I SA/Wa 1751/13

I SA/Wa 1751/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2797/14 - Wyrok NSA z 2016-09-07
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1918 nr 21 poz 67
art. 1 ust. 3
Dekret w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak [...] Minister Gospodarki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ - k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] Starosty [...] – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] znak [...].
Decyzją tą stwierdzono nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. C. [...] ul. [...]. Wskazano, że na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie ustalono, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym ustanowienie przymusowego zarządu państwowego, ww. przedsiębiorstwo stanowiło własność M. M. natomiast jej wspólnikiem cichym był J.J. W chwili obecnej natomiast interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu na prawach strony posiadają: J. M., J. W., R. W., W. M., Z. M., A. W., a z tytułu następstwa prawnego po "cichym wspólniku" J.J.: A. S. i E. J.
Organ orzekający uznał, iż w odniesieniu do ww. przedsiębiorstwa nie istniały, określone dekretem Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, przesłanki uzasadniające ustanowienie nad nim przymusowego zarządu państwowego. Przedmiotowe przedsiębiorstwo było bowiem niewielką cegielnią parową i tartakiem, zaś charakter oraz stan zamaszynowienia wskazywały, iż nie mogło ono stanowić strategicznego znaczenia dla Państwa, a zatem utrzymanie go w ruchu nie miało bezpośredniego związku z interesem Państwa. Przedmiotowy zakład był niewielkich rozmiarów, o lokalnym charakterze /miał na wyposażeniu m.in. dwa traki pionowe, jedna prasę do wyrobu cegieł, trzy pompy wodne, a na jego stanie znajdowało się 50 sztuk drzewa tartego/. Omawiany zakład nie mógł więc mieć bezpośredniego związku z interesem Państwa. Ponadto był on czynny i niezagrożony bezruchem. W tym stanie rzeczy Minister Gospodarki uznał, iż ww. zarządzenie Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] kwietnia 1951 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. C. [...], ul. [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ uznał, że ww. zarządzenie taka miało w założeniu charakter odwracalny, nie skutkując zmianami prawnorzeczowymi.
Skarb Państwa – reprezentowany przez Starostę [...] wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czyli art. 1 pkt 3 dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, a także art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a., a także 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie.
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, iż Minister Gospodarki błędnie ustalił, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo stanowiło własność M. M., której cichym wspólnikiem był J. J., dokonując tych ustaleń na podstawie kilku dokumentów zgromadzonych w sprawie. Nie odniósł się natomiast do licznych dokumentów w sprawie, z których wynika, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo stanowiło własność spółki jawnej, która była kupcem rejestrowym, podlegającym wpisowi do rejestru handlowego. Ponadto wskazano, iż na podstawie rejestru firm pojedynczych i spółek Izby Handlowo - Przemysłowej w [...] z dnia [...], firma pod którą prowadzone było przedsiębiorstwo nie zawierała dodatku "Ska", co może sugerować, iż mieliśmy do czynienia z kupcem jednoosobowym. Ponadto M. M. zawarła umowę z J. J., na podstawie której uzyskał on udział w przedmiotowym przedsiębiorstwie w wysokości 30 %. Następnie odwołujący się wskazał, iż nieuzasadnione było wydanie przez Ministra Gospodarki dwóch sprzecznych ze sobą decyzji, a mianowicie decyzji z [...], w której wskazano, iż właścicielem znacjonalizowanego przedsiębiorstwa była spółka jawna, prowadzona pod firmą [...] C. [...], właść. M. M. w [...], a w zaskarżonej decyzji z dnia [...] wskazano, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo należało do M. M. Ww. ustaleń natomiast organ dokonał na podstawie tych samych dokumentów, a mianowicie: umowy dzierżawy z dnia [...] oraz postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] o wpisie do rejestru handlowego. Zdaniem odwołującego się, nadal aktualne są ustalenia poczynione w poprzedniej decyzji z [...], a mianowicie te, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo było własnością spółki jawnej, która nadal istnieje. Żadne bowiem dokumenty nie wskazują na fakt jej rozwiązania, a zatem w rozumieniu art. 28 k.p.a., interes prawny posiadają wspólnicy spółki jawnej, a w przypadku innego uregulowania kwestii reprezentacji spółki, uprawnione do tego osoby. Wobec faktu, iż wnioskodawcy występujący z wnioskiem nieważnościowym nie wykazali legitymacji do bycia stroną niniejszego postępowania, zachodziły przesłanki do jego umorzenia.
Ponadto odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra Gospodarki, zawartym w zaskarżonej decyzji, iż zarządzenie o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego zostało wydane z naruszeniem art. 1 pkt 3 dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego. Jego zdaniem Minister Gospodarki pominął istotny w przedmiotowej sprawie dokument, a mianowicie "Kwestionariusz do rejestracji wytwórni materiałów budowlanych", podpisany przez przedstawiciela przedmiotowej spółki, z którego wynika, iż przedsiębiorstwo spełniało kryteria do ustanowienia nad nim przymusowego zarządu państwowego, ze względu na dużą produkcję cegieł, a ponadto z ww. formularza wynika, iż przedsiębiorstwo prowadziło produkcję na cele odbudowy kraju. Ponadto zarzucono Ministrowi Gospodarki, iż niedostatecznie wnikliwie dokonał on ustaleń w przedmiocie wykazania, czy przedmiotowy zakład był czynny, czy też nieczynny lub zagrożony bezruchem. Dodatkowo wskazano, iż organ wydający decyzję, nie wskazał w jej treści na czym polega rażące naruszenie prawa w niniejszej sprawie, gdyż tylko takie stanowić może na podstawie aktualnego orzecznictwa sądowego przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie wskazano bowiem jaki konkretny przepis został naruszony oraz dlaczego naruszenie to zostało uznane za rażące. Ponadto w sytuacji gdy już stwierdzono nieważność takiego zarządzenia, należało ocenić czy przedmiotowe zarządzenie nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., w szczególności co do mienia ruchomego, składającego się na park maszynowy przedmiotowego przedsiębiorstwa oraz wchodzących w jego skład budynków. Jego zdaniem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nieodwracalnymi skutkami prawnymi, gdyż budynki, które wchodziły w skład przedmiotowego przedsiębiorstwa już nie istnieją, ponieważ zostały wyburzone, ze względu na ich zły stan techniczny, co wynika z pisma Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].
Niezależnie od powyższego, zarzucono organowi, iż nie zaliczył on do kręgu stron niniejszego postępowania - Powiatu [...], przez co nie przywołał go do postępowania, mimo, iż to właśnie Powiat [...] jest obecnie właścicielem gruntu wchodzącego w skład znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Niniejsze postępowanie dotyczy zatem interesu prawnego Powiatu [...], gdyż rozstrzyga o jego prawie własności do przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo wskazano, iż zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu nieposiadającego przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, gdyż Starosta [...] takiego przymiotu nie posiada. Stroną postępowania w niniejszym postępowaniu jest Skarb Państwa, jako osoba prawna, którego interesu prawnego dotyczyło niniejsze postępowanie, nie zaś Starosta [...]. W konkluzji stwierdzono, iż w niniejszym postępowaniu mogło dojść do naruszenia art. 107 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na powyższe zarzuty, pismem z dnia [...] : A. S., J. W., A. W., i R. W. reprezentowani przez adw. J. S. i adw. M. P., ustosunkowali się do ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując iż jest on nieuzasadniony w każdym z jego aspektów. Przede wszystkim za niezasadne uznali twierdzenie Starosty, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo należało do spółki jawnej. Ich zdaniem w niniejszym przypadku możliwe jest jedynie przyjęcie, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo należało do spółki cichej. Ponadto znajdujący się w aktach sprawy formularz, wypełniony przez J. M., w którym jest mowa o spółce jawnej, nie ma przymiotu dokumentu publicznego. Następnie wnioskodawcy dokonali szczegółowej analizy przepisów, obowiązującego wówczas kodeksu handlowego, aby wyjaśnić dopisek "i Ska", pojawiający się w firmie przedsiębiorstwa, a także dopisek "właść. M. M.". W konsekwencji podkreślono, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze spółką jawną, ale z prywatnym właścicielem przedsiębiorstwa, którym była M. M. Oznaczenie właściciela, a nie wspólnika, pozwala zatem na stwierdzenie, iż mamy do czynienia z kupcem rejestrowym. Ponadto podkreślono, iż wówczas obowiązujący kodeks handlowy nie zabraniał stosowania dopisku Ska, w stosunku do przedsiębiorstw, z wyjątkiem spółek handlowych oraz spółdzielni. Na potwierdzenie powyższego stanowiska wskazano, iż M. M. wielokrotnie powoływała się na fakt bycia jedyną właścicielką przedsiębiorstwa. Ponadto jako właścicielka została obarczona domiarem i zajęta została jej wierzytelność, co wskazano w decyzji z dnia [...]. Dodatkowo została ona wskazana jako właścicielka przedsiębiorstwa w umowie dzierżawy z dnia [...].
Po powtórnej analizie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, przy szczególnym uwzględnieniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, organ nie znalazł podstaw do zmiany własnej decyzji z dnia [...] i w całości podtrzymał stanowisko w niej zawarte.
Organ wyjaśnił, że podaniem z dnia [...] skierowanym do Rzecznika Praw Obywatelskich Z. J., załączając kopię orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] wniosła o "rozpatrzenie sprawy i skierowanie jej na właściwą drogę prawną, celem zwrotu zajętego mienia na rzecz prawowitych spadkobierców". Wniosek ten został przekazany do rozpatrzenia przez Ministerstwo Przemysłu przy piśmie z dnia [...]. Jednocześnie pismem z dnia [...] wnioskodawczym wniosła do Ministra Przemysłu (poprzednika prawnego Ministra Gospodarki), o "odszkodowanie w postaci papierów wartościowych lub innego ekwiwalentu pieniężnego za utraconą nieruchomość wraz ze składnikami majątkowymi." Pismem z dnia [...] A.M., zwrócił się do Ministra Gospodarki z wnioskiem o "wydanie decyzji unieważniających decyzję administracyjną o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad C. [...] w [...] ul. [...]" .
Stosownie do tych wniosków Minister Gospodarki potraktował je jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności: zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. "C. [...], [...] ul. [...]" oraz orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] znak: [...] stwierdzającego przejście na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, a także fakt, iż Minister Gospodarki nie jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: "C. [...] w [...]", postanowieniem z dnia [...] (znak: [...], L dz.[...]), zawiadomił wnioskodawców o możliwości wniesienia odrębnego podania do Ministra Infrastruktury (poprzednika prawnego Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych).
Organ wyjaśnił pojęcie "strony" wskazane w art. 28 k.p.a. oraz pojęcie "interesu prawnego" oraz wskazał, że w niniejszej sprawie, prawem podmiotowym, które stanowi o istnieniu interesu prawnego, w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji, na mocy której ustanowiono nad przedsiębiorstwem przymusowy zarząd państwowy jest prawo własności do tego przedsiębiorstwa. Z takim żądaniem wystąpić może właściciel przedsiębiorstwa, po udokumentowaniu prawa własności do niego, w dacie wydania zarządzenia właściwego ministra o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego, na podstawie dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67 z póz. zm.).
Organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie została wydana decyzja z dnia [...][...] L.dz. [...], którą Minister Gospodarki umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad omawianym przedsiębiorstwem. Na podstawie dostępnych wówczas akt sprawy ustalono bowiem, iż prawdopodobnym właścicielem przedmiotowego przedsiębiorstwa była spółka jawna. Wobec nieprzedłożenia przez wnioskodawców dokumentów na okoliczność, iż przedmiotowa spółka jawna przestała istnieć, przyjęto, iż nadal istnieje ona w obrocie gospodarczym i posiada byt prawny, dlatego tylko ona posiada legitymację prawną do wystąpienia w niniejszej sprawie z wnioskiem nieważnościowym. Uznano zatem, iż wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w odniesieniu do omawianego przedsiębiorstwa, co wykluczało możliwość jego kontynuowania. W tym stanie rzeczy konieczne stało się umorzenie omawianego postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Ponieważ powyżej opisana decyzja z dnia [...] została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, na skutek wydania decyzji z dnia [...] znak: [...], L.dz. [...], którą Minister Gospodarki stwierdził nieważność ww. własnej decyzji, organ uznał, iż bezpodstawne jest powoływanie się przez skarżącego na ustalenia w niej dokonane. Przedmiotem oceny w chwili obecnej może być jedynie zaskarżona decyzja.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji z dnia [...] spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia pierwotnego wniosku wnioskodawczyni Z. J. z dnia [...]. Organ wydający przedmiotową decyzję z dnia [...] nie był natomiast związany ustaleniami zawartymi w decyzji z dnia [...]. Przeprowadził własne postępowanie wyjaśniające, w celu ustalenia rzeczywistej formy prawnej przedsiębiorstwa, w dacie bezpośrednio poprzedzającej ustanowienie nad nim przymusowego zarządu państwowego występując do Archiwum Państwowego w [...] i Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...], w celu odszukania i nadesłania Rejestru Handlowego Dział A Tom III, nr 26.
W wyniku dokonanej kwerendy nie pozyskano dokumentu świadczącego o wpisaniu przedmiotowego przedsiębiorstwa do ww. Rejestru Handlowego, a z dokumentów nadesłanych przez wnioskodawców, przy piśmie z dnia [...] wynikało, iż nadal istnieją rozbieżności, niepozwalające na ustalenie rzeczywistej formy, w jakiej prowadzone było przedsiębiorstwo, pismem z dnia [...] Ministerstwo Gospodarki wystąpiło również do Sądu Rejonowego w [...] o odszukanie i nadesłanie omawianego rejestru. Również w wyniku kwerendy dokonanej przez Sąd, nie odnaleziono ww. rejestru.
Ponadto na etapie postępowania prowadzonego przed organem II instancji, wystąpiono ponownie do Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] o dokonanie kwerendy posiadanych zbiorów (w tym zwłaszcza powojennych akt Starostwa Powiatowego w [...]). Przeprowadzona kwerenda nie przyniosła jednak oczekiwanych rezultatów.
Na podstawie materiałów dowodowych przedłożonych do akt sprawy przez wnioskodawców oraz pozyskanych z Archiwum Państwowego w [...] - Oddział w [...] na etapie postępowania przed organem I i II instancji, a w szczególności: umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] pomiędzy: firmą "[...] C. [...]" zarejestrowaną w Sądzie Okręgowym w [...] w Dziale [...] nr [...] oraz firmą "W. [...] w [...]", a Powiatowym Związkiem Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska"; postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] oraz postanowienia z dnia [...] i [...] o wpisach w rejestrze handlowym; formularza ogólnego za [...] rok, przeznaczonego dla GUS; rejestru firm pojedynczych i spółek Izby Handlowej i Przemysłowej w [...] z dnia [...], protokołu spisanego w Sądzie Okręgowym w [...] z dnia [...], orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] o stwierdzeniu przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa "C. [...]"; organ ustalił, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym ustanowienie przymusowego zarządu państwowego nad wskazanym przedsiębiorstwem, stanowiło ono własność M. M. Jednocześnie, na podstawie ww. umowy dzierżawy, a także wyjaśnień udzielonych przez strony postępowania, organ ustalił, że wspólnikiem cichym był J. J. Powyższa okoliczność nie budzi wątpliwości. W świetle powyższego za bezzasadny organ uznał argument skarżącego, zmierzający do wykazania, iż ww. przedsiębiorstwo stanowiło własność spółki jawnej. Jak już wskazano powyżej omawiana firma przedsiębiorstwa wyraźnie wskazuje na osobę właściciela – M. M. Pomimo podjęcia licznych prób, nie odnaleziono również rejestru handlowego, z którego wynikałby jasno wpis przedmiotowego przedsiębiorstwa jako spółki jawnej. Wobec powyższego przedmiotową spółkę należy traktować jako spółkę w rozumieniu art. 546 i nast. Kodeksu zobowiązań /rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r., Dz. U. Nr 82, poz. 598/, której jedyną właścicielką była M. M. Organ dodał, iż Kodeks handlowy nie zabraniał wyraźnie stosowania w żadnym miejscu określenia "i Ska", stąd też nastąpiło kilkakrotne użycie tego dopisku.
Organ wyjaśnił, że następstwo prawne po byłym właścicielu przedsiębiorstwa i ww. wspólniku cichym ustalono na podstawie: postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po J. M. i M. M.; postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po A. M., postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po K.W.; postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. J.
Organ wskazał, że osobami posiadającymi interes prawny w występowaniu w niniejszym postępowaniu na prawach strony są: J. M., J. W., R. W., W. M., Z. M., A. W., a z tytułu następstwa prawnego po "cichym wspólniku" J. J. : A. S. i E. J.
Organ ustalił, że zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 1951 r. Prezes Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości ustanowił nad przedsiębiorstwem przymusowy zarząd państwowy, powierzając go "[...] Zakładom [...] ". Następnie organ wyjaśnił istotę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wyjaśnił pojęcie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W powyższym kontekście organ ustalił, że materialnoprawną podstawę zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r. stanowiły przepisy dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego /Dz. U. RP. Nr 21, poz. 67/, w brzmieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 maja 1927 r. /Dz. U. Nr 49, poz. 437/.
Powołany dekret w art. 1 ust. 3 stanowił, iż przymusowy zarząd państwowy ustanawia się nad przedsiębiorstwami nieczynnymi lub zagrożonymi bezruchem, jeśli ich puszczenie w ruch lub utrzymanie w ruchu leżało w interesie Państwa. Wymienione przesłanki musiały zachodzić kumulatywnie - brak jednej z nich wykluczał możliwość ustanowienia nad ww. przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego.
W ocenie Ministra Gospodarki, omawiane przedsiębiorstwo nie mogło być uznane za przedsiębiorstwo o podstawowym, czy też strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej, którego utrzymanie w ruchu miałoby bezpośredni związek z interesem Państwa. Omawiany zakład, był cegielnią parową i tartakiem. Charakter działalności oraz stan zamaszynowienia przedsiębiorstwa, zdaniem organu, wskazują, że ww. przedsiębiorstwo nie mogło stanowić strategicznego dla Państwa znaczenia i tym samym utrzymanie go w ruchu nie miało bezpośredniego związku z interesem Państwa. Przedmiotowe przedsiębiorstwo posiadało bowiem na wyposażeniu m.in. dwa traki pionowe, jedną prasę do wyrobu cegieł trzy pompy wodne (dowód - załącznik do umowy dzierżawnej z dnia [...]), a na jego stanie znajdowało się 50 sztuk drzewa tartego. W świetle powyższego przedmiotowy zakład, nie mógł być więc uznany za przedsiębiorstwo o podstawowym, czy też strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej, którego utrzymanie miałoby bezpośredni związek z interesem Państwa, szczególnie przy uwzględnieniu, że nie był to dużych rozmiarów zakład, o lokalnym zasięgu, którego charakter produkcji nie miał kluczowego znaczenia dla gospodarki narodowej.
Organ ocenił, że w okresie poprzedzającym ustanowienie przymusowego zarządu państwowego zakład był czynny i niezagrożony bezruchem, a wskazuje na to m.in. protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] z przejęcia przedsiębiorstwa w dzierżawę, z którego wynika, że przedmiotowe przedsiębiorstwo było dobrze umaszynowione, a także zaopatrzone w materiały budowlane. Z ww. protokołu wynika również, że całkowite wierzytelności przedsiębiorstwa z tytułu należności z tarcia drewna wynosiło na dzień [...][...] zł. Również w piśmie z dnia [...] Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni Samopomoc Chłopska, skierowanym do Ministerstwa Przemysłu i Handlu, wskazano, iż po przejęciu w dzierżawę przedmiotowego przedsiębiorstwa, a więc w dniu [...] dzierżawca uruchomił cegielnię. W tej sytuacji za bezzasadny organ uznał argument skarżącego, iż organ niedostatecznie zbadał czy przedmiotowy zakład był czynny, czy też nieczynny lub też zagrożony bezruchem.
W ocenie organu ustanowienie nad ww. przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. i stwierdził, że zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. "C. [...], ul.[...]", wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ wyjaśnił, że stwierdzenie, że wymienione w sentencji skarżonej decyzji zarządzenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa skutkuje tym, że dla stwierdzenia jego nieważności ocenić należy skutki prawne jakie ono wywołało. Stosownie do art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołały one nieodwracalne skutki prawne.
W powyższym kontekście organ stwierdził, że skutkiem prawnym zarządzenia, wydawanego w trybie dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. było ustanowienie przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwami. Wskazany skutek prawny wynikał ze stosunku administracyjnoprawnego, opartego na normach materialnoprawnych, określonych w ww. dekrecie z 16 grudnia 1918 r. i wpływających na zakres praw i obowiązków jego uczestników. Cechą charakteryzującą ustanowienie nad przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego, na podstawie zarządzenia wydanego w trybie dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. jest okoliczność, iż ww. decyzja administracyjna wywierała bezpośrednie skutki w przeciągu całego okresu wykonywania wskazanego zarządu i ograniczała właścicielowi prawo swobodnego dysponowania przedsiębiorstwem. Przymusowy zarządca (funkcja ta mogła być powierzana kolejno kilku podmiotom państwowym) miał zgodnie z art. 6 ww. dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. uprawnienia do zarządzania powierzonym mu przedsiębiorstwem i do wykonywania czynności prawnych, dotyczących tego zarządu. Miał zatem prawo do dysponowania składnikami przedsiębiorstwa oraz do ich eksploatacji. Decyzja, wydana na podstawie ww. dekretu miała w założeniu charakter odwracalny, nie skutkując zmianami prawnorzeczowymi. Przejście prawa własności nastąpiło z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, co potwierdzało deklaratoryjne orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...].
Odnosząc się do twierdzenia, iż w niniejszym przypadku mamy do czynienia z nieodwracalnymi skutkami prawnymi, gdyż budynki, które wchodziły w skład przedsiębiorstwa już nie istnieją ponieważ zostały wyburzone, należy wyjaśnić, iż na obecnym etapie postępowania, nieuzasadnione jest badanie nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście losów własności ruchomości i nieruchomości, wchodzących w skład przedsiębiorstwa, gdyż powinno to się odbywać na etapie badania decyzji nacjonalizacyjnych. Na marginesie wskazał, że mimo iż aktualnie nie istnieją składniki ruchome powyższego młyna i tartaku /skutek faktyczny, a nie prawny/, to istnieje jednak nadal niezbędne minimum składników przedsiębiorstwa /nieruchomość/, które może być przedmiotem ochrony prawnej i obrotu gospodarczego. Istnieje więc przedmiot decyzji nacjonalizacyjnej /przedsiębiorstwo w znaczeniu jego niezbędnego do istnienia minimum/ tzn. nieruchomość, względem którego będzie mogła być dokonana ocena, czy orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] wywołało nieodwracalne skutki prawne, z ewentualnym późniejszym obrotem prawnym tym przedsiębiorstwem.
Ponadto wskazał, iż zgodnie z obecnie obowiązującym orzecznictwem "kwestia nieistnienia w chwili obecnej przedsiębiorstwa jako zespołu składników materialnych i niematerialnych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w kontekście nieodwracalności skutków prawnych", orzeczenia nacjonalizacyjnego, istnienie określonych składników (młyna, tartaku) jest stanem faktycznym, a nie prawnym. Nieodwracalność skutku prawnego można zaś przyjąć tylko w przypadku, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest prawnej możliwości (niedostępności) odwrócenia skutku prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1780/11 z dnia 2 marca 2012 r.)
Odnosząc się natomiast do ostatniego argumentu, a mianowicie do stwierdzenia, iż Minister Gospodarki nie zaliczył do kręgu stron niniejszego postępowania Powiatu [...] mimo iż jest on właścicielem gruntu, wchodzącego w skład znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, organ wskazał, iż jest on bezzasadny. Powiat [...] jest stroną niniejszego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Tytuł prawny Powiatu [...] wynika z pisma z dnia [...]. Organ podkreślił, iż Powiat [...] brał udział na każdym etapie przedmiotowego postępowania, gdyż kierowana była do niego wszelka korespondencja w sprawie w tym również decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] znak: [...].
Organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592/ starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz. A zatem powiat, jako osobę prawną, zarówno w postępowaniu przed organami administracji publicznej, jak i przez sądami administracyjnymi reprezentuje właśnie starosta. W postępowaniu administracyjnym, to nie zarząd reprezentuje powiat, lecz starosta. Nie można bowiem mylić prawa do reprezentacji powiatu z uprawnieniem wynikającym z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych, które w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Organ wyjaśnił, że Starosta [...] reprezentował w tym postępowaniu Powiat [...], na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz jednocześnie był reprezentantem Skarbu Państwa, na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651/.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Gospodarki wnieśli Skarb Państwa – Starosta [...] oraz Powiat [...], domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenia.
Skarżący zarzucili: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 1 pkt 3 dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego poprzez jego błędne zastosowanie; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a to art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie; naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie; art. 28 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie; art. 80 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie; art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie; art. 156 § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie. W ocenie skarżących w niniejszej sprawie zachodzi również podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a to na skutek skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa), co jest następstwem błędnego zastosowania art. 29 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że popiera skargę, pełnomocnik organu oraz pełnomocnik uczestników postępowania wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki nie narusza prawa.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja podlegająca kontroli jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od statuowanej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej i z tych względów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 k.p.a.
Przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu, oraz racje ekonomiczne, społeczne - skutki, które wywołała decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji.
Jak wynika z akt sprawy zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 1951 r. Prezes Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości ustanowił nad przedsiębiorstwem "C. [...] ul.[...]" przymusowy zarząd państwowy, powierzając go "[...] Zakładom [...]". Jako podstawę prawną wydania, powołał przepisy dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U.P. P. Nr 21 poz. 67) w brzmieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 maja 1927 r. (Dz. U. Nr 49 poz. 437).
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r. zostało wszczęte na skutek pisma Z. J. z dnia [...] skierowanego do Rzecznika Praw Obywatelskich, następnie przekazanego do Ministerstwa Przemysłu do rozpoznania oraz pisma A. M. z dnia [...].
Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego prawidłowo ustalił, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym ustanowienie przymusowego zarządu nad ww. przedsiębiorstwem stanowiło ono własność M. M., natomiast tzw. wspólnikiem cichym był J.J. Powyższe okoliczności wynikają z dokumentów zebranych w sprawie, a mianowicie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] pomiędzy: firmą "[...] C. [...]" zarejestrowaną w Sądzie Okręgowym w [...] w Dziale [...] nr [...] oraz firmą "W. [...] w [...]", a Powiatowym Związkiem Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska"; postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] oraz postanowienia z dnia [...] i [...] o wpisach w rejestrze handlowym; formularza ogólnego za [...] rok, przeznaczonego dla GUS; rejestru firm pojedynczych i spółek Izby Handlowej i Przemysłowej w [...] z dnia [...], protokołu spisanego w Sądzie Okręgowym w [...] z dnia [...], orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] o stwierdzeniu przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa "C. [...]". Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że ww. przedsiębiorstwo stanowiło własność spółki jawnej.
Prawidłowo organy ustaliły także następstwo prawne po M. M. i J. J., w oparciu o dokumenty: postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. M. i M. M.; postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. M.; postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po K. W.; postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po J. J. Z dokumentów tych wynika, że osobami posiadającymi interes prawny w występowaniu w niniejszym postępowaniu na prawach strony są: po M. M. – J. M., J. W., R. W., W. M., Z. M., A. W., a z tytułu następstwa prawnego po J. J. : A. S. i E. J.
Trzeba w tym miejscu wskazać, że bez znaczenia jest okoliczność, iż uprzednio organ decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r., albowiem następnie organ decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność ww. decyzji. Decyzja ta została zatem wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą wsteczną i organ nie jest nią związany.
Następnie należało wskazać, że trybie art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego można było przejmować przedsiębiorstwa, zagrożone bezruchem, których utrzymanie w ruchu leżało w interesie państwa. W świetle tego przepisu zarządem państwowym mogły być objęte nie wszystkie przedsiębiorstwa, lecz tylko te, których uruchomienie bądź utrzymanie w ruchu leżało w interesie państwa. Obie przesłanki musiały przy tym wystąpić łącznie. Brak jednej z tych przesłanek, tj. pozostawanie przedsiębiorstwa w ruchu i niewystępowanie zagrożenia w jego funkcjonowaniu, albo też brak interesu państwa w pozostawaniu w ruchu przedsiębiorstwa powodował, że niedopuszczalnym było zastosowanie tego przepisu. Przepis art. 1 ust. 3 dekretu mógł mieć zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw, których funkcjonowanie, działanie leżało w interesie państwa. Interes państwa był głównym wyznacznikiem, zawężającym kategorie podmiotów gospodarczych tylko do tych, które mogły mieć kluczowe (strategiczne) znaczenie dla Państwa.
W świetle powyższego Sąd podziela ocenę organu, że ww. przedsiębiorstwo nie mogło być uznane za przedsiębiorstwo o podstawowym lub strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej, którego utrzymanie w ruchu miałoby bezpośredni związek z interesem Państwa. Ww. przedsiębiorstwo było cegielnią oraz tartakiem, które na wyposażeniu posiadało m.in. dwa traki pionowe, jedną prasę do wyrobu cegieł, trzy pompy wodne, a na jego stanie znajdowało się 50 sztuk drzewa tartego. Przedmiotowy zakład nie był dużych rozmiarów, o lokalnym zasięgu, a jego charakter produkcji nie miał kluczowego znaczenia dla gospodarki narodowej. Tym samym słuszna jest ocena organu, że utrzymanie w ruchu ww. przedsiębiorstwa nie miało bezpośredniego związku z interesem państwa.
Ponadto, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, ww. przedsiębiorstwo w okresie poprzedzającym ustanowienie przymusowego zarządu państwowego był czynny i nie był zagrożony bezruchem, a potwierdza to m.in. protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] z przejęcia przedsiębiorstwa w dzierżawę, z którego wynika, że przedsiębiorstwo było dobrze umaszynowione, a także zaopatrzone w materiały budowlane. Z tego protokołu wynika także, że całkowite wierzytelności przedsiębiorstwa z tytułu należności z tarcia drewna wynosiło na dzień [...][...] zł. Okoliczność, że przedsiębiorstwo było czynne potwierdza również treść pisma Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni Samopomoc Chłopska z dnia [...] z którego wynika, że po przejęciu w dzierżawę, co miało miejsce w dniu [...] dzierżawca uruchomił cegielnię.
Z powyższych względów Sąd podziela pogląd organu, że ustanowienie nad ww. przedsiębiorstwem przymusowego zarządu nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r., zatem zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] kwietnia 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. "C. [...], ul.[...]" dotknięte jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Sądu prawidłowa jest także ocena organu co do kwestii tzw. nieodwracalnych skutków prawnych ww. zarządzenia z dnia [...]. Zagadnienie nieodwracalności skutków prawnych decyzji reguluje orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wielokrotnie wyrażony został pogląd, że nieodwracalność skutków prawnych występuje zwłaszcza wówczas, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do jego zachowania, albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. Pojęcie to należy analizować nie w sferze faktów, lecz wyłącznie w płaszczyźnie obowiązującego prawa i środków prawnych, jakimi posługuje się w swoim działaniu organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 444/05). Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1796/00, LEX nr 81755).
Jak słusznie wskazał organ, skutkiem prawnym kontrolowanego zarządzenia było ustanowienie przymusowego zarządu państwowego nad ww. przedsiębiorstwem. Zarządzenie to wywierała bezpośrednie skutki w czasie trwania zarządu i ograniczała właścicielowi prawo swobodnego dysponowania przedsiębiorstwem. Przymusowy zarządca miał zgodnie z art. 6 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. uprawnienia do zarządzania powierzonym mu przedsiębiorstwem i do wykonywania czynności prawnych, dotyczących tego zarządu. Miał zatem prawo do dysponowania składnikami przedsiębiorstwa oraz do ich eksploatacji. Decyzja, wydana na podstawie ww. dekretu miała w założeniu charakter odwracalny, nie skutkując zmianami prawnorzeczowymi. Przejście prawa własności nastąpiło z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, co potwierdzało deklaratoryjne orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...], które nie jest przedmiotem badania w niniejszej sprawie.
Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że nie istnieją budynki, które wchodziły w skład przedsiębiorstwa (zostały rozebrane), albowiem nie stanowi to skutku prawnego, a faktyczny. Ponadto, jak słusznie wywodził organ, ewentualna nieodwracalność skutków prawnych powinna być badana w kontekście decyzji nacjonalizacyjnych (powodujących przejście własności na Skarb Państwa), a nie zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego, który przecież nie powodował pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności przedsiębiorstwa.
Bezzasadny jest również zarzut skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Stronami postępowania administracyjnego nie był Starosta [...], ale Powiat [...] i Skarb Państwa – oba podmioty reprezentowane przez Starostę [...], co wynika z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym – starosta występujący w imieniu powiatu oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – starosta jako reprezentant Skarbu Państwa w sprawach z zakresu gospodarowania nieruchomościami. Krąg stron postępowania został ustalony poprawnie, zgodnie z treścią art. 28 k.p.a.
Nawiązując do pozostałych zarzutów skarżącego Sąd uznał, że organ w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w 7 i 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadał i rozważył argumenty przedstawione przez strony, jak również podjął wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W toku postępowania przez organem dokonano wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.