I SA/WA 1688/23

I SA/Wa 1688/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art 105 par 1 art 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Przemysław Żmich asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skarg H. K. i W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 czerwca 2023 r. nr 2839/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargi.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] (dalej jako "organ" lub "Wojewoda") decyzją z 29 czerwca 2023 r. nr 2839/2023 utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") z 6 marca 2023 r. nr 116/SD/2023 orzekającą o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret". Z dniem wejścia w życie dekretu (tj. 21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości [...], w tym grunt ww. nieruchomości, przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130) na własność Skarbu Państwa.
Aktualnie ww. nieruchomość hipoteczna wchodzi w skład: części dz. nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność [...], będącej drogą publiczną gminną - ul. [...], części dz. nr [...] z obrębu [...], stanowiącej współwłasność Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i osób fizycznych, części dz. nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność [...], części dz. nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność [...] w trwałym zarządzie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...], części dz. nr [...], z obrębu [...], stanowiącej własność [...], będącej drogą publiczną gminną - ul. [...].
Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego [...] z 16 lutego 2011 r. [...], w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" prowadzonej dla nieruchomości o obszarze 3026,21 m2, znajdują się wpisy dotyczące nieruchomości nr [...], zgodnie z którymi zawiera ona pow. 676 m2 oraz pod ulicą [...] 150 m2, czyli ogółem 826 m2. Przez zastrzeżenie z aktu nr 8 zdziałanego 15 sierpnia 1942 r. (str. 48 księgi umów), na mocy którego uczyniono wzmiankę, że z nieruchomości [...] odszedł pod regulację ulicy [...], odstąpiony Gminie miasta [...] grunt o powierzchni około 40 m2, wykreślony w granicach oznaczonych literami a-h-g-b-a na planie złożonym pod nr 11 do zbioru dowodów księgi. Poprzednim właścicielem Nieruchomości [...] o pow. 826 m2 była [...] z [...] przez zastrzeżenie z wniosku nr 7 z dnia 28.05.1942 r. (str. 45 księgi umów), w którym został powołany akt zdziałany dnia 28 maja 1942 r. przez [...] p.o. notariusza w [...] za nr rep. [...].
[...] z [...] aktem notarialnym z 29 kwietnia 1948 r. rep. nr 859 sprzedała [...] nieruchomość nr hip. [...], położoną w [...] przy ul. [...] i uregulowaną w księdze wieczystej nieruchomości [...] nr hip. [...] wraz ze wszystkimi prawami wynikającymi z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy.
[...] (jeden ze spadkobierców [...]) pismem z 30 października 1987 r. wniosła o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...]. Wniosek ten ponowiony został pismem [...] (następcy prawnego [...] będącego spadkobiercą [...]) z 30 stycznia 2011 r.
Prezydent decyzją z 6 marca 2023 r., po rozpoznaniu ww. wniosków, działając na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344), powoływanej dalej jako "u.g.n.", oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. Zauważył, że warunkiem złożenia skutecznego wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. jest zgłoszenie go przez poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, którzy zostali pozbawieni możliwości władania działką po 5 kwietnia 1958 r. W ocenie Prezydenta, wnioskodawcy nie przedstawili dowodów, które potwierdzałyby tezę, że są następcami prawnymi [...]. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że wniosek o odszkodowanie został zgłoszony przez osoby uprawnione, tj. posiadające interes prawny do zainicjowania tego postępowania. Prezydent wskazał, że na uwagę zasługuje w tej kwestii stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22 (ONSAiWSA 2022/5/64), że to materialna norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutek czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego, jest źródłem interesu prawnego leżącego u podstaw legitymacji procesowej w sprawach będących przedmiotem postępowań przed organami administracji i sądami administracyjnymi, w tym legitymacji ukształtowanej treścią art. 28 K.p.a. Dla uzyskania przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a., konieczne jest istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy przelewu wierzytelności skutek w postaci przypisania nabywcy wierzytelności interesu prawnego, rozumianego w sposób wyżej przedstawiony w ramach analizy tej kategorii w przestrzeni prawa administracyjnego. Dla uzyskania przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a., konieczne jest istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy przelewu wierzytelności skutek w postaci przypisania nabywcy wierzytelności interesu prawnego. Choć w art. 215 ust. 2 u.g.n. jest mowa o poprzednim właścicielu lub jego następcy prawnym, to jednak mając na uwadze charakter tego przepisu w kontekście uprawnień wynikających z dekretu oraz pełnienie przez ten przepis roli łagodzącej skutki samego dekretu, należy uznać, że uprawnionym do złożenia wniosku o odszkodowanie w tym trybie jest dawny właściciel lub jego spadkobierca, nie zaś osoba wywodząca swój interes prawny z czynności cywilnoprawnej nabycia roszczeń dekretowych po dniu 21 listopada 1945 r. Skoro zatem wniosek o odszkodowanie złożony został przez osoby nieuprawnione, postępowanie niniejsze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Wojewoda decyzją z 29 czerwca 2023 r., po rozpoznaniu odwołań [...] (następców prawnych [...]), utrzymał ww. decyzję w mocy i wskazał, że jak słusznie podniósł Prezydent, kwestię dotyczącą podmiotów uprawnionych do występowania z roszczeniami o ustalenie odszkodowania za nieruchomość poruszył w uchwale z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22 Naczelny Sąd Administracyjny, w której orzekł, że przelew wierzytelności odszkodowawczej z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nie prowadzi do powstania po stronie nabywcy roszczenia odszkodowawczego (cesjonariusza) interesu prawnego w domaganiu się od organu administracji publicznej ustalenia należnego odszkodowania. Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a. jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego. Przedmiot czynności prawnej nie czyni z niej normy prawnej. Następnie w wyrokach z 29 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2875/20, I OSK 2034/20, I OSK 707/20, I OSK 1717/20 (https://cbois.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że nabywcy roszczeń reprywatyzacyjnych nie mogą być stroną postępowań administracyjnych i stwierdził brak możliwości stwierdzenia interesu prawnego po stronie nabywców praw i roszczeń w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie dekretu warszawskiego. Wojewoda zauważył, że odwołujący się wywodzą swoje prawa i roszczenia do nieruchomości z aktu notarialnego z 29 kwietnia 1948 r. rep. nr 859 oraz następstwa prawnego po nabywcy roszczeń do nieruchomości. Wbrew jednak twierdzeniom odwołania oraz brzmieniu fragmentu § 2 ww. aktu notarialnego z 29 kwietnia 1948 r. (słów "całą należącą do niej nieruchomość") przedmiotem nabycia przez [...] były jedynie roszczenia do nieruchomości dekretowej, w myśl bowiem art. 1 dekretu, z dniem jego wejścia w życie (tj. w dniu 21 listopada 1945 r.) nieruchomość przeszła na własność gminy [...], a następnie, w chwili likwidacji gmin od 1950 r., na własność Skarbu Państwa. Skoro akt notarialny z 29 kwietnia 1948 r. zawarty został po dniu wejścia w życie dekretu, to jego przedmiotem nie mogła być własność nieruchomości objętej działaniem dekretu, a jedynie roszczenia z niego wynikające, o czym świadczy sformułowanie zawarte w § 2 ww. aktu, tj. "całą należącą do niej nieruchomość, czyli wszystkie swoje prawa do tej nieruchomości, wynikające z dekretu". Skoro umowa z 29 kwietnia 1948 r. nabycia roszczeń dekretowych do przedmiotowej nieruchomości została zawarta po wejściu w życie dekretu, nie mogła ona skutkować przejęciem legitymacji do wystąpienia w sprawie administracyjnej o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. na następców prawnych nabywców roszczeń. W związku z powyższym organ stanął na stanowisku, że przelew roszczeń do przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy zawartej pomiędzy dawną (przeddekretową) jej właścicielką a [...], tj. po wejściu w życie dekretu, powodujący przejście uprawnienia do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania za udział w tej nieruchomości na podstawie art. 215 u.g.n. na rzecz poprzednika prawnego odwołujących oznacza, że nie posiadają oni interesu prawnego w tym zakresie i nie powinni zostać uznani za stronę niniejszego postępowania administracyjnego. Postępowanie to stało się więc bezprzedmiotowe, co skutkowało jego umorzeniem.
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1688/23) i [...] (skarga zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1689/23).
[...] w swojej skardze wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i wskazała, że następstwo prawne to wstąpienie w miejsce drugiej osoby, w sferę jej stosunków prawnych. Może ono mieć miejsce jedynie w przypadku pochodnego nabycia prawa, czyli wówczas, gdy nabywca uzyskuje prawo podmiotowe od innej osoby. Zatem akt notarialny z 29 kwietnia 1948 r., na podstawie którego [...] z [...] sprzedała [...] przedmiotową nieruchomość wraz ze wszystkimi prawami wynikającymi z dekretu, przeniesione zostały wszystkie jej prawa na nabywcę. Natomiast w następstwie dziedziczenia po nim wszelkie prawa przeszły na jego spadkobierców, którzy są następcami prawnymi. Zdaniem skarżącej, organy w niewłaściwy sposób interpretują zapisane w ustawach pojęcie "dotychczasowy właściciel". Odnosząc się do przywołanej przez organ okoliczności, że ww. akt notarialny został zawarty po dniu wejścia w życie dekretu, a w konsekwencji jego przedmiotem nie mogła być własność nieruchomości objęta działaniem dekretu, a jedynie roszczenia z niego wynikające, skarżąca wyjaśniła, że stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem poprzednia właścicielka - [...] z [...] występowała z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej lub wieczystej dzierżawy nieruchomości. Nigdy jednak nie dostała na niego odpowiedzi. Również [...] po nabyciu nieruchomości w 1948 r. ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej lub wieczystej dzierżawy, bowiem wskazaną nieruchomość chciał zagospodarować - wybudować dom, w którym zamierzał zamieszkać wraz z rodziną. Organ nie ustosunkował się jednak do złożonego wniosku. Tym samym nabywca gruntu nie miał możliwości zagospodarowania go w sposób jaki zamierzał. Stąd też jego następcy prawni wystąpili z wnioskiem o odszkodowanie.
[...] w swojej skardze wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zwrócenie się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o informację o zakresie i stanie postępowania w sprawie zgłoszonego przez Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienia prawnego objętego wnioskiem z 6 lutego 2023 r. nr IV 7004.5.2023 oraz o wypożyczenie akt tego postępowania, jak również o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania ww. wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący zarzucił organom rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107 K.p.a. i wskazał, że stanowisko wyrażone przez Rzecznika w ww. pytaniu prawnym jest w okolicznościach tej sprawy istotne. Skarżący bowiem już od 1987 r. rozpoczęli starania o uzyskanie odszkodowania i przez cały okres prowadzonego przez 36 lat postępowania, aż do 6 marca 2023 r. żaden organ nie kwestionował ich praw jako strony ani możliwości uzyskania stosownego odszkodowania. W kwestii tzw. spraw dekretowych nie ulega wątpliwości, że nabywcy roszczeń byli przez lata traktowani przez prawo, tj. w praktyce jego stosowania, w tym w orzecznictwie sądów administracyjnych, jako podmioty mogące skutecznie zgłaszać lub popierać wnioski dekretowe. Natomiast zwrot w linii orzeczniczej, jaki dokonał się w ostatnim czasie, zmienił sytuację na ich niekorzyść. Co istotne, wszystkie orzeczenia opowiadające się za tym zwrotem nie odniosły się w jakikolwiek sposób do zarówno dotychczasowego orzecznictwa, jak i obowiązujących przepisów, z konstytucyjnymi wartościami i zasadami włącznie. Przywołane zaś w zaskarżonych decyzjach wyroki odmawiające nabywcom roszczeń interesu prawnego, zapadły w sprawach, w których obrót roszczeniami odbywał się w latach dwutysięcznych i dotyczył nieruchomości w bardzo atrakcyjnych lokalizacjach i w sprawach, w których dostrzegano, że przeniesienie roszczeń do nieruchomości było rażąco sprzeczne z interesem społecznym i nastąpiło w zamian za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości. O ile akceptacja wyzbywania się niemal za bezcen praw do publicznych nieruchomości na rzecz podmiotów prowadzących zyskowne, komercyjne inwestycje mogłaby być oceniana jako sprzeczna z konstytucyjnymi wartościami społecznej sprawiedliwości oraz dobra wspólnego, to ocena taka nie może być zastosowana do praw i roszczeń wynikających z umowy notarialnej z 1948 r., będących przedmiotem postępowania objętego zaskarżonymi decyzjami.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1688/23 połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1688/23 ze skargi [...] i I SA/Wa 1689/23 ze skargi [...] oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 1688/23.
Postanowieniem z 5 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1688/23 Sąd, po rozpoznaniu zawartego w skardze wniosku [...], odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skargi są niezasadne.
Podstawą umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...] była odmowa uznania przez organy legitymacji prawnej następców prawnych [...] do bycia stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w niniejszym postępowaniu.
Zgodnie z art. 215 ust. 2 u.g.n. przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.
Jak słusznie wskazały organy uprawnionym do złożenia wniosku odszkodowawczego w trybie powołanego przepisu jest dawny właściciel lub jego spadkobierca.
Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że [...], którego następcy prawni zainicjowali postępowanie odszkodowawcze, umową z 29 kwietnia 1948 r. rep. nr [...] nabył od [...] z [...] prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości przysługujące jej na podstawie dekretu, w tym też prawo do uzyskania odszkodowania (jak bowiem wskazano w § 2 ww. aktu, tj. "Mocą aktu niniejszego [...] całą należącą do niej wyżej opisaną nieruchomość Nr [...] w [...], położoną przy ulicy [...], czyli wszystkie swoje prawa do tej nieruchomości, wynikające z dekretu (...), oraz wyniknąć mogące z ewentualnych zmian tegoż dekretu (...) sprzedaję [...]"). Poza sporem pozostaje również okoliczność, że umowa nabycia roszczeń dekretowych do nieruchomości została zawarta po wejściu w życie dekretu (tj. po 21 listopada 1945 r.).
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, jak słusznie dostrzegły organy, skarżący nie mogli być uznani za "uprawnionych", do otrzymania odszkodowania, gdyż nie są byłymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości utraconej w wyniku działania przepisów dekretu, ani jego spadkobiercami, a tylko takie osoby kwalifikować należy jako "uprawnione" w rozumieniu art. 215 ust. 2 u.g.n. W konsekwencji nie istnieje norma prawa materialnego kreująca ich przymiot strony w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu. Swoje prawa wywodzą oni z faktu bycia spadkobiercą nabywcy roszczeń dekretowych na podstawie zawartej w dniu 29 kwietnia 1948 r. umowy notarialnej. Jak słusznie dostrzegły jednak organy, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22 (ONSAiWSA 2022/5/64) przesądził, że "z samej umowy przelewu, ujętej w art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, z późn. zm.), której przedmiotem jest wierzytelność odszkodowawcza za odjęcie prawa własności nieruchomości w wyniku zdarzenia lub aktu ze sfery prawa publicznego, nabywcy tej wierzytelności w sprawie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.)".
Z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wywodzi się moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, a istota tego związania oznacza, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny ją respektować.
Choć uchwała ta została podjęta w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, to jednak ma charakter uniwersalny. Argumentacja w niej zawarta dotyczy bowiem wykładni pojęcia interesu prawnego zawartego w art. 28 K.p.a., mającego zastosowanie w każdej sprawie administracyjnej, w tym także w sprawie o przyznanie odszkodowania za grunt [...] przejęty na podstawie dekretu, ponieważ przepis ten stanowi normatywny punkt odniesienia do identyfikowania stron postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 1363/21; z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 319/20; https://cbois.nsa.gov.pl).
Źródłem sytuacji prawnych w prawie administracyjnym mogą być wyłącznie normy prawne i jedynie bezpośredni związek interesu indywidualnego z tymi normami pozwala kwalifikować go jako interes prawny. Skutki czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie nie stanowią więc źródła interesu prawnego w sferze prawa administracyjnego. Takie źródło mogą stanowić tylko wtedy, gdy istnieje norma prawna nawiązująca w swojej treści do takich aktów i czynności ze sfery prawa cywilnego. Interes prawny w prawie administracyjnym nie jest bowiem wyznaczany wolą stron adresatów tego prawa, lecz wolą prawodawcy kształtującego podmiotowy zakres stosowania tego prawa. Dla uzyskania przymiotu strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a., konieczne jest zatem istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy cywilnoprawnej skutek w postaci przypisania stronom takiej umowy interesu prawnego w sferze prawnoadministracyjnej.
W konsekwencji przyjąć należy, że osoba, która pod tytułem syngularnym nabyła od byłego właściciela, jak miało to miejsce w tej sprawie, prawa i roszczenia przewidziane w dekrecie, nie mogłaby być uznana za stronę legitymowaną do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania odszkodowania w oparciu o art. 215 ust. 2 u.g.n. Tym bardziej jej spadkobiercy nie mogliby być legitymowani do złożenia takiego wniosku.
Podkreślić należy, że brak spełnienia w niniejszej sprawie przesłanek przysługiwania interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a., konsekwentnie wyklucza zastosowanie także art. 30 § 4 K.p.a. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie tylko wobec tych osób, którym można przypisać przysługiwanie interesu prawnego lub obowiązku w sposób wynikający z art. 28 K.p.a. Artykuł 30 § 4 K.p.a. nie stanowi bowiem odrębnej, konkurencyjnej wobec art. 28 K.p.a., podstawy prawnej definiującej przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, lecz jest pochodną powołanego art. 28 K.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2022 r. sygn. akt I OSK 999/21; z 6 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1578/21, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych przyczyn umorzenie postępowania wszczętego wnioskami następców prawnych [...], o czym na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. orzekł Prezydent, nie narusza prawa, tym bardziej w sposób rażący. Nie naruszyła go zatem również decyzja Wojewody, utrzymująca decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.