I SA/Wa 1714/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-05-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościodszkodowaniezwrot podaniapostępowanie administracyjnewłaściwość sąduKPAMinister Infrastrukturyskarżącyuzasadnienie

WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Infrastruktury o zwrocie podania, uznając, że organ nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, która mogła dotyczyć odszkodowania za zajętą nieruchomość.

Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie podania E. i R. P., uznając, że ich skarga dotyczy spraw cywilnoprawnych, a nie administracyjnych. Skarżący domagali się odszkodowania za nieruchomość zajętą pod urządzenia techniczne i drogę publiczną, powołując się na błędy w dokumentacji geodezyjnej. WSA uchylił postanowienie Ministra, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 9 KPA, przez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz nieprecyzyjne zakwalifikowanie pisma.

Sprawa dotyczyła skargi E. i R. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury o zwrocie ich podania. Minister pierwotnie zwrócił podanie, uznając, że sprawa dotyczy regulacji stanu prawnego nieruchomości i odszkodowania za jej zajęcie, co powinno być rozpatrzone na drodze cywilnej, powołując się na art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 417 Kodeksu cywilnego. Skarżący domagali się odszkodowania za część nieruchomości zajętą pod urządzenia techniczne, skarżąc się na błędy służb geodezyjnych. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie, powtarzając argumentację. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra, stwierdzając naruszenie art. 7 i 9 KPA. Sąd uznał, że organ administracji nie dopełnił obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, nie udzielił stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, a także powierzchownie ocenił pismo skarżących. Sąd wskazał, że pismo skarżących, zatytułowane 'skarga' i powołujące się na art. 227 KPA, mogło zawierać żądanie odszkodowania za zajętą nieruchomość, co wymagało wyjaśnienia, a nie zwrotu podania. Zwrot podania był niedopuszczalny bez sprecyzowania żądań i wyjaśnienia, czy sprawa ma charakter administracyjny, czy cywilnoprawny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nieprawidłowo zwrócił podanie. Naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 9 KPA), nie dopełniając obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz nie udzielając stronom informacji. Pismo strony mogło dotyczyć zarówno skargi, jak i żądania odszkodowania, co wymagało wyjaśnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo skarżących, mimo wskazania na charakter cywilnoprawny przez organ, mogło zawierać żądanie odszkodowania za zajętą nieruchomość, co mieści się w kompetencjach administracyjnych lub wymaga wyjaśnienia. Zwrot podania bez próby sprecyzowania żądań i ustalenia właściwości organu był niedopuszczalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 63 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 124 § ust. 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm. art. 73

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 9 KPA). Pismo skarżących mogło dotyczyć żądania odszkodowania za zajętą nieruchomość, co wymagało wyjaśnienia, a nie zwrotu podania. Zwrot podania bez próby sprecyzowania żądań i ustalenia właściwości organu był niedopuszczalny.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotyczy wyłącznie spraw cywilnoprawnych i powinna być rozpatrzona przez sąd powszechny. Żądania skarżących mają charakter cywilnoprawny (art. 124 ust. 5 u.g.n., art. 417 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

organ obowiązany jest podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli organ administracji publicznej jest obowiązany udzielać stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw lub obowiązków tak, by osoby zwracające się do organu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa Minister Infrastruktury tych obowiązków nie dopełnił, natomiast w sposób całkowicie powierzchowny ocenił i w konsekwencji błędnie zakwalifikował pismo skarżących jako dotyczące sprawy, która może być załatwiona wyłącznie na drodze cywilnoprawnej.

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

sprawozdawca

Gabriela Nowak

przewodniczący

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwe stosowanie zasad postępowania administracyjnego, obowiązek wyjaśniania stanu faktycznego i prawnego przez organy administracji, prawidłowe kwalifikowanie pism stron i unikanie pochopnego zwrotu podania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji, gdzie organ administracji błędnie zakwalifikował pismo jako cywilne, ignorując potencjalne elementy administracyjne i obowiązek wyjaśnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych i jak organy powinny podchodzić do wyjaśniania spraw obywateli, nawet jeśli wydają się skomplikowane.

Czy organ administracji może zignorować Twoje żądanie odszkodowania za nieruchomość? Sąd wyjaśnia!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1714/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /sprawozdawca/
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Przemysław Żmich.
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. P. i R. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniesionego podania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. i R. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2005r. nr [...], którym orzekł o zwrocie wniosku E. i R. P. z dnia [...] lutego 2005 r.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury wskazał, że pismem z dnia 21 lutego 2005 r. E. i R. P. zwrócili się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ze skargą na Starostę [...] i Wojewodę [...] zaznaczając, że przedmiotem skargi jest nieruchomość, której są właścicielami w całości, co wynika z prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej, mimo iż zgodnie z wyrokami sądów powszechnych właścicielem gruntu, mimo braku stosownego wpisu w księdze wieczystej, jest Skarb Państwa. Na części nieruchomości znajduje się skarpa, przyczółek mostu, rynna ściekowa i kolektor sanitarny, w związku z czym skarżący uważają, że za tę część nieruchomości użytkowaną przez Skarb Państwa należy im się odszkodowanie. Minister Infrastruktury stwierdził, że przedmiotem skargi nie jest żaden akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, natomiast poruszona w piśmie sprawa dotyczy regulacji stanu prawnego nieruchomości w księdze wieczystej i powinna być rozpatrzona na gruncie prawa cywilnego. Także żądania, w których skarżący powołują się na art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. To samo dotyczy sprawy odszkodowania z art. 417 Kodeksu cywilnego.
Z tych względów, skoro z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, Minister Infrastruktury uznał za uzasadniony zwrot podania w trybie przewidzianym w art. 66 § 3 kpa.
E. i R. P. wnieśli o ponowne rozpatrzenie ich podania wyjaśniając, że w swoim piśmie przedstawili przedmiot sprawy i nie chodzi im o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, gdyż jej stan prawny jest uregulowany i wynika z treści księgi wieczystej. Wskazali, że ich roszczenia są efektem zaniedbań służb geodezyjnych przy sporządzaniu dokumentacji geodezyjnej. W ocenie wnioskodawców, uzasadnione jest zastosowanie w ich sprawie art. 227 kpa.
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2005 r. powtarzając argumentację zawartą w jego uzasadnieniu.
W skardze na powyższe postanowienie ostateczne E. i R. P. wskazali, że sprawa ich ciągnie się od wielu lat, że są właścicielami przedmiotowej nieruchomości i nie może być dwóch właścicieli tej samej nieruchomości. Błąd w dokumentacji geodezyjnej został zauważony przez sądy powszechne, które wydały orzeczenia w sprawie dotyczącej nieruchomości. W ocenie wnioskodawców, uzasadnione jest zastosowanie w ich sprawie art. 227 kpa. Oddalenie od siebie sprawy, jak to zrobił Wojewoda [...] oraz Minister Infrastruktury, nie jest rozwiązaniem.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 9 kpa.
Obowiązkiem organu administracji publicznej jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli. W pierwszej kolejności organ administracji obowiązany jest ustalić, czy żądanie, które jest przedmiotem pisma strony, może być rozpatrzone w postępowaniu administracyjnym i czy mieści się to w zakresie właściwości tego organu. W razie gdy pismo nie spełnia wymogów formalnych, w tym elementów, o których mowa w art. 63 § 2 kpa, organ obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia (art. 64 § 2 kpa). Przede wszystkim jednak, zgodnie z art. 9 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany udzielać stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw lub obowiązków tak, by osoby zwracające się do organu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
Minister Infrastruktury tych obowiązków nie dopełnił, natomiast w sposób całkowicie powierzchowny ocenił i w konsekwencji błędnie zakwalifikował pismo skarżących jako dotyczące sprawy, która może być załatwiona wyłącznie na drodze cywilnoprawnej.
Tymczasem w treści pisma z dnia 21 lutego 2005 r. zatytułowanego "skarga" skarżący wskazali jako podstawę art. 227 kpa i podali, że jest to skarga na Starostę [...] i Wojewodę [...]. W dalszej części pisma wskazali, że chodzi o nieruchomość, która stanowi ich własność, ale która jest zajęta przez urządzenia techniczne, w tym będące częścią drogi publicznej. Poruszyli też kwestie związane z wykorzystaniem ich nieruchomości pod przeprowadzenie kolektora sanitarnego. W podsumowaniu zażądali odszkodowania za ograniczenie ich własności. Tej treści pismo nie mogło stanowić podstawy do przyjęcia, że dotyczy ono sprawy o charakterze wyłącznie cywilnoprawnym, a w żadnym razie nie zwalniało organu administracji z obowiązku zwrócenia się do jego nadawców o sprecyzowanie żądań. Do wyjaśnienia było w szczególności, czy pismo stanowi wyłącznie skargę obywatelską, o jakiej mowa w art. 227 kpa, czy też zawiera żądanie zapłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną. Ten wątek roszczeń skarżących znajduje potwierdzenie w treści pism Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 8 kwietnia 1997 r. oraz z dnia 14 maja 1997 r., których kopie znajdują się w przesłanych Sądowi dokumentach. Sprawa ta może mieć szczególnie istotne znaczenie, zważywszy że termin na składanie podań o odszkodowanie na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) upłynął w dniu 31 grudnia 2005 r.
Bez wyjaśnienia tych kwestii zwrot podania skarżącym był niedopuszczalny, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia [...] maja 2005r. nr [...].
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI