I SA/WA 1660/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie z powodu złożenia wniosku po terminie.
Skarżąca domagała się potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, jednak organ administracji odmówił, wskazując na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Skarżąca argumentowała, że postępowanie zostało zainicjowane wcześniej w trybie przepisów o szkodach wojennych. Sąd uznał jednak, że zgłoszenie szkód wojennych z 1945 r. nie jest tożsame z wnioskiem o rekompensatę za mienie zabużańskie, a termin określony w ustawie jest prekluzyjny. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi B. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody P. odmawiającą prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Polski. Organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty, wskazując, że wniosek skarżącej z 2019 r. został złożony z uchybieniem terminu do 31 grudnia 2008 r. Skarżąca podnosiła, że naruszono art. 27 tej ustawy, błędnie interpretując, że nie ma on zastosowania, oraz że postępowanie o "odszkodowanie" zostało wszczęte wcześniej w trybie przepisów o szkodach wojennych z 1945 r. Sąd administracyjny uznał jednak, że zgłoszenie szkód wojennych nie jest równoznaczne z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie. Podkreślono, że termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy jest terminem prekluzyjnym, a jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała skutecznego złożenia wniosku w ustawowym terminie, dlatego skarga, jako niezasadna, została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zgłoszenie szkód wojennych nie jest tożsame z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o szkodach wojennych z 1945 r. miało inny cel i charakter niż postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie. Termin na złożenie wniosku o rekompensatę, określony w art. 5 ust. 1 ustawy, jest terminem prekluzyjnym i jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
ustawa art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prekluzyjnym prawa materialnego, który upływa z dniem 31 grudnia 2008 r. Niezłożenie wniosku w tym terminie powoduje wygaśnięcie prawa.
Pomocnicze
ustawa art. 27
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Sąd uznał, że zgłoszenie szkód wojennych z 1945 r. nie jest postępowaniem w sprawie prawa do rekompensaty.
kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna oddalenia skargi.
ustawa art. 1 § ust. 1 i ust. 1a
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Określa prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Polski w wyniku wypędzenia lub opuszczenia w związku z wojną 1939 r. lub układami republikańskimi/umową z ZSRR z 1951 r.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zgłoszenie szkód wojennych z 1945 r. powinno być traktowane jako skuteczne wszczęcie postępowania o rekompensatę za mienie zabużańskie. Przepis art. 27 ustawy o rekompensacie ma zastosowanie w sprawie, mimo że postępowanie o szkodach wojennych nie zostało formalnie zakończone przyznaniem odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
termin prekluzyjny prawa materialnego nie może być utożsamiane z wnioskiem wymaganym przepisami ustawy sprawa w przedmiocie prawa do rekompensaty jest rodzajowo inna niż zgłoszenie szkód wojennych
Skład orzekający
Jolanta Dargas
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zgłoszenie szkód wojennych z okresu powojennego nie jest równoznaczne z wnioskiem o rekompensatę za mienie zabużańskie, a termin do złożenia takiego wniosku jest prekluzyjny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji mienia zabużańskiego i terminów określonych w ustawie z 2005 r. Interpretacja przepisów dotyczących szkód wojennych może być odmienna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z mieniem zabużańskim i terminami, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Choć nie ma tu zaskakujących faktów, interpretacja przepisów jest kluczowa.
“Czy powojenne zgłoszenie szkód to klucz do odzyskania mienia zabużańskiego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1660/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-11-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-07-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Dargas /przewodniczący/ Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Mienie zabużańskie Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 2042 art. 5 ust. 1 Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Asesor WSA Mateusz Rogala Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr DAP-WOSRFR-7280-93/2021/KB w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją DAP-WOSRFR-7280-93/2021/KB Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U.2021, poz.735 dalej: kpa) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2097; dalej jako ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia 22.11.2021 r., znak: WG-1.7541.1.2019.RO odmawiającej J. N. i B. Z.(dalej jako skarżąca) prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. N. s. F. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości D., powiat [...], województwo [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przywołał treść art. 5 ust. 1 ustawy i podał, że wniosek skarżących z 2 kwietnia 2019r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony z uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie. W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na: 1. nieuzasadnionym przyjęciu, że przepis art. 27 ustawy nie ma zastosowania w sprawie niniejszej. 2. nieuzasadnionym przyjęciu, że postępowanie o "odszkodowanie" z tytułu pozostawienia mienia zostało wszczęte przez Państwowy Urząd Repatriacyjny na wniosek S. N. i zakończyło się ostatecznie wydaniem przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Wojewódzki Oddział w B. orzeczenia Nr [...] z dnia 28.03.1947 r. nr [...], poświadczającego pozostawienie przez S. N. w D. placu o powierzchni 1500 m. kw., w tym ogrodu warzywnego z sadem, domu drewnianego krytego blachą cynkową o wym. 12x15 (dwunastu izb) i dwóch składzików z desek, podczas gdy postępowanie o "odszkodowanie" zostało wszczęte z urzędu wezwaniem Prezydenta Miasta B., A. K. (działającego na podstawie Zarządzenia Biura Odszkodowań Wojennych przy Prezydium Rady Ministrów z dnia 26 maja 1945 roku Nr 533/45 i z 03 lipca 1945 roku Nr 912/45 w sprawie przeprowadzenia akcji rejestracji szkód wojennych i ustalenia roszczeń odszkodowawczych osób poszkodowanych) - do zarejestrowania przez obywateli polskich strat i wszystkich szkód, w tym szkód materialnych w nieruchomościach, powstałych w związku z wojną i okupacją niemiecką i nie zostało zakończone, gdyż orzeczenie Nr [...] z dnia 28.03.1947 r. nr [...] poświadczające pozostawienie przez S. N. wymienionego w nim mienia nie przyznawało żadnego odszkodowania a w związku z tym nie osiągnęło nigdy celu, dla którego zostało wszczęte, określonego w ten sposób, iż "dotychczasowo dokonane rejestracje służyły dla celów statystycznych, ta zaś raz na zawsze ustala wysokość roszczeń odszkodowawczych i będzie podstawą do zaspokojenia tych roszczeń" a każdy kto uchyli się od obowiązku zarejestrowania szkód działać będzie "nie tylko na szkodę Państwa, lecz i na własną szkodę, gdyż straci prawo do odszkodowania w jakiejkolwiek postaci ono nastąpi". Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 1a ustawy prawo do rekompensaty przysługuje z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie tzw. "układów republikańskich" oraz umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich z dnia 15 lutego 1951 r. Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Wynika to wprost z art. 5 ust. 1 ustawy. Termin na złożenie wniosku wskazany w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym prawa materialnego. Oznacza to, że niezłożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie do 31 grudnia 2008 r. powoduje wygaśnięcie tego prawa. W sprawie nie budzi wątpliwości, że swój wniosek skarżąca zgłosiła dopiero w 2019r. Stąd zaskarżona decyzja odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na uchybienie terminowi określonemu w art. 5 ust. 1 ustawy - nie narusza prawa. Chybione są zarzuty skargi wskazujące na to, że skuteczne zainicjowanie postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty miało miejsce jeszcze w 1945 r. poprzez zgłoszenie – w odpowiedzi na publikację ogłoszenia – w wyniku Zarządzenia Biura Odszkodowań Wojennych przy Prezydium Rady Ministrów z dnia 26 maja 1945 roku Nr 533/45 i z 03 lipca 1945 roku Nr 912/45 w sprawie przeprowadzenia akcji rejestracji szkód wojennych i ustalenia roszczeń odszkodowawczych osób poszkodowanych. Dokonane w tym trybie "zarejestrowanie strat i wszystkich szkód, w tym szkód materialnych w nieruchomościach, powstałych w związku z wojną i okupacją niemiecką" nie może być utożsamiane z wnioskiem wymaganym przepisami ustawy. Jakkolwiek zatem art. 27 ustawy, (na który powołuje się skarżąca) stanowi, że postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów, to jednak "sprawa w przedmiocie prawa do rekompensaty" jest rodzajowo inna niż zgłoszenie szkód wojennych dokonane w 1945 r. W konsekwencji nie można przyjąć, że ww. zgłoszenie przez poprzednika skarżącej szkód wojennych w 1945 r. może być utożsamiane z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie. Wejście w życie przepisów ustawy obligowało podmioty uprawnione do zgłoszenia swoich "roszczeń" do końca 2008 r. Przekroczenie ww. terminu, tak o 1 dzień jak i o ponad 10 lat – jak w sprawie niniejszej – powoduje utratę prawa do ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Podobnie, zasadnie organ uznał, że znajdująca się w aktach sprawy uwierzytelniona kopia wniosku S. N. skierowanego w dniu 14.06.1947 r. do Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w B., świadczy jedynie o tym, że postępowanie było wszczęte przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, a następnie zakończyło się ostatecznie wydaniem przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Wojewódzki Oddział w B. orzeczenia Nr [...] z dnia 28.03.1947 r. nr [...]. Na podstawie w/w orzeczenia repatrianci mogli starać się o "odszkodowanie" i zobowiązani byli do przedstawienia tego dokumentu by otrzymać od Skarbu Państwa rekompensatę za pozostawione poza obecnymi granicami mienie. Każdorazowo tego rodzaju dokumenty stanowiły załącznik do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, nie zastępowały jednak tego wniosku, Skoro zatem skarżąca nie wykazała aby ona sama bądź ktokolwiek z innych uprawnionych po S. N. złożył skutecznie wniosek w trybie art. 5 ustawy, bądź na podstawie obowiązujących przed jej wejściem w życie przepisów – to zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wbrew zarzutom skargi, zadaniem organów nie było ustosunkowanie się do prawa do odszkodowania w oparciu o zgłoszenie szkód wojennych dokonane w 1945 r., lecz ustalenie w pierwszej kolejności czy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony w terminie określonym w ustawie. Zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko organu zostało szeroko i rzeczowo uzasadnione z przywołaniem orzecznictwa potwierdzającego zastosowane przez niego przepisy i dokonaną wykładnię. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI