I SA/Wa 2074/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-12-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
mienie zabużańskierekompensatapostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniaumorzenie postępowaniaKPAnastępstwo prawneskarżącyorgan administracji

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra SWiA o umorzeniu postępowania dotyczącego rekompensaty za mienie zabużańskie, uznając, że strona nie dochowała terminu do podjęcia zawieszonego postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra SWiA utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP. Postępowanie zostało zawieszone na wniosek strony, a po upływie trzech lat od daty zawieszenia organ uznał żądanie za wycofane i umorzył postępowanie. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA, w tym brak wezwania następców prawnych zmarłej strony. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, podkreślając, że skarżący nie wykazał swojego statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sprawa dotyczyła potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie zostało zawieszone na wniosek strony w listopadzie 2015 r. z uwagi na niezakończone postępowania spadkowe. Zgodnie z art. 98 § 2 KPA, jeśli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Termin ten upłynął w listopadzie 2018 r., co skutkowało obowiązkiem umorzenia postępowania przez Wojewodę. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA, w tym art. 97 § 1 pkt 1, argumentując, że śmierć jednej ze stron w okresie zawieszenia wyłączała możliwość zastosowania fikcji prawnej uznania żądania za wycofane i wymagała wezwania następców prawnych. Sąd uznał te zarzuty za bezzasadne, wskazując, że skarżący [...] nie wykazał swojego statusu strony w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie udokumentował następstwa prawnego po właścicielach pozostawionego mienia. Wobec braku legitymacji skargowej, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć strony nie wyłącza zastosowania art. 98 § 2 KPA, jeśli następca prawny nie wykaże swojego statusu strony w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 KPA jest bezzasadny, ponieważ skarżący nie wykazał swojego statusu strony w postępowaniu administracyjnym, nie udokumentował następstwa prawnego po właścicielach mienia. Wobec braku legitymacji procesowej, śmierć osoby, która nie była stroną, nie mogła skutkować obligatoryjnym zawieszeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 98 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o rekompensacie art. 3 § 2

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o rekompensacie art. 6 § 2 pkt 1

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

ppsa art. 50 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 101 § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o rekompensacie art. 6 § 6

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga oparta na błędnym założeniu, że skarżący wykazał status strony i interes prawny. Brak dowodu na następstwo prawne skarżącego po właścicielach mienia. Upływ trzymiesięcznego terminu do podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Brak legitymacji skargowej skarżącego.

Odrzucone argumenty

Śmierć strony w okresie zawieszenia postępowania wyłączała możliwość zastosowania fikcji prawnej uznania żądania za wycofane. Naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 KPA poprzez brak wezwania następców prawnych zmarłej strony. Naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 3 KPA poprzez nierozpoznanie stanu sprawy. Naruszenie art. 10 § 1 KPA poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane brak legitymacji skargowej nie wykazał swojego statusu strony w postępowaniu administracyjnym nie udokumentował następstwa prawnego

Skład orzekający

Dorota Apostolidis

przewodniczący

Joanna Skiba

członek

Przemysław Żmich

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i umorzenia postępowania administracyjnego w kontekście mienia zabużańskiego, a także kwestii legitymacji skargowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z mieniem zabużańskim i wymogami proceduralnymi KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne aspekty postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście mienia zabużańskiego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Umorzenie postępowania o mienie zabużańskie: kluczowy termin i brak legitymacji skargowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2074/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis /przewodniczący/
Joanna Skiba
Przemysław Żmich /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1788/20 - Wyrok NSA z 2024-01-26
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 98 par. 1 i 2, art. 101 par. 2 i 3, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 50 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Przemysław Żmich ( spr.) Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania [...], decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w majątku [...], woj. [...] oraz w majątku [...], woj. [...] oraz przez [...] w majątku [...] z folwarkiem [...], woj. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z [...] sierpnia 2014 r. [...] wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty za majątki pozostawione poza obecnymi granicami Polski przez [...], [...] z domu [...] i [...] z domu [...]. Wnioskodawczyni skorzystała z możliwości złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej po 31 grudnia 2008 r., która przewidziana została w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 195).
Wojewoda [...] w piśmie z [...] czerwca 2015 r. zawiadomił [...] o wydzieleniu do odrębnego postępowania sprawy [...] oraz o łącznym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej [...].
3 listopada 2015 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek [...] o zawieszenie przedmiotowego postępowania, do czasu zakończenia postępowania spadkowego po właścicielkach pozostawionych nieruchomości.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2015 r. nr [...] zawiesił na wniosek strony postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.
Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w majątku [...], woj. [...] oraz w majątku [...], woj. [...] oraz przez [...] w majątku [...] z folwarkiem [...], woj. [...].
Od powyższej decyzji [...] wniosła odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z [...] maja 2019 r. W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że w trakcie trwania okresu zawieszenia zmarła jedna ze stron postępowania, tj. [...], zaś jedynym spadkobiercą po ww. osobie, zgodnie z załączonym do odwołania aktem poświadczenia dziedziczenia jest [...]. W związku z tym faktem, w ocenie skarżącej, nastąpiła zmiana podstawy prawnej zawieszenia niniejszego postępowania z fakultatywnej na obligatoryjną. Wojewoda powinien zaś powiadomić spadkobiercę zmarłego o toczącym się postępowaniu i przysługujących mu prawach. Jak wskazała w dalszej części odwołania w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, że [...] wskazał jako osobę uprawnioną do przypadającej mu części rekompensaty swoją siostrę [...] bowiem, jak to wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, z chwilą śmierci strony postępowania, która wskazała jako uprawnionego do rekompensaty innego spadkobiercę, prawo to "wraca" do masy spadkowej po zmarłym.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097) - dalej zwana "ustawą".
Minister zauważył, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2015 r. zawiesił na wniosek strony postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie decyzji potwierdzające] prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w majątku [...], woj. [...] oraz majątku [...], woj. [...] oraz przez [...] w majątku [...] z folwarkiem [...], woj. [...].
Zgodnie zaś z art. 98 § 2 kpa jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
Minister stwierdził, że termin do podjęcia zawieszonego na wniosek strony postępowania upłynął 12 listopada 2018 r. (termin przesunął się o 2 dni, z uwagi na fakt, że 10 listopada 2018 r. był dniem wolnym od pracy).
Z akt postępowania wynika, że pełnomocnik skarżącej odebrał postanowienie z [...] listopada 2015 r. Strona została zatem skutecznie pouczona o treści art. 98 § 2 kpa powołanego w uzasadnieniu postanowienia.
Na ww. postanowienie stronie przysługiwało zażalenie do Ministra Skarbu Państwa. Strona nie skorzystała z ww. uprawnienia. Tym samym zaakceptowała treść postanowienia.
Strona nie skorzystała również z przysługującego jej prawa i w ciągu 3 lat nie wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania.
W związku z tym Wojewoda [...] zobowiązany był do umorzenia postępowania (art. 98 § 2 kpa). Wojewoda nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji, co do istoty, tj. ustalenia prawa do rekompensaty lub odmowy ustalenia tego prawa.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 1180/11 w przypadku niezwrócenia się strony w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyle (art. 98 § 2 kpa), należy umorzyć postępowanie w formie decyzji.
Zdaniem Ministra bez znaczenia dla oceny poprawności umorzenia przedmiotowego postępowania pozostają zarzuty podniesione w odwołaniu. Jeden z nich dotyczy okoliczności wskazującej jakoby w toku zawieszenia postępowania zmarła osoba wskazująca [...] jako uprawnioną do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez [...], którą w ocenie skarżącej, był [...]. Odnosząc się do tego zarzutu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podzielił pogląd strony dotyczący skutków śmierci osoby wskazującej, lecz uznał, że nie może mieć on zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jak wynika bowiem z zebranego materiału dowodowego osobą dokonującą wskazania [...] jako osoby uprawnionej do uzyskania rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez [...] był [...], nie zaś [...].
Odnosząc się do zarzutu wskazującego jakoby [...] został pozbawiony przez organ l instancji prawa do udziału w prowadzonym postępowaniu Minister wskazał, że ani on ani też wnioskodawczyni nie wykazali jego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Organ wojewódzki podjął wszelkie możliwe działania, aby zapewnić czynny udział w postępowaniu właściwym podmiotom, co wyrażało się w piśmie z [...] czerwca 2015 r. o przedstawienie organowi postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia po właścicielkach pozostawionych nieruchomości.
Jednocześnie Minister zwrócił uwagę, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie złożyła [...], nie zaś [...], stąd wezwania do uzupełnienia wszelkich braków formalnych złożonego podania, organ I instancji prawidłowo kierował do pełnomocnika wnioskodawczyni.
Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2019 r. [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: I. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 i art. 98 § 2 i art. 105 § 1 kpa poprzez utrzymanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie, pomimo zaistnienia okoliczności śmierci jednej ze stron postępowania w okresie zawieszenia postępowania na wniosek strony, wyłączającej możliwość zastosowania fikcji prawnej uznania żądania wszczęcia za wycofane, warunkującej możliwość umorzenia postępowania podczas, gdy w takiej sytuacji do postępowania powinni zostać wezwani następcy prawni zmarłej strony lub powinno ono zostać zawieszone z urzędu, 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez rozpoznanie sprawy pomimo niezapoznania się przez organ ze stanem sprawy wynikającym z materiałów dotyczących sprawy, w szczególności pominięcie, że [...] spadkobierca właścicielek nieruchomości pozostawionych, a zarazem osoba, która dokonała wskazania osób uprawnionych do prawa do rekompensaty (na co dowód w postaci oświadczenia o wskazaniu osób uprawnionych do rekompensaty znajduje się w aktach drugiej sprawy dotyczącej rekompensaty za nieruchomość pozostawioną prze [...] c. [...] – nr [...]) zmarł w okresie zawieszenia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez [...], co oznacza, że w jego prawa wstąpił spadkobierca [...], który powinien zostać wezwany do udziału w sprawie, zaś postępowanie zawieszone z urzędu, 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 kpa poprzez utrzymanie w moc decyzji pomimo niezapewnienia [...] czynnego udziału w postępowaniu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ponadto o uchylenie decyzji organu I instancji, 2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: - oświadczenia [...] o wskazaniu osób uprawnionych do rekompensaty (zawartego w aktach Wojewody [...] nr [...]) - na okoliczność dokonania przez [...] oświadczenia o wskazaniu osoby uprawnionej do rekompensaty i jego treści, - aktu poświadczenia dziedziczenia, załączonego do odwołania, zgodnie z którym spadek po [...] nabył [...] - na okoliczność śmierci [...] w toku trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa oraz na okoliczność następstwa prawnego po [...], 3) zwrot na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu podnieśli, że interes prawny w niniejszym postępowaniu administracyjnym miała [...], a także [...], którzy wskazali jako osobę uprawnioną do rekompensaty [...] - każdy (co oczywiste, w zakresie przysługującego mu uprawnienia).
Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w przypadku śmierci strony w toku 3-letniego okresu, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa termin ten nie biegnie, z uwagi na fakt, po pierwsze - zmiany podstawy zawieszenia, po drugie - braku podmiotu uprawnionego do wystąpienia o podjęcie postępowania (takie wnioski wynikają m.in. z wyroków WSA w Warszawie o sygn. akt I SA/Wa 277/16, I SA/Wa 175/15).
W przedmiotowej sprawie jedna ze stron postępowania [...] dokonał wskazania pozostałych stron jako osób uprawnionych do rekompensaty. W toku zaś trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa zmarł, co oznacza, że uprawnienie, co do którego dokonał wskazania przysługuje jego spadkobiercy [...], jako że w przypadku śmierci osoby wskazującej wskazanie nie odnosi skutku, czego nie kwestionuje sam Minister w zaskarżonej decyzji (str. 5).
Pomimo tego Minister wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 1 i art. 98 § 2 oraz art. 105 § 1 kpa. Minister naruszył w ten sposób obowiązki określone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa zobowiązujące organ do zapoznania się ze sprawą i wyjaśnienia stanu faktycznego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia wynika wprost, że Minister ze sprawą się nie zapoznał, skoro stanu faktycznego nie rozumie. Wskazuje bowiem Minister, że osobą dokonującą wskazania był [...], nie zaś [...] (str. 5 uzasadnienia) podczas, gdy obydwie te osoby dokonywały wskazania, każda w zakresie praw jej przysługujących, czego Minister nie przyjął do wiadomości, mimo że okoliczność ta była sygnalizowana w odwołaniu od decyzji Wojewody [...].
Oświadczenie to nie zostało dołączone do akt przez Wojewodę [...]. Znajduje się w aktach nr [...].
Minister zaniechał jakichkolwiek czynności w celu wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. W konsekwencji zaś utrzymał w mocy decyzję, także pomimo tego, że wbrew obowiązkowi z art. 10 § 1 kpa nie zapewniono [...] czynnego udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo Minister wskazał, że po zapoznaniu się z aktami Wojewody [...] nr [...] dokonał analizy przedmiotowego oświadczenia i wykonał jego kopię, którą potwierdzoną za zgodność z oryginałem przekazał przy niniejszym piśmie do Sądu.
Odnosząc się do zarzutów skargi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił przede wszystkim, że bezprzedmiotowość postępowania była następstwem niedochowania należytej staranności przez stronę związanej z koniecznością zwrócenia się do organu w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie zawieszonego postępowania. Strona powinna była taką czynność podjąć jeśli nie chciała, aby żądanie wszczęcia postępowania uważane było za wycofane.
Ustosunkowując się do zarzutu nawiązującego do śmierci jednej ze stron postępowania w okresie zawieszenia postępowania, co - w ocenie skarżących - powinno wyłączać możliwość zastosowania fikcji prawnej uznania żądania za wycofane i rodzić konieczność wezwania następców prawnych zmarłej strony do postępowania, Minister uznał ten zarzut za bezzasadny. Jedynym spadkobiercą zmarłego w okresie zawieszenia [...] jest [...], który dobrowolnie i świadomie zrezygnował z własnego uprawnienia do rekompensaty, dokonując [...] czerwca 2014 r. wskazania [...] jako osoby, która ma otrzymać w całości przypadającą mi część rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jakkolwiek w dniu, w którym [...] dokonywał wskazania [...], [...] jeszcze żył i również dokonał wskazania [...] jako osoby uprawnionej do przypadającej mu części rekompensaty, które to wskazanie wygasło, to powyższe nie doprowadziło do bezskuteczności wskazania, jakie dokonał [...].
Na gruncie ustawy nie jest bowiem możliwe, aby osoba uprawniona do rekompensaty w części swoje uprawnienie scedowała na inną osobę dokonując wskazania, a w części żądała realizacji rekompensaty bezpośrednio na swoją rzecz, a do takiego wnioskowania sprowadza się treść skargi. Nie kwestionując faktu, że co do zasady jeśli w okresie zawieszenia postępowania dojdzie do śmierci jednej ze stron postępowania, to do udziału w sprawie powinien zostać wezwany jej spadkobiercą, to wskazać należy, że na tle szczególnych okoliczności niniejszej sprawy nie było takiej konieczności. Jedyny spadkobierca [...], którym jest [...] zanim nabył uprawnienie do rekompensaty z tytułu spadku po [...] legitymował się uprawnieniem do rekompensaty z tytułu spadku po innym następcy prawnym właściciela nieruchomości pozostawionej na Kresach Wschodnich i postanowił nie realizować uprawnienia (które jest jedno w rozumieniu ustawy), dokonując wskazania [...]. Tym samym traktowanie jedynie [...] jako strony postępowania (w związku z dokonanym wskazaniem przez [...], które na dzień wydania decyzji zachowało swoją aktualność) było jak najbardziej uzasadnione i nie naruszało czyichkolwiek praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga [...] jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożyła [...]. Jej wniosek dotyczył mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP przez [...] (zd. [...]) i [...] (zd. [...]) - sprawa administracyjna nr [...].
Wobec tego, że wnioskodawczyni [...] ubiega się o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez inne osoby, tj. babcię [...] oraz ciotkę [...] zmarłą w 1986 r., co wynika z pisma z [...] czerwca 2014 r. (siostrę jej matki [...]), a wniosek nie spełniał wymogu z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy, Wojewoda [...] pismem z [...] czerwca 2015 r. wezwał wnioskodawczynię, w trybie art. 6 ust. 6 ustawy, m.in. o potwierdzenie następstwa prawnego po właścicielach pozostawionego mienia, tj. przedłożenie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po właścicielach pozostawionego mienia. Wezwanie to odebrał pełnomocnik wnioskodawczyni 19 czerwca 2015 r.
W odpowiedzi na to wezwanie [...] w piśmie z [...] listopada 2015 r. wniosła o zawieszenie postępowania motywując to niezakończeniem postępowań spadkowych po byłych właścicielach pozostawionego mienia.
Wojewoda [...], uwzględniając wniosek jedynej strony postępowania, postanowieniem z [...] listopada 2015 r., na podstawie art. 98 § 1 kpa, zawiesił postępowanie administracyjne. W postanowieniu pouczył wnioskodawczynię o treści art. 98 § 2 kpa, zgodnie z art. 101 § 2 kpa. Postanowienie odebrał pełnoletni domownik pełnomocnika wnioskodawczyni 16 listopada 2015 r. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego nie zostało zaskarżone mimo, że od tego rodzaju postanowienia przysługiwało zażalenie (art. 101 § 3 kpa). Brak zaskarżenia tego postanowienia świadczył o tym, że wnioskodawczyni akceptuje ten tryb przerwania toku postępowania administracyjnego. Termin 3-letni na złożenie wniosku o podjęcie postępowania administracyjnego, liczony od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, upłynął 12 listopada 2018 r.
Wobec upływu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa, Wojewoda [...] zobligowały był do uznania (zawartego w podaniu z [...] sierpnia 2014 r.) żądania wszczęcia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty za wycofane i umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa, co słusznie zaakceptował w zaskarżonej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była wnioskodawczyni i autorka odwołania [...], która domagała się skonkretyzowania jej praw poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Do tej osoby (za pośrednictwem pełnomocnika [...]) były kierowane pisma organów obu instancji, w tym postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz decyzje wydane w administracyjnym toku instancji.
W niniejszej sprawie statusu strony, w rozumieniu art. 28 kpa, nie mieli [...] i jego syn [...]. Osoby te nie złożyły wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, nie zgłosiły udziału do postępowania toczącego się z wniosku [...] i w żaden inny sposób nie zamanifestowały chęci udziału w tym postępowaniu administracyjnym. Brak także dokumentów potwierdzających ich status spadkobierców (art. 3 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy) po właścicielach pozostawionego mienia – [...].
Wobec tego za błędne należało uznać stanowisko skargi, że wskazania [...] jako osoby uprawnionej do rekompensaty udzielone przez [...] (pismo z [...] czerwca 2014 r.) i [...] (pismo z [...] czerwca 2014 r.), a także śmierć [...] w toku postępowania administracyjnego (w 2016 r.) i następstwo prawne po ojcu [...] miały jakiekolwiek znaczenie dla niniejszej sprawy.
W niniejszej sprawie skarga została oparta na błędnym założeniu, że [...], a po nim [...] wykazali status spadkobierców po właścicielach pozostawionego mienia, tj. [...] i że wobec tego przedłożone do sprawy wskazania [...] jako osoby uprawnionej do rekompensaty wywierały skutki prawne.
Sąd zwraca uwagę, że brak dowodu na to, że [...], a po nim [...], są spadkobiercami po [...].
Brak dowodu potwierdzającego spadkobranie przez [...] po [...] (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy) skutkuje brakiem przyznania tym osobom statusu stron postępowania administracyjnego o potwierdzenie prawa do rekompensaty, o których mowa w art. 28 kpa.
Zatem na obecnym etapie sprawy niezasadny był zarzut skargi wskazujący na pominięcie przez organy faktu śmierci [...] oraz pominięcie wezwania do udziału w postępowaniu jego następcy prawnego [...] i niezapewnienie temu ostatniemu udziału w postępowaniu administracyjnym.
Podnoszony w skardze zarzut niezawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 1 kpa także nie był zasadny. [...] w obecnym stanie sprawy nie był i nie mógł być stroną postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a zatem jego śmierć nie mogłaby być rozpatrywana w kontekście obligatoryjnego skutku zawieszenia postępowania, o którym mowa w tym przepisie.
Skarga [...] podlegała oddaleniu z powodu braku legitymacji skargowej do jej wniesienia.
Zgodnie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Sąd zwraca uwagę, że [...] nie był osobą, która jako strona brała udział w postępowaniu administracyjnym. Wynik tego postępowania nie dotyczył jego interesu prawnego, ponieważ nie udokumentował on swego następstwa prawnego po [...], jak tego wymagały art. 3 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI