Orzeczenie · 2021-02-04

I SA/Wa 1754/20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2021-02-04
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościuwłaszczeniePKPlinia kolejowatransport kolejowywładaniedowodypostępowanie administracyjneSkarb Państwa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego przez P. S.A. z dniem 1 czerwca 2003 r. pod linię kolejową. Podstawą prawną był art. 37a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Decyzje organów administracji opierały się na braku wystarczających dowodów potwierdzających, że na przedmiotowej nieruchomości w dniu 1 lutego 2003 r. znajdowała się linia kolejowa w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym oraz że P. S.A. posiadała tę nieruchomość we władaniu w tym dniu. Mimo załączenia przez spółkę pewnych dokumentów, takich jak wykaz środków trwałych i oświadczenia zarządu, organy uznały je za niewystarczające do stwierdzenia spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczeniowych. P. S.A. zarzuciło organom naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 75 § 1 k.p.a., art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez błędne przyjęcie braku dowodów i dowolną ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie prawa materialnego (art. 37a ustawy o komercjalizacji). Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Podkreślono, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uwłaszczeniowych spoczywał na P. S.A., a spółka nie współpracowała z organami, ignorując wezwania do uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd zaznaczył, że organy nie mają obowiązku poszukiwania dowodów na rzecz strony, zwłaszcza gdy strona jest bierna i nie przedstawia wymaganych dokumentów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wykazanie ciężaru dowodu w sprawach o uwłaszczenie nieruchomości pod infrastrukturę kolejową, znaczenie współpracy strony z organami administracji, wymogi dowodowe w postępowaniach uwłaszczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o komercjalizacji PKP i konkretnym stanem faktycznym nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy P. S.A. wykazała, że na nieruchomości znajdowała się linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym w dniu 1 lutego 2003 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, P. S.A. nie przedstawiła wystarczających dowodów, aby wykazać, że na nieruchomości znajdowała się linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym w dniu 1 lutego 2003 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawione przez P. S.A. dokumenty (wykaz środków trwałych, oświadczenia) były niewystarczające do ustalenia stanu zagospodarowania nieruchomości i lokalizacji infrastruktury kolejowej w krytycznej dacie. Brak było precyzyjnych dowodów na istnienie i funkcję elementów infrastruktury kolejowej.

Czy P. S.A. wykazała, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w jej faktycznym władaniu w dniu 1 lutego 2003 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, mimo przedstawienia oświadczeń, sąd uznał dowody za niewystarczające do jednoznacznego potwierdzenia władania.

Uzasadnienie

Choć P. S.A. przedstawiła oświadczenia swoich przedstawicieli o władaniu nieruchomością, sąd uznał je za niewystarczające w kontekście braku innych, weryfikowalnych dowodów, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona ignorowała wezwania organów do uzupełnienia materiału dowodowego.

Czy organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia prawa własności i użytkowania wieczystego z powodu niewykazania przez P. S.A. przesłanek z art. 37a ustawy o komercjalizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo postąpiły, odmawiając uwłaszczenia z powodu braku dowodów. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a organy nie mają obowiązku wyręczania strony w gromadzeniu dowodów, zwłaszcza gdy strona jest bierna i nie współpracuje.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę P. S.A. na decyzję Ministra Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego przez P. S.A. pod linię kolejową.

Przepisy (12)

Główne

ustawa o komercjalizacji art. 37a

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Określa przesłanki nabycia przez Skarb Państwa prawa własności gruntów wchodzących w skład linii kolejowych oraz prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. z dniem 1 czerwca 2003 r., pod warunkiem ich faktycznego władania przez PKP S.A. w dniu 1 lutego 2003 r. i niestanowienia własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

ustawa o transporcie kolejowym art. 8

Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

ustawa o transporcie kolejowym art. 4 § pkt 2

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym

Definiuje "linię kolejową" jako drogę szynową wraz z przyległym pasem gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego oraz zajęte pod nie grunty.

ustawa o transporcie kolejowym art. 4 § pkt 4

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym

Definiuje "pas gruntu przyległego" do drogi szynowej.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie art. 3 § pkt 2

Definiuje "drogę szynową" jako budowlę wraz z gruntem, na którym jest usytuowana, składającą się z toru o konstrukcji szynowej, dostosowaną do ruchu pojazdów kolejowych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez P. S.A. istnienia linii kolejowej na nieruchomości w krytycznej dacie. • Niewykazanie przez P. S.A. faktycznego władania nieruchomością w krytycznej dacie. • Brak wystarczających dowodów przedstawionych przez P. S.A. mimo wezwań organów. • Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy (P. S.A.).

Odrzucone argumenty

Zarzuty P. S.A. dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 75 § 1, art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). • Zarzuty P. S.A. dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 37a ustawy o komercjalizacji).

Godne uwagi sformułowania

Organy nie mają obowiązku poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona, pomimo wezwania - a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie - środków takich nie przedstawia. • Ze względu na wywłaszczeniowy charakter ww. unormowania przy jego stosowaniu organy nie mogą opierać się li tylko na domniemaniach czy lakonicznych stwierdzeniach zainteresowanego wynikiem postępowania podmiotu o istnieniu w obszarze danej nieruchomości linii kolejowej (niepopartych dającymi się zweryfikować dowodami), ani też rzekomo "powszechnej wiedzy" o dacie powstania tej linii.

Skład orzekający

Dariusz Pirogowicz

sprawozdawca

Łukasz Trochym

członek

Przemysław Żmich

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie ciężaru dowodu w sprawach o uwłaszczenie nieruchomości pod infrastrukturę kolejową, znaczenie współpracy strony z organami administracji, wymogi dowodowe w postępowaniach uwłaszczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o komercjalizacji PKP i konkretnym stanem faktycznym nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalizujących się w prawie nieruchomości oraz administracyjnym, ze względu na omówienie ciężaru dowodu i współpracy strony z organem. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Ciężar dowodu w sprawach o uwłaszczenie: czy bierność strony może pogrzebać jej roszczenia?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst