I SA/Wa 1753/13

I SA/Wa 1753/13 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-10-30
Data wpływu
2013-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I OSK 289/14 - Wyrok NSA z 2014-06-12
Skarżony organ
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Zasądzono zwrot kosztów postępowania  -postanowienie po wyniku NSA.
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 190, 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia zasądzić od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego K.K. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1753/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] (pkt 1), stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt 2) oraz w pkt 3 sentencji zasądził od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego K.K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego ( w tym kosztów zastępstwa procesowego).
Od powyższego wyroku K.K. reprezentowany przez adwokata K.J., złożył skargę kasacyjną, w której poza zarzutami dotyczącymi merytorycznej strony ww. orzeczenia zakwestionował wysokość zasądzonych kosztów sądowych. Skarżący nie zgodził się z Sądem, że podstawą do wyliczenia wynagrodzenia pełnomocnika powinna być minimalna stawka w kwocie 240 zł. określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W ocenie strony skarżącej Sąd winien zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit a) i § 6 pkt 7 ww. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zasądzić tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę [...] zł., tj. czterokrotność stawki [...] zł., przy założeniu ustalonej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości [...] zł.
Ponadto pełnomocnik skarżącego nie zgodził się na niezaliczenie do kosztów sądowych, kosztów poniesionych przez pełnomocnika zawodowego na dojazdy na rozprawy w przedstawionej przez niego wysokości.
W skutek rozpoznania skargi kasacyjnej K.K., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 289/14 uchylił ww. wyrok w pkt 3 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W pozostałym zaś zakresie, oddalił skargę kasacyjną odstępując jednocześnie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
W swoim orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze skarżącym, iż sąd pierwszej instancji powinien do niezbędnych kosztów postępowania sądowego zaliczyć koszty stawiennictwa pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym. Wynika to z brzmienia przepisu art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego koszt dojazdu na rozprawę obok wynagrodzenia pełnomocnika zalicza do kosztów postępowania sądowego, przy czym zwrotowi podlegają jedynie niezbędne, celowe koszty dojazdu, co podlega ocenie przez sąd.
Jednocześnie NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo oparł stawkę należną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika o § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm – dalej p.p.s.a.) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Z kolei w myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 289/14 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji w części dotyczącej zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W powyższym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na prawidłowy sposób wyliczenia przez WSA w Warszawie kosztów wynagrodzenia adwokackiego, kwestionując jednak to, że sąd pierwszej instancji, nie uznał, iż do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym, nie zalicza się kosztów dojazdu pełnomocnika na rozprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny wrócił uwagę na brzmienie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a., który jego zdaniem do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym zalicza obok wynagrodzenia pełnomocnika także wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, jako samodzielny składnik kosztów postępowania. Koszt dojazdu na rozprawę wskazanego w tej normie pełnomocnika jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takim wydatkiem. NSA podkreślił również, że w orzecznictwie sądów powszechnych, przyjmowany jest pogląd, iż w skład kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony wchodzą także koszty przejazdu do sądu pełnomocnika strony.
Jednocześnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle unormowań sądowoadministracyjnych przyjąć należy, że zwrotowi podlegają jedynie niezbędne, celowe kosztów przejazdu, co podlega ocenie sądu w konkretnej sprawie.
Będąc związanym dokonaną wykładnią prawa, jak również wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należało zatem rozważyć złożone przez pełnomocnika skarżącego wnioski w przedmiocie zwrotu kosztów przyjazdu na rozprawę, albowiem w zakresie przyznanego wynagrodzenia Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybień.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego złożył na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. wniosek o zasądzenie kosztów przelotu na trasie [...]-[...]-[...] w wysokości [...] zł, przedstawiając na dowód potwierdzenie rezerwacji i nabycia biletów lotniczych. Z kolei na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. pełnomocnik wniósł o zwrot kosztów dojazdu w kwocie [...] zł., nie wskazując przy tym środka transportu, jak również dowodów świadczących o wysokości poniesionych wydatków na dojazd.
Biorąc powyższe pod uwagę, wskazać należy, że w myśl art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm – dalej u.k.s.c). Mimo że w odesłaniu zawartym w art. 205 § 3 p.p.s.a. jest mowa tylko o stronie, przepis ten zdaniem Sądu należy, stosować także do jej pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego albowiem brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia aby pełnomocnik zawodowy miał być w zakresie ustalania wysokości kosztów dojazdu traktowany w sposób bardziej uprzywilejowany niż strona postępowania.
Przepisy działu 2 (art. 85–93 u.k.s.c) dotyczą należności świadków, biegłych, tłumaczy i stron w postępowaniu cywilnym, przy czym zgodnie z art. 91 tej ustawy w wypadku, gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności w związku z jej udziałem w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków.
Z tego względu w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 85 ust. 1 u.k.s.c., który stanowi, że świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu – w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę takich należności stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, z tym jednak zastrzeżeniem, że środek transportu właściwy do odbycia podróży nie jest dowolny, gdyż ustala go pracodawca (§ 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej - Dz. U. z 2013 r., poz. 167).
Oceniając zatem zgłoszony przez stronę skarżącą wniosek o zwrot kosztów przelotu na rozprawę samolotem (w kwocie [...] zł) oraz drugim zaś przypadku dojazdu w kwocie [...] zł., uznać należy zgodnie z wytycznymi NSA, wniosek ten jest zasadny, jednak tylko w części dotyczącej zaliczenia do kosztów sądowych, kosztów dojazdu na rozprawę pełnomocnika strony skarżącej.
Sąd nie może się natomiast zgodzić z wysokością kosztów, które za przejazdy do sądu na rozprawy miałyby być zasądzone od organu.
Tak jak to wyżej zaznaczono, w świetle regulacji art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91 u.k.s.c, znajdującej odpowiednie zastosowanie w sprawach sądowoadministracyjnych na mocy art. 205 § 3 p.p.s.a., w związku z udziałem w postępowaniu sądowym stronie przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jej zamieszkania (siedziby) do siedziby sądu, przed którym toczy się postępowanie ale tylko "w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu". Dlatego też w ocenie Sądu, w przypadku istnienia dogodnego, bezpośredniego połączenia środkami transportu publicznego – a takowe niewątpliwie istnieje pomiędzy [...] a [...] (siedziba Sądu), w postaci choćby połączenia kolejowego – "racjonalnym i celowym kosztem przejazdu odpowiednim środkiem transportu" w rozumieniu art. 85 ust. 1 u.k.s.c. jest, co do zasady, koszt przejazdu takim właśnie środkiem transportu publicznego (np. pociągiem), w klasie ekonomicznej.
Według aktualnej taryfy upublicznionej m.in. na stronie internetowej przewoźnika, https://bilet.intercity.pl/podglad_biletu.jsp koszt taki za przejazd liniami TLK wynosi [...] zł w jedną stronę. Tym samym należny zwrot kosztów podróży łącznie wynosi kwotę 2 x [...] zł = [...] zł.
Należy przy tym wskazać, że w odniesieniu do podróży krajowych prawodawca przewidział możliwość zwrotu kosztów podróży bądź środkiem komunikacji zbiorowej, bądź samochodem wykorzystywanym do celów służbowych. W takim jednak przypadku koniecznym jest wykazanie marki samochodu, pojemności silnika, jak również ilości km pomiędzy miejscowościami (§ 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej). Wobec braku wskazanych informacji Sąd nie mógł naliczyć kosztów podróży w zakresie obejmującym podróż samochodem.
Powyższe oznacza, że na zasądzone koszty postępowania sądowego składają się wpis od skargi w kwocie 200 zł, kwota 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, koszty zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotnej stawki minimalnej (240 zł x 4= 960 zł) - na podstawie § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) oraz kwota [...] zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu na rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji.