I SA/Wa 1761/20

I SA/Wa 1761/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Elżbieta Lenart
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 123/22 - Wyrok NSA z 2025-02-12
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
art 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art 184 1a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz [...] Spółki z.o.o. z siedzibą w [...] 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r., znak [...], Minister Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., dalej "Skarżąca", od decyzji Wojewody S. z [...] marca 2020 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w K., oznaczonego na km. [...], obręb [...], Dz. [...] jako działka nr [...] opow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] oraz działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przestawiał się w sposób następujący.
Wojewoda S., na podstawie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. D.U. 2020, poz. 1990, dalej "ugn") i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm., dalej "rozporządzenie"), decyzją z [...] marca 2020 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa opisanego wyżej.
Odwołanie wniósł Skarżący.
Organ II instancji rozpoznając odwołanie uznał, że Skarżąca nie wykazała aby przysługiwał jej zarząd przedmiotową nieruchomością. Zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na mocy zarządzenia Nr [...] Wojewody K. z dnia [...] sierpnia 1991 r. dokonano podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą - Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] m. in. na Przedsiębiorstwo [...] - utworzone na mocy zarządzenia Nr [...] Wojewody K. z dnia [...] sierpnia 1991 r. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] października 2003 r. Rep. [...] Nr [...] skomercjalizowano przedsiębiorstwo państwowe Przedsiębiorstwo [...] przekształcając je w spółkę akcyjną pod firmą Przedsiębiorstwo [...] Spółka Akcyjna. Z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego KRS nr [...] wynika, że [...] S. A. z siedzibą w K. stała się następcą prawnym Przedsiębiorstwa [...] S.A. Z dniem [...] kwietnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. zastąpiła [...] S. A. (odpis KRS nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.). Wobec powyższego organ stwierdził, że skarżąca spółka posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W dziale II księgi wieczystej nr [...] jako właściciel działki nr [...] ujawniony jest Skarb Państwa, na podstawie treści dawnej księgi wieczystej KW [...] wyk. [...]. Natomiast z treści księgi wieczystej nr [...] wynika iż właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa, na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości z dnia [...] lutego 1975 r. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki stanowiły własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości została spełniona przesłanka własności państwowej.
Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Organ wskazał, że zarząd, to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób.
Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Zarząd nieruchomości był ustanawiany tylko dla ściśle określonych składników mienia. Istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. Decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej – organ powołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia. Takimi dokumentami są: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd; decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu; umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Do wniosku z [...] lipca 2019 r. Skarżąca załączyła dokumenty potwierdzające, jej zdaniem, istnienie w dacie 5 grudnia 1990 r. zarządu poprzednika prawnego wnioskodawcy na wskazanych gruntach.
W ocenie Ministra Rozwoju decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] listopada 1987 r. znak [...] o ustaleniu opłaty za zarządem gruntem nie może zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie Skarżącej prawa zarządu do działek nr [...] i [...], w rozumieniu przepisów rozporządzenia. Niewątpliwie decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu. Jednakże w orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi już wcześniej art. 38 ust 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, iż decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Treść ww. decyzji z dnia [...] listopada 1987 r. znak [...] nie wskazuje na podstawie jakiego dokumentu przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...].
Organ uznał za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 8, 77 § 1 i 80 kpa.
Pismem z [...] sierpnia 2019 r. znak [...], Wojewoda S. wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentu wskazanego w § 4 ust. 2 rozporządzenia. W odpowiedzi na ww. pismo z dnia [...] sierpnia 2019 r. Skarżąca wskazała, iż nie dysponuje żadnymi dodatkowymi dokumentami mogącymi potwierdzić przekazanie przedmiotowego gruntu w zarząd jej poprzednikowi prawnemu poza przedłożonymi we wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. Również do odwołania z dnia [...] marca 2020 r. odwołująca nie załączyła dokumentów potwierdzających przekazanie przedmiotowego gruntu w zarząd.
Ponadto Wojewoda S. pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] wystąpił do Prezydenta [...] o wyjaśnienie czy decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] listopada 1987 r. znak [...] poprzedzona została decyzją o oddaniu gruntu w zarząd. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] Prezydent [...] podał, iż ww. decyzja nie była poprzedzona decyzją o przekazaniu gruntu w zarząd bądź użytkowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody S., podczas, gdy zaskarżona decyzja winna zostać uchylona i w tym zakresie organ II instancji winien orzec co do istoty sprawy poprzez stwierdzanie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości ewentualnie
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody S., podczas, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
3. naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów i pominiecie wniosków płynących z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w tym w szczególności dokumentów urzędowych w postaci decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. znak [...] z dnia [...] listopada 1987 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za zarząd gruntem, decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. znak [...] z [...] maja 1989 r. w przedmiocie zmiany opłaty rocznej za zarząd gruntem oraz decyzji Prezydenta [...] [...] z dnia [...] grudnia 2005r., oraz przyjęcie, że nieruchomości objęte wnioskiem nie znajdowały się w zarządzie poprzednika prawnego Skarżącej tj. Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] w dniu [...] grudnia 1990 r.;
4. naruszenie przepisów postępowania : art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w zw. z art. 76 § 1, 2 i 3 kpa, poprzez pominięcie wniosków płynących z dokumentów urzędowych w postaci decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. znak [...] z [...] listopada 1987 r. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. znak [...] z [...] maja 1989 r. pomimo braku przeprowadzenia dowodu przeciwko treści w/w dokumentów;
5. naruszenie przepisów postępowania: art. 7 w zw. art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w odniesieniu do decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd poprzednikowi prawnemu Skarżącej;
6. naruszenie przepisów postępowania: art. 11. w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z naruszeniem wymagań w/w przepisu, w szczególności poprzez brak odniesienia się do argumentów prezentowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji Wojewody S. z [...] lutego 2019 r., co uniemożliwia prawidłową kontrolę w/w decyzji;
7. naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 200 ust. 1 pkt 2 oraz art. 206 ugn w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia oraz poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w zasadzie nie zastosowanie oraz zupełnie błędne przyjęcie - wbrew literalnej wykładni w/w przepisu rozporządzenia - że decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością nie może stanowić podstawy do stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu;
8. naruszenie art. 200 ust. 1 pkt 2 Ugn w zw. z art. 2 ust. 1 Ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 września 1990 r. poprzez odmowę stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości pomimo posiadania przez w/w prawa zarządu przedmiotowymi nieruchomościami w dniu 5 grudnia 1990 r., a tym samym istnienia wszelkich przesłanek, od których ustawodawca uzależnia możliwość wydania decyzji zgodnie z wnioskiem Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ), dalej jako: "Ppsa", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Ppsa. Stosownie do art. 135 Ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 200 ust. 1 ugn.
Stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali można było dokonać, jeżeli państwowe lub komunalne osoby prawne posiadały w tym dniu określone grunty w zarządzie. Taki też warunek wymagany był do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
W uchwale z dnia [...] czerwca 1995 r., sygn. akt [...] Sąd Najwyższy stwierdził, że oddawanie gruntów państwowych niezbędnych przedsiębiorstwom państwowym – odpłatnie – w zarząd odbywało się w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i, wydanym przez Radę Ministrów z 16 września 1985r. (Dz.U. Nr 47, poz. 240), tj. na podstawie decyzji ostatecznej terenowego organu administracji państwowej. Orzecznictwo sądowoadministracyjne w sposób jednoznaczny przesądziło, że oddanie w zarząd nieruchomości gruntowej wymagało wydania decyzji administracyjnej (p. wyrok NSA z dnia 26 lutego 1998 r., I SA 1768/96). Znajdowało to także odzwierciedlenie w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu sprzed 5 grudnia 1990 r. Możliwe było także uzyskanie tego prawa na podstawie zawartej za zezwoleniem terenowego organu administracji państwowej umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Przy czym przepis ten odnosił się do państwowych jednostek organizacyjnych w ogólności, bez względu na to, czy posiadały osobowość prawną, czy też nie.
W ocenie Sądu w postępowaniu uwłaszczeniowym ciężar wykazania spełniania przesłanki sprawowania zarządu spoczywa na podmiocie zainteresowanym, który powinien przedstawić jeden z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu jako uzasadniających zasadność wniosku.
Analiza treści tego rozporządzenia tj. § 4 ust. 1, wskazuje, że jednym z takich dokumentów może być decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. W pkt 7 wskazano także decyzje o naliczaniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli zostały wydane przed dniem 1 sierpnia 1985r.
W tym miejscu należy odnieść się do praktyki orzeczniczej wypracowanej w związku ze stosowaniem tego rozporządzenia. (por. wyroki NSA z 17 stycznia 2019r., sygn. akt I OSK 130/17; z 14 września 2017 sygn. akt I OSK 371/17; z 5 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3058/15; z 15 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1439/15; z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1806/15; z 30 czerwca 2015 r., I OSK 2469/13; z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 204/14; z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 198/13; z 26 kwietnia 2012 r., I OSK 651/11; z 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 570/07, publ. CBOSA).
Wskazuje ona, że decyzja, o której mowa w § 4 pkt 6 lub 7 rozporządzenia z 1998 r. może być dowodem na okoliczność wymierzonej opłaty, jednak nie jest dowodem na ustanowienie prawa zarządu. Co najwyżej może stanowić dowód pomocniczy, który dopiero w powiązaniu z inną wymienioną w nim decyzją czy umową na podstawie której opłata jest wymierzana, może być uznany za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) określonego w niej podmiotu. Taka konstrukcja może być jednak dopuszczona wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do aktu o ustanowieniu tego prawa, który zaginął lub uległ zniszczeniu. Poza tym, istnienia zarządu nie można domniemywać (por. wyroki NSA z dnia 10 czerwca 1998 r. I SA 1989/97; z dnia 5 listopada 1999 r. I SA 2240/98; z dnia 2 lutego 2006 r. I OSK 1295/05, CBOSA).
Przenosząc te argumenty na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że organ dokonał błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów i wadliwie przyjął, że Skarżąca nie udowodniła aby jej poprzednikowi prawnemu przysługiwało prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.
Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, z których organ w większości nie ocenił, Skarżąca dysponuje decyzją z [...] listopada 1997 r. z załącznikiem, decyzją z [...] maja 1989 r. i zawiadomieniem o wypowiedzeniu i aktualizacji opłaty rocznej z [...] listopada 2005 r.
W pierwszej z ww. decyzji mowa jest o tym, że została ona wydana z urzędu i dotyczy opłaty za istniejące prawo zarządu gruntem przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] przy ulicy [...]. Załącznikiem do decyzji jest zestawienie nieruchomości w którym wymienione są obie działki. W drugiej mowa jest o zmianie wysokości ustalonej opłaty w nawiązaniu do decyzji z [...] listopada 1987 r. Obie te decyzje pochodzą sprzed 5 grudnia 1990 r. W trzecim dokumencie mowa jest o wypowiedzeniu opłaty również w stosunku do ww. obu działek. Skarżąca nie posiada innych dokumentów z których wynikałoby prawo zarządu jej poprzednika prawnego, co oznacza, że dokumenty te musiały zaginąć. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację w której organy państwa nakładałyby na podmiot obowiązki wynikające z ustanowienia zarządu bez decyzji w tym przedmiocie.
Zdaniem Sądu nieuprawnione jest twierdzenie, że praktycznie nigdy nie można na podstawie decyzji o ustaleniu opłaty uznać, że stronie nie przysługiwał trwały zarząd. W takim wypadku sytuacja opisana w rozporządzeniu - § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia nigdy nie mogłaby się ziścić, co oznacza, że przepis byłby "martwy". Każda sprawa jest inna i każda powinna być oceniona odrębnie. W niniejszej sprawie decyzja o wymierzeniu opłaty rocznej odwołuje się do decyzji o ustanowieniu prawa zarządu ze wskazaniem działek których to prawo dotyczy. Ponadto została wydana przed 5 grudnia 1990 r. a po trzecie ma swą kontynuację w dalszych decyzjach o wymierzeniu opłat. Nie mamy tu do czynienia z sytuacjami (jak w wielu innych tego rodzajach spraw rozpoznawanych przez sąd administracyjny) w których strony składają jedną decyzją prawie o charakterze blankietowym z której wynika wyłącznie to, że istniał obowiązek uiszczania opłat za korzystanie z bliżej nie określonego gruntu. Nie ma w tych decyzjach ani powołania się na decyzję o ustaleniu zarządu, ani wskazania działki, której dotyczą.
Sąd nie podziela także argumentacji organu, że przeciwko temu prawu przemawia pismo z Działu Gospodarki Mieniem z [...] listopada 2019 r. Z pisma tego wynika jedynie, że organ ten nie posiada dokumentów potwierdzających zarząd, co nie oznacza, że takich dokumentów nie było.
W postępowaniu administracyjnym za dowód może być uznane wszystko co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy dlatego organy powinny ocenić wszystkie decyzje które zostały przedłożone przez stronę a nie wyłącznie jedną z powołaniem się na orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ oceni wszystkie znajdujące się w aktach dowody na które powołuje się Skarżąca i o ile nie pojawią się inne które wykluczałby istnienie prawa zarządu wyda decyzję pozytywną.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c Ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 Ppsa zasądzając od przegrywającego organu na rzecz Skarżącej 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu i 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 14ust.1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (D.U. 2015, poz. 1804).
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U: 2020, poz. 1842), p. także uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 II OPS 6/19). Poza tym zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).