I SA/Wa 1707/25

I SA/Wa 1707/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2026-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Przemysław Żmich /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 1 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. K. na zarządzenie NR 8 Marszałka Senatu z dnia 11 stycznia 2018 r. w przedmiocie zasad wstępu na posiedzenia Senatu i komisji senackich postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 1 października 2025 r., sprecyzowanym pismem z 9 listopada 2025 r. M. K. (ur. [...] kwietnia 2010 r.) reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego - ojca S. K. złożył skargę na zarządzenie NR 8 Marszałka Senatu z 11 stycznia 2018 r. w przedmiocie zasad wstępu na posiedzenia Senatu i komisji senackich, zaskarżając to zarządzenie w części dotyczącej § 2 ust. 4 oraz § 12 ust. 4. Skarżący podał, że jako osoba niepełnoletnia (15 lat) regularnie uczestniczył w posiedzeniach Senatu oraz komisji senackich w charakterze obserwatora. 30 lipca 2025 r. został poinformowany przez pracownika Kancelarii Senatu, że zgodnie z decyzją Szefa Kancelarii Senatu jego przebywanie na terenie Senatu wymaga opieki osoby dorosłej, w przeciwnym razie nakazano mu opuszczenie terenu Senatu. Skarżący uważa, że wymóg uczestniczenia w posiedzeniach senackich w asyście osoby dorosłej narusza jego autonomię. Nowelizacja zarządzenia NR 8 Marszałka Senatu z dnia 6 sierpnia 2025 r., według skarżącego, ma na celu utrudnianie osobom niepełnoletnim dostępu do informacji publicznej. Jego zdaniem zarządzenie NR 8 stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Marszałek Senatu wniósł o odrzucenie skargi. Organ opisał dotychczasową korespondencję prowadzoną ze skarżącym oraz sytuację, która miała miejsce 30 lipca 2025 r., kiedy to skarżący otrzymał informację, że jako osoba niepełnoletnia może przebywać w sali, w której odbywa się posiedzenie komisji senackiej, wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej. W ocenie organu skarga jest niedopuszczalna, z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego, skarga bowiem dotyczy aktu nieobjętego zakresem właściwości sądu, który wymienia art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Marszałek Senatu stoi na stanowisku, że zarządzenie NR 8 nie jest wskazywanym w skardze aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, ponieważ nie jest to akt publiczny wydany w sprawie indywidualnej w stosunku do oznaczonej osoby.
W piśmie z 9 listopada 2025 r. M. K. przedstawił swoje stanowisko w kwestii dopuszczalności skargi. Skarżący uważa, że zaskarżone zarządzenie NR 8 nie ma wewnętrznego charakteru bowiem wywołało skutki w sferze prawnej skarżącego, tj. w sferze jego wolności i praw. Uważa, że akt ten w sposób władczy kształtuje sytuację prawną skarżącego i winien podlegać kontroli sądu administracyjnego, niezależnie od jego nazwy. Jego zdaniem brak kontroli sądu administracyjnego nad tego rodzaju aktem byłby stanem sprzecznym z istotą demokratycznego państwa prawa. Brak ochrony prawnej skarżącego w niniejszej sprawie sądowej stanowiłby naruszenie art. 7, art. 77 ust. 2, art. 93 ust. 3 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Według art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Art. 3 § 3 ppsa przewiduje, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Jak wynika z powyższego katalogu właściwość sądu administracyjnego obejmuje kontrolę zgodności z prawem aktów o charakterze generalnym, skierowanych na zewnątrz organu do nieoznaczonego indywidualnie kręgu potencjalnych adresatów lub do pewnej ich kategorii, zawierających normy abstrakcyjne niejednokrotnie stosowalne.
Trzeba jednak zaznaczyć, że kontrola sądowoadministracyjna nie dotyczy wszystkich aktów generalnych. Jeżeli chodzi o tego rodzaju kategorię aktów właściwość sądu administracyjnego ograniczona jest tylko i wyłącznie do kontroli legalności aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ppsa) albo też innych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, niebędących aktami prawa miejscowego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 ppsa).
Skarżący pomija to, że zarządzenie NR 8 Marszałka Senatu z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie zasad wstępu na posiedzenia Senatu i komisji senackich ma podstawę prawną w art. 8 ust. 1 pkt 16 i 16a uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 listopada 1990 r. – Regulamin Senatu (M.P. z 2017 r. poz. 827 oraz z 2018 r. poz. 18).
Zakładając, że Regulamin Senatu ma rangę równą ustawie (jest wydawany, tak jak ustawa, na podstawie normy konstytucyjnej (art. 61 ust. 4 oraz art. 112 w zw. z art. 124 Konstytucji RP z 1997 r.) trzeba wskazać, że zarządzenie NR 8 Marszałka Senatu, wydane na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 16 i 16a Regulaminu Senatu, określające "zasady" wstępu m.in. publiczności na posiedzenia Senatu lub komisji senackich, z uwzględnieniem konieczność przestrzegania powagi, porządku i wymagań bezpieczeństwa, to akt generalny organu Senatu (będącego organem władzy ustawodawczej - art. 10 ust. 2 i art. 95 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r., art. 4 pkt 1 Regulaminu Senatu) o charakterze porządkowym, będący aktem wykonawczym do Regulaminu Senatu.
W ocenie Sądu tego rodzaju akt (zarządzenie NR 8) nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego określonej w art. 3 ppsa.
Nie jest to bowiem akt prawa miejscowego obowiązujący na części terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego autorem są terenowe organy administracji publicznej (organy samorządowe, organy administracji rządowej). Nie jest to także inny samorządowy akt administracyjny z zakresu administracji publicznej.
Wskazane wyżej zarządzenie NR 8 Marszałka Senatu nie ma statusu innego (niż decyzja administracyjna lub postanowienie) aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa), ponieważ nie jest to akt o charakterze indywidualnym skierowany do konkretnie oznaczonego adresata, podjęty w administracyjnej procedurze o charakterze szczególnym (zasadniczo poza postępowaniem administracyjnym uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego).
Brak także przepisu szczególnego, który obejmowałby tego rodzaju akt generalny (zarządzenie NR 8) kontrolą sądowoadministracyjną.
Przy czym w niniejszej sprawie art. 93 Konstytucji RP z 1997 r. nie ma zastosowania, ponieważ dotyczy on aktów o charakterze wewnętrznym (uchwał, zarządzeń), a dodatkowo wydawanych przez organy władzy wykonawczej (Radę Ministrów, Prezesa Rady Ministrów, ministrów), a nie przez organy władzy ustawodawczej (Sejm i Senat).
Zdaniem Sądu w sygnalizowanym w skardze przypadku uniemożliwienia osobie wstępu na posiedzenie Senatu lub komisji senackiej obywatel może poszukiwać ochrony swojego prawa (prawa do wstępu na posiedzenie Senatu, czy komisji senackiej – art. 61 ust. 2 Konstytucji RP z 1997 r.) poprzez wniesienie do sądu administracyjnego skargi na działalność Szefa Kancelarii Senatu przejawiającą się w odmowie wstępu konkretnej osobie na konkretne posiedzenie Senatu lub komisji senackiej. Wówczas sąd administracyjny byłby władny rozważyć dopuszczalność takiej skargi i ocenić, czy tego rodzaju zachowanie Szefa Kancelarii Senatu można zakwalifikować jako decyzję administracyjną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ppsa, czy jako inny akt/czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, mając na uwadze art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Regulaminu Senatu oraz art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 16 ust. 1 i 2 i art. 18 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902). W ocenie Sądu w opisanej wyżej sprawie sądowoadministracyjnej aktualne byłyby argumenty skarżącego dotyczące zapewnienia obywatelowi prawa do sądu w celu zagwarantowania mu możliwości realizacji prawa dostępu do informacji publicznej (art. 77 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2 i 4 Konstytucji RP z 1997 r.). Zagadnienie to wykracza poza przedmiot niniejszej skargi dlatego też zostało jedynie zasygnalizowane (problemowo) w reakcji na argumenty skargi. Nie było zaś objęte oceną WSA w Warszawie.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji.