I SA/Wa 1679/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
nieruchomościdroga publicznanabycie z mocy prawaart. 73ustawa wprowadzająca reformę administracyjnąwładanie publicznegminasamorząd terytorialnypostępowanie administracyjne

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Skarżący kwestionowali decyzję Ministra Rozwoju o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że przesłanki z art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną zostały spełnione. Sąd potwierdził, że nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznym w dniu 31 grudnia 1998 r., co skutkowało nabyciem jej własności przez Gminę z mocy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. O., A. D., D. S. i M. B. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz błędne uznanie, że nieruchomość była faktycznie zajęta pod drogę publiczną. Kwestionowali również naruszenie prawa materialnego, wskazując na niespełnienie przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Ustalono, że nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ulicę zaliczoną do kategorii dróg lokalnych miejskich, a następnie gminnych) i pozostawała we władaniu publicznym w dniu 31 grudnia 1998 r., co skutkowało nabyciem jej własności przez Gminę z mocy prawa. Sąd oparł się na analizie dokumentów, w tym uchwały rady narodowej, mapy sytuacyjnej oraz umowy powierniczej dotyczącej zarządzania drogą, potwierdzających zarówno zajęcie nieruchomości, jak i wykonywanie nad nią władztwa publicznoprawnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznym w dniu 31 grudnia 1998 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną zostały spełnione, ponieważ nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ulicę zaliczoną do kategorii dróg lokalnych miejskich/gminnych) i pozostawała we władaniu publicznym (zarządzana przez gminę, z elementami infrastruktury drogowej).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872 art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Pomocnicze

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej wymaga zaliczenia do jednej z kategorii dróg publicznych i możliwości powszechnego z niej korzystania.

u.d.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Kategorie dróg publicznych.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 103 § 2

Drogi gminne i lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi.

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dróg, ulic, organizacji ruchu drogowego należy do zadań własnych gminy.

Dz.U. 2020 poz. 374 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i wyjaśniania stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia dowodów zgłaszanych przez strony.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów i ustalenie stanu faktycznego.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w rozumieniu art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym w dniu 31 grudnia 1998 r. Organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych zajmowania gruntu pod drogę publiczną. Nie uwzględniono dowodu z oględzin ulicy. Błędne uznanie faktycznego zajmowania gruntu pod drogę publiczną. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomości zajęte pod drogi publiczne władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. droga to nie tylko jezdnia, ale także wszystko to co znajduje się w jej liniach rozgraniczających władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu

Skład orzekający

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Anna Falkiewicz-Kluj

członek

Monika Sawa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną w kontekście nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, zwłaszcza w zakresie definicji 'drogi publicznej' i 'władania publicznego'."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz specyfiki nabycia własności nieruchomości drogowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego przepisu dotyczącego nabycia własności nieruchomości drogowych, który nadal budzi wątpliwości interpretacyjne. Pokazuje, jak kluczowe jest udowodnienie faktycznego zajęcia i władania nieruchomością pod drogę publiczną.

Kiedy droga staje się Twoją własnością? Kluczowa interpretacja art. 73 przepisów wprowadzających reformę administracyjną.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 1679/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2254/21 - Wyrok NSA z 2022-11-17
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz – Kluj WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. O., A. D., D. S., M. B. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Minister Rozwoju (dalej: Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołania J. O., D. S., A. D. oraz M. B., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdzającą nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod część ulicy [...], objętej księgą wieczystą nr [...]
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., stwierdził nabycie, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod część ul. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] uchylił ww. decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...], stwierdził nabycie, z dniem [...] stycznia 1999 r., z mocy prawa, przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod część ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli, z zachowaniem terminu ustawowego, J. O., D. S., A. D. oraz M. B.
Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu akt sprawy, Minister powołując się na przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. W dniu 31 grudnia 1998 r. współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], z której została wydzielona działka nr [...] o pow. [...] i działka nr [...] o pow. [...] ha byli J. O. oraz J. D., na podstawie: umowy sprzedaży i zamiany z dnia [...] maja 1942 r. Rep. A nr [...], umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 1944 r.. Rep. A nr [...], umowy darowizny z [...] kwietnia 1976 r. oraz umowy darowizny z dnia [...] czerwca 1978 r., co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...] (aktualnie przedmiotowa nieruchomość ujawniona jest w księdze wieczystej nr [...]). J. D. zmarł w dniu [...] listopada 2010 r., a spadek po nim nabyły: M. B., A. D. oraz D. S., na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] lutego 2011 r. Rep. A nr [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] zniósł współwłasność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i przyznał na współwłasność działkę nr [...] J. O. (która jest aktualnie właścicielką przedmiotowej nieruchomości), Minister wskazał następnie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, co ustalono na podstawie: uchwały Nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urzęd. Woj. [...] z 1988 r., nr 17, poz. 186), zgodnie z którą ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. drogi lokalne miejskie w dniu 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi, mapy sytuacyjnej z dnia [...] grudnia 2015 r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. M., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2015 r. pod nr [...], z której wynika, że działka nr [...] o pow. [...] ha (wydzielona z działki nr [...] o pow. [...]), była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Minister wskazał także, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy umowa powiernicza Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. wraz z aneksem Nr [...] dotycząca zastępstwa inwestorskiego na eksploatację oświetlenia, znaków prześwietlonych i słupków przeszkodowych na ulicach gminnych, z której wynika, że w pasie drogowym ul. [...] już w 1995 r. znajdowały się elementy oświetlenia ulicznego, które na zlecenie Gminy [...] objęte były czynnościami utrzymaniowymi realizowanymi przez Zarząd Dróg Miejskich w [...] oraz oświadczenie Koordynatora Pracy Wydziału Infrastruktury dla [...] W. K. z dnia [...] września 2013 r., znak [...], z którego wynika, że ul. [...] według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. posiadała nawierzchnię z ,,trylinki", zaś wzdłuż ulicy ułożona była sieć kanalizacyjna, gazowa oraz oświetlenie uliczne, które w 1998 r. zostało zmodernizowane (nastąpiła wymiana lamp oświetleniowych na energooszczędne). Minister podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506), również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ulicy sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ulicy wykonywane były przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak i po tej dacie (patrz; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 145/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 833/15). Jednocześnie odnosząc się do zarzutów odwołania Minister wskazał, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności tylko na konkretnych działkach. Nie można natomiast wymagać, aby zarządca drogi wskazywał wykonawcy numery ewidencyjne działek, na których mają być wykonane czynności związane np. z konserwacją oświetlenia ulicznego. Reasumując Minister podniósł, że przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły J. O., D. S., A. D., M. B. (skarżące), zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżące zarzuciły naruszenie:
1. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77,78 § 1 k.p.a., poprzez:
- wydanie decyzji bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności pomimo braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznego zajmowania gruntu oznaczonego Jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] pod drogę publiczną przez Gminę [...],
- nie uwzględnienie dowodu zgłaszanego przez stronę w toku postępowania tj. dokonania oględzin ulicy [...], a przez to oparcie orzeczenia na niepełnym (zebranym w sposób nie wyczerpujący) materiale dowodowym,
2. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 80 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że Gmina [...] faktycznie zajmowała pod drogę publiczną grunt oznaczony jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym nie daje podstaw do takiej konstatacji,
3. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu ustaleń faktycznych i przypisaniu im rozstrzygającego znaczenia wyłącznie w oparciu o subiektywny wybór i analizę niektórych dowodów przeprowadzonych w sprawie podczas gdy przepis art. 80 k.p.a. wymaga, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego, który w tych okolicznościach należało uzupełnić i uzupełniony podać ocenie,
4. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 8 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe i nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie odniesienie się do całokształtu zarzutów podniesionych w odwołaniu i niewyjaśnienie przyczyny pominięcia wniosku dowodowego,
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), poprzez stwierdzenie nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 roku prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w [...], wykazanego jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 na mapie sytuacyjnej nieruchomości zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych zajętej pod ul. [...] według stanu na dzień 31.12.1998 r., pomimo niespełnienia przesłanek nabycia własności nieruchomości z mocy prawa wynikających z treści art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.)..
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a.: w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 45).
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie jest zasadna. Organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje wymienionym przepisom prawa nie uchybiły.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.).
Zgodnie z jego treścią nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Przesłanki te to: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne - niestanowiącymi ich własności i faktyczne zajęcie tych gruntów pod drogi, istniejące w tej dacie.
Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej w związku z tym wyjaśnienia tego pojęcia należy szukać w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) Zgodnie z art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki: po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By droga zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego z niej korzystania.
Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).
W niniejszej sprawie niesporne jest, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Materiał zgromadzony w niniejszej sprawie pozwala na stwierdzenie, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod część ulicy [...], a zatem była zajęta pod drogę publiczną. Ulica [...] została bowiem zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich uchwałą Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urzęd. Woj. [...] z 1988 r., nr 17, poz. 186). Natomiast na mocy art. 103 ust. 2 powoływanej powyżej ustawy, dotychczasowe drogi gminne i lokalne drogi miejskie stały się 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Z tą datą ul. [...] uzyskała status drogi gminnej. Powyższe wynika także z mapy sytuacyjnej z [...] grudnia 2015 r. nieruchomości według wykazu powierzchni zajętych pod drogę gminna na dzień 31 grudnia 1998 r wraz z wykazem zmian gruntowych, sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. M., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2015 r. pod nr [...], zgodnie z którą działka nr [...] o pow. [...] ha (wydzielona z działki nr [...]), była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. W ocenie Sądu przedmiotowa mapa w kształcie w jakim znajduje się w aktach administracyjnych pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że działka nr [...] znajdowała się w pasie drogi publicznej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Na mapie znajduje się wyraźne oznaczenie pasa drogi publicznej na dzień 31 grudnia 1998 r. z wyraźnym oznaczeniem nieruchomości. Z akt administracyjnych wynika także, że mapę sytuacyjną z wykazem zmian ewidencyjnych wykonano w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co poświadcza zamieszczona uwaga na mapie podziału w skali 1:500. Sporządzenie projektu podziału nieruchomości dla tego postępowania administracyjnego w trybie art. 73 oznacza wydzielenie w granicach użytkowania pasa drogowego według stanu na 31 grudnia 1998 r. Powyższe dokumenty potwierdzają fakt zajętości nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.
Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przestrzenny zasięg działania powołanego przepisu art. 73 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dacie 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej (wyrok WSA w Warszawie z 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1191/15). Droga to nie tylko jezdnia, ale także wszystko to co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki przeznaczone do powszechnego korzystania (wyrok NSA z 2 października 2918 r. sygn.. akt I OSK 2839/16).
O tym z kolei, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznym świadczy umowa powiernicza Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. wraz z aneksem Nr [...] (określonym w §2 ust 1 umowy) zawierającym wykaz dróg lokalnych miejskich w tym ul. [...], która dotyczyła zastępstwa inwestorskiego na eksploatację oświetlenia, znaków prześwietlonych i słupków przeszkodowych na ulicach gminnych, z której wynika, że w pasie drogowym ul. [...] już w 1995 r. znajdowały się elementy oświetlenia ulicznego, które na zlecenie Gminy [...] objęte były czynnościami utrzymaniowymi realizowanymi przez Zarząd Dróg Miejskich w [...]. Powyższe potwierdza także oświadczenie Koordynatora Pracy Wydziału Infrastruktury dla [...] W. K. z dnia [...] września 2013 r., znak [...], zgodnie z którym ul. [...] według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. posiadała nawierzchnię z ,,trylinki", zaś wzdłuż ulicy ułożona była sieć kanalizacyjna, gazowa oraz oświetlenie uliczne, które w 1998 r. zostało zmodernizowane (nastąpiła wymiana lamp oświetleniowych na energooszczędne). Sąd podziela stanowisko Ministra, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506), również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ulicy sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ulicy wykonywane były przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak i po tej dacie (patrz; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 145/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 833/15). Ponadto zgodnie z art. 19 ustawy o drogach publicznych z 21 marca 1985 r. do jego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, a więc czynności związane z władztwem publicznoprawnym. Istotny jest sam fakt wykonywania tego władztwa, a dla wywołania skutku rzeczowego względem gminy w dniu 1 stycznia 1999 r. znaczenie posiada jedynie fakt zaliczenia drogi do kategorii drogi publicznej.
Sąd podziela także stanowisko wyrażone w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie min. w wyroku z 27 lutego 2008 r. sygn. akt: I SA/Wa 1785/07, że "(...) Z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 - 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ". Także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2012 sygn. akt. I SA/Wa 791/12 wskazano, że: "władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem , uznać, że istnieje możliwość wskazania dokonywania czynności administrowania w formach określonych w ustawie o drogach publicznych, tylko na konkretnych działkach. Ponadto istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo. Zauważyć jedynie należy, że domniemanie wykonywania władztwa przez zarządcę drogi odnosi się do obszaru gruntu zajętego pod drogę, a więc najpierw należy wskazać zakres zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną."
Tym samym w ocenie Sądu zarzuty skargi są nieuzasadnione bowiem organy dokonały wszechstronnej oceny dowodów i w konsekwencji prawidłowo przyjęły na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki art. 73 ustawy, w tym został wykazany zarówno element zajętości jak i władania przedmiotową nieruchomością na dzień 31 grudnia 1998 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę