I SA/Wa 1753/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-01-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
drogi krajoweinwestycje drogowezajęcie nieruchomościwywłaszczenieprawo budowlanecel publicznyobwodnicaadministracja publicznapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę obwodnicy, uznając, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji drogowych zapewnia sprawny przebieg takich przedsięwzięć.

Skarga dotyczyła decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę obwodnicy miasta R. Skarżąca kwestionowała legalność postępowania wywłaszczeniowego i podstawy prawne zajęcia. Sąd administracyjny uznał, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ma na celu przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych i że przesłanki do niezwłocznego zajęcia nieruchomości zostały spełnione. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na zajęcie jest odrębne od postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega ocenie w tym kontekście.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. K. na decyzję Ministra Budownictwa zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę obwodnicy miasta R. Skarżąca podnosiła, że postępowanie jest niezgodne z prawem, a decyzja o lokalizacji drogi, na podstawie której wszczęto postępowanie, została uchylona. Sąd podkreślił szczególny charakter ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, której celem jest przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych. Zgodnie z art. 17 tej ustawy, po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, wojewoda na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad może wydać decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd uznał, że przesłanki te zostały spełnione, a potrzeba pilnej realizacji inwestycji, ze względu na jej znaczenie społeczne, gospodarcze i możliwość pozyskania funduszy unijnych, uzasadniała zastosowanie tego trybu. Sąd zaznaczył, że ocena legalności decyzji o zezwoleniu na zajęcie jest odrębna od oceny legalności postępowania wywłaszczeniowego czy decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, które podlegają odrębnej kontroli sądowej. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać wydana, jeśli spełnione są przesłanki z art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, a potrzeba pilnej realizacji inwestycji jest uzasadniona.

Uzasadnienie

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ma na celu przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych. Spełnienie przesłanek z art. 17 ustawy, w tym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i wykazanie potrzeby dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obliguje organ do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.s.z.p.r.i.w.d.k. art. 17 § 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

Po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

u.s.z.p.r.i.w.d.k. art. 17 § 2

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pomocnicze

u.s.z.p.r.i.w.d.k. art. 12

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi jest równocześnie decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości.

u.s.z.p.r.i.w.d.k. art. 8

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi może być opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności.

pr. bud. art. 33 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

pr. bud. art. 3 § 11

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego.

p.p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

k.p.a. art. 77 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ma na celu przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych. Spełnione zostały przesłanki z art. 17 ustawy, w tym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i potrzeba dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Potrzeba pilnej realizacji inwestycji drogowej uzasadnia zastosowanie trybu niezwłocznego zajęcia. Kontrola decyzji o zezwoleniu na zajęcie jest odrębna od kontroli postępowania wywłaszczeniowego i decyzji o lokalizacji drogi.

Odrzucone argumenty

Postępowanie administracyjne jest niezgodne z prawem. Łamane jest prawo własności i dochodzi do nadużycia prawa. Podział działki został dokonany bez udziału stron i ich upoważnienia. Decyzja Wojewody o ustaleniu lokalizacji drogi nie jest ostateczna i została zaskarżona. Przedmiotowa działka nie jest przeznaczona pod budowę drogi krajowej tylko pod budowę drogi zbiorczej dojazdowej.

Godne uwagi sformułowania

ustawa została zamierzona jako regulacja czasowa celem, jaki założył ustawodawca, było unormowanie w szczególny, wyjątkowy sposób stosunków prawnych w określonej sytuacji gospodarczej wyjątkowość uregulowań ustawy wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono odrębnym postępowaniem nie można uznać też, że przyjęta przez organy ocena była dowolna.

Skład orzekający

Elżbieta Sobielarska

przewodniczący

Elżbieta Lenart

sprawozdawca

Agnieszka Miernik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w szczególności art. 17, dotyczących niezwłocznego zajęcia nieruchomości na cele budowy dróg krajowych oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy, która miała charakter czasowy. Interpretacja przepisów może być stosowana w sprawach dotyczących podobnych inwestycji drogowych realizowanych w ramach tej ustawy lub przepisów o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej inwestycji infrastrukturalnej i procedury administracyjnej związanej z zajęciem nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów mających na celu przyspieszenie realizacji celów publicznych.

Jak prawo pozwala na szybkie zajęcie nieruchomości pod budowę drogi?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1753/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Irena Wronka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. P. i W. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], uchylił tę decyzję w pkt.1 a w pozostałej części utrzymał ją w mocy.
Stan faktyczny sprawy organ przedstawił następująco.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] ustalił lokalizację obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej Nr [...] ([...]) J. – K., od km [... do km [...]. Lokalizacją tą objęta została - między innymi - działka nr [...] (w wyniku jej podziału powstały działki nr [...] i nr [...]) w obrębie [...]., stanowiąca współwłasność Skarbu Państwa w [...] częściach, W. K. w 1/9 części, W. P. w 1/9 części, A. K. w 1/18 części i E.S. w 1/18 części.
Minister Infrastruktury – po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji – decyzją z dnia [...] września 2005 r. [...]:
w pkt I - uchylił w zakresie sentencji decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. ustalającą lokalizację drogi krajowej dla inwestycji polegającej na budowie obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej Nr [...] J. –K., od km [...] do km [...],
w pkt II - nadał następujące brzmienie sentencji: "ustalam lokalizację drogi krajowej Nr [...] ([...]) na odcinku J. (km [...]) – K. ([...]), stanowiącej obwodnicę miasta R., której granice terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych określają linie przerywane w kolorze zielonym, zaś granice pasa drogowego określają linie przerywane w kolorze czerwonym - na mapach nr 2.1 i 2.2, stanowiących załącznik Nr 1 do decyzji. Zatwierdzam projekt podziału nieruchomości zgodnie z załącznikiem Nr 2 do decyzji (tom II 1, tom II 2, tom II 3 i tom II 4), zawierającym mapy z przedstawionym projektem podziału nieruchomości i z naniesionymi liniami rozgraniczającymi stanowiącymi linie podziału. Dokumenty oznaczone jako załącznik Nr 1 i załącznik Nr 2 stanowią integralną część decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Niniejsza decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości",
w pkt III - w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Pismem z dnia 4 października 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił z wnioskiem o:
- wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...],
- wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości,
- nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Dyrektor podniósł, że zgodnie z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji: "Budowa obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej Nr [...] ([...]) J. K., od km [...] do km [...] " inwestor jest zobowiązany dysponować terenem w celu uzyskania pozwolenia na budowę. Współwłaścicielom działki nr [...] przedłożono ofertę wykupu nieruchomości, ale nie wszyscy wyrazili zgodę na jej sprzedaż na rzecz Skarbu Państwa. Ponieważ nabycie całej nieruchomości w drodze umowy notarialnej jest niemożliwe, dlatego też Dyrektor wnosi o podjęcie postępowania administracyjnego, celem wydania decyzji o wywłaszczeniu działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa.
Powodem złożenia wniosku jest potrzeba realizacji przedmiotowej inwestycji, która ma za zadanie odciążenie z ruchu śródmieścia R., usprawnienie ruchu tranzytowego w ciągu drogi krajowej Nr [...] na odcinku przejścia przez miasto, a poprzez oddzielenie ruchu lokalnego od ruchu tranzytowego, poprawienie bezpieczeństwa użytkowników drogi. Obwodnica R. jest planowana do realizacji w aktualnym programie rządowym Strategii Rozwoju Infrastruktury i Transportu na lata 2004 - 2006. Zachodzi więc pilna konieczność budowy obwodnicy, również ze względu na możliwość uzyskania wsparcia finansowego z funduszy pomocowych Unii Europejskiej. Teren, przez który ma zostać przeprowadzona inwestycja od wielu lat był rezerwowany pod jej budowę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego gminy. Ponadto, uzyskanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, ma kluczowe znaczenie ze względu na potrzebę rozpoczęcia robót drogowych i wykorzystanie przyznanych funduszy w planowanym okresie. Przedmiotowa inwestycja ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla rejonu Polski Południowej, wynikające z włączenia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej, co powoduje konieczność dostosowania połączeń drogowych do wymaganych parametrów, wynikających z kategorii drogi krajowej i wymaga pilnej realizacji.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz ze względu na ważny interes społeczny i narodowy, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosi o wszczęcie postępowania administracyjnego.
Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie wywłaszczenia w/w działki zawiadamiając o tym współwłaścicieli nieruchomości.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w pkt. 1 zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w części należącej do A. K., W. K. i W. P., oznaczonej jako działka numer [....] o pow. [...] ha położonej w obrębie [...], niezbędnej do realizacji celu publicznego, jakim jest budowa obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej Nr [...] ([...]) J. – K., zaś w pkt. 2 nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Wojewoda szczegółowo umotywował powody uzasadniające wydanie tej decyzji. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) stanowi, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy - decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte, co oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji w trybie w/w art. 17.
Spełniona została również druga z przesłanek tegoż artykułu – "uzasadniony przypadek".
Wojewoda podkreślił, że w celu uzyskania pozwolenia na budowę inwestor jest zobowiązany dysponować terenem, nie może czekać na uzyskanie prawa dysponowania nieruchomością aż do zakończenia postępowania wywłaszczeniowego, ponieważ opóźniłoby to przystąpienie do realizacji tej inwestycji. Stan realizacji inwestycji pozwala na wystąpienie przez Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w R. do Wojewody [...] o wydanie pozwolenia na budowę. Jednakże stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z późn. zm.) do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uzyskanie pozwolenia na budowę umożliwi szybkie rozpoczęcie robót budowlanych przy realizacji obwodnicy miasta R. i wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Przedmiotowa inwestycja ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla regionu Polski Południowej, wynikające z włączenia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej, co powoduje konieczność dostosowania połączeń drogowych do wymaganych parametrów, wynikających z kategorii drogi krajowej i wymaga pilnej realizacji.
Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Transportu i Budownictwa złożyły W. P. i W. K. podnosząc, że prowadzone postępowanie administracyjne jest niezgodne z prawem i obowiązującymi przepisami, łamane jest ich prawo własności i dochodzi do nadużycia prawa.
Wnosiły o uchylenie w całości decyzji wskazując, iż podział działki został dokonały bez udziału stron i ich upoważnienia oraz że jest on bezprawny, gdyż decyzja Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji drogi z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] nie jest ostateczna i została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2260/05 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...].
Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Budownictwa decyzją z dnia [....] września 2006 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. w pkt.1 i orzekł o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], będącej własnością Skarbu Państwa w [...] częściach, W. K. w [...] części, W. P. w [...] części, A.K. w [...] części, E. S. w [...] części, niezbędnej do realizacji celu publicznego, jakim jest droga krajowa nr [...] ([...]) J. – K., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Minister stwierdził, że w decyzji Wojewody [....] podano trzech właścicieli nieruchomości, pomijając E. S., który miał podpisać umowę sprzedaży swojej części nieruchomości po powrocie z USA. Jednak - jako współwłaściciel nieruchomości - powinien być on stroną postępowania, dlatego też organ II instancji zawiadomił go o prowadzonym postępowaniu.
Ponadto Minister stwierdził, że Wojewoda [...] udzielił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w części należącej do A. K., W. P. i W. K., co należy uznać za wadliwe. Nie jest bowiem możliwe orzekanie o niezwłocznym zajęciu co do niewydzielonych części nieruchomości. Zajęciu może podlegać albo cała działka albo jej wyodrębniona część, jednoznacznie określona co do położenia i powierzchni, natomiast nie może być mowy o zajęciu części ułamkowej nieruchomości.
Tym samym decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości umożliwia Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad korzystanie z całej działki znajdującej się w pasie drogowym drogi krajowej.
Minister Budownictwa odniósł się również do zarzutu strony dotyczącego decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej i stwierdził, iż jedynie decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi nie została uchylona i nadal obowiązuje, a ponadto tejże decyzji - na podstawie art. 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. - został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, który nie został wstrzymany, więc decyzja podlega wykonaniu.
Minister stwierdził też, że w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, nie podlegają ocenie kwestie dotyczące podziału działek, wyceny nieruchomości i ustalenia odszkodowania, które należą do odrębnego postępowania.
Wojewoda wydając przedmiotową decyzję badał wyłącznie fakt spełnienia przesłanek wskazanych w art. 17 w/w ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Są to: złożenie przez uprawniony podmiot czyli Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku w tej sprawie, przeznaczenie nieruchomości na pasy drogowe, wszczęcie przez wojewodę postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do tej nieruchomości oraz istnienie uzasadnionego przypadku.
Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. K. wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Podnosiła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2260/05 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi krajowej, co powoduje bezprzedmiotowość, bezzasadność i brak podstaw wszczętego postępowania wywłaszczeniowego. Ponadto skarżąca podniosła, że przedmiotowa działka nie jest przeznaczona pod budowę drogi krajowej tylko pod budowę drogi zbiorczej dojazdowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
W rozpoznanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).
Na podkreślenie zasługuje szczególny charakter tej ustawy, wyrażony nie tylko w jej tytule, ale wynikający z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Ustawa została zamierzona jako regulacja czasowa - jej obowiązywanie przewidziane zostało (art. 45) do 31 grudnia 2007 roku. Już ten fakt wskazuje, że celem, jaki założył ustawodawca, było unormowanie w szczególny, wyjątkowy sposób stosunków prawnych w określonej sytuacji gospodarczej. Wyjątkowość uregulowań ustawy wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestorów na cele budowlane. Służyć to ma w istocie przyspieszeniu procesu realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Świadczą o tym szczególne - w stosunku do uregulowań ustawy o gospodarce nieruchomościami - rozwiązania przewidziane w omawianej ustawie, a miedzy innymi art. 12, na mocy którego decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi jest równocześnie decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, jak również przepis art. 17 stanowiący, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia cytowanego przepisu wprost wynika ("udziela zezwolenia", "nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności"), że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy drogi krajowej oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Także w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę ustawa zawiera znaczące uproszczenia procedur w stosunku do rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Wszystko to świadczy to o intencji ustawodawcy, która nie może pozostać bez wpływu na interpretację przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., celem której jest doprowadzenie do szybkiej rozbudowy i modernizacji sieci dróg w kraju.
W rozpoznawanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem (pismo z dnia 4 października 2005 r.) o wszczęcie - w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. - postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Postępowanie w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia 25 stycznia 2006 r., na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji. Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest tylko ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, natomiast nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie, co do jego zgodności z prawem, w trybie przewidzianym dla tego postępowania. Dlatego też wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej nieruchomości nie podlegają ocenie Sądu w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.
Potrzebę zastosowania szczególnego rozwiązania - wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uzasadniała tym, że przedmiotowa nieruchomość uznana została za niezbędną do zrealizowania celu publicznego jakim jest budowa drogi krajowej Nr [...] ([...]) na odcinku J. – K.
Inwestycja ta powinna być zrealizowana jak najszybciej, bowiem ma ona za zadanie odciążenie z ruchu śródmieścia R., usprawnienie ruchu tranzytowego w ciągu drogi krajowej Nr [...] na odcinku przejścia przez miasto, a poprzez oddzielenie ruchu lokalnego od ruchu tranzytowego, poprawienie bezpieczeństwa użytkowników drogi. Ponadto pilna konieczność budowy obwodnicy zachodzi również ze względu na możliwość uzyskania wsparcia finansowego z funduszy pomocowych Unii Europejskiej. Wskazano również, że przedmiotowa inwestycja ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla rejonu Polski Południowej, wynikające z włączenia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej, co powoduje konieczność dostosowania połączeń drogowych do wymaganych parametrów, wynikających z kategorii drogi krajowej i wymaga pilnej realizacji.
Ponadto, wydanie tej decyzji było niezbędne do wykazania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Decyzja ta, stosownie do art. 17 ust. 3 tej ustawy, uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
Zgodnie z art. 3 pkt. 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zaś stosownie do art. 33 ust. 2 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W oparciu o powyższą argumentację Wojewoda [...] dokonał oceny przesłanek ustawowych uzasadniających zastosowanie przepisu w/w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy, a organ odwoławczy ocenę tę podzielił.
Ocena ta, zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń. W świetle przytoczonej treści wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 4 października 2005 r., znajdującego odzwierciedlenie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, nie może budzić wątpliwości fakt, że w niniejszej sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1.
Nie można uznać też, że przyjęta przez organy ocena była dowolna.
Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tak więc dowodem jest również dokument, którym w rozpoznawanej sprawie jest powołany wniosek. Należy zauważyć, że stosownie do treści art. 77 § 4 kpa fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Powołane wyżej okoliczności wskazane we wniosku z dnia 4 października 2005 r. mają taki charakter, bowiem powszechnie wiadomo, że rozbudowa dróg jest obecnie priorytetowym zadaniem państwa, drogi mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju kraju, a środki pochodzące na ten cel w dużej mierze przyznane są przez Unię Europejską i powinny być wykorzystane w określonym terminie.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej oceny zaistnienia przesłanek z art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem, a w toku postępowania organy obydwu instancji stosowały prawidłowo przepisy procedury administracyjnej – fakt pominięcia przez Wojewodę [...] E. S., jako strony niniejszego postępowania, został uzupełniony przez organ II instancji, który zawiadomił go o prowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd bada tylko zgodność zaskarżonej decyzji z przepisem art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
Natomiast nie są przedmiotem tego postępowania inne decyzje związane z procesem realizacji inwestycji, gdyż te decyzje są autonomiczne i podlegają kontroli co do zgodności z przepisami prawa w postępowaniach przewidzianych dla każdej z tych decyzji.
Dlatego też zarzuty skarżącej co do zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. ustalającej lokalizację drogi krajowej, jak i zarzuty co do postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji - pozostają poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.
1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI