I SA/WA 1765/20

I SA/Wa 1765/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Iwona Kosińska /przewodniczący/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 48/22 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. K., B. K., S. N. i B. N. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania B. K., A. K., B. N. i S. N. - utrzymał w mocy w zaskarżonym zakresie decyzję Wojewody [...] z [...] września 2018 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2017 r., nr [...], udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, na nieruchomości położonej w powiecie [...], w gminie [...], w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, pn.: "Projekt i budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] - granica województwa [...] i [...]. Część 1 - projekt i budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] - granica województwa [...] i [...] z podziałem na 3 części: Część 1 - projekt i budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku od węzła [...] (bez węzła) do węzła [...] (z węzłem) o długości około [...] km", dalej jako decyzja zrid.
Z dniem [...] listopada 2017 r., tj. w dacie wydania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji nr [...], dotychczasowi współwłaściciele nieruchomości A. K. i B. K. oraz B. N. i S. N. utracili swoją własność. Ponadto spółka P. S.A. z siedzibą w [...] utraciła ograniczone prawo rzeczowe na skutek jego wygaśnięcia.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. powołał biegłą M. B. w celu określenia wartości przedmiotowej nieruchomości. Biegła sporządziła operat szacunkowy z [...] maja 2018 r.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2018 r.,
nr [...]:
1. ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną w powiecie [...] w gminie [...] w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej nr [...], która została objęta decyzją zrid, w tym na rzecz:
a) A. K. oraz B. K., będących we wspólności ustawowej małżeńskiej, w kwocie [...] zł, z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości,
b) B. N. oraz S. N., będących we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w kwocie [...] zł, z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości.
2. nie powiększył odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości ze względu na nie spełnienie warunków wskazanych w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
3.ustalił odszkodowanie na rzecz P. S. A. w [...] za wygasłe ograniczone prawo rzeczowe tj. prawa użytkowania działki [...], w kwocie [...] zł.
4. pomniejszył ustalone w pkt 1 odszkodowanie o wartość ograniczonego prawa rzeczowego tj. o [...] zł.
5. zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł, jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, w tym na rzecz:
a) A. K. oraz B. K., będących we wspólności ustawowej małżeńskiej, w kwocie [...] zł, z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości,
b) B. N. oraz S. N., będących we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w kwocie [...] zł, z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości,
c) P. S. A. w [...], za wygasłe ograniczone prawo rzeczowe tj. prawa użytkowania działki [...], w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dział III "Prawa, roszczenia i ograniczenia" księgi wieczystej nr [...], zawierał wpis ograniczonego prawa rzeczowego tj. prawa nieodpłatnego i bezterminowego użytkowania działki nr [...], z której wydzielono działkę nr [...]. Dział IV "Hipoteka" nie zawierał wpisów ograniczonych praw rzeczowych.
Na dzień wydania decyzji zrid na przedmiotowej działce znajdowały się składniki budowlane i składniki roślinne podlegające wycenie.
Wyceniana nieruchomość w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] przyjętym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] listopada 2012 r. przedmiotowa działka położona była w strefie polityki przestrzennej R - O - rolniczo - osadniczej z przeznaczeniem pod projektowaną drogę ekspresową [...].
Zatem wynikające ze studium przeznaczenie było zgodne z przeznaczeniem nieruchomości pod planowaną inwestycję celu publicznego - drogę publiczną [...].
W związku z tym rzeczoznawca majątkowy wskazał, że zasada korzyści wyrażona w art. 134 ust 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako u.g.n., nie miała zastosowania w niniejszym przypadku, gdyż przeznaczenie wycenianej nieruchomości było tożsame z celem wywłaszczenia i wyceny dokonał zgodnie z § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), dalej jako rozporządzenie.
Określając wartość gruntu nieruchomości biegły zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Analiza transakcji nieruchomościami przyjętymi do porównania na lokalnym i regionalnym rynku wykazała, że w obrocie nie występują nieruchomości zawierające części składowe o podobnej strukturze. Wobec czego podstawę do określenia wartości stanowiła wartość odtworzeniowa w rozumieniu art. 135 u.g.n. Biegły zakreślił okres czasowy analizy od 2015 roku – w wyniku czego ustalił, że ceny nieruchomości wahały się od [...] zł/m2 do [...] zł/m2, a średnia wyniosła [...] zł/m2.
Następnie porównał przedmiotową działkę z [...] nieruchomościami pod względem położenia, otoczenia, sposobu użytkowania oraz rangi drogi i określił wartość 1 m2 na kwotę [...] zł. Po przemnożeniu powierzchni działki, która wynosi [...] m2 przez otrzymaną cenę średnią, wartość gruntu po zaokrągleniu wyniosła [...] zł.
Wartość składników roślinnych wyniosła [...] zł a wartość składników budowlanych [...] zł - tym samym biegły określił wartość odtworzeniową nieruchomości na łączną kwotę [...] zł.
Przy czym wartość przedmiotowej nieruchomości określił na dzień [...] czerwca 2017 r., czyli datę wydania decyzji zrid - zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474), dalej jako specustawa drogowa.
Wojewoda - analizując operat szacunkowy - uznał, że spełnia on wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych i właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Autor operatu wyczerpująco wyjaśnił przyjęty przez niego wybór metody szacowania oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek nieruchomości.
Ustalił także, że współwłaściciele nieruchomości nie wydali jej na rzecz zarządcy drogi w terminie wskazanym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, który uprawnia do powiększenia wysokości odszkodowania o kwotę równą 5 % jej wartości - co potwierdziła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w piśmie z [...] listopada 2017 r.
Ponadto zauważył, że biegły określając wartość nieruchomości wziął pod uwagę wpis w dziale III księgi wieczystej nr [...] uznając, iż ustanowione prawo rzeczowe ma wpływ na wartość nieruchomości i określił jego wartość na kwotę [...] zł.
W związku z powyższym Wojewoda - stosując art. 18 ust. 1a specustawy drogowej - przyjął, że ustalone odszkodowanie należało zmniejszyć o kwotę równą wartości ustanowionego prawa.
Uznał też, iż na każdym etapie postępowania - stosownie do art. 10 k.p.a. - informował strony o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy
oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, jak również poinformował o wartości nieruchomości określonej w operacie szacunkowym.
Zauważył, że w trakcie postępowania strony wnioskowały o wydanie operatu szacunkowego. Inwestor pismem z [...] czerwca 2018 r. oświadczył, iż akceptuje określoną wartość nieruchomości. Natomiast pełnomocnik współwłaścicieli nieruchomości w piśmie z [...] lipca 2018 r. nie zgodził się z wyceną ograniczonego prawa rzeczowego gruntu - wskazując, iż wartość tego prawa powinna wynieść jeden tysiąc zł.
Do zgłoszonych zastrzeżeń biegły ustosunkował się w piśmie - wyjaśniając podstawę prawną stanowiącą podstawę do wyceny ograniczonego prawa rzeczowego. Jednocześnie wyjaśnił, iż opis prawa ujawniony w dziale III księgi wieczystej był wystarczający dla potrzeb wyceny i w całości podtrzymał sporządzoną wycenę.
W ocenie Wojewody, operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, zawiera bowiem wymagane prawem elementy. Ustalenia w nim zawarte są spójne i logiczne. Tym samym subiektywne przekonanie właściciela o błędach popełnionych przez biegłego nie dają podstawy do skutecznego podważenia sporządzonej opinii.
Wskazał, że do wypłaty odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł zobowiązany został Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, w tym na rzecz:
a) A. K. oraz B. K., będących we wspólności ustawowej małżeńskiej, w kwocie [...] zł, z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości,
b) B. N. oraz S. N., będących we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w kwocie [...] zł, z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości,
c) P. S. A. w [...] za wygasłe ograniczone prawo rzeczowe, tj. prawa użytkowania działki [...], w kwocie [...] zł.
Kwestionując decyzję Wojewody [...] B. K., A. K., B. N. i S. N. złożyli odwołanie – wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej;
- pkt 3 i odmowę przyznania odszkodowania na rzecz P. S.A. w [...],
- pkt 4 i niepomniejszanie ustalonego odszkodowania o wartość ograniczonego prawa rzeczowego, tj. o kwotę [...] zł,
- pkt 5 i zobowiązanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna ze środków finansowych pozostających w dyspozycji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w tym na rzecz A. K. i B. K. będących we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w kwocie [...] zł z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości oraz B. N. i S. N. będących we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w kwocie [...] zł z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości.
Odwołujący zarzucili naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez brak możliwości ustosunkowania się do opinii uzupełniającej rzeczoznawcy majątkowego z powodu wydania przez organ wojewódzki decyzji już w dniu [...] września 2018 r., tj. w tym samym dniu, w którym pełnomocnik otrzymał pismo z wyjaśnieniami biegłej. Podkreślono, iż po otrzymaniu w dniu [...] września 2018 r. pisma organu I instancji z [...] sierpnia 2018 r. zawierającego wyjaśnienia biegłej, odwołujący w piśmie z [...] września 2018 r. wskazali, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. odstąpili od umowy ustanowienia prawa użytkowania zawartej w dniu [...] października 2005 r. aktem notarialnym rep. A nr [...]. Kolejnym zarzutem było nieuwzględnienie przez Wojewodę aktu notarialnego z [...] sierpnia 2018 r. przesłanego do organu prowadzącego postępowanie w I instancji w dniu 25 września 2018 r.
Podkreślili również, iż podjęli czynności w celu wykreślenia wpisu ograniczonego prawa rzeczowego w księdze wieczystej z powodu odstąpienia od umowy prawa użytkowania. Zaś w dniu [...] października 2018 r. wezwali oni P. S.A. do przesłania zgody na wykreślenie z księgi wieczystej nr [...] z działu III wpisu "Nieodpłatne i bezterminowe prawo użytkowania działek [...] i [...] o obszarze [...] ha o treści jak w § 2 umowy ustanowienia prawa użytkowania rep. A nr [...]."
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rozwoju decyzją z [...] maja 2020 r.,
nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie.
W uzasadnieniu zaznaczył, że przedmiotem odwołania jest wyłącznie kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania za odjęcie ograniczonego prawa rzeczowego ustanowionego na nieruchomości. Powołując się zaś na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, iż zobligowany jest rozpoznać odwołanie od ww. decyzji w zaskarżonym zakresie.
Następnie zauważył, że podstawę dla ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] maja 2018 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. B., którego aktualność została potwierdzona w dniu [...] lutego 2020 r.
Podniósł, że rzeczoznawca majątkowy wskazała, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha położona była w północnowschodniej części gminy [...], w obrębie [...], przy drodze krajowej nr [...], w północno-wschodniej części wsi, w odległości ok. 1 km od centrum wsi. Wzdłuż drogi krajowej we wsi znajdowały się budynki jednorodzinne, zabudowa siedliskowa, obiekty usługowe, stacja paliw i grunty bez zabudowy, przystanek PKS. W bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości (działka nr [...]) znajdowała się stacja paliw, grunt niezbudowany, staw i droga krajowa. Odległość od granicy miasta [...] wynosiła ok. 4 km. Wyceniana nieruchomość obejmowała niezabudowaną działkę nr [...] zajętą pod część parkingu i trawnik przy stacji paliw. Wjazd na działkę możliwy był przez zorganizowaną komunikację stacji paliw z drogi krajowej.
Na podstawie analizy zapisów dwóch dokumentów obejmujących działkę nr [...] (działka sprzed podziału), tj.: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] listopada 2012 r., autor operatu szacunkowego ustalił, że dla obszaru na którym położona jest działka nr [...] obowiązuje przeznaczenie drogowe ([...]).
Minister wskazał, iż dla celów wyceny przeanalizowano rynek drogowy. Poszukiwano transakcji kupna-sprzedaży nieruchomości, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dotyczyły nieruchomości drogowych. Ze zgromadzonego zbioru kilkudziesięciu transakcji nieruchomościami nabywanymi na cele drogowe, do zbioru nieruchomości porównawczych włączono 33 transakcje o cenach najczęściej występujących na rynku, które pozwalają na określenie wartości rynkowej gruntu nieruchomości przejmowanej pod drogę publiczną z przedziału cenowego od [...] zł/m2 do [...] zł/m2, przy cenie średniej [...] zł/m2.
Rzeczoznawca wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Ustalił, że na wartość tego typu nieruchomości wpływ mają przede wszystkim takie cechy jak: sąsiedztwo (waga 30 %), sposób użytkowania (waga 25%), ranga drogi (waga 25%), położenie (waga 20%). Natomiast wartość składników budowlanych, tj. nawierzchni z kostki betonowej na podbudowie betonowej i na warstwie kruszywa i podsypki piaskowej o powierzchni - [...] m2, krawężnik betonowy L = [...]m, lampa na słupie betonowym i przyłącze kablowe 1 = [...]m - została określona w podejściu kosztowym, metodą odtworzeniową, techniką wskaźnikową.
Następnie oszacował wartość odtworzeniową składników budowlanych znajdujących się na działce na kwotę [...] zł, zaś wartość składnika roślinnego, tj. trawnika o powierzchni [...] oszacował na kwotę [...] zł. Ostatecznie wartość prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, określił na kwotę [...] zł.
Minister - mając na uwadze zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia wartości prawa użytkowania ustanowionego na przedmiotowej nieruchomości - wskazał, że zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], w dziale III wpisane jest ograniczone prawo rzeczowe - nieodpłatne i bezterminowe prawo użytkowania działek [...] i [...] o obszarze [...] ha o treści jak w § 2 umowy ustanowienia prawa użytkowania Rep. A nr [...] na rzecz P. S.A. w [...].
Zauważył też, iż ze znajdującej się w aktach sprawy kopii umowy ustanowienia prawa użytkowania, zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] w dniu [...] października 2005 r. w [...] przed notariuszem M. K. wynika, że na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i nr [...] położonej w [...] ustanowiono na rzecz P. S.A. w [...] bezterminowe prawo użytkowania polegające na prawie używania, w szczególności prawie zabudowy i prawie do pobierania pożytków. W § 3 umowy zastrzeżono prawo odstąpienia od umowy w przypadku nieopłacenia przez P. S.A. kosztów podatku od nieruchomości pomimo dwukrotnego do wezwania do zapłaty.
W analizowanym operacie szacunkowym, w pkt 6 biegła określiła wartość prawa użytkowania przy zastosowaniu podejścia dochodowego, metody inwestycyjnej, techniki kapitalizacji. Wysokość dochodów netto określono na podstawie czynszów możliwych do uzyskania z dzierżawy parkingu i trawnika na działce nr [...] - na podstawie danych o czynszach wynikających z Zarządzenia Burmistrza [...] z [...] grudnia 2016 r.
Po określeniu czynszu dzierżawnego za grunty pod działalność usługowo - handlową w tym parking, w wysokości [...] zł/m2/mc, a za grunty rolne i pod zieleń w wysokości [...] zł/m2/rok i podstawieniu pod wzór przedstawiony na stronie 29 operatu szacunkowego, uzyskano wartość prawa użytkowania w kwocie [...] zł.
Powyższa wartość została podtrzymana przez biegłą w piśmie (data wpływu do organu I instancji w dniu 8 sierpnia 2018 r), w którym autorka operatu wskazała, iż stan prawny wynikający z księgi wieczystej był wystarczający dla potrzeb wyceny oraz że wartość prawa użytkowania wieczystego ustano według stanu nieruchomości na dzień decyzji zrid, tj. [...] czerwca 2017 r.
Minister pismem z [...] stycznia 2020 r. zwrócił się do rzeczoznawcy o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego oraz ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Biegła w odpowiedzi podtrzymała swoje stanowisko zawarte w operacie szacunkowym - wskazując, że miała zadanie ustalić stan przedmiotowej nieruchomości, w tym stan prawny, na dzień wydania decyzji zrid.
Zauważyła, iż w dniu wydania decyzji zrid, przedmiotowa nieruchomość była ograniczona prawem użytkowania, zapisanym w księdze wieczystej - dział III Kw [...] "Prawa, roszczenia i ograniczenia" - Ograniczone prawo rzeczowe. Nieodpłatne i bezterminowe prawo użytkowania działek [...] i [...] o obszarze [...] ha treści jak w §2 umowy ustanowienia prawa użytkowania Rep. A nr [...]. Decyzja zrid stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2017 r. i w tym dniu wygasło ograniczone prawo rzeczowe - jakim było użytkowanie.
Organ odwoławczy w pełni podzielił wyjaśnienia udzielone przez rzeczoznawcę majątkowego i potraktował je jak swoje.
Stwierdził, że nie jest zasadny zarzut strony o nieuwzględnieniu przez Wojewodę [...] (winno być [...]) stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości wynikającego z wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego, jakim było użytkowanie. Brak jest też podstaw by uznać, że odszkodowanie za odjęcie tego prawa było ustalone w nieprawidłowej wysokości. W tym zakresie organ przywołał wyroki NSA z 1 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 721/15; z 10 lipca 2015 r, sygn. akt I OSK 2546/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2015 r., sygn. akt l\/ SA/Wa 143/15.
W tej sytuacji uznał za nieuzasadniony zarzut nieprawidłowego określenia odszkodowania za wygaszenie prawa użytkowania.
Natomiast nie uznał, aby dołączone przez strony oświadczenia z [...] sierpnia 2018 r. o odstąpieniu od umowy prawa użytkowania mogły odnieść jakikolwiek skutek. Wyjaśnił przy tym, że organy administracji publicznej na mocy przepisów specustawy drogowej są zobowiązane do wypłaty i ustalenia odszkodowania za odjęte ograniczone prawa rzeczowe - mając na względzie stan nieruchomości aktualny na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Wskazał, iż z analizy akt sprawy wynika bezsprzecznie, że na dzień [...] czerwca
2017 r. przedmiotowe prawo użytkowania było wpisane w dziale III księgi wieczystej.
Stwierdził również, że nieuzasadniony jest zarzut niezapewnienia przez organ I instancji czynnego udziału strony w postępowaniu. Samo bowiem powoływanie się przez pełnomocnika strony na uchybienie procesowe z art. 10 k.p.a. nie może wywierać skutku w postaci uznania, że decyzja organu I instancji obarczona jest wadliwością. W tym zakresie organ powołał się na wyrok NSA z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 842/11 i WSA w Gdańsku z 21 stycznia 2010 r, sygn. akt III SA/Gd 486/09.
Skoro pełnomocnik strony nie wykazał, na czym miałoby polegać niedopełnienie przez organ obowiązków w powyższym zakresie, jakiej czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu istotnego dla sprawy uniemożliwiono przedstawienia, czy powołania się przed organem, należy uznać, iż nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 października 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 463/09).
Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. K., B. K., B. N. i S. N., zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez naruszenie art. 10
§ 1 k.p.a. polegające na pozbawieniu skarżącego czynnego udziału postępowaniu,
tj. poprzez brak zapewnienia skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów w szczególności co do uzupełniającej opinii biegłego, co skutkowało tym, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając jednocześnie na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym skarżących przez:
a) zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nierozpatrzeniu dowodów złożonych do akt sprawy, a w szczególności przez:
I. pominięcie i zaniechanie rozpatrzenia dowodów złożonych w toku postępowania w postaci złożonych dokumentów w tym aktu notarialnego z 2005 r. oraz oświadczeń skarżących o odstąpieniu od umowy z [...] sierpnia 2018 r.
II. brak możliwości złożenia zastrzeżeń przez skarżących do uzupełniającej opinii biegłego - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego sporządzenia operatu szacunkowego w szczególności poprzez ustalenia wartości prawa użytkowania;
b) skorzystanie przez organ administracji jedynie z dowodów z przeprowadzonego przez biegłego operatu szacunkowego z pominięciem przy dokonaniu ustaleń faktycznych i ich oceny wyjaśnień, argumentacji oraz dowodów złożonych przez skarżących w trakcie postępowania - zawartych w piśmie z [...] września 2018 r., co w konsekwencji doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie o dowody zgromadzone przez biegłego rzeczoznawcę przy zaniechaniu prowadzenia własnego postępowania dowodowego w ramach przedmiotowego postępowania;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie w sytuacji, gdy jest ona wadliwa i sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności poprzez nierozpoznanie istoty sprawy oraz dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności w zakresie:
a) pominięcia przez organ I i II instancji pisma z [...] września 2018 r. oraz z [...] sierpnia 2018 r. oświadczeń skarżących o odstąpieniu od umowy ustanowienia prawa użytkowania, zawartej w dniu [...] r. przed notariuszem M. K.,
rep. A nr [...] mimo, że skarżący taki wniosek o przeprowadzenie dowodów z ww. dokumentów złożyli w postępowaniu administracyjnym,
b) pominięcia przez organ I i II instancji wniosku skarżących o sporządzenie uzupełniającego operatu szacunkowego w oparciu o pełną dokumentację;
c) nieprawidłowego ustalenia przez biegłego rzeczoznawcę operatu szacunkowego
z uwagi na pominięcie aktu notarialnego z 2005 r. oraz odstąpienia od umowy przez skarżących z dnia [...] sierpnia 2018 r. a okoliczność ta miała istotne znaczenie dla sporządzenia operatu szacunkowego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w części decyzji organu
I instancji co do punktów 3, 4 i 5, a mianowicie poprzez:
a. uchylenie zaskarżonej decyzji co do pkt 3 i odmowę przyznania odszkodowania na rzecz P. S.A. w [...];
b. uchylenie zaskarżonej decyzji co do pkt 4 i niepomniejszanie ustalonego w pkt 1 decyzji odszkodowania o wartość ograniczonego prawa rzeczowego, tj. o [...] zł;
c. uchylenie zaskarżonej decyzji co do pkt 5 i zobowiązanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł, jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, ze środków finansowych pozostających w dyspozycji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w tym na rzecz: A. K. oraz B. K., będących we wspólności ustawowej małżeńskiej, w kwocie [...] zł, z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości oraz B. N. oraz S. N., będących we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w kwocie [...] zł z tytułu udziału do 1/2 części nieruchomości;
2. przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie na kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju
z [...] maja 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...]
z [...] września 2018 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za opisaną na wstępie nieruchomość, która w dniu [...] listopada 2017 r. stała się własnością Skarbu Państwa.
Materialnoprawną podstawę zakwestionowanych rozstrzygnięć stanowił art. 18 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474), dalej jako specustawa drogowa oraz stosowane odpowiednio, na mocy odesłania zawartego w art. 12 ust. 4a tej ustawy, przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako u.g.n.
Zgodnie z art. 12 ust. 1, 2, 4, 4c, 4f i 5 specustawy drogowej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości (ust. 1). Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości (ust. 2). Nieruchomości lub ich części, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych – z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (ust. 4). Jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają (ust. 4c). Odszkodowanie za nieruchomości przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (ust. 4f). Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (ust. 5).
W myśl art. 18 ust. 1, 1a, 1b i 1d specustawy wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania (ust. 1). Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw
(ust. 1a). Suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f, i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego (ust. 1b). Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (ust. 1d).
Zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n. dla ustalenia wysokości odszkodowania konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości. Wartością tą z kolej jest co do zasady wartość rynkowa, a więc najbardziej prawdopodobna cena nieruchomości, możliwa do uzyskania na rynku
(art. 134 ust. 1 i art. 151 ust. 1 u.g.n.), przy określaniu której uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami
(art. 134 ust. 2 u.g.n.).
Szczegółowe unormowania regulujące sporządzenie wyceny nieruchomości m.in. na potrzeby ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte (wywłaszczone) pod inwestycje drogowe zawarte zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), dalej jako rozporządzenie. Zgodnie z § 36 ust. 1 - 4 tego rozporządzenia wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów specustawy drogowej określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 u.g.n bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji (ust. 1). W przypadku gdy dane z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej zgodnie z ust. 1, wartość nieruchomości objętej decyzją określa się w podejściu kosztowym (§ 2). W ustępie 3 § 36 unormowano tryb ustalania wartości rynkowej nieruchomości, w sytuacji gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości. Zgodnie natomiast z § 36 ust. 4 rozporządzenia w przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały powołane wyżej przepisy prawa materialnego, w tym przepisy rozporządzenia i prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wydane rozstrzygnięcie było konsekwencją dokonanych ustaleń w zakresie poprawności sporządzenia operatu szacunkowego i przyjęcia, że może on stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania.
W rozpoznawanej sprawie podstawę ustalenia odszkodowania stanowił sporządzony na zlecenie organu I instancji przez rzeczoznawcę majątkowego M. B. operat szacunkowy z [...] maja 2018 r. Jego aktualność została potwierdzona przez biegłą w dniu [...] lutego 2020 r.
W ocenie Sądu biegła - uwzględniając powołane powyżej przepisy - prawidłowo określiła wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości.
Określiła przedmiot, zakres i cel wyceny, wskazując, że przedmiotem wyceny jest nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w KW nr [...], według stanu na dzień wydania decyzji zrid z [...] czerwca 2017 r. W dniu [...] czerwca 2017 r. działka [...] stanowiła cześć niezbudowanej działki nr [...] o pow. [...] ha; na działce nr [...] znajdowała się nawierzchnia z kostki betonowej i trawnik oraz lampa.
Jako zakres wyceny wskazała określenie wartości nieruchomości i prawa użytkowania nieruchomości - działki wydzielonej pod drogę ekspresową [...], według stanu na dzień wydania decyzji zrid, tj. [...] czerwca 2017 r. i poziomu cen na dzień wyceny.
Natomiast jako cel wyceny wskazała określenie wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], dla potrzeb ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość, która na podstawie decyzji zrid została przeznaczona pod drogę publiczną, i która z dniem ostateczności ww. decyzji, tj. [...] listopada 2017 r. stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa.
Wskazała, że wartość nieruchomości określiła według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji zrid, tj. [...] czerwca 2017 r. i poziomu cen na [...] maja 2018 r. Zaś oględziny nieruchomości przeprowadziła w dniu [...] maja 2018 r.
Przedstawiła źródła danych merytorycznych i uwarunkowania prawne wyceny, jak również stan nieruchomości, w tym jej stan prawny - na podstawie analizy księgi wieczystej Kw nr [...] oraz ewidencji gruntów i budynków.
Wskazała przy tym, iż zgodnie z decyzją zrid nieruchomość obejmująca działkę nr [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Działka nr [...] wraz z składnikami jest przeznaczona pod drogę ekspresową [...].
Opisując nieruchomość biegła wskazała, że w dniu [...] czerwca 2017 r. działka
nr [...] położona była w północnowschodniej części gminy [...], w obrębie [...], przy drodze krajowej nr [...], w północno-wschodniej części wsi, w odległości ok. 1 km od centrum wsi. Wzdłuż drogi krajowej we wsi znajdowały się budynki jednorodzinne, zabudowa siedliskowa, obiekty usługowe, stacja paliw i grunty bez zabudowy, przystanek PKS. W bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości stanowiącej działkę
nr [...] znajdowała się stacja paliw, grunt niezbudowany, staw i droga krajowa. Odległość od granicy miasta [...] wynosiła ok. 4 km. Wyceniana nieruchomość obejmowała niezabudowaną działkę nr [...] zajętą pod część parkingu i trawnik przy stacji paliw. Wjazd na działkę możliwy był przez zorganizowaną komunikację stacji paliw z drogi krajowej.
Ustaliła także - na podstawie przeprowadzonych w dniu [...] maja 2018 r. oględzin nieruchomości - że działka nr [...] ma nieregularny kształt i płaski teren. Jej powierzchnia wynosi [...] m2. W dniu [...] czerwca 2017 r. uzbrojenie działki stanowiła sieć energetyczna. Na działce znajdowały się składniki: trawnik o pow. [...] m2, nawierzchnia z kostki betonowej na podbudowie betonowej i warstwie kruszywa i podsypki piaskowej o pow. [...] m2; krawężnik betonowy L=[...] m, lampa na słupie betonowym i przyłącze kablowe l=[...] m.
Wskazała też, iż w dniu [...] czerwca 2017 r. część działki nr [...] (przed podziałem) była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym tereny przeznaczone pod zabudowę kanalizacji ściekowej i przepompowni ni we wsiach S., W., M.. Na terenie części działki nie wyznaczono liniami rozgraniczającymi żadnych terenów przeznaczonych pod infrastrukturę techniczną. Część tej działki (przed podziałem) w obrębie [...] nie była objęta miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Nie wydano również dla tej działki decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] listopada 2012 r. działka nr [...] (przed podziałem) położona była w strefie R-O rolniczo-osadniczej.
Podniosła, że na podstawie szczegółowej analizy studium stwierdziła, iż na rysunku studium oznaczony został przebieg projektowanej drogi ekspresowej [...]. Jednocześnie po wpasowaniu rysunku studium w mapę ewidencyjną (QGIS) ustaliła, że wydzielona pod drogę ekspresową [...] działka nr [...] (front działki nr [...]) stanowiła teren projektowanej drogi ekspresowej [...] (zadanie ponadlokalne realizujące cel publiczny).
Zgodnie zatem ze wskazaniem - w myśl art. 154 u.g.n. - przyjęła przeznaczenie terenu działki nr [...] jako drogowe ([...]) w strefie rolno-osadniczej.
Uznała, że celem wywłaszczenia jest przeznaczenie działki nr [...] pod inwestycję drogową [...]. W dniu wydania decyzji zrid przeznaczenie tej działki było zgodne z celem wywłaszczenia. Zatem cel wywłaszczenia nie powoduje zwiększenia ani zmniejszenia wartości działki i nie jest wymagane zastosowania tzw. zasady korzyści.
Dlatego też dla określenia wartości rynkowej przeanalizowała rynek transakcji nieruchomości drogowych z lat 2015-2018. Spośród kilkudziesięciu transakcji nieruchomościami nabywanymi na cele drogowe wybrała 33 transakcje o cenach najczęściej występujących na rynku, które pozwoliły jej na określenie wartości rynkowej gruntu nieruchomości przejmowanej pod drogę publiczną z przedziału cenowego od [...] zł/m2 do [...] zł/m2, przy cenie średniej [...] zł/m2.
Biegła dokonując wyceny zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Na podstawie analizy zebranego zbioru transakcji wyodrębniła zespół cech rynkowych nieruchomości i ich wagę mającą wpływ na wartość wycenianej działki, przyjmując następujące cechy: sąsiedztwo (waga 30%), sposób użytkowania (waga 25%), ranga drogi (waga 25%), położenie (waga 20%).
Następnie określiła wartości składników budowlanych w podejściu kosztowym, metodą odtworzeniową, techniką wskaźnikową. Wartość odtworzeniową składników budowlanych znajdujących się na działce, tj. nawierzchni z kostki betonowej na podbudowie betonowej i na warstwie kruszywa i podsypki piaskowej o powierzchni - [...] m2, krawężnik betonowy L=[...]m, lampa na słupie betonowym i przyłącze kablowe 1=[...]m oszacowała na kwotę [...] zł. Natomiast wartość składnika roślinnego, tj. trawnika o pow. [...]m2 na kwotę [...] zł.
Ostatecznie biegła określiła wartość prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] na kwotę [...].
Z uwagi na to, że przedmiotowa nieruchomość obciążona była ograniczonym prawem rzeczowym w postaci prawa użytkowania - biegła określiła wartość tego prawa przy zastosowaniu podejścia dochodowego, metody inwestycyjnej, techniki kapitalizacji. Wysokość dochodów netto określiła na podstawie czynszów możliwych do uzyskania z dzierżawy parkingu i trawnika na działce nr [...] na podstawie danych o czynszach wynikających z Zarządzenia Burmistrza [...] z [...] grudnia 2016 r.
Po określeniu czynszu dzierżawnego za grunty pod działalność usługowo - handlową, w tym parking w wysokości [...] zł/m2/mc, a za grunty rolne i pod zieleń
w wysokości [...] zł/m2/rok i zastosowaniu stosownego wzoru (29 strona operatu) – ustaliła wartość prawa użytkowania na kwotę [...] zł.
Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego. Został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną do tego osobę, nie zawiera pomyłek, błędów, istotnych braków, czy niejasności. Biegła w sposób szczegółowy i przejrzysty wyjaśniła zastosowane podejście, sposób wyceny, podstawę prawną oraz scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny. Przedstawiła chronologię działań, które doprowadziły do ustalenia wartości szacowanej i prawidłowo, logicznie uzasadniła wynik końcowy. Operat szacunkowy spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących - nie zawiera zatem wad powodujący naruszenie przepisów u.g.n. oraz rozporządzenia.
Należy zaznaczyć, że biegła podtrzymała swoje stanowisko zawarte w operacie szacunkowym, zarówno w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. (data wpływu do organu
I instancji), jak i w klauzuli aktualizacyjnej operatu szacunkowego z [...] lutego 2020 r.
Prawidłowo jest zatem stanowisko organów orzekających w kwestii ustalenia wartości ograniczonego prawa rzeczowego - prawa użytkowania ustanowionego na przedmiotowej nieruchomości na rzecz P. S.A. w [...].
Nie ma żadnej wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość obciążona była ograniczonym prawem rzeczowy na rzecz P. S.A. w [...], które zostało ujawnione w dziale III księdze wieczystej Kw nr [...]. Prawo to - w świetle art. 12 ust. 4c specustawy drogowej - wygasło w mocy prawa w dniu, w którym decyzja zrid stała się ostateczna, tj. [...] listopada 2017 r. Dlatego też, zgodnie z art. 18 ust. 1d specustawy drogowej organy uprawnione były do wypłaty ustalonego odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego - prawa użytkowania, którego wartość została określona prawidłowo sporządzonym operacie szacunkowym.
Nie można się zgodzić ze skarżącymi, iż wartość prawa użytkowania nieruchomości powinna być ustalona w wysokości 1.000 zł, tak jak to wynika z § 5 ust. 2 aktu notarialnego z [...] października 2005 r., rep. A [...] - z tego względu, że
z treści tego postanowienia umownego (zawartego kilkanaście lat wcześniej) jasno i wprost wynika, iż wartość ta została określona jedynie na potrzeby ustalenia opłat.
Tymczasem wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości
w dniu wydania decyzji zrid oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania (art. 18 ust. 1 specustawy drogowej ), a jak stanowi art. 23 tej ustawy - do ustalenia odszkodowania stosuje się przepisy u.g.n. i wydanego na jej podstawie powołanego wyżej rozporządzenia.
Zatem w realiach przedmiotowej sprawy zasadnie organy obu instancji pomniejszyły wysokość przysługującego skarżącym odszkodowania o kwotę równą wartości ograniczonego prawa rzeczowego - prawa użytkowania (art. 18 ust. 1a specustawy).
Również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Skarżący wprawdzie słusznie podnoszą, że na etapie postępowania przed organem I instancji doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. - jednak uchybienie to nie może stanowić powodu uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym dla skutecznego podniesienia tego zarzutu konieczne jest wykazanie przez stronę, jakich czynności nie mogła ona dokonać, bądź jakich dowodów nie mogła zawnioskować wskutek naruszenia przez organ art. 10 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.
Należy przy tym zauważyć, że skarżący w odwołaniu mogli podnosić zarzuty odnoszące się do operatu szacunkowego, opinii uzupełniającej, jak i braku niezastosowania się przez organ I instancji do wymogów art. 10 § 1 k.p.a.
Wskazać również należy, Iż z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy odniósł się wnikliwie do wszystkim zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym do kwestii oświadczeń skarżących o odstąpieniu od umowy o ustanowieniu prawa użytkowania. Dokładnie również organ przeanalizował operat szacunkowy od względem prawidłowości jego sporządzenia i ustalenia wartości nieruchomości, występując w postępowaniu odwoławczym do biegłego o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego.
W tych warunkach zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1
i art. 80 k.p.a. okazały się niezasadne.
W ocenie Sądu, słusznie organ odwoławczy uznał, że złożone do akt sprawy przez skarżących oświadczenie z [...] sierpnia 2018 r. o odstąpieniu od umowy prawa użytkowania nie miało żadnego znaczenia w tej sprawie, skoro ograniczone prawo rzeczowe - prawo użytkowania wygasło z mocy prawa w dniu [...] listopada 2017 r. na podstawie art. 12 pkt 4c specustawy drogowej, a więc ponad osiem miesięcy przed złożeniem ww. oświadczenia o odstąpieniu od umowy o ustanowieniu prawa użytkowania.
Podsumowując, w realiach niniejszej sprawy organy orzekające w sprawie w sposób wnikliwy, wyczerpujący i wszechstronny rozważyły zebrany i zgromadzony materiał dowodowy, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonych decyzjach zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., uzyskując całkowitą aprobatę Sądu.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym,
w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku
z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875).
Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość
z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na podstawie powołanego przepisu Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 1 lutego 2021 r. skierowała niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym - o czym zawiadomiono strony lub ich pełnomocników umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Przy czym - poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok - sądowa kontrola niczym nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.