I SA/WA 1775/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-26
NSAnieruchomościWysokawsa
wywłaszczenieodszkodowanienieruchomośćlinia elektroenergetycznaspadkobiercyprawo administracyjnegospodarka nieruchomościamistrefa ochronna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego ustalającą odszkodowanie za ograniczenie korzystania z nieruchomości pod linię elektroenergetyczną, potwierdzając prawo spadkobierców do odszkodowania.

Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie dla spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości za ograniczenie sposobu korzystania z niej pod budowę linii elektroenergetycznej. Skarżąca spółka kwestionowała prawo spadkobierców do odszkodowania oraz jego wysokość. Sąd, opierając się na uchwale NSA I OPS 1/20, uznał, że odszkodowanie przysługuje spadkobiercom właściciela z daty wywłaszczenia, a także potwierdził prawidłowość ustalenia jego wysokości, uwzględniając trwałe ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. Spółka Akcyjna na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie dla B. S. i A. S. z tytułu ograniczenia korzystania z nieruchomości pod budowę linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżąca spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, kwestionując przede wszystkim prawo spadkobierców do dochodzenia odszkodowania oraz sposób ustalenia jego wysokości. Sąd, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20, jednoznacznie stwierdził, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla spadkobiercy właściciela nieruchomości. W ocenie Sądu, wnioskodawczynie, jako spadkobierczynie poprzednich właścicieli, były uprawnione do dochodzenia odszkodowania. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące zawyżenia odszkodowania, wskazując, że prawidłowe ustalenie jego wysokości powinno uwzględniać trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości wynikające z oddziaływania strefy ochronnej linii elektroenergetycznej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji, Sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odszkodowanie może być ustalone na rzecz spadkobiercy właściciela nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA I OPS 1/20, która jednoznacznie przesądza, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia lub ograniczenia korzystania z nieruchomości może być dochodzone przez spadkobierców właściciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 128 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.w.n. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

u.z.w.n. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 129 § 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

r.w.n. art. 43 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

r.w.n. art. 43 § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 922 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo spadkobierców do dochodzenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości. Konieczność uwzględnienia trwałego ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości i zmniejszenia jej wartości przy ustalaniu odszkodowania.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o odszkodowanie nie stanowi roszczenia cywilnoprawnego i nie podlega dziedziczeniu. Przepis art. 128 u.g.n. nie obejmuje spadkobierców. Odszkodowanie nie powinno obejmować szkód wynikających ze strefy ochronnej ustalonej w planie zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20 Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dla spadkobiercy właściciela nieruchomości Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w uchwale I OPS 1/20.

Skład orzekający

Iwona Kosińska

członek

Joanna Skiba

sprawozdawca

Przemysław Żmich

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie prawa spadkobierców do odszkodowania za wywłaszczenie lub ograniczenie korzystania z nieruchomości, a także zasady ustalania wysokości takiego odszkodowania z uwzględnieniem trwałych ograniczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnej uchwale NSA, która rozstrzygnęła rozbieżności w orzecznictwie. Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia korzystania z nieruchomości pod infrastrukturę przesyłową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dziedziczenia prawa do odszkodowania za wywłaszczenie, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób. Rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej uchwale NSA, która ujednoliciła orzecznictwo.

Czy odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości dziedziczy się po latach? WSA rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 1775/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Kosińska
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 115/22 - Wyrok NSA z 2025-02-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 8 czerwca 2020 r. nr 1752/2020 w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1775/20
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], na mocy której ustalono odszkodowanie dla B. S. i A. S. w łącznej kwocie [...] zł, proporcjonalnie za udział 8/12 części w prawie własności nieruchomości z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz dalszego współkorzystania z nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (obecnie działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]) z obrębu [...], gmina [...] uregulowanych odpowiednio w księgach wieczystych Nr [...], Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...], na skutek objęcia ich części o łącznej powierzchni [...] m² oddziaływaniem strefy ochronnej linii elektroenergetycznej 110 kV.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z [...] lutego 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz pismem z dnia [...] maja 2017 r. B. S. oraz A. S. (dalej jako "skarżące") wystąpiły do Starosty [...] o ustalenie i przyznanie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], gmina [...], z powodu zajęcia części tej nieruchomości o powierzchni [...] m² pod budowę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV, zgodnie z treścią decyzji Naczelnika Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 1982 roku, wydanej w trybie art. 35 i 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10 ze zm.).
Dwutorowa napowietrzna linia elektroenergetyczna 110 kV przebiega przez nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] (obecnie działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]) z obrębu [...], gmina [...]. Strefa ograniczonego korzystania wynosi po [...] m od osi linii (pas szerokości [...] m). Łączna powierzchnia ograniczonego korzystania obliczona metodą kartometryczną wynosi [...] m2, w tym na części budowlanej [...] m2. Aktualnie dwutorowa napowietrzna linia elektroenergetyczna stanowi własność spółki P. S.A.
Poprzednimi właścicielami działki ewidencyjnej nr w dniu wydania decyzji przez Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1982 roku byli W. i G. małż. S.. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 1992 roku, sygn. akt [...] ustalono krąg osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie i na jego mocy prawo takie nabyli J. S., którego udział w części prawa własności nieruchomości wynosił 3/12, B. S., której udział w części prawa własności nieruchomości wynosił 1/12 oraz A. S. i B. S., których udział w części prawa własności nieruchomości wynosił po 4/12.
Decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r., nr [...] ustalono odszkodowanie za udział 8/12 z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną [...] w kwocie łącznej [...] zł za wybudowanie na jej części o łącznej powierzchni [...] m² dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV. Odszkodowanie przyznano dla każdej ze skarżących, za udział 4/12 części w nieruchomości, po [...] zł. Ponadto zobowiązano spółkę P. S.A., jako następcę prawnego Zakładu [...] w [...] do wypłaty ww. odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji skarżące złożyły odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2018 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi organu I instancji z powodu wadliwości operatu szacunkowego, na podstawie którego ustalono odszkodowanie.
Starosta [...] decyzją z [...] listopada 2019 r., nr [...] ustalił wysokość odszkodowania za udział 8/12 części w prawie własności nieruchomości, przysługującego skarżącym w łącznej wysokości [...] zł, tj. po [...] zł dla każdej z nich. Ponadto zobowiązano spółkę P. S.A., jako następcę prawnego Zakładu [...] w [...] do wypłaty ww. odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła P. S.A.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2019 r, nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji na wstępie przytoczył treść art.128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U z 2018 poz. 2204 ze zm. dalej u.g.n.). Następnie podniósł, iż prawidłowe określenie wartości nieruchomości, stanowiącej później podstawę ustalenia odszkodowania, następuje na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.) zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 165, poz. 985). Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników. Wojewoda wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały jednoznaczne podstawy do stwierdzenia, iż w okresie rozpatrywania odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2019 r. operat szacunkowy nie stracił swej aktualności. Dokonana analiza operatu szacunkowego nie wykazała błędów i niespójności, a zatem może posłużyć za wiarygodny dowód w sprawie.
Organ II instancji uznał, iż postępowanie przeprowadzone przez Starostę [...] jest rzetelne, a wydana decyzja jest zasadna i prawidłowa. W końcowej części uzasadnienia Wojewoda odniósł się do zarzutu skarżącego odnoszącego się do nieprawidłowego przyjęcia przez rzeczoznawcę majątkowego, W. K. do wyceny łącznej powierzchni [...] m2, która jest większa, niż powierzchnia wynikająca z ww. decyzji z 1982 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] złożyła P. S.A. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj.:
art. 922 § 1 k.c. i art. 1 k.c. w zw. z art. 128 ust. 1 i ust. 4 u.g.n. poprzez ich zastosowanie na skutek błędnego uznania, że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu pozbawiania (ograniczenia) prawa do nieruchomości stanowi roszczenie cywilnoprawne, co oznacza, że wchodzi w skład spadku po właścicielu, który takiego pozbawienia (ograniczenia) - w związku z wydaniem w stosunku do niego administracyjnej decyzji ograniczającej własność - doznał, a co za tym idzie podlega dziedziczeniu przez jego spadkobierców;
art. 128 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. i art. 128 ust. 4 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten swoją dyspozycją, obejmuje – poza osobami "wywłaszczonymi"- również ich następców prawnych pod tytułem ogólnym, co oznacza, że uprawnionymi do otrzymania odszkodowania, o których mowa w w/w przepisach są także spadkobiercy osób wywłaszczonych, a nie wyłącznie sami "wywłaszczeni", podczas gdy w u.g.n. brak jest normy, stanowiącej podstawę tego rodzaju rozwiązania;
art. 130 w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. poprzez niewłaściwe ustalenie wysokości odszkodowania na skutek nieuprawnionego przyjęcia, że obejmuje ono swoim zakresem również szkody, które są następstwem istnienia strefy ochronnej linii elektroenergetycznej, podczas gdy do jej powstania i ustalenia jej rozmiarów (2 x [...] m od osi linii) doszło dopiero miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonym przez Radę Gminy [...] w dniu [...] czerwca 2006 r.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 129 ust. 3 pkt 5 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Warunkiem przyznania odszkodowania w trybie ww. przepisu jest spełnienie łącznie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy uprawnienie do odszkodowania, o którym mowa w tym przepisie, przechodzi na inne osoby, w szczególności na spadkobierców uprawnionego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane były trzy poglądy dotyczące określenia podmiotu uprawnionego do ubiegania się o ustalenie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Pierwszy z nich, prezentowany w skardze, opierał się na założeniu, że odszkodowanie przysługuje tylko temu podmiotowi, który był właścicielem nieruchomości w dacie wywłaszczenia (wyroki w sprawach sygn. I OSK 875/17, I OSK 4191/18, I OSK 993/19, I OSK 740/19, I OSK 402/19 - te i inne powołane wyroki dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Według drugiego poglądu o odszkodowanie mogą ubiegać się również spadkobiercy takiej osoby tj. podmioty, które weszły w prawa i obowiązki poprzedniego właściciela pod tytułem ogólnym (wyroki w sprawach sygn. I OSK 2781/15, I OSK 3233/15, I OSK 2885/17. Wreszcie zgodnie z trzecim poglądem o odszkodowanie może ubiegać się każdoczesny właściciel obciążonej nieruchomości, niezależnie od tego, czy wstąpił w prawa poprzedniego właściciela, jako jego następca prawny ogólny, czy też syngularny np. na skutek umowy sprzedaży nieruchomości (sprawa sygn. I OSK 23/16).
Przywołane rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, powstałe w wyniku stosowania wskazanych przepisów, doprowadziły do wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20 następującej treści: "Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.), może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65, ze zm.) dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.". Natomiast w pkt 2 uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że: "Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65, ze zm.) na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.".
Należy podkreślić, że uchwały mają moc ogólnie wiążącą, co oznacza, że wyrażone w nich stanowisko powinno być respektowane przez wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych (A. Skoczylas, Moc wiążąca uchwał a prawa jednostek (w:) Jednostka w demokratycznym państwie prawa, red. J. Filipek, Bielsko-Biała 2003, s. 601). Wniosek taki znajduje potwierdzenie w treści art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej, "p.p.s.a."), który ustala sformalizowany tryb odstąpienia od stanowiska zajętego w uchwale NSA. Wynika z niego, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, ma obowiązek przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W takim przypadku skład siedmiu sędziów, skład Izby lub pełny skład NSA podejmuje ponowną uchwałę.
Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w uchwale I OPS 1/20.
W przedmiotowej sprawie wnioskujące o przyznanie odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie były właścicielami nieruchomości w dacie, gdy na nieruchomości nr [...] przeprowadzono napowietrzną linie energetyczną. Z akt sprawy wynika, że właścicielami nieruchomości w dacie wydawania decyzji z 1982 r., jak i w trakcie realizacji inwestycji byli W. i G. małż. S., dziadkowie wnioskodawczyń. Zgodnie z postanowieniami spadkowymi spadek po dawnych właścicielach nabyli J. S. w udziale 3/12, B. S., której udział w części prawa własności nieruchomości wynosił 1/12 oraz A. S. i B. S., których udział wynosił po 4/12. Ponadto Starosta [...] nie odnalazł żadnych dokumentów, potwierdzających aby na rzecz W. i G. małż. S., jak również ich późniejszych następców prawnych, zostało ustalone i wypłacone jakiekolwiek odszkodowanie za straty związane ze zmniejszeniem wartości nieruchomości w związku z objęciem jej części oddziaływaniem strefy ochronnej linii elektroenergetycznej oraz dalszym współkorzystaniem. Skoro o ustalenie i wypłatę takiego odszkodowania, wystąpili aktualni właściciele nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (obecnie działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]) tj. B. S. oraz A. S., które są osobami uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za udział w wielkości po 4/12 części z tytułu spadkobrania, to prawidłowo organy ustaliły na ich rzecz odszkodowanie za powyższy udział. Zatem ocenę organów w tym zakresie sąd orzekający w całości podziela.
Za chybione należy również uznać zarzuty dotyczące ustalenia odszkodowania w zawyżonej wysokości, bowiem w sposób nieuprawniony biegła wyceniła szkodę z uwzględnieniem istniejącej na przedmiotowej nieruchomości strefy ochronnej. Szczegółowe zasady określania wartości poniesionych szkód na nieruchomości oraz określania zmniejszenia wartości nieruchomości, o których to elementach odszkodowania mowa w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawarte są w § 43 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Przepis ten w ustępie pierwszym, w jego powiązaniu z ustępem drugim stanowi, że przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości uwzględniać należy, rozumiany jako przeznaczenie nieruchomości, stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji (zakończenia inwestycji) a także utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej do dnia zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji (zakończenia inwestycji). W ustępie trzecim przepis stanowi zaś, że przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości uwzględnia się: zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art., 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy czym oszacowanie szkód w tym ostatnim elemencie, następuje dopiero po wystąpieniu szkody w tym zakresie, co wynika z ustępu 4 omawianego § 43.
Przenosząc opisane wyżej regulacje prawne na grunt niniejszego postępowania, stwierdzić należy bezzasadność zarzutu skarżącej spółki dotyczący objęcia odszkodowaniem z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskutek zlokalizowania na niej urządzeń przesyłowych wraz ze słupami także terenu objętego strefą ochronna. W konsekwencji nie doszło do zarzuconego skargą naruszenia prawa materialnego ani poprzez niewłaściwe zastosowanie ani poprzez niewłaściwą interpretację art. 128 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Konieczność uwzględnienia przy ustalaniu kwoty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości polegające na decyzyjnym ograniczeniu uprawnień właścicielskich, elementu związanego z obniżeniem użyteczności lub wartości nieruchomości wskutek trwałego obciążenia jej urządzeniami do przesyłu energii, wynika z przepisu Konstytucji RP, ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydanego z jej upoważnienia rozporządzenia wykonawczego. Skutki te, o ile zaistnieją, muszą zostać wyliczone przy określeniu obniżenia wartości nieruchomości. Sąd w składzie orzekającym, zgadza się z poglądem wyrażanym w doktrynie, że odszkodowanie przewidziane w art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 u.g.n. nie ma charakteru cywilnoprawnego. Powyższemu stanowisku nie stoi jednak na przeszkodzie okoliczność, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., oparte jest w istocie na zasadach prawa cywilnego, tj. powinno odpowiadać różnicy między stanem obecnym a stanem hipotetycznym, który by istniał, gdyby nie zdarzenie będące źródłem szkody oraz powinno rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym. (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2017 r., IV SA/Wa 1617/17). Wycena odszkodowania z tytułu ograniczenia korzystania z nieruchomości musi uwzględnić wynikając z przepisów prawa wymuszenia na właścicielu nieruchomości ograniczenia w sposobie jej wykorzystania na skutek utworzenia strefy ochronnej o szerokości [...] m licząc od osi linii w każdą stronę. Taki stan istniał w dacie wydawania kwestionowanej decyzji o ustaleniu odszkodowania i taki stan winien być uwzględniony przez biegłego rzeczoznawcę. Okoliczność ta wynika z tego, że w niniejszej sprawie od wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie upłynęło blisko 40 lat. Oznacza to, że plan zagospodarowania przestrzennego z 2006 r. uwzględnił jedynie stan faktyczny wynikający z decyzji z 1982 r., a istniejąca strefa ochronna jest w związku przyczynowym z powyższą decyzją. Istniejące ograniczenia wynikają zatem bezpośrednio nie z aktualnych zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, ale z realizacji decyzji z 1982 r. Powyższe ograniczenia winny być zatem uwzględnione przy wycenie wysokości odszkodowania. Jest to szkoda trwała, która spowodowała zmniejszenie wartości nieruchomości. Jak już wcześniej wspomniano, zgodnie z art. 128 ust. 4 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli wskutek zdarzenia, jakim jest np. budowa linii energetycznej, zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Przy określaniu szkody trwałej stosuje się § 43 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, który stanowi, że przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., uwzględnia się zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Ustalone na rzecz wnioskodawczyń odszkodowanie uwzględnia powyższe elementy. W tym stanie sprawy należało stwierdzić, że rozstrzygniecie organu jest zgodne z przepisami prawa.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę