenie wartości działek wydzielonych pod drogę wewnętrzną, czego w operacie brak.
Organ II instancji wskazał, iż przepis § 36 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r., wskazuje, iż do wyceny nieruchomości przeznaczonej pod drogę stosować należy podejście porównawcze, metodę porównywania parami lub korygowania ceny średniej w której do porównań należy przyjąć z rynku lokalnego nieruchomości przeznaczone pod drogi. W przypadku braku na rynku lokalnym transakcji nieruchomościami podobnymi przeznaczonymi pod drogi do nieruchomości wycenianej rzeczoznawca majątkowy zobowiązany jest do zastosowania wskazówek określonych § 36 ust. 2 rozporządzenia.
Kolegium ponadto wskazało, iż operat szacunkowy zawiera błędy matematyczne mające istotne znaczenie. Na stronie 12 operatu rzeczoznawca majątkowy winien ustaloną wartość 1 m2 tj. kwoty [...] zł pomnożyć przez powierzchnię [...] m2, gdy tymczasem powierzchnia ta została wpisana błędnie – [...] m2. Ponadto obliczona wartość jest błędna. Iloczyn bowiem [...]m2 x [...] m2 daje kwotę [...] zł, zaś rzeczoznawca majątkowy wskazał kwotę [...] zł.
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie dokonał oceny operatu szacunkowego, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej, który jak wykazano powyżej - został wykonany z naruszeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisów rozporządzenia z dnia 21 września 2004r., a więc nie może stanowić podstawy ustalenia opłaty adiacenckiej.
Odnosząc się do odwołania Kolegium stwierdziło, iż obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału ciąży na osobie będącej właścicielem nieruchomości w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości, stała się ostateczna. Kolegium przywołało na powyższą okoliczność uchwałę NSA z dnia 22 listopada 1999 r. OPK 21/99, LEX nr 39455.
Kolegium ustaliło, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie podziałowe prowadzone było na wniosek [...] Sp. z o.o., zaś decyzja zatwierdzająca podział została wydana w dniu [...] marca 2009 r. i stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2009 r. Przed uprawomocnieniem się w/w decyzji na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Rep. [...], prawa do działki nr [...] nabyła [...] Sp. z o.o. Tak więc w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział działki nr [...] stała się ostateczna jej właścicielem była [...] Sp. z o.o., a w związku z tym obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej został ustalony na właściciela, który był nim w dniu [...] kwietnia 2009 r.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła [...] Sp. z o.o z siedzibą w W. zarzucając jej naruszenie art.138 § 2 kpa w zw. z art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na uznaniu, iż obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej spoczywa na [...] Sp. z o.o. pomimo, iż postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zostało wszczęte i prowadzone z udziałem [...] Sp z o.o.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ II instancji nie wziął pod uwagę faktu, iż jedyną stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału działki nr [...] była [...] Sp z o.o. oraz, że w umowie jej sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2009 r. podział nieruchomości został uwzględniony. Aneksem bowiem do tej umowy spółka [...] przeniosła na spółkę [...] wierzytelności o odszkodowaniu za działkę nr [...], która na mocy decyzji zatwierdzającej podział przeszła na własność Gminy M.
W ocenie skarżącej znajdująca się na decyzji z dnia [...] marca 2009 r. klauzula, iż jest ona ostateczna, nie określa daty ostateczności decyzji, a jedynie wskazuje, iż w dniu [...] kwietnia 2009 r. pracownik Urzędu Gminy opatrzył przedmiotową decyzję pieczęcią z klauzulą ostateczności. Ponadto w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Wójt Gminy M. podał, że decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 2009 r. Nie można więc wykluczyć, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzja podziałowa była już ostateczna.
Zdaniem skarżącej organ II instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy powinien uchylić decyzję Gminy M. i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji, w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r. została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Jest to decyzja kasatoryjna, mocą której organ odwoławczy przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podnieść należy, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania w zakresie wyżej wskazanym, gdyż zgodnie z art. 136 kpa organ ten może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem ocena, czy Kolegium zasadnie uznało, że sprawa ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a tym samym czy nie przekroczyło ono granic, jakie organowi odwoławczemu wyznaczył przepis art. 138 § 2 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.
Uchyloną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Wójt Gminy M. ustalił wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w R. o pow. [...] ha oznaczonej nr działki [...] wywołanego podziałem nieruchomości dokonanym ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] marca 2009 r.
Materialnoprawną podstawą wydanej decyzji jest przepis art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości.
W niniejszej sprawie uchwałą z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] Rada Gminy M. ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału na poziomie 30%. Podstawowe znaczenie dla prawidłowego ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości ma zatem kwestia wyliczenia wartości gruntu przed i po dokonaniu jego podziału. Powyższe jest istotne zarówno ze względu na samą możliwość wymierzenia opłaty adiacenckiej (zbadanie czy nastąpił wzrost wartości nieruchomości), jak również ze względu na konieczność ustalenia wysokości tej opłaty. Podstawą jej obliczenia jest bowiem różnica wartości nieruchomości przed i po podziale.
Zgodnie z treścią art. 146 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości.
Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest jedynym dopuszczalnym przez prawo dowodem określającym wartość nieruchomości w postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty adiacenckiej. To, czy dany operat może stanowić dowód w sprawie uzależnione jest od tego, czy został on sporządzony zgodnie z wytycznymi zawartymi w ustawie o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Zgodność opinii rzeczoznawcy majątkowego z przepisami prawa jest o tyle istotna, że wpływa ona bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania. Jak każdy jednak dowód w sprawie, podlega ocenie organu administracyjnego zgodnie z przepisami kpa – art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak mimo wszystko dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym tj. zbadać, czy został on wykonany i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami elementy, czy nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. W tym zakresie organ ma więc prawo i obowiązek zbadać, czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna. (por. wyrok WSA w Łodzi z 24 października 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 802/07).
Rację należy przyznać organowi odwoławczemu, ze organ I instancji nie dokonał oceny operatu szacunkowego zgodnie z w/w zasadami który jak zasadnie przyjęło Kolegium został sporządzony z naruszeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
Rzeczoznawca majątkowy nie uwzględnił bowiem faktu, że trzy działki nr [...] zostały wydzielone pod drogę wewnętrzną i w konsekwencji nie ustalił ich wartości zgodnie z treścią § 36 ust. 1 lub 2 w zw. z ust. 6 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), który wskazuje, że do wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi stosować należy podejście porównawcze, metodę porównywania parami lub metodę korygowania ceny średniej, w której do porównań należy przyjąć z rynku lokalnego nieruchomości przeznaczone pod drogi, a w przypadku braku na rynku lokalnym transakcji nieruchomościami podobnymi przeznaczonymi pod drogi do nieruchomości wycenianej należy zastosować § 36 ust. 2 rozporządzenia.
Rzeczoznawca majątkowy bowiem przyjął do porównań nieruchomości gruntowe niezabudowane przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe i dokonał ustalenia wartości wszystkich działek powstałych w wyniku podziału (z wyłączeniem działki przeznaczonej pod drogę publiczną nr [...]) w ten sam sposób.
Zasadnie więc organ odwoławczy stwierdził, iż operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie nie może stanowić podstawy ustalenia opłaty adiacenckiej. Tym bardziej, że zawiera on również błędy matematyczne. W tej sytuacji zachodzi konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego zgodnie z wymogami ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
Jednakże przeprowadzenie tego dowodu – stanowiącego podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej nie mogło być dokonane w postępowaniu odwoławczym (w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego), gdyż oznaczałoby to w istocie, że zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia zostałyby dokonane po raz pierwszy przez organ II instancji. To zaś mogłoby prowadzić do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), gwarantującej stronom prawo do dwukrotnego rozpatrzenia ich sprawy. Przemawiało to za zasadnością uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji Wójta Gminy M. i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W świetle powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja mieści się w granicach zakreślonych w art. 138 § 2 kpa, a przy ocenie materiału dowodowego, w części w jakiej odnosi się ona do oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, organ odwoławczy nie uchybił zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa i nie naruszył zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Błędnie natomiast organ odwoławczy uznał, iż kwestia publikacji uchwały Rady Gminy M. z dnia [...] października 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej wymaga wyjaśnienia prze organ I instancji, gdyż kwestia ta zdaniem sądu mogłaby zostać wyjaśniona przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 kpa). Ponieważ jednak powyższe nie stanowiło zasadniczego powodu uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, Sąd uznał, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, które jest prawidłowe.
Przechodząc do zasadniczego zarzutu skargi dotyczącego ustalenia właściwego podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty adiacenckiej należy uznać go za chybiony.
Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału ciąży na osobie będącej właścicielem nieruchomości w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (przed reformą) w uchwale w składzie 5 sędziów NSA z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt OPK 21/99 i pogląd w niej wyrażony jest jak najbardziej aktualny i znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie podziałowe w rozpoznawanej sprawie prowadzone było na wniosek [...] Sp. z o.o. Decyzja zatwierdzająca podział działki nr [...] została wydana w dniu [...] marca 2009 r. Opatrzona jest ona klauzulą ostateczności z dnia [...] kwietnia 2009 r., co oznacza, iż istnieje domniemanie, że z tą datą decyzja uzyskała walor ostateczności. Jest to domniemanie, które oczywiście może być obalone. Jednakże nawet gdyby przyjąć, iż data powyższa jest błędna, to biorąc pod uwagę fakt, iż decyzja zatwierdzająca podział z dnia [...] marca 2009 r. została doręczona spółce [...] w dniu [...] marca 2009 r. (k. 10 verte akt administracyjnych) i nie zostało wniesione od niej odwołanie, to można przyjąć, że uzyskała ona walor ostateczności z dniem [...] kwietnia 2009 r. (3 kwietnia 2009 r. był ostatnim dniem do wniesienia odwołania).
W dniu zaś [...] kwietnia 2009 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] właścicielem działki nr [...] stała się [...] Sp. z o.o., a wiec w dacie kiedy decyzja zatwierdzająca jej podział stała się ostateczna, właścicielem była [...] Sp. z o.o., co oznacza, że to ona jest zobowiązana do wniesienia opłaty adiacenckiej.
Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2009 r. objęta jest działka nr [...] przed podziałem, gdyż w tej dacie decyzja zatwierdzająca jej podział nie była ostateczna, w związku z czym przedmiotem obrotu nie mogły być działki powstałe dopiero w wyniku podziału. Powyższego faktu nie zmienia okoliczność sporządzenia aneksu do umowy sprzedaży z dnia [...] października 2009 r. Rep. [...] dotyczącego cesji praw do ustalenia i wypłaty odszkodowania wobec Gminy M. z tytułu przejścia z mocy prawa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, działki nr [...] na własność Gminy M. W dacie tej bowiem działka nr [...] już nie istniała, a w jej miejsce powstały działki wymienione w decyzji zatwierdzającej jej podział z dnia [...] marca 2009 r.
Reasumując, należy uznać zarzuty skargi za chybione, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a skarga podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI