I SA/Wa 1685/20

I SA/Wa 1685/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Łukasz Trochym
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2276/21 - Wyrok NSA z 2022-11-23
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1311
art. 34 i 35
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] , od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.), decyzją z [...] marca 2020 r., odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...][...], oznaczonego jako działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m 2, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie
Odwołanie od tej decyzji złożyły [...] S.A., podnosząc, że organ I instancji naruszył art. 7, 8, 80, 107 § 3 kpa, poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Ponadto w ocenie skarżącego Wojewoda [...] naruszył art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., poprzez nieuwzględnienie, że nieruchomość znajdowała się w posiadaniu [...].
Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu sprawy Minister Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu [...] grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. [...] października 2000 r.), z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie praw nie może naruszać praw osób trzecich.
Minister zaznaczył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż podstawową przesłanką wynikającą z tego przepisu (art. 34 ustawy komercjalizacyjnej) jest, że nieruchomość, która [...] grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu [...] stanowiła własność Skarbu Państwa, tylko bowiem pod tym warunkiem mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa wieczystego użytkowania [...]. Aby [...] mogły uzyskać prawo wieczystego użytkowania grunt musi stanowić własność Skarbu Państwa (wyroki NSA: z 18 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1711/12, z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2860/12).
Minister wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość zarówno [...] grudnia 1990 r. jak i [...] października 2000 r. stanowiła własność Gminy [...].
Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...], działając, m.in. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. prawa własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...][...], oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...].
Powyższe potwierdza treść ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...] prowadzonych dla przedmiotowych działek, gdzie w dziale drugim ksiąg, jako właściciel wpisana jest Gmina [...], natomiast podstawą wpisu własności jest decyzja komunalizacyjna z [...] lipca 2013 r.
Powyższe oznacza, że zarówno [...] grudnia 1990 r. jak i [...] października 2000 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do spornej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej.
Skargę na decyzję Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2020 r. złożyły [...] SA w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 kpa oraz art. 8 kpa, poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
b) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że [...] S.A. nie nabyły z dniem [...] października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ze względu na nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności [...] grudnia 1990 r.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2020 r., rozpatrzenie sprawy ponownie i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem [...] października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, a gdyby nie było to możliwe przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 5 stycznia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym pełnomocnicy skarżącej, organu i uczestnicy postępowania zostali powiadomieni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy z
8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", którego treść organ przytoczył.
Z art. 34 ust. 1 ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
- grunt ten [...] grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
- do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Treść art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji [...] stanowi, że uwłaszczeniu z mocy prawa podlegają grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu [...] grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co oznacza, że oprócz posiadania przez [...], także [...] grudnia 1990 r. grunt musiał być własnością Skarbu Państwa. Za niedopuszczalne należałoby bowiem uznać usankcjonowanie z mocą wsteczną posiadania [...] poprzez uwłaszczenie w dniu wejścia w życie ustawy, na gruntach innych niż będących własnością Skarbu Państwa, zwłaszcza, że uwłaszczenie odbywa się nieodpłatnie (ust. 2 i ust. 3) oraz nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Podkreślić przy tym należy, że wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.
W rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy, bowiem nieruchomość w dacie istotnej dla uwłaszczenia, tj. [...] grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa.
Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] lipca 2013 r. stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Decyzja komunalizacyjna jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym.
Podkreślić należy, że decyzja komunalizacyjna wydawana na podstawie art. 5 ust.1 ustawy z 10 maja 1990 r. ma charakter deklaratoryjny. Potwierdza ona stan jaki, z dniem [...] maja 1990 r., zaistniał z mocy samego prawa. Natomiast określone w art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. przesłanki uwłaszczenia dotyczyły gruntów, które 5 grudnia 1990 r. były własnością Skarbu Państwa. W rozpatrywanej sprawie nie została zatem spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy. W tej sytuacji brak było prawnych możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki, niezależnie od ewentualnego spełnienia pozostałych przesłanek określonych w powołanym przepisie. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości, dopóty brak jest możliwości skutecznego skorzystania przez skarżącą spółkę w stosunku do tej nieruchomości z przepisów art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., bowiem nieruchomość w dacie istotnej dla uwłaszczenia [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa.
Jak wynika z odpisów powołanych w decyzji ksiąg wieczystych Gmina [...] została ujawniona w dziale II tych ksiąg na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r.
Nie ma przy tym znaczenia, że [...][...] grudnia 1990 r. posiadały nieruchomość, gdyż jak wyżej zaznaczono, niespełnienie jednej z przesłanek przy spełnieniu pozostałych nie pozwala na stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i urządzeń posadowionych na tym gruncie.
Z przyczyn wyżej podanych prawidłowo organy uznały, mając na uwadze treść art. 34 ustawy, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku [...] S.A. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowych działek. Nie doszło więc, wbrew zarzutom skargi, do naruszenia tego przepisu.
Organ przeprowadził postępowanie, stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 §, 77 § 1 i 80 kpa oraz dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa. Skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poza powołaniem ich treści, nie wskazuje na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć. Jak wyżej zaznaczono brak tytułu własności Skarbu Państwa na datę istotną w sprawie czyniło niemożliwym uwłaszczenie skarżącego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 Ppsa.