I SA/Wa 1741/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę E.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczeń z lat 70. dotyczących przymusowego wykupu i przeniesienia własności gospodarstwa rolnego.
Skarga E.K. dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z lat 70. dotyczących przymusowego wykupu i przeniesienia własności gospodarstwa rolnego po jej zmarłym ojcu, M.K. Wnioskodawczyni zarzucała rażące naruszenie prawa, w tym brak doręczenia decyzji wszystkim spadkobiercom i właścicielowi gruntu po nieformalnej zamianie. Organy administracji oraz WSA uznały, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a brak dowodów doręczenia w aktach nie przesądza o nieważności decyzji, zwłaszcza gdy inne dokumenty wskazują na ich ostateczność i wykonanie.
Sprawa dotyczyła skargi E.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczeń Prezydium Rady Narodowej z lat 1970-1971, dotyczących przymusowego wykupu i przeniesienia własności gospodarstwa rolnego po M. K. na rzecz J. K. E. K., jako spadkobierczyni M. K., podnosiła, że postępowanie było obarczone rażącymi wadami prawnymi. Wskazywała na nieformalną zamianę gruntów przed wykupem, co miało skutkować tym, że wykupione działki nie należały do jej ojca, a powinny być doręczone innemu właścicielowi. Zarzucała również brak doręczenia decyzji wszystkim spadkobiercom M. K. (w tym małoletniemu) oraz brak dowodów doręczenia decyzji o zatwierdzeniu licytacji. Organy administracji (Wojewoda, Minister) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i wymaga niewątpliwego wykazania rażącego naruszenia prawa. Stwierdzono, że brak dowodów doręczenia w aktach nie jest równoznaczny z brakiem doręczenia, a inne dokumenty (wezwanie do zapłaty ceny, dowód wpłaty) potwierdzają ostateczność decyzji o zatwierdzeniu licytacji i przejście własności. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, oddalając skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak dowodów doręczenia w aktach nie przesądza o nieważności decyzji, jeśli inne dokumenty (np. wezwanie do zapłaty ceny, dowód wpłaty) wskazują na jej ostateczność i wykonanie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym brak dokumentu w aktach nie oznacza, że dokumentu takiego nie było. Podkreślono, że inne dowody potwierdzają ostateczność decyzji i wykonanie zobowiązania przez nabywcę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym rażącego naruszenia prawa.
Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych art. 7 § 1
Pomocnicze
ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 2 - rażące naruszenie prawa.
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada stabilności decyzji.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa z powodu braku doręczenia decyzji wszystkim spadkobiercom. Zarzut rażącego naruszenia prawa z powodu nieformalnej zamiany gruntów przed wykupem. Zarzut wydania decyzji o przeniesieniu własności w oparciu o decyzje wydane w warunkach nieważności. Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentne do rozstrzygania sprawy co do meritum naruszenie może być uznane za rażące, gdy jest ono oczywiste i koliduje z zasadą praworządnego działania organów brak dokumentu w aktach nie oznacza, że dokumentu takiego nie było brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym [...] zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych [...] stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia
Skład orzekający
Elżbieta Lenart
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Durzyńska
członek
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście braków formalnych w aktach sprawy (np. brak dowodów doręczenia) oraz kwestii związanych z postępowaniem spadkowym i stanem prawnym nieruchomości w przeszłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów z lat 60. i 70. dotyczących przymusowego wykupu gospodarstw rolnych, co ogranicza bezpośrednie zastosowanie do współczesnych spraw. Kluczowe jest jednak ogólne rozumienie przesłanek nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznych przepisów dotyczących przymusowego wykupu ziemi, co może być interesujące z perspektywy analizy ewolucji prawa własności. Kluczowe jest jednak jej znaczenie dla interpretacji procedury administracyjnej i przesłanek nieważności decyzji.
“Czy brak pieczątki na dokumencie oznacza nieważność decyzji sprzed lat? WSA wyjaśnia granice kontroli administracyjnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1741/15 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-04-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-10-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/ Magdalena Durzyńska Symbol z opisem 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 2870/16 - Wyrok NSA z 2019-05-09 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr 1226/2014, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] . z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...], przenoszącej własność nieruchomości oznaczonej numerem hip. KW Nr [...] stanowiącej własność spadkobierców M. K. na rzecz J. K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja powyższa wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] . decyzją z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...], wszczęło postępowanie w przedmiocie przymusowego wykupu w drodze licytacji gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego w [...], należącego do M.K., obejmującego działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...]. Następnie orzeczeniem z dnia [...] października 1970 r. nr [...], Prezydium Rady Narodowej w [...]. zatwierdziło przeprowadzoną w dniu [...] października 1970 r. we wsi [...] licytację ww. gospodarstwa rolnego, w wyniku której ustalono na nabywcę gospodarstwa J.K. za cenę [...] zł. Zaś w dniu [...] kwietnia 1971 r. orzeczeniem nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] przeniosło własność nieruchomości o pow. [...]ha, składającej się z trzech działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] na rzecz nabywcy J. K. W dniu [...] września 2012 r. E. K. - spadkobierczyni M. K. - zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności powyższych orzeczeń Prezydium Rady Narodowej w [...]. W uzasadnieniu wskazała, że M. K. nabył na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. z dnia [...] grudnia 1959r., wydanego w wykonaniu dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, własność gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położnego w ówczesnej gromadzie [...] wsi [...]. powiatu [...]. W tym samym czasie jego sąsiad J. Z. nabył na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. z dnia [...] grudnia 1959r. własność gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położnego w ówczesnej gromadzie [...] wsi [...]. powiatu [...]. W 1960r. M.K. i J. Z. dokonali nieformalnej zamiany gruntów w wyniku której M. K. otrzymał od J. Z. część działki nr [...] odpowiadającej obecnym działkom nr [...] i nr [...], zaś J. Z. otrzymał od M. K. część działki nr [...] odpowiadającej obecnej działce nr [...], działkę nr [...] odpowiadającą obecnej działce nr [...], działkę nr [...] odpowiadającą obecnej działce nr [...] oraz działki nr [...] i nr [...]. Dokonanej zamianie nie towarzyszyła zmiana tytułów własności. E. K. podniosła, że z treści orzeczenia z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...], wynika, że postępowanie w sprawie dotyczyło przymusowego wykupu w drodze licytacji działek nr [...],[...],[...] – nadanych decyzją z dnia [...] grudnia 1959 r. położonych we wsi [...]., wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. K. Tymczasem grunt objęty tym orzeczeniem nie stanowił w rzeczywistości własności M. K., lecz jego sąsiada J. Z. - w związku z czym decyzja ta powinna była być doręczona J. Z., czego nie uczyniono. Wskazując na przesłanki rażącego naruszenia prawa w decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...]. z dnia [...] października 1970 r. nr [...], zatwierdzającej licytację gospodarstwa rolnego, wnioskodawczyni podniosła, iż decyzję tę doręczono spadkobiercom zmarłego w dniu [...] lutego 1970 r. M. K. - pomimo braku prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez te osoby. Postępowanie spadkowe przeprowadzono bowiem dopiero w 2008 r. Podniosła przy tym, że jeden ze spadkobierców został w ww. decyzji wskazany nieprawidłowo. W rozdzielniku decyzji wymieniono bowiem S. S., gdy tymczasem z postanowienia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku wynika, iż spadkobiercą po M. K. była m.in. S. N. a nie S. S. Ponadto nie uwzględniono też spadkobiercy w osobie małoletniej A. K. O treści decyzji nie został również poinformowany właściciel nieruchomości J. Z. Natomiast decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...], o przeniesieniu własności wnioskodawczyni zarzuciła rażące naruszenie prawa polegające na tym, że w jej rozdzielniku została uwzględniona jedynie A. K., natomiast nie uwzględniono pozostałych spadkobierców tj. E.K., S. N., J. K. i A. K. Decyzja ta nie została ponadto doręczona właścicielowi nieruchomości J.Z. Wskazała również, że zgodnie z §7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1972 r. Nr 5 poz. 29), decyzję o przejściu własności nieruchomości wydawano dopiero wówczas, gdy decyzja o zatwierdzeniu licytacji stałą się ostateczna. Tymczasem w sprawie niniejszej - wobec braku jakichkolwiek dowodów doręczenia decyzji o zatwierdzeniu licytacji - nie mogła być uznana za ostateczną, a przez to decyzja o przeniesieniu własności nie powinna zostać wydana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. zawiadomieniami z dnia [...] listopada 2012 r. przekazało ww. wniosek E. K. do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który to z kolei przekazał sprawę Wojewodzie [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] decyzjami z dnia [...] lipca 2014 r.: - nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...]; - nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...]; - nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...]. z dnia [...] października 1970 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji nr [...]- będącej przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie – Wojewoda [...] wyjaśnił, że w sprawie niniejszej w związku z nieformalną wymianą gruntów pomiędzy J. Z. a M. K., na którą powołuje się wnioskodawczyni, uznać należy, iż stali się oni posiadaczami samoistnymi wymienionych nieruchomości. Uznał również, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. wydając decyzję dotyczącą zatwierdzenia licytacji miało świadomość nieformalnej wymiany części gruntów o czym świadczy okoliczność, iż orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1959 r. uznało M. K. za właściciela nieruchomości o powierzchni [...] ha. Ponadto zgodnie z protokołem z dnia [...] czerwca 1969 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. zdecydowało o przymusowej licytacji nieruchomości - biorąc pod uwagę ustne oświadczenie właściciela gospodarstwa M. K. W związku z czym podniesiony we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzut - dotyczący nie wzięcia przez organ orzekający pod uwagę okoliczności, że grunt objęty postępowaniem nie stanowi własności M. K. i że kwestionowane orzeczenie powinno być doręczone J. Z. - jest nieuzasadniony. Odnośnie zarzutu dotyczącego nie doręczenia kwestionowanego orzeczenia wszystkim spadkobiercom M. K., Wojewoda stwierdził, iż - jak słusznie zauważyła strona we wniosku wszczynającym postępowanie - postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku zapadło w 2008 r. Zatem w dniu wydania rozstrzygnięcia przez Prezydium Rady Narodowej organ ten nie dysponował prawomocnym dokumentem, w którym wskazano spadkobierców. Doręczył jednak kwestionowane orzeczenie części spadkobierców - tym samym pozostali mieli możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem dotyczącym licytacji. W przypadku zaś uznania, że kwestionowane orzeczenie nie zostało doręczone wszystkim osobom uprawnionym - co stanowiłoby złamanie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu - mogłoby to stanowić jedynie przesłankę do wznowienia postępowania, nie zaś do stwierdzenia nieważności wydanego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutu braku w aktach sprawy dowodu doręczenia spadkobiercom M. K. kwestionowanej decyzji, Wojewoda [...] powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie z którym, brak kompletnych akt powoduje, że nie można przeprowadzić oceny postępowania i ustalić, czy było ono prowadzone w sposób prawidłowy. Podkreślił przy tym, iż w przekazanych do organu aktach archiwalnych istotnie brakuje zwrotnego potwierdzenia odbioru kontrolowanej decyzji, jednakże dalsze prowadzone postępowanie przez ówczesny organ wskazuje na jej prawidłowy odbiór przez właściciela nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. K. Zarzuciła organowi szereg naruszeń w tym m.in. art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu organ powołał art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14) oraz §7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U Nr 11, poz. 57), wskazując, że decyzję o przejściu własności nieruchomości na nabywcę wydawało Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, gdy decyzja o zatwierdzeniu licytacji stałą się ostateczna i nabywca wpłacił na konto bankowe właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej cenę nabycia. Odnosząc się zarzutów odwołania wyjaśnił, iż braku potwierdzeń doręczenia decyzji o zatwierdzeniu licytacji w odnalezionych aktach archiwalnych nie można uznać za brak doręczenia tej decyzji adresatom. Nie można bowiem domniemywać, że organ administracji na wydanej decyzji czyni adnotacje o jej wysłaniu, po czym nie dokonuje tej czynności. Poza tym z odnalezionych dokumentów źródłowych jednoznacznie wynika, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. o zatwierdzeniu licytacji gospodarstwa rolnego stała się ostateczna. Dodał, że do takiego wniosku prowadzi treść wezwania Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...]. z dnia [...] stycznia 1971 r. skierowanego do J. K., z którego wynika, iż na podstawie prawomocnej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] października 1970 r. o zatwierdzeniu licytacji wezwano J. K. do wpłacenia w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania wezwania kwoty [...] zł tytułem pozostałej ceny nabycia gospodarstwa rolnego po M. K. Z bankowego tytułu wpłaty z dnia [...] stycznia 1971 r. wynika natomiast, że J. K. wpłacił wymienioną kwotę. Odnosząc się do zarzutów pominięcia w postępowaniu spadkobierców M.K. oraz niedokonania oceny skutków, jakie wywołała nieformalna zamiana gruntów Minister wyjaśnił, iż kwestia nieformalnej zamiany gruntów nie miała decydującego wpływu na treść kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji. Organ podał, że fakt ten został poddany wnikliwej kontroli w postępowaniach dotyczących kontroli prawidłowości decyzji Prezydium Powiatowej rady Narodowej w [...]. z dnia [...] listopada 1969 r. o wszczęciu postępowania oraz z dnia [...] października 1970 r. w przedmiocie zatwierdzenia licytacji przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. K. zarzucając organowi naruszenie: 1) przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych polegające na wydaniu decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] kwietnia 1971 r. w oparciu o decyzję tego organu z [...] listopada 1969 r. oraz decyzję z dnia [...] października 1970 r. w sytuacji, gdy obydwie te decyzje wydane zostały w warunkach nieważności; 2) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do rażącego naruszenia przepisów warunkujących możliwość zatwierdzenia licytacji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1741/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał zawarty w skardze wniosek i odmówił zawieszenia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "ppsa". Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – "dalej jako "kpa". Postępowanie takie jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez ten przepis (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa - ustawodawca wskazał także "rażące naruszenie prawa" (pkt 2 ww. § 1). W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że naruszenie może być uznane za rażące, gdy jest ono oczywiste i koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku tego naruszenia powstają zatem skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, iż doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, że uchybienie jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu. Przy czym nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny. Tylko wówczas treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią zaprzeczenie stanu prawnego. Reasumując z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, iż niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby gdyby od początku nie została wydana. W postępowaniu nieważnościowym organ ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, poczynionych w toku i na gruncie zwykłego postępowania. Oznacza to badanie ostatecznie zakończonej sprawy, na gruncie wyłącznie zgromadzonego tam materiału dowodowego, pod kątem naruszenia norm materialnych oraz procedury uregulowanej w kpa, a także przepisów o charakterze procesowym zawartych w regulacjach obejmujących prawo materialne. W niniejszej sprawie przedmiotem badania przez organy administracji było orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...] przenoszące własność nieruchomości o pow. [...] ha, składającej się z trzech działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] na rzecz nabywcy J. K. Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3 poz. 14) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11 poz. 57). Zgodnie z tymi przepisami decyzję o przejściu własności nieruchomości na nabywcę wydaje prezydium powiatowej rady narodowej (art. 4 ww. ustawy), gdy decyzja o zatwierdzeniu licytacji stanie się ostateczna i nabywca wpłaci na konto bankowe właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej cenę nabycia. Jak wynika z akt sprawy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. decyzją z dnia [...] listopada 1969 r. znak [...] wszczęło postępowanie w przedmiocie przymusowego wykupu w drodze licytacji gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego w A., należącego do M. K., obejmującego działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...]. Następnie orzeczeniem z dnia [...] października 1970 r. znak [...] Prezydium Rady Narodowej w [...]. zatwierdziło przeprowadzoną w dniu [...] października 1970 r. licytację ww. gospodarstwa rolnego, w wyniku której ustalono na nabywcę gospodarstwa J. K. za cenę [...] zł. Co prawda - jak zauważył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w zgromadzonych przez organ aktach archiwalnych brak jest dowodu doręczenia tej decyzji stronom, jednakże okoliczność ta, wbrew temu co sugeruje skarżąca, nie oznacza, że decyzja niniejsza nie stała się ostateczna. Jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych brak dokumentu w aktach nie oznacza, iż dokumentu takiego nie było. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA/Wa 1342/98, brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym (jak w niniejszej sprawie), zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 kpa przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia. Poza tym w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych z dnia [...] stycznia 1971 r. skierowane do J.K., z którego treści wprost wynika, iż decyzja z [...] października 1970 r. była prawomocna. Z akt wynika również, że J.K. dokonał wpłaty w wysokości [...] zł tytułem "wpłaty za gospodarstwo". W związku z powyższym uznać należy, że spełnione zostały obie przewidziane wskazanymi powyżej przepisami przesłanki do wydania przez organ decyzji przenoszącej własność nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] marca 1968 r. polegające na wydaniu decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] kwietnia 1971 r. w oparciu o decyzję tego organu z [...] listopada 1969 r. oraz decyzję z dnia [...] października 1970 r. w sytuacji, gdy obydwie te decyzje wydane zostały w warunkach nieważności, wskazać należy, iż jest on nieuzasadniony. Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzje powyższe zostały skontrolowane w trybie nadzorczym przez Wojewodę [...], który decyzjami z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił stwierdzenia ich nieważności. Orzeczenia Wojewody [...] zostały natomiast skontrolowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który decyzjami z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał je w mocy, te z kolei poddane zostały kontroli tutejszego Sądu, który wyrokami z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawach I SA/Wa 1742/15 i I SA/Wa 1742/15 oddalił skargi E. K., potwierdzając tym samym prawidłowość orzeczeń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. W związku z powyższym za nietrafny uznać również należało zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jak wskazano to już powyżej w warunkach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że przy wydawaniu kontrolowanego przez organy administracji orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej doszło do rażącego naruszenia prawa. Reasumując Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie zgromadziły niezbędny do jej rozpoznania materiał dowodowy, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przekonująco swoje stanowisko, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów i zyskując całkowitą aprobatę Sądu - zaś wydane decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 kpa. Mając na powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI