I SA/Wa 170/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z listopada 2020 r., która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1972 r. dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz Parafii Ewangelicko-Reformowanej. SKO oparło swoje rozstrzygnięcie na art. 38g ust. 2 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, uznając, że roszczenie Parafii wygasło z powodu spóźnionego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Sąd administracyjny uznał jednak, że SKO naruszyło art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie zastosowało się do wiążącej wykładni prawnej zawartej w poprzednim wyroku WSA z 2018 r. (sygn. akt I SA/Wa 2249/17). W tamtym wyroku Sąd stwierdził, że postępowanie nie powinno było być zawieszone, a żądanie Parafii dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowiło roszczenia w rozumieniu art. 38a ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, co oznaczało, że przepisy o wygaśnięciu roszczeń nie miały zastosowania. Sąd podkreślił, że SKO ponownie oparło się na tej samej błędnej wykładni przepisów, która została już uznana za wadliwą. Sąd oddalił zarzut naruszenia art. 9 i 10 KPA, uznając, że Parafia nie doznała uszczerbku procesowego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od SKO na rzecz Parafii zwrot kosztów postępowania, nakazując organowi ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy zgodnie z wcześniejszymi wskazaniami sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów administracji (art. 153 p.p.s.a.) oraz interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawach majątkowych kościołów i wygasania roszczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami o gruntach warszawskich i ustawą o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 KPA stanowi 'roszczenie' w rozumieniu art. 38a ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, którego wygaśnięcie następuje na podstawie art. 38g ust. 2 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie stanowi roszczenia w rozumieniu art. 38a ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a tym samym nie podlegają mu przepisy o wygaśnięciu roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 38a ustawy wymienia konkretne rodzaje roszczeń, a żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest wśród nich wymienione. W związku z tym, przepisy dotyczące zawieszenia i wygaśnięcia roszczeń po zakończeniu postępowania regulacyjnego nie mają zastosowania.
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w prawomocnym wyroku, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 153 PPSA nakłada na organ obowiązek stosowania się do wykładni prawa i wskazań sądu zawartych w prawomocnym wyroku. Organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniejszym orzeczeniem sądu.
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 KPA z powodu przekroczenia terminu na podjęcie zawieszonego postępowania, jeśli nie było podstaw do jego zawieszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie było podstaw do zawieszenia postępowania, to fakt przekroczenia terminu na jego podjęcie nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skoro postępowanie nie powinno było być zawieszone, to późniejsze przekroczenie terminu na jego podjęcie nie ma znaczenia dla meritum sprawy i nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania art. 38a
Określa cel powołania Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej i rodzaje spraw, które mogą być przez nią regulowane.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania art. 38g § 2
Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie sześciu miesięcy od otrzymania zawiadomienia o nieuzgodnieniu orzeczenia wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, pod rygorem wygaśnięcia roszczenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umarza postępowanie w całości lub w części, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są czuwać nad tokiem postępowania i w każdym stadium postępowania podejmować niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są udzielać stronom niezbędnych pouczeń co do obowiązków i uprawnień ciążących na nich w toku postępowania oraz co do sposobu załatwiania ich spraw.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania art. 38d § 4
Postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, w stosunku do których wszczęto postępowanie regulacyjne, ulegają zawieszeniu.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania art. 38g § 1
W przypadku nieuzgodnienia orzeczenia przez zespół orzekający, uczestnicy postępowania regulacyjnego są o tym pisemnie zawiadamiani.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ naruszył art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wiążącej wykładni prawnej zawartej w poprzednim wyroku WSA. • Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest roszczeniem w rozumieniu art. 38a ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, co oznacza, że przepisy o wygaśnięciu roszczeń nie mają zastosowania. • Postępowanie nie powinno było być zawieszone, a zatem przekroczenie terminu na jego podjęcie nie stanowi podstawy do umorzenia.
Odrzucone argumenty
Organ naruszył art. 9 i 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
nie było w ogóle podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania • fakt oczywistego i ewidentnego przekroczenia terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie ma w tym przypadku znaczenia • żądanie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej zgłoszone przez Parafie nie jest roszczeniem wymienionym w art. 38a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania • organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Skład orzekający
Łukasz Trochym
przewodniczący-sprawozdawca
Bożena Marciniak
członek
Iwona Ścieszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów administracji (art. 153 p.p.s.a.) oraz interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawach majątkowych kościołów i wygasania roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami o gruntach warszawskich i ustawą o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wcześniejszych wyroków sądów i jak skomplikowane mogą być procedury związane z rewindykacją nieruchomości historycznych.
“Sąd administracyjny przypomina organom: wyroki sądów są wiążące!”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.