I SA/Wa 1731/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek staływygaśnięcie decyzjinowa ustawaprawo wsteczniedopuszczalność odwołaniaSKOWSAKpa

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji SKO o umorzeniu postępowania w sprawie zasiłku stałego, uznając, że odwołanie od pisma informującego o wygaśnięciu decyzji było niedopuszczalne.

Skarżący M.S. odwołał się od pisma informującego o wygaśnięciu decyzji przyznającej zasiłek stały wyrównawczy, w związku z wejściem w życie nowej ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. WSA w Warszawie stwierdził jednak, że pismo nie było decyzją administracyjną, a odwołanie od niego było niedopuszczalne. W konsekwencji sąd stwierdził nieważność decyzji SKO jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która umorzyła postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i rozpatrzenia odwołania od pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej informującego o wygaśnięciu decyzji przyznającej zasiłek stały wyrównawczy. SKO uznało postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na art. 149 ustawy o pomocy społecznej, który spowodował wygaśnięcie decyzji wydanych na podstawie poprzedniej ustawy. Skarżący M.S. argumentował, że prawo do zasiłku jest nabyte i jego odebranie stanowi działanie prawa wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn. Sąd stwierdził, że pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nie było decyzją administracyjną w rozumieniu Kpa, a zatem odwołanie od niego było niedopuszczalne. SKO, rozpatrując niedopuszczalne odwołanie i umarzając postępowanie na podstawie art. 105 Kpa, rażąco naruszyło prawo. W związku z tym WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie od pisma informującego o skutkach prawnych wejścia w życie ustawy, które nie rozstrzyga w formie władczej sprawy administracyjnej, jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 127 § 1 Kpa, ponieważ nie rozstrzyga sprawy w formie władczej, a jedynie informuje o skutkach prawnych. W związku z tym odwołanie od niego jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

Kpa art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie służy stronie wyłącznie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Pismo informujące o wygaśnięciu decyzji nie jest decyzją administracyjną.

Kpa art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ II instancji jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, jeżeli wszczęcie postępowania odwoławczego jest niedopuszczalne. Rozpatrzenie niedopuszczalnego odwołania i wydanie decyzji umarzającej postępowanie stanowi rażące naruszenie prawa.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji lub jej uchylenia.

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, stwierdzając nieważność decyzji lub uchylając ją, orzeka o tym, czy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

Kpa art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania administracyjnego jest możliwe, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. W tej sprawie organ błędnie zastosował przepis, gdyż przedmiotem odwołania nie była decyzja, a pismo informacyjne.

Kpa art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego lub uchylenie aktu normatywnego, na podstawie którego wydano decyzję, nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tej sprawie naruszenie polegało na błędnym zastosowaniu art. 105 Kpa do niedopuszczalnego odwołania.

u.p.s. art. 149

Ustawa o pomocy społecznej

Z dniem wejścia w życie ustawy (1 maja 2004 r.) wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, z pewnymi wyjątkami. Organ błędnie zastosował ten przepis do pisma informacyjnego, a nie do decyzji.

u.p.s. art. 150

Ustawa o pomocy społecznej

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nie jest decyzją administracyjną, co czyni odwołanie od niego niedopuszczalnym. Rozpatrzenie niedopuszczalnego odwołania i umorzenie postępowania przez SKO stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca prawa nabytego i działania prawa wstecz nie została rozstrzygnięta, gdyż sprawa została oparta na kwestii proceduralnej. Argumentacja SKO o bezprzedmiotowości postępowania z powodu wygaśnięcia decyzji na podstawie nowej ustawy.

Godne uwagi sformułowania

pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] nie jest decyzją administracyjną, ponieważ nie rozstrzyga w formie władczej sprawy administracyjnej, a jedynie informuje obywatela o skutkach wejścia w życie [...] ustawy w oparciu o powyższe ustalenie należy zauważyć, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 105 Kpa i umorzyło postępowanie administracyjne Decyzja taka w sposób oczywisty i niewątpliwy narusza zasady prowadzenia postępowania odwoławczego, w szczególności zaś art. 134 Kpa i należy uznać, że uchybienie to wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Skład orzekający

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Elżbieta Sobielarska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność odwołania od pism informacyjnych organów administracji oraz konsekwencje rozpatrywania takich odwołań przez organy wyższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów o pomocy społecznej i charakteru pisma organu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące dopuszczalności odwołania i kompetencji organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy pismo organu nie jest decyzją? WSA wyjaśnia, dlaczego odwołanie było niedopuszczalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1731/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Mirosław Gdesz /spr./ Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Uzasadnienie
Sygn. I SA/Wa 1731/04
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] na podstawie art. 105 Kpa w zw. z art. 149 oraz art. 150 ustawy z dnia 15 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593), umorzyło postępowanie w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i rozpatrzenia odwołania M.S. od pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Filia nr [...] Dzielnicy [...] miasta W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. informującego o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] o przyznaniu M.S. prawa do zasiłku stałego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] miasta W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] przyznał M.S. zasiłek wyrównawczy za okres od dnia 1 lutego 2004 r. do dnia 30 listopada 2007 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Po wydaniu tej decyzji, pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] niasta W. filia nr [...] nr [...] poinformował skarżącego, że z dniem 1 maja 2004 r. wygasa z mocy prawa powołana decyzja o przyznaniu zasiłku stałego wyrównawczego.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2004 r. M.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wniósł odwołanie od powołanego pisma z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wskutek wejścia z dniem 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593) na podstawie art. 149 tej ustawy wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), a więc również powołana decyzja Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] miasta W. z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M.S. W skardze wskazał, że prawo do zasiłku stałego wyrównawczego jest jego prawem słusznie nabytym, które jako nabyte przed dniem 1 maja 2004 r. powinno być chronione, a odebranie zasiłku jest w jego przypadku działaniem prawa wstecz. Zdaniem skarżącego decyzja o przyznaniu zasiłku jest ważna do 30 listopada 2007 r. i może być ona zmieniona tylko w ten sposób, że zasiłek zostanie przyznany na stałe. Ponadto M.S. stwierdził, iż powołane pismo z dnia [...] kwietnia 2004 r. jest decyzją, ponieważ na jego podstawie został poinformowany o pozbawieniu prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ stwierdził, że biorąc pod uwagę aktualny stan prawny, a mianowicie art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), który stanowi, iż z dniem wejścia w życie ustawy (1 maja 2004 r.) wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej z wyjątkiem decyzji w sprawie macierzyńskich zasiłków okresowych, decyzji o skierowaniu i umieszczeniu w domu pomocy społecznej, w sprawie zezwoleń na prowadzenie domu pomocy społecznej i w sprawie umieszczenia dzieci w rodzinach zastępczych. W związku w powyższym postępowanie administracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż pismo z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie jest decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wobec czego nie przysługuje od niego odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola
ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2004 r. M.S. wniósł odwołanie od pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 127 § 1 Kpa odwołanie służy stronie wyłącznie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Tymczasem powołane pismo Kierownika Filii Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie jest decyzją administracyjną, ponieważ nie rozstrzyga w formie władczej sprawy administracyjnej, a jedynie informuje obywatela o skutkach wejścia w życie z dniem 1 maja 2004 r. powołanej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W związku z tym w świetle art. 127 § 1 Kpa odwołanie od tego pisma było niedopuszczalne, co zresztą organ potwierdził w odpowiedzi na skargę.
W pierwszej kolejności obowiązkiem organu II instancji było więc zbadanie czy odwołanie jest dopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 134 Kpa organ II instancji jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania jeżeli wszczęcie postępowania odwoławczego jest niedopuszczalne.
W oparciu o powyższe ustalenie należy zauważyć, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 105 Kpa i umorzyło postępowanie administracyjne powołując się na wejście w życie z dniem 1 maja 2004 r. powołanej ustawy o pomocy społecznej i wygaśnięcie decyzji wydanych w trybie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Przedmiotem odwołania nie jest bowiem decyzja wydana w trybie tej ustawy lecz pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując niedopuszczalne odwołanie nie było zatem uprawnione do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania z powołaniem jako podstawy prawnej art. 105 § 1 Kpa. Decyzja taka w sposób oczywisty i niewątpliwy narusza zasady prowadzenia postępowania odwoławczego, w szczególności zaś art. 134 Kpa i należy uznać, że uchybienie to wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI