I SA/WA 1684/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję KKU odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa, uznając, że nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji stopnia podstawowego w dniu 27.05.1990 r.
Gmina domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa (nieruchomości) z dniem 27 maja 1990 r. Organy administracji (Wojewoda, KKU) odmówiły, wskazując, że nieruchomość była w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej i nie należała do terenowego organu administracji stopnia podstawowego. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę gminy. Kluczowe było ustalenie, że prawo zarządu przysługiwało MON, co wykluczało komunalizację.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę Miejską [...] prawa własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Gmina argumentowała, że cała nieruchomość była zainwestowana pod pracownicze ogrody działkowe w dniu 27 maja 1990 r., co powinno skutkować jej komunalizacją na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały jednak, że nieruchomość ta, będąca własnością Skarbu Państwa, pozostawała w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej (MON) na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z 1951 r. Prawo zarządu MON wygasło dopiero w 2002 r. Sąd podkreślił, że dla komunalizacji z mocy prawa kluczowe jest, aby mienie należało w sensie prawnym do rad narodowych lub terenowych organów administracji stopnia podstawowego. Ponieważ nieruchomość była w zarządzie MON, nie spełniała tej przesłanki, a tym samym nie podlegała komunalizacji. Sąd oddalił skargę gminy, podzielając stanowisko organów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość ta nie podlegała komunalizacji, ponieważ nie należała w sensie prawnym do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz pozostawała w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla komunalizacji z mocy prawa jest prawne 'należenie' mienia do określonych organów administracji stopnia podstawowego. Fakt, że nieruchomość była w zarządzie MON, wykluczał jej komunalizację, nawet jeśli była zainwestowana pod ogrody działkowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191 art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Kluczowe jest 'należenie' w sensie prawnym, a nie faktycznym władaniem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191 art. 11 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Wyłącza z komunalizacji mienie służące wykonywaniu zadań publicznych przez organy administracji rządowej, sądy, organy władzy państwowej, należące do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, czy należące do Państwowego Funduszu Ziemi.
Dz.U. 1946 nr 13 poz. 87 art. 2
Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich
Podstawa nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa.
Dz.U. 1981 nr 12 poz. 58 art. 32
Ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych
Reguluje nabycie praw do gruntów przez Polski Związek Działkowców.
Dz.U. 1989 nr 14 poz. 74 art. 6 § 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Stanowi, że terenowe organy administracji zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Nieruchomość w zarządzie MON nie podlegała zatem zarządzaniu przez terenowy organ administracji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie i podejmujący wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość w dniu 27.05.1990 r. pozostawała w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej, co wykluczało jej komunalizację jako mienia należącego do terenowego organu administracji stopnia podstawowego. Pojęcie 'należące do' w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej oznacza przynależność w sensie prawnym, a nie faktycznym władaniem.
Odrzucone argumenty
Cała nieruchomość była zainwestowana pod pracownicze ogrody działkowe w dniu 27.05.1990 r., co powinno skutkować jej komunalizacją. Obowiązek przeprowadzenia podziału geodezyjnego nieruchomości spoczywał na organie administracji, a nie na gminie.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w przedmiocie komunalizacji ma charakter deklaratoryjny. Faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 tejże ustawy następowała z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r. Termin należący do ' użyty w art. 5 ust 1 ustawy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe (państwowe) będących w dyspozycji przedsiębiorstw państwowych oznacza w tym przepisie, iż przedsiębiorstwa te wykonywały w stosunku do tych nieruchomości różnego rodzaju uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym, co nie wyłącza, że grunty będące w zarządzie przedsiębiorstw państwowych (nie stanowiące ich własności) z punktu widzenia uprawnień administracyjnych o charakterze władczym "należały do" terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego
Skład orzekający
Monika Sawa
sprawozdawca
Przemysław Żmich
przewodniczący
Anna Milicka-Stojek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'należące do' w kontekście komunalizacji mienia państwowego na podstawie ustawy z 1990 r., znaczenie prawnego tytułu do nieruchomości w odróżnieniu od faktycznego zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu transformacji ustrojowej, w szczególności nieruchomości w zarządzie wojskowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia komunalizacji mienia po zmianach ustrojowych, co jest istotne dla samorządów i prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Czy gmina mogła przejąć teren wojskowy? Sąd wyjaśnia zasady komunalizacji mienia państwowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1684/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Milicka-Stojek Monika Sawa /sprawozdawca/ Przemysław Żmich /przewodniczący/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Monika Sawa (spr.) asesor WSA Anna Milicka-Stojek Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 15 czerwca 2023 r. nr KKU-202/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę mienia Skarbu Państwa oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 15 czerwca 2023 r. nr KKU-202/22 Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (KKU/organ) po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2022 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską [...] przysługującego Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości położonej we [...], o urządzonej księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha (na dzień 27 maja 1990 r. część działki nr [...] o powierzchni [...] ha). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r,. przez Gminę Miejską [...] prawa własności nieruchomości, o której mowa w sentencji decyzji (sporna nieruchomość). Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej pismem z 11 października 2022 r. wniosła Gmina Miejska [...]. KKU po rozpatrzeniu odwołania wskazało, że przedmiotowa nieruchomość, stała się własnością Skarbu Państwa, na podstawie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), co potwierdza pismo działającego z upoważnienia Prezydenta [...], Dyrektora Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa Urzędu Miejskiego [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...]. Przysługujące Skarbowi Państwa prawo własności zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. KKU wskazało także, że z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów, wg stanu na dzień 27 maja 1990 r., wynika, że w obrębie [...] ujawniona była działka nr [...] o powierzchni [...]ha jako własność Skarbu Państwa, władający Ministerstwo Obrony Narodowej w [...] Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo - Budowlany we [...]. Organ wskazał następnie, że z treści będącej w aktach sprawy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] wynika, iż w następstwie kolejnych podziałów wyżej opisanej nieruchomości, zatwierdzonych decyzjami Prezydenta [...] z dnia [...] października 2000 r., nr [...]i z dnia [...] października 2002 r., nr [...] powstała między innymi nieruchomość oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...], o powierzchni [...]ha w obrębie [...] będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że nieruchomość położona we [...] przy ul. [...], oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...] stanowi własność Skarbu Państwa a prawo własności Skarbu Państwa i innych praw rzeczowych wykonywane jest przez Agencje Mienia Wojskowego. Organ podał, że nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr [...] położona była w granicach obszaru przekazanego protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] kwietnia 1951 r. w zarząd i użytkowanie Ministerstwa Obrony Narodowej Dowództwa Okręgu Wojskowego [...], co organ ustalił na podstawie porównania mapy ewidencyjnej ww. działki z planem sytuacyjnym terenów wyłączonych na cele narodowe, stanowiącym załącznik do ww. protokołu. Następnie decyzją z [...] lutego 2003 r. nr [...] Prezydent [...], działając na wniosek Rejonowego Zarządu Infrastruktury we [...], orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] grudnia 2002 r. prawa trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej - Rejonowego Zarządu Infrastruktury we [...] do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], o powierzchni [...] m2, obręb [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że protokołem zdawczo -odbiorczym z dnia [...] grudnia 2002 r. MON - Rejonowy Zarząd Infrastruktury we [...] przekazał przedmiotową nieruchomość na rzecz Agencji Mienia Wojskowego we [...]. Dokument ten, w myśl art. 19 ust 3 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (w dacie wydania wyżej powołanej decyzji Dz. U. z 1996 r., Nr 90, poz. 405 ze zm.), stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia trwałego zarządu jednostki organizacyjnej resortu obrony narodowej. Organ ustalił także, że na przedmiotowym terenie zrealizowana została w dwóch etapach inwestycja ogrodu działkowego w kompleksie [...] placu ćwiczeń [...], na podstawie decyzji Szefa Wojskowej Inspekcji Architektoniczno - Budowlanej Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 1979 r., nr [...] (I etap) i z dnia [...] kwietnia 1983 r., nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej (II etap). Z treści decyzji z dnia [...] kwietnia 1983 r., wynika m. in., że dla terenu oznaczonego kolorem czerwonym na załączniku nr 1 lit "A" należy opracować plan zagospodarowania jako aneks do planu zagospodarowania istniejącego ogrodu działkowego (decyzja [...] z dnia [...] maja 1980 r.). Opisany teren obejmuje część obszaru spornej działki nr [...] obręb [...], co organ ustalił przez porównanie treści tego załącznika z mapą ewidencyjną obrębu [...]. Powyższe, zdaniem organu wskazuje, że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (tekst jednolity Dz. U. z 1996r. Nr 85, poz. 390 ze zm.), tj. w dniu 12 maja 1981 r. tylko na części terenu stanowiącego aktualnie ujawnioną w rejestrze gruntów działkę nr [...], obręb [...], [...], określonej jako I etap ogrodów działkowych, istniały ogrody działkowe, do których prawa nabył stosownie do treści art. 32 wyżej powołanej ustawy z dnia 6 maja 1981 r. Polski Związek Działkowców. Do nabycia tych praw nie doszło w stosunku do pozostałej części działki nr [...], na której nie istniał w tej dacie urządzony ogród działkowy, zatem do tej części prawa nadal przysługiwały Ministerstwu Obrony Narodowej; Organ ustalił, że w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...) cała wnioskowana nieruchomość była już zainwestowana pod pracownicze ogrody działkowe "[...]", z tym, że w dyspozycji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego pozostawała jedynie część ww. działki w zakresie odpowiadającym nabytym z dniem 12 maja 1981 r. przez Polski Związek Działkowców prawom i w stosunku do tej części zachodzą przesłanki do stwierdzenia nabycia jej własności z mocy prawa przez Gminę Miejską [...], w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust 1 obowiązującej wówczas ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 12, poz. 58 ze zm.), obowiązek zapewnienia gruntów na potrzeby pracowniczych ogrodów działkowych ciążył na terenowych organach administracji państwowej stopnia podstawowego. Organy te występowały w imieniu Skarbu Państwa jako właściciela i w tym znaczeniu nieruchomości "należały" do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Zadania i kompetencje organów gminy w tym zakresie zostały określone w art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.); W ocenie Gminy, sam fakt zainwestowania całej nieruchomości (oznaczonej obecnie jako działka nr [...]) pod pracownicze ogrody działkowe w dniu 27 maja 1990 r., oznacza, że nieruchomość ta stała się z mocy prawa własnością Gminy na podstawie art. 5 ust 1 - Przepisy wprowadzające (...); W ocenie Wojewody nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, nie spełnia przesłanki art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), mienie ogólnonarodowe. Organ wskazał, że część gruntu oznaczonego obecnie jako działka nr [...] nie pozostawała w dniu 27 maja 1990 r. w dyspozycji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W tej sytuacji, zdaniem organu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że cała działka nr [...] (stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania i co do której Gmina zgłasza swoje roszczenia), stała się z dniem 27 maja 1990 r., z mocy prawa, własnością Gminy [...]. Organ podniósł, że ewentualne stwierdzenie nabycia przez Gminę [...] własności części działki nr [...], która spełnia przesłanki powołanego wyżej art. 5 ust. 1, uwarunkowane jest od jej geodezyjnego wydzielenia, w tym celu konieczne jest sporządzenie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej, spełniającej warunki do traktowania jej jako dokumentacji do celów podziałowych. Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organ wielokrotnie występował w tej sprawie do Gminy [...]. Działania te były jednak bezskuteczne. Gmina konsekwentnie podtrzymuje, że zakresem komunalizacji objęta została cała nieruchomość (działka nr [...]) i niecelowe jest nanoszenie w obrębie nieruchomości jakichkolwiek linii podziału. W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina [...] wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy i orzeczenie co do istoty sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji: - naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32 poz. 191 ze zmianami) poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w przedmiotowej sprawie; - naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) poprzez doręczenie decyzji kończącej postępowanie administracyjne stronie w sytuacji gdy strona ustanowiła pełnomocnika. Organ wskazał że Gmina [...] w uzasadnieniu odwołania stwierdziła, że Wojewoda nie dokonał wnikliwej analizy, błędnie ocenił zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy i wyciągnął z niego błędne wnioski. Komunalizacja na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. następuje z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. w odniesieniu do mienia państwowego należącego w tym dniu do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, czyli na ten dzień mienie podlegające komunalizacji powinno być własnością Skarbu Państwa, należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych i nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy. Mieniem należącym do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż państwo, państwowych osób prawnych. Organ wskazał że przy komunalizacji w tym trybie, znaczenie ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dniu 27 maja 1990 r. We wskazanym dniu działka nr [...] obręb [...] stanowiła własność Skarbu Państwa, na przedmiotowej działce funkcjonował Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]" i spełniał warunki pracowniczego ogrodu działkowego w związku z art. 10 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. Zgodnie z wypisem z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców, Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]" położony we [...] o pow. 18,95 ha, w rejestrze prowadzonym przez KRP Związku Działkowców, na podstawie art. 31 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o p.o.d. oznaczony jest numerem [...] wskazało, że dla organu I instancji istotne znaczenie miał fakt, że ogród zrealizowany był w dwóch etapach, pierwszy zakończył się w 1979 r., II etap w 1983 r., w związku z czym II etap inwestycji nastąpił po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych tj. po dniu 12 maja 1981 r., co wyłącza obszar II etapu z komunalizacji. KKU wskazał, że argumentacja ta nie znajduje uzasadnienia, gdyż fakt urządzania ogrodów działkowych w granicach prawnych działki gruntu nr [...] w dwóch etapach rozciągniętych na lata 1979-1983 nie ma znaczenia, bowiem według stanu na dzień 27 maja 1990r. cała działka gruntu nr [...] stanowiła urządzony Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]". Organ wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające (...) o wyłączeniu z komunalizacji określonego mienia decyduje faktyczny sposób wykorzystania tego mienia w dniu 27 maja 1990 r., a więc nie stają się mieniem komunalnym składniki mienia ogólnonarodowego służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Organ podniósł, że zgodnie z orzecznictwem sądowym, określenie "służą wykonywaniu zadań publicznych spełnione jest wówczas gdy sposób korzystania z mienia w dniu 27 maja 1990 r. łączy się z wykonywaniem zadań publicznych faktycznie i bezpośrednio (wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA 1683/97, WSA nr I SA/Wa 412/12 z dnia 5 czerwca 2012r.). W dniu 27 maja 1990 r. ww. działka nie służyła wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej gdyż w tym dniu zagospodarowana była jako pracowniczy ogród działkowy i nie służyła faktycznie wykonywaniu zadań należących do Ministra Obrony Narodowej. Potwierdza to fakt, urządzenia na przedmiotowej nieruchomości pracowniczego ogrodu działkowego pod zarządem Polskiego Związku Działkowców, podmiotu prawa niezależnego od resortu Ministerstwa Obrony Narodowej. Nieruchomość oznaczona jako działka [...] obręb [...] objęta postępowaniem komunalizacyjnym jako nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa należąca w dniu 27 maja 1990r. w rozumieniu art. 5 ust. 1 powołanej ustawy do terenowych organów administracji stopnia podstawowego, stała się z dniem 27 maja 1990r. mieniem komunalnym. KKU wskazało, że organ I instancji podtrzymał prezentowane wielokrotnie stanowisko, że komunalizacji podlega tylko część działki nr [...], obręb [...] w granicach odpowiadającym obszarowi, na którym Polski Związek Działkowców urządził ogród działkowy w ramach tzw. I etapu inwestycji a ewentualne stwierdzenie nabycia przez Gminę [...] części przedmiotowej nieruchomości, która spełnia przesłanki ustawowe art. 5 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, uwarunkowane jest od jej geodezyjnego wydzielenia, w tym celu konieczne jest sporządzenie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej, spełniającej warunki do traktowania jej jako dokumentacji do celów podziałowych. W toku prowadzonego postępowania organ wielokrotnie występował w tej sprawie do Gminy [...] bezskutecznie. Zdaniem KKU powyższe stanowisko organu I instancji jest błędne. KKU wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we [...] w wyroku z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Wr 486/22 wydanym w wyniku skargi Gminy [...] na bezczynność Wojewody [...] w niniejszej sprawie wskazał, że sporządzenie dokumentacji geodezyjnej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] musi być postrzegane jako zabieg celowy, bowiem stanowi ono konsekwencję oceny prawnej sprawy przeprowadzonej przez wojewodę. Skoro w ocenie wojewody tylko określona część przedmiotowej nieruchomości przeszła na własność skarżącej z dniem 27 maja 1990 r. to geodezyjne oznaczenie takiej części jest niezbędne do wydania decyzji stwierdzającej nabycie mienia komunalnego z mocy prawa. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem wojewody, jakoby obowiązek przedłożenia dokumentacji obrazującej podział nieruchomości spoczywał na skarżącej. Skarżąca trafnie zauważyła, że tego rodzaju obowiązek nie wynika z przepisów prawa. Z przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ani też z innych ustaw nie wynika, by strona postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia mienia komunalnego z mocy prawa zobligowana była do przedłożenia takiej dokumentacji. Organ wskazał, że w kontrolowanej sprawie nie sposób też wyprowadzić tego rodzaju obowiązku z wynikającej z art. 7 § 1 kpa ogólnej powinności przedkładania przez stronę dowodów na te okoliczności, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Jak wynika z art. 77 § 1 kpa, to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Wyjątki w tym zakresie mogą wynikać z przepisów szczególnych, ewentualnie mogą stanowić konsekwencję powoływania się przez stronę na nieznane organowi okoliczności, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Żaden z takich przypadków w kontrolowanej sprawie nie zachodził. Skoro więc w ocenie wojewody wystąpiła konieczność przeprowadzenia czynności geodezyjnego wydzielenia w obrębie konkretnej nieruchomości obszaru objętego komunalizacją, to niezbędne czynności w tym zakresie przeprowadzone powinny być z urzędu w ramach postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym wyrokiem, skoro według Wojewody tylko określona część przedmiotowej nieruchomości przeszła na własność Gminy [...] z dniem 27 maja 1990 r. to w ocenie Gminy [...] wystąpiła konieczność przeprowadzenia czynności podziału tej nieruchomości i wydzielenia obszaru objętego komunalizacją a niezbędne czynności w tym zakresie przeprowadzone powinny być z urzędu w ramach postępowania wyjaśniającego przez Wojewodę. Decyzją wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) Wojewoda powinien zatwierdzić podział nieruchomości oraz orzec o nabyciu przez Gminę [...] tej części nieruchomości (nowopowstałej działki), która w jego ocenie przeszła na własność Gminy [...] skarżącej z dniem 27 maja 1990 r., a w pozostałej części nieruchomości odmówić Gminie [...] nabycia prawa własności. W niniejszej sprawie Wojewoda odmówił Gminie [...] nabycia prawa własności całej nieruchomości w tym nawet tej części co do której ustalił, że przeszła na własność Gminy [...] czym naruszył art. 77 kpa. W odwołaniu zakwestionowano zatem prawidłowość ustaleń faktycznych Wojewody i uznano je za niezupełne stanowiące podstawę wywiedzionych wniosków. KKU wskazało, że co do zasady nie kwestionuje ww. ustaleń faktycznych, uznając je za własne. Zdaniem KKU istotne w sprawie wydają się bowiem rozważania na gruncie obowiązujących przepisów, jak również KKU bardziej wszechstronna ocena także pod ww. kątem zgromadzonego materiału dowodowego. Przechodząc do regulacji materialno-prawnych KKU wskazało, że podstawę komunalizacji może stanowić co do zasady jeden z 3 punktów w art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym: jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W szczególności wstęp ww. przepisu wskazuje, że komunalizacja jest zasadą, tj. w istocie jest domniemywana (w przypadku jednak spełnienia warunków określonych w ww. przepisie), ponieważ wyjątek od tej zasady może wynikać tylko z dalszych przepisów. Co więcej literalne brzmienie przywołanego przepisu pozwala wywieść kilka kolejnych oczywistych wniosków istotnych dla oceny sprawy, choćby w postaci argumentacji dodatkowej. Po pierwsze, zdaniem KKU komunalizacja w sposób logiczny dotyczy mienia należącego do rad narodowych stopnia podstawowego, a więc w uproszczeniu mienia służącego do realizacji zadań lokalnych. Nie wchodząc zatem w szczegółowe rozważania co do "należenia" w kontekście gminy (w orzecznictwie jest ono w istocie domniemywane i wywodzone z faktu gospodarowania mieniem) należy podkreślić, że takie należenie może wyłączyć należenie do innego podmiotu, a więc rady narodowej szczebla wyższego niż podstawowy (np. wojewódzkiej) tudzież przedsiębiorstwa przezeń nadzorowanego, a tym bardziej podporządkowanego. Po drugie, zdaniem KKU, powyższe potwierdza literalne brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, który pozwala na komunalizację nie tylko mienia wprost należącego do rad narodowych stopnia podstawowego, ale także należącego do przedsiębiorstw państwowych, dla których jednak te rady verba legis pełnią funkcję organu założycielskiego. Rozszerzenie zatem komunalizacji na przedsiębiorstwa, gdzie funkcje te pełniły rady narodowe nie szczebla podstawowego lecz np. wojewódzkiego mogłoby spotkać się wręcz z zarzutem wykładni contra legem i godzącej w zasadę racjonalności ustawodawcy. Powyższe konkluzje zdają się, zdaniem organu, powodować wręcz oczywiste wnioski w świetle przedstawionego stanu faktycznego, KKU wskazało następnie, że przesłankami komunalizacji są zatem - ocenianymi na dzień wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r.: 1) pozostawanie mienia mieniem ogólnonarodowym (państwowym); 2) należenie tego mienia do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego; 3) brak wyłączenia komunalizacji w dalszych przepisach, tj. w art. 11-12 ustawy. KKU podkreśliło, że niezależnie od podstawy komunalizacji istotne są ustalenia faktyczne i prawne na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, tj. 27 maja 1990 r., bo komunalizacja zaszła z mocy prawa, a decyzja komunalizacyjna tylko potwierdza to, czy dane "mienie (...) staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem" komunalnym. W świetle powyższego oraz ponownej analizy materiału dowodowego w sprawie, w ocenie KKU wniosek z pkt 1 jest sporny. Z kolei warunek z pkt 2 w ocenie KKU jest niespełniony. Wynika to z szeregu okoliczności, w tym wskazanych powyżej. Ostatni warunek z pkt 3 w istocie wiąże się w tej sprawie z warunkiem z pkt 2, ponieważ odnosić go można do należenia do innych podmiotów niż rady narodowe stopnia podstawowego, co wykluczać może należenie do rad narodowych stopnia podstawowego. W tej sprawie, zdaniem organu, istotnym wydaje się tylko art. 11 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy, zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14, Przepis ten odwołuje się zatem do mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, a więc mienia podlegającego komunalizacji. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego m.in. wypisU z rejestru gruntów, wg stanu na dzień 27 maja 1990 r., z którego wynika, że w obrębie [...]- [...] ujawniona była działka nr [...], o powierzchni [...]ha, jako własność Skarbu Państwa władający Ministerstwo Obrony Narodowej w [...] Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo - Budowlany we [...], protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] kwietnia 1951 r. - na podstawie którego przekazano nieruchomość w zarząd i użytkowanie Ministerstwa Obrony Narodowej Dowództwa Okręgu Wojskowego [...] we [...] oraz obecny wpis w księdze wieczystej - Skarb Państwa Agencja Mienia Wojskowego), KKU ani jakikolwiek inny organ administracji publicznej nie ma prawa kwestionować z uwagi na art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204, ze zm.). KKU podkreśliło, że w doktrynie przyjmuje się, iż "za daleko idącą uznać należy taką wykładnię przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych [...], z której wynika, że wszelkie mienie ogólnonarodowe (państwowe), którego nie dotyczą żadne z wymienionych w tej ustawie wyłączenia, podlega «automatycznie» komunalizacji na mocy art. 5 ust. 1 ustawy, jeśli tylko organ nie potrafi ustalić jednostki, do której to mienie należało w dniu 27 maja 1990 r. Taka wykładnia nie znajduje uzasadnienia w przepisach powołanej ustawy. Przeciwnie, z faktu zawarcia w art. 5 ust. 1 tej ustawy przesłanek warunkujących możliwość komunalizacji mienia wynika, że intencją ustawodawcy było skomunalizowanie mienia spełniającego te warunki, a nie całego mienia ogólnonarodowego poza podlegającym wyłączeniu z mocy następnych przepisów tej ustawy" (wyrok WSA w Warszawie z 30.01.2008 r. I SA/Wa 1901/07, LEK nr 365835)". W tym kontekście KKU dodało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Przepisy wprowadzające (...) komunalizacji podlega tylko takie mienie w dyspozycji przedsiębiorstw, względem których rady narodowe szczebla podstawowego wykonywały nadzór. Taka sytuacja, w ocenie KKU, w tej sprawie w sposób bezsporny nie ma miejsca. Zdaniem KKU w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie została udowodniona okoliczność ustanowienia użytkowania (zarządu) . Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała także, że decyzja w przedmiocie komunalizacji ma charakter zasadniczo deklaratoryjny, co oznacza, iż stwierdza ona fakt prawny, jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ww. ustawy. Z tej przyczyny KKU uznało za nieistotną argumentację odwołującą się do okoliczności późniejszych, które nawet jeśli miały miejsce, to nie mogą mieć znaczenia w sprawie. Organ wskazał, że opisana w zaskarżonej decyzji nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie MON, co zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej) wykluczało możliwość komunalizacji tych nieruchomości. Innymi słowy, w ocenie KKU nie budzi wątpliwości brak wyłączenia komunalizacji (przesłanki negatywnej) z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z uwagi na brak wykorzystania faktycznego na cele tam wskazane. Nie budzi także wątpliwości brak przesłanki pozytywnej w postaci należenia do organu gminy, co potwierdza prawo zarządu na rzecz innego podmiotu nie tylko wpisane do ksiąg wieczystych stosownym rozstrzygnięciem sądowym, ale także wygasłe dopiero z dniem 2 grudnia 2002 r. (a więc kilkanaście lat po dacie istotnej dla oceny komunalizacji) mocą rozstrzygnięcia strony odwołującej, tj. decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] (znak: [...]). KKU nie ma prawa wskutek odwołania w tej sprawie kwestionować ww. rozstrzygnięć. W ocenie KKU cała działka nie podlega komunalizacji, a zatem nieistotne są rozważania co do zasadności argumentacji strony odwołującej, tj. jej uprawnionego organu, odnośnie wydzielenia działki. Toteż jedynie na marginesie organ nadmienił, że nie należy zapominać, iż podmiot ten jest także organem reprezentującym Skarb Państwa i całościowo oraz co do zasady odpowiedzialnym za gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa. Zatem, w ocenie Krajowej. Komisji Uwłaszczeniowej, Wojewoda [...] dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dokumenty stanowiące podstawę do ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa - ze wskazaniem na zarząd (użytkowanie) MON (obecnie Agencja Mienia Wojskowego) przedmiotowych nieruchomości podlegały ocenie sądu wieczysto-księgowego. W niniejszym postępowaniu prowadzonym na gruncie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) organ administracji publicznej nie jest władny dokonać odmiennej oceny stanu prawnego nieruchomości niż to wynika z treści księgi wieczystej na dzień 27 maja 1990 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...] zaskarżając ją w całości zarzucając ww. decyzjom naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, § 2 i § 4, art. 80 kpa oraz prawa materialnego tj. art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.); Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2022 r. odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej we [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], [...], jako działka nr [...], o pow. [...]ha, dla której urządzono księgę wieczystą nr [...] oraz zasądzenie od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy [...] kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Organ orzekający ma obowiązek zatem zbadać, czy mienie które podlegać ma komunalizacji stanowiło własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w tamtym czasie do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Decyzja w przedmiocie komunalizacji ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, iż stwierdza ona fakt prawny, jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie w/w ustawy. O wyłączeniu mienia spod komunalizacji przesądza natomiast art. 11 tej ustawy. Stanowi on, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, 3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi. Zdaniem Sądu dokonana przez organy orzekające ocena, iż przedmiotowa działka, opisana w sentencji zaskarżonej decyzji, w dniu wejścia w życie powołanej ustawy nie stanowiła mienia państwowego należącego do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 jest prawidłowa. Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość, stała się własnością Skarbu Państwa, na podstawie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), co potwierdza pismo działającego z upoważnienia Prezydenta [...], Dyrektora Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa Urzędu Miejskiego [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...]. Przysługujące Skarbowi Państwa prawo własności zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. Z kolei w wypisie z rejestru gruntów, wg stanu na dzień 27 maja 1990 r., ujawniono, że w obrębie [...]- [...] figurowała działka nr [...], o powierzchni [...]ha, jako własność Skarbu Państwa - władający Ministerstwo Obrony Narodowej w [...] Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo - Budowlany we [...]. Z treści decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] wynika, iż w następstwie kolejnych podziałów wyżej opisanej nieruchomości, zatwierdzonych decyzjami Prezydenta [...] z dnia [...] października 2000 r., nr [...] i z dnia [...] października 2002 r., nr [...] powstała między innymi nieruchomość oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...], o powierzchni [...]ha w obrębie [...], [...], będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Z kolei z aktualnego wypisu z rejestru gruntów wynika, że nieruchomość położona we [...] przy ul. [...], oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...] [...] stanowi własność Skarbu Państwa a prawo własności Skarbu Państwa i innych praw rzeczowych wykonywane jest przez Agencje Mienia Wojskowego. Z dokumentów zgromadzonych w aktach wynika także, że nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr [...] położona była w granicach obszaru przekazanego protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] kwietnia 1951 r. w zarząd i użytkowanie Ministerstwa Obrony Narodowej Dowództwa Okręgu Wojskowego [...] we [...], (wynika to z porównania mapy ewidencyjnej ww. działki z planem sytuacyjnym terenów wyłączonych na cele narodowe, stanowiącym załącznik do ww. protokołu. Następnie decyzją z [...] lutego 2003 r. nr [...] (znak: [...]) Prezydent [...], działając na wniosek Rejonowego Zarządu Infrastruktury we [...], orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] grudnia 2002 r. prawa trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej - Rejonowego Zarządu Infrastruktury we [...] do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], o powierzchni [...] m2, obręb [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że protokołem zdawczo -odbiorczym z dnia [...] grudnia 2002 r. MON - Rejonowy Zarząd Infrastruktury we [...] przekazał przedmiotową nieruchomość na rzecz Agencji Mienia Wojskowego we [...]. Dokument ten, w myśl art. 19 ust 3 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (w dacie wydania wyżej powołanej decyzji Dz. U. z 1996 r., Nr 90, poz. 405 ze zm.), stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia trwałego zarządu jednostki organizacyjnej resortu obrony narodowej. Z akt sprawy wynika także, że na przedmiotowym terenie zostały utworzone ogrody działkowe w kompleksie [...] placu ćwiczeń [...], na podstawie decyzji Szefa Wojskowej Inspekcji Architektoniczno - Budowlanej Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 1979 r., nr [...] (I etap) i z dnia [...] kwietnia 1983 r., nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej (II etap). Z treści decyzji z dnia [...] kwietnia 1983 r., wynika m. in., że dla terenu oznaczonego kolorem czerwonym na załączniku nr [...] należy opracować plan zagospodarowania jako aneks do planu zagospodarowania istniejącego ogrodu działkowego (decyzja WIAB [...] z dnia [...] maja 1980 r.). Jak wynika z porozumienia z [...] września 1981 r. zawartego pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej a Krajową Rada Polskiego Związku Działkowców w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (tekst jednolity Dz. U. z 1996r. Nr 85, poz. 390 ze zm.),tereny wojskowe wyodrębnione z poligonów, kompleksów koszarowych, stref ochronnych obrzeży lotnisk wojskowych(..) na których istnieją lub są zakładane ogrody działkowe, pozostają i użytkowaniu organów wojskowych. W dniu 12 maja 1981 r. tj. w dniu wejścia w życie tej ustawy na terenie stanowiącym aktualnie ujawnioną w rejestrze gruntów działkę nr [...], obręb [...], [...], istniały ogrody działkowe, do których nadal prawo zarządu przysługiwało organom wojskowym podległym Ministerstwu Obrony Narodowej;. Tym samym w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...) cała wnioskowana nieruchomość była już zainwestowana pod pracownicze ogrody działkowe "[...]", do których prawo w zakresie działki [...]przysługiwało Ministerstwu Obrony Narodowej. Brak jest w aktach dokumentów, które pozwoliłyby na odmienną ocenę. Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że sformułowanie: "należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego" oznacza przynależność mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym (rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego), a nie tylko w sensie faktycznym. " Użyte w przepisie art. 5 ust. 1 ustawy z 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych pojęcie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym a nie faktycznym. Faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 tejże ustawy następowała z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r. Wydana w tym przedmiocie decyzja komunalizacyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. " (por. wyrok WSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1914/11). Zatem, dopiero ostateczna decyzja wojewody umożliwia gminie skuteczne wykonywanie prawa własności nabytego z dniem 27 maja 1990 r. z mocy ustawy - Przepisy wprowadzające (...). W niniejszej sprawie przedmiotowym gruntem dysponowało Ministerstwo Obrony Narodowej, któremu w wykonaniu polecenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] lutego 1951 wydzielono na podstawie m.in. art. 5 ust 1 dekretu z 26 kwietnia 1949 o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (...) i przekazano w zarząd i użytkowanie grunty państwowe o obszarze [...] ha położone na terenie m. [...] (..) protokołem zdawczo – odbiorczym z [...] kwietnia 1951 r. Prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości zostało wygaszone decyzją Prezydent Miasta [...] z [...] lutego 2003 i pozostało w dyspozycji Agencji Mienia Wojskowego. Tym samym uprawnienia władcze w stosunku do tej nieruchomości nie przysługiwały terenowym organom administracji państwowej stopnia podstawowego. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (publ. OTK 1992, Nr 2, poz. 37) gdzie wskazano, że termin należący do " użyty w art. 5 ust 1 ustawy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe (państwowe) będących w dyspozycji przedsiębiorstw państwowych oznacza w tym przepisie, iż przedsiębiorstwa te wykonywały w stosunku do tych nieruchomości różnego rodzaju uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym, co nie wyłącza, że grunty będące w zarządzie przedsiębiorstw państwowych (nie stanowiące ich własności) z punktu widzenia uprawnień administracyjnych o charakterze władczym "należały do" terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, które wykonywały uprawnienia władcze w stosunku do wyżej wymienionych gruntów. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt 1091/12 wskazał, że wobec treści art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r.. Nr 14, poz. 74, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie 27 maja 1990 r, organy administracji nie mają obowiązku badania czy gminie przysługiwał tytuł prawny do gruntu w sytuacji, gdy inny podmiot nie legitymował się takim tytułem. Udowodnienie prawa zarządu lub prawa użytkowania nieruchomości wymagało zatem potwierdzenia danej okoliczności stosownym dokumentem, o którym mowa w art. 38 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.). Stosownie do postanowień ww. art. 38 ust. 2 dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Stąd też, jedynie istniejący po stronie przedsiębiorstwa bądź innej państwowej jednostki organizacyjnej tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu nie podlegała komunalizacji. Inaczej, zgodnie z treścią obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. "Przepis art. 5 ust 1 ustawy z 1990 r. przepisy wprowadzające u.s.g. pod względem systemowym był powiązany z przepisem art. 6 ust 1 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Aby przeciwstawić się komunalizacji mienia osoba faktycznie mieniem tym władająca musiała w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to należało do niej w sensie prawnym, a nie faktycznym. Udowodnienie to wymagało przedłożenia właściwemu wojewodzie odpisu decyzji lub umowy, o których mowa w art 38 ust 2 ustawy lub aktów wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu gospodarki gruntami, dokumentujących określony tytuł prawny." (por. wyrok WSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1196/11, uchwała NSA z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16). W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, a tytuł prawny do nieruchomości opisanej w sentencji niniejszej decyzji przysługiwał w dniu 27 maja 1990 r. Ministerstwu Obrony Narodowej i oparty został na podstawie aktu ustanawiającego prawo zarządu do tej nieruchomości – przekazany w zarząd protokołem – zdawczo odbiorczym z [...] kwietnia 1951 na podstawie powołanych w jego treści przepisów. Tym samym nieruchomość ta nie należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r, na rzecz Gminy [...]. Zasadne jest tym samym stanowisko organów, że nieruchomość ta była wyłączona z ustawowej komunalizacji. Ponadto, fakt, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca mienie państwowe, nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego wynika także z treści, obowiązującego na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), zgodnie z którym terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania pozostawała w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej, które samodzielnie określało jej przeznaczenie, co wprost wynika z zgromadzonego w aktach, a powołanego wyżej materiału dowodowego. Po wygaszeniu decyzja z [...] lutego 2003 prawa zarządu MON do tej nieruchomości pozostała ona nadal w gestii organów wojskowych tj. Agencji Mienia Wojskowego, a nie terenowego organu administracji państwowej. W tej sytuacji nie można uznać, aby nieruchomość ta należała do terenowego organu administracji państwowej, a tym samym podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, a Ministerstwu Obrony Narodowej przysługiwał do niej w dniu 27 maja 1990 r. odpowiedni tytuł prawny – prawo zarządu. Tym samym nieruchomość ta nie należała, w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. na rzecz właściwej gminy – Gminy [...]. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI