I SA/WA 1772/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1970 r. odmawiającej ustanowienia użytkowania wieczystego na gruncie objętym dekretem warszawskim.
Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1970 r., która odmówiła ustanowienia użytkowania wieczystego na nieruchomości objętej dekretem warszawskim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło własną wcześniejszą decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z 1970 r. i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że decyzja z 1970 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zarzuty skarżącej dotyczyły głównie kwestii proceduralnych i braku wystarczającego uzasadnienia decyzji sprzed lat.
Sprawa dotyczyła skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła wcześniejszą decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w Warszawie z 1970 r. (tzw. decyzja dekretowa). Decyzja z 1970 r. odmawiała ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości położonej w Warszawie, objętej Dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. SKO, w decyzji zaskarżonej do WSA, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej, uznając, że odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego była uzasadniona przeznaczeniem terenu pod budownictwo mieszkaniowe-spółdzielcze, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1969 r. oraz decyzją lokalizacyjną z 1970 r. SKO powołało się również na art. 54 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z 1958 r., który dopuszczał odmowę ustanowienia prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) ze względu na cele użyteczności publicznej lub przeznaczenie terenu pod budownictwo mieszkaniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty skarżącej, dotyczące głównie braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji dekretowej i błędnej wykładni przepisów, nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że ocena decyzji sprzed pół wieku musi uwzględniać standardy obowiązujące w tamtym czasie, a zarzuty skarżącej nie wykazały w sposób oczywisty, że decyzja z 1970 r. została wydana z naruszeniem prawa, które nie daje się pogodzić z zasadami praworządności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja z 1970 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty skarżącej dotyczące braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji dekretowej i błędnej wykładni przepisów nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości, charakteru przepisu i skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Brak szczegółowego wskazania planu zagospodarowania w decyzji z 1970 r. nie stanowi rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza gdy późniejsza decyzja SKO prawidłowo odniosła się do obowiązujących przepisów i planów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji wymaga oczywistości naruszenia, charakteru przepisu i skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
dekret warszawski art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Przewidywał prawo do złożenia wniosku o ustanowienie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie użytkowania wieczystego). Gmina miała obowiązek uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu.
u.z.w.n. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Dopuszczał możliwość odmowy przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) ze względu na cele użyteczności publicznej, obrony Państwa, albo gdy nieruchomość była niezbędna dla planowej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego lub została przeznaczona dla organizacji spółdzielczej, o ile było to uzasadnione interesem społecznym lub państwowym.
Pomocnicze
k.p.a. art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 2
Ustawa z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
dekret warszawski art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
u.z.w.n. art. 3
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
k.p.a. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji dekretowej i błędnej wykładni przepisów nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa. Decyzja z 1970 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego była uzasadniona przeznaczeniem terenu pod budownictwo mieszkaniowe i przepisami ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez organy dekretowe, w tym w szczególności art. 7 ust. 2 dekretu w zw. z art. 107 § 3 kpa, skarżąca musiałaby w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, w ramach kontrargumentów do tez stawianych przez SKO, iż obligatoryjnym elementem decyzji dekretowej było określenie wprost planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego), a i to nie stanowiłoby o rażącym naruszeniu prawa materialnego. Wadliwości decyzji administracyjnej nie można bowiem domniemywać. Rolą organu nadzoru jest zatem (ewentualnie) wyeliminowanie wadliwego aktu administracyjnego z obrotu – pod warunkiem jednak, że jego wadliwość jest oczywista i widoczna "gołym okiem", a przy tym nieakceptowalna w demokratycznym państwie prawa. brak szczegółowego uzasadnienia orzeczenia dekretowego nie stanowi o nieważności tegoż orzeczenia.
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Dariusz Chaciński
członek
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza wydanych w odległej przeszłości (decyzje dekretowe). Uzasadnienie dopuszczalności odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego na podstawie przepisów ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i przepisami z lat 50. XX wieku. Orzeczenie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie dotyczącym rażącego naruszenia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznych decyzji administracyjnych i ich oceny przez pryzmat współczesnych standardów prawnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Decyzja sprzed pół wieku pod lupą sądu: czy błąd formalny może unieważnić przeszłość?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1772/17 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2018-07-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-10-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Marciniak /przewodniczący/ Dariusz Chaciński Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 3065/19 - Wyrok NSA z 2023-05-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1257 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją [...] z dnia [...] września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2, art. 17 pkt 1 i art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako kpa) w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych 1) uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014r., sygn. [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] wydanej przez Prezydium Rady Narodowej W. w dniu [...] lipca 1970 r. o odmowie ustanowienia na rzecz b. właścicieli użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. hip jako "[...]" nr [...] - rej. hip. [...] (działki nr ew. [...] i [...] z obrębu -[...]) o pow. [...] m2 i 2) na podstawie art. 158 § 1 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności ww decyzji nr [...] z [...] lipca 1970r. o odmowie ustanowienia na rzecz b. właścicieli użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż nieruchomość położona przy ul. [...] obecnie stanowiąca działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 – dalej jako dekret) stanowiła własność M. S.. Objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. Warszawę (Dz.U. Nr 6. poz. 43) w dniu 25 listopada 1948r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.. W terminie dekretowym tj. w dniu [...] maja 1949r. M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Decyzją [...] z dnia [...] lipca 1970r. (dalej jako decyzja dekretowa). Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło ustanowienia użytkowania wieczystego do ww gruntu spadkobiercom po zmarłej M. I voto M. II voto S. z d. Z. – H. z d. M. i J. M. wskazując, iż zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren ten jest przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe – spółdzielcze, wielokondygnacyjne na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] marca 1970 r. dla Spółdzielni "[...]" a zatem korzystanie przez wnioskodawcę z gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według planu. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej w dniu [...] września 2009r. wystąpili J. S. i U. M. Sporna nieruchomość wchodzi obecnie w skład działek ew [...] i [...] stanowiących własność W. Użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej działkę nr ew [...] jest Y. Sp. z o.o. z siedzibą w B., zaś użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej działkę nr ew [...] jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" (decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972r.). Decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak [...], SKO działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 kpa pierwotnie stwierdziło nieważność decyzji dekretowej. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli P. G., M. Z. i S. Z. zarzucając, że dotychczasowi właściciele nieruchomości przy ul. [...] nie byliby w stanie spełnić wymogów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w 1945r. i później. W toku postępowania w miejsce zmarłej J. S., do sprawy wstąpiła A. L. (dalej jako skarżąca). Dalej w uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Podał, że decyzja dekretowa z [...] lipca 1970r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości została wydana na podstawie art. 7 dekretu. Przewidywał on, iż byłym właścicielom przysługiwało prawo do złożenia wniosku o ustanowienie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym (obecnie użytkowania wieczystego). Gmina miała obowiązek uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Odmowa przyznania żądanego prawa była uzasadniona jedynie wówczas, gdy korzystanie z gruntu pozostawało w sprzeczności z funkcją przypisaną nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego przy czym punktem odniesienia dla organów rozpatrujących wnioski dekretowe powinien być plan zagospodarowania obowiązujący w dniu orzekania (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2005r. sygn. akt I SA 2415/03, LEX nr 191287, wyrok NSA z 6 września 1999 r., sygn. akt IV SA 787/98, LEX nr 47874, wyrok WSA z 8 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1200/11, LEX nr 964947). SKO podało dalej, iż wg Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego uchwalą nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1969r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze stanowiącym tereny ośrodków usługowych II stopnia i MW, stanowiących tereny mieszkalnictwa rodzinnego brutto o wysokiej intensywności zabudowy. Konkretyzacja tej funkcji nastąpiła w decyzji nr [...] o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] marca 1970r ustalającej lokalizację szczegółową zespołu budynków mieszkalnych na terenie D. [...] W. przy ul. [...] o pow. ca [...] ha. Teren ten w dacie orzekania był przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe-spółdzielcze, wielokondygnacyjne dla Spółdzielni "[...]". Odnośnie do kwestii decyzji lokalizacyjnej organ wyjaśnił, że taka decyzja wydana na podstawie obowiązujących wówczas przepisów prawa, zgodna z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, powinna stanowić obok samego planu zagospodarowania dokument będący podstawą do wydania rozstrzygnięć dekretowych. W tym zakresie powołał się na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 5/08 (opubl. Lex nr 463485). Organ podał także, że w dacie orzekania przez Prezydium Rady Narodowej W. obowiązywał art. 54 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94; pierwotnie art. 51), który stanowił, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, można odmówić przyznania prawa własności czasowej, także ze względu na cele określone w art. 3 tej ustawy, a tenże przepis dopuszczał możliwość wywłaszczenia nieruchomości na cele użyteczności publicznej, obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a na terenie miasta - gdy nieruchomość była niezbędna dla planowej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego lub została przeznaczona dla organizacji spółdzielczej, o ile było to uzasadnione interesem społecznym lub państwowym. Ponieważ art. 54 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958r. dawał możliwość wydania dekretowej decyzji odmownej - organ przyjął, że bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje, że w kwestionowanej decyzji z 1970r. nie powołano odpowiednich przepisów ww ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, skoro był to akt powszechnie obowiązujący, a organy administracji miały obowiązek jego stosowania. Wskazał tu na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 5/08 (publik. ONSA i WSA 2009, Nr 2, poz. 18) w której stwierdzono, że rozstrzygnięcie o roszczeniu dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych następowało na podstawie dekretu ale z uwzględnieniem także przepisów innych aktów prawnych. W konsekwencji organ przyjął, że podstawą do odmowy przyznania własności czasowej mogły być okoliczności wskazane w art. 54 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku z art. 3 tejże ustawy, a nie tylko niemożność pogodzenia korzystania przez dotychczasowego właściciela z nieruchomości z jej przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania. W konkluzji organ wyjaśnił także, iż brak powołania w kontrolowanym orzeczeniu konkretnego planu zagospodarowania przestrzennego (jego numeru, bądź daty uchwalenia) nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa skoro plan był aktem normatywnym, powszechnie obowiązującym w stosunkach lokalnych, opublikowanym i powszechnie znanym. W tym zakresie organ poparł swoje stanowisko treścią wyroku NSA z 25 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 766/10 oraz wyroku z 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1383/10 (opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę na opisaną na wstępie decyzję SKO złożyli A. L. oraz T. M. Sprawy z ww skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W swojej skardze A. L. zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 54 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Z 1961 r., Nr 18, poz. 94) w zw. z art. 3 tejże ustawy, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające odmowę ustanowienia na przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego, 2. art. 7 ust. 1 dekretu poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie było możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, 3. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie istotnych kwestii, w tym kwestii czy korzystanie z przedmiotowego gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania; 4. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że decyzja Prezydium Rady Narodowej W., nr [...] z dnia [...].07.1970 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...].07.1970 r. i o zasądzenie kosztów postępowania skargowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga A. L. nie zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. art.156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana decyzja dekretowa z 1970r. została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Skarżąca uzasadniała swoje stanowisko rażącym naruszeniem prawa przez organ dekretowy, tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W orzecznictwie przyjęto, iż naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 15 marca 2018 r. I OSK 2217/17, LEX nr 2473445, w orzecznictwie sądowym, po okresie pewnych rozbieżności wynikających przede wszystkim ze sporów doktrynalnych, przyjmowany jest obecnie pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. np. wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91, wyrok NSA z 13 września 2012r., II GSK 1206/11, LEX nr 1244513.). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Po drugie, jak wskazano w ww wyroku NSA, przepisem, który może być rażąco naruszony jest co do zasady przepis prawa materialnego. Wynika to z faktu, że naruszenia prawa stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 kpa) są wadami tkwiącymi w samej decyzji, a nie wadami postępowania, w którym ta decyzja zapadła. Te ostatnie bowiem stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Mówiąc innymi słowy, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy przepis będący podstawą prawną decyzji został zastosowany w ten sposób, że w jego wyniku powstał stosunek prawny, który nie mógł powstać na gruncie tego przepisu. W rezultacie, skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Tymczasem zarzuty skargi w zasadzie sprowadzają się do naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 kpa w nawiązaniu do kwestii stricte procesowych związanych z decyzją dekretową a więc odnośnie do ustaleń organu dekretowego i uzasadnienia tej decyzji. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z decyzją z 1970r. a więc z orzeczeniem wydanym prawie pół wieku temu. Ranga zarzutów stawianych tego typu aktowi prawa administracyjnego, w sytuacji gdy w systemie prawa we wszystkich innych dziedzinach prawa, czy to prawa cywilnego czy to prawa karnego, nastąpiło już przedawnienie wzruszalności jakiegokolwiek aktu czy karalności (względnie zatarcie skazania) – winna być na tyle doniosła, iż istotnie, jak wynika z orzecznictwa, naruszenie prawa w żaden sposób nie dałoby się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa. W ramach zarzutów skargi skarżąca akcentuje brak wyartykułowania w uzasadnieniu decyzji dekretowej z 1970r., na jakim planie miejscowym opierał się organ dekretowy negatywnie rozpoznając wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. A zatem w istocie zarzuty te sprowadzają się do braku zupełności uzasadnienia orzeczenia pojmowanego według współczesnych standardów. Tymczasem aby można było mówić o rażącym naruszeniu prawa przez organy dekretowe, w tym w szczególności art. 7 ust. 2 dekretu w zw. z art. 107 § 3 kpa, skarżąca musiałaby w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, w ramach kontrargumentów do tez stawianych przez SKO, iż obligatoryjnym elementem decyzji dekretowej było określenie wprost planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego), na którym organ opierał decyzję odmowną, a i to nie stanowiłoby o rażącym naruszeniu prawa materialnego. Negując prawidłowość zaskarżonej decyzji w dalszej kolejności skarżąca winna wykazać, ze sporna decyzja z 1970r. (a w konsekwencji i decyzja SKO) jest rażąco wadliwa z uwagi na to że wbrew obowiązującym na ww terenie przepisom planu zagospodarowania uznawała przeznaczenie nieruchomości pod spółdzielcze budownictwo wielomieszkaniowe wielokondygnacyjne gdy tymczasem plan ten bądź też inne obowiązujące w tym czasie akty planistyczne przewidywały inny cel niż ten, który został określony w zaskarżonej decyzji SKO. Negując ustalenia organu dekretowego, a następnie SKO, co do przeznaczenia nieruchomości w planie oraz akcentując wewnętrzne sprzeczności pomiędzy planem a zaświadczeniem lokalizacyjnym skarżąca zarzuciła, iż organ nie ustalił, czy prawidłowe zagospodarowanie gruntu przy ul. [...], wymagało pozbawienia prawa użytkowania wieczystego dawnych właścicieli. Trzeba jednak podkreślić, że tak sformułowane zarzuty, wskazujące na brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy – w postępowaniu nadzwyczajnym nie mogą stanowić podstawy do wyeliminowania decyzji sprzed pół wieku z obrotu prawnego. Formułując w ten sposób zarzuty pod adresem organu nadzoru skarżąca nie wyjaśniła bowiem, jak w jej ocenie dotychczasowy sposób użytkowania przez właścicieli dałby się pogodzić z budową wielokondygnacyjnego osiedla mieszkaniowego. Innymi słowy skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu ani nie wyartykułowała argumentu wskazującego na inne ustalenia niż poczynił to organ. Zarzuty "niewyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy" bez wskazania podstaw do tego rodzaju twierdzenia czy też kierunku postępowania dowodowego, które organ miałby przeprowadzić – nie są wystarczające do uznania wadliwości decyzji nadzorczej. Rolą organu nadzoru nie jest bowiem poszukiwanie wadliwości decyzji z 1970r. poprzez prowadzenie wnikliwego postępowania dekretowego od początku. Wadliwości decyzji administracyjnej nie można bowiem domniemywać. Rolą organu nadzoru jest zatem (ewentualnie) wyeliminowanie wadliwego aktu administracyjnego z obrotu – pod warunkiem jednak, że jego wadliwość jest oczywista i widoczna "gołym okiem", a przy tym nieakceptowalna w demokratycznym państwie prawa. Nie można zatem w tej sytuacji uznać za zasadny zarzutu, iż organ przeprowadził niewystarczające postępowanie wyjaśniające a przez to naruszył zasady wynikające z art. 7, 77 i art. 107 § 3 kpa. W kontekście obszernego (jedynie częściowo przywołanego w tym miejscu) uzasadnienia zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu niezrozumiałe są zarzuty skargi wskazujące na to, iż organ nie odniósł swoich rozważań do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie podejmowania decyzji dekretowej. Nie można w szczególności przyjąć, iż w sprawie nie dokonano "ustaleń w przedmiocie obowiązującego w dacie wydawania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego" skoro organ przywołał konkretny plan z 1969r. i przytoczył treść jego przepisów w nawiązaniu do terenu objętego kontrolowaną sprawą. Wobec tego zarzuty skargi, jako generalnie negujące prawidłowość ustaleń organu, nie wprowadzają żadnego istotnego punktu zaczepienia, w oparciu o który byłoby możliwe postawienie SKO zarzutu naruszenia art. 7 kpa czy art. 77 kpa. W konsekwencji w skardze nie wyartykułowano też argumentów przemawiających za naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu oraz art. 54 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a tym bardziej przemawiających za rażącym i oczywistym naruszeniem tych przepisów. Uzasadnienie decyzji SKO punkt po punkcie odnosi się do stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją z 1970r. Szeroko opisuje zarówno kwestie formalne jak i merytoryczne, stanowisko zawarte w tej decyzji SKO poparło przywołując dodatkowo ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, i stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. W szczególności zasadnie wskazał organ, że pominięcie w orzeczeniu z 1970r. danych identyfikujących plan z 1969r. wskazuje wprawdzie na niedochowanie należytej staranności przy sporządzaniu jego uzasadnienia, jednakże tego rodzaju uchybienie w procedurze administracyjnej nie może być traktowane jako naruszenie prawa w stopniu "rażącym". Za "rażące" bowiem uznać najeży tylko takie naruszenie prawa w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Brak szczegółowego uzasadnienia orzeczenia dekretowego nie stanowi o nieważności tegoż orzeczenia. Z kolei brak w skardze rzeczowych argumentów, które wskazywałyby na wadliwość zaskarżonej decyzji – czyni niemożliwym ustosunkowanie się do zarzutów rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Skarżąca neguje negatywną decyzję organu dekretowego i negatywną decyzję organu nadzoru podnosząc, że w ich wyniku doszło do naruszenia prawa w sposób, który nie może ona być akceptowany w praworządnym państwie. Skarga nie precyzuje jednak wprost jaki przepis prawa materialnego został naruszony rażąco, a jedynie neguje zupełność ustaleń obu organów choć i to - na dużym poziomie ogólności. Rolą organu nadzoru było zbadanie czy sporna decyzja z 1970r. została oparta o przepisy obowiązujące w dacie jej wydawania a nie czy regulacja dekretowa jest do pogodzenia ze współczesnymi standardami ochrony własności w kontekście normatywnej ingerencji państwa w to prawo. SKO przedstawiło stan faktyczny i przywołało obowiązujące w omawianym zakresie przepisy a także ich wykładnię ukształtowaną przez orzecznictwo na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Skarga natomiast generalnie neguje ustalenia organu bądź wskazuje na brak ustaleń, jednak nie zawiera jakiegokolwiek wywodu wskazującego w szczególności na to, w jaki sposób ówcześni właściciele czy też ich spadkobiercy mieliby wówczas jak i obecnie "w dotychczasowy sposób" korzystać z terenu Spółdzielni mieszkaniowej [...] w W.. Ponieważ skarga skarżącej nie doprowadziła do rzeczowego zanegowania stanowiska SKO, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI