I SA/Wa 1657/06

I SA/Wa 1657/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Gabriela Nowak
Iwona Kosińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Iwona Kosińska /spr./ Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Rektora Szkoły [...] [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia kandydata na pierwszy rok studiów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Rektora Szkoły [...] [...] w W. na rzecz K. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rektor Szkoły [...] [...] w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. D., utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej dla Studiów [...] z dnia [...] lipca 2006 r. bez numeru, w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok studiów w Szkole [...] [...] w W. w roku akademickim [...].
W uzasadnieniu wydanej decyzji Rektor Szkoły [...] [...] w W. stwierdził, że przedmiotem zaskarżonej decyzji Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2006 r. było ustalenie listy przyjętych na studia w Szkole [...] [...] w W. w roku akademickim [...], z którą to decyzją nie zgodził się K. D. i w przepisowym terminie złożył odwołanie. Odwołanie to zostało rozpatrzone przez Komisję Odwoławczą i po wnikliwym przeanalizowaniu wniosków i podniesionych zarzutów stwierdzono, iż decyzja komisji rekrutacyjnej jest prawidłowa, gdyż nie zostały naruszone warunki i tryb rekrutacji na studia w roku akademickim [...]. Wobec braku podstaw do zmiany Komisja Odwoławcza wniosła zatem o utrzymanie w mocy decyzji I instancji.
Na decyzję Rektora Szkoły [...] [...] w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. D. W jej obszernym uzasadnieniu zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, czyli art. 70 pkt 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, polegające na ograniczeniu równego dostępu do edukacji poprzez ustalenie rażąco niesprawiedliwych reguł rekrutacji na studia [...], stawiających w nierównej, gorszej sytuacji maturzystów, którzy przystąpili do tzw. "egzaminu dojrzałości" będącego "starą maturą", wobec maturzystów, którzy przystąpili do tzw. "nowej matury". Skarżący zarzucił Senatowi i Rektorowi Szkoły [...] [...] nieskorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 169 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.), które było warunkiem niezbędnym i koniecznym, zdaniem skarżącego, dla sprawiedliwego i równego dla wszystkich maturzystów przeprowadzenia rekrutacji na uczelnię w roku akademickim [...]. Ponadto skarżący zarzucił obu decyzjom naruszenie zasad współżycia społecznego polegające na znacznym uprzywilejowaniu w postępowaniu rekrutacyjnym kandydatów zdających "nową maturę" oraz pozbawienia równych szans na pozytywne przejście przez postępowanie rekrutacyjne.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Rektora i orzeczenie obowiązku przyjęcia skarżącego w poczet studentów Szkoły [...] [...] w W. W przypadku nie uwzględnienia przez Sąd wniosku o stwierdzenie nieważności, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, prowadzącej do zweryfikowania zasad przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i w konsekwencji list przyjęć lub o zmianę zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Rektorowi do ponownego rozpatrzenia sprawy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Rektor Szkoły [...] [...] w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie bowiem skarga została uwzględniona z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że decyzje o przyjęciu (odmowie przyjęcia) na studia akademickie są jednolicie uznawane za indywidualne akty administracyjne (por. wyroki NSA z dnia 5 maja 1989 r., sygn. akt I SA 251/89, publ. OSP 1991, nr 4, poz. 96 oraz z dnia 16 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1374/99), do których zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Sprawowana zaś przez sądy administracyjne kontrola tych decyzji dotyczy jedynie zgodności z prawem postępowania decyzyjnego uprawnionych organów. Poza kognicją sądu administracyjnego pozostają zatem podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące przyjętych przez uczelnię zasad naboru kandydatów na studia, wyraźnie niekorzystnych dla osób posiadających tzw. "starą maturę" oraz nieskorzystanie przez uczelnię z możliwości przewidzianych w art. 169 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest ostateczna decyzja Rektora Szkoły [...] [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej dla Studiów [...] z dnia [...] lipca 2006 r. bez numeru, odmawiającą przyjęcia na pierwszy rok studiów w Szkole [...] [...] w W. w roku akademickim [...]. Jak wynika z treści decyzji Komisji Rekrutacyjnej przyczyną odmowy przyjęcia kandydata na studia było uzyskanie przez skarżącego niewystarczającej ilości punktów niezbędnych do zakwalifikowania na studia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że postępowanie kwalifikacyjne na pierwszy rok studiów stacjonarnych w Szkole [...] [...] w W. w roku akademickim [...] prowadzone było na podstawie uchwały Senatu Szkoły [...] [...] z dnia 9 listopada 2005 r. nr 37 w sprawie zatwierdzenia "Regulaminu przyjęć kandydatów na pierwszy rok studiów w Szkole [...] [...] w W. w [...] roku" oraz uchwały Senatu Szkoły [...] [...] z dnia 18 stycznia 2006 r. nr 67 w sprawie zmiany "Regulaminu przyjęć kandydatów na pierwszy rok studiów w Szkole [...] [...] w W. w [...] roku".
Postępowanie rekrutacyjne kandydatów na studia jest unormowane w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym Senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Podjętą w tej sprawie uchwałę uczelnia podaje do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy, i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego. Podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie stanowią wyniki egzaminu maturalnego. Senat uczelni ustala w trybie określonym w ust. 2, jakie wyniki egzaminu maturalnego stanowią podstawę przyjęcia na studia. Uczelnia może za zgodą ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego przeprowadzić dodatkowe egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2, tylko w przypadku konieczności sprawdzenia wiedzy lub umiejętności niesprawdzanych w trybie egzaminu maturalnego lub gdy osoba ubiegająca się o przyjęcie na studia posiada świadectwo dojrzałości uzyskane za granicą (ust. 3). Jeżeli podstawę przyjęcia na studia stanowią wyniki egzaminu dojrzałości, senat uczelni może przeprowadzić egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2 (ust. 4). W przypadku gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia (ust. 7). Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym przez statut. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych zgodnie z ust. 2. Decyzję podejmuje rektor po rozpatrzeniu wniosku uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rektora jest ostateczna (ust. 8). Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne (ust. 9).
Po dokonaniu analizy akt rozpatrywanej sprawy Sąd stanął na stanowisku, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza zaś art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. W aktach sprawy brak jest bowiem podstawowych dokumentów niezbędnych do oceny prawidłowości przeprowadzonego w rozpatrywanej sprawie postępowania rekrutacyjnego, czyli: brak jest załącznika nr [...] stanowiącego integralną część decyzji Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2006 r. z którego wynika, że Komisja Rekrutacyjna odmówiła przyjęcia skarżącego na pierwszy rok studiów, brak jest dokumentu umożliwiającego określenie w jakiej dacie decyzja z dnia [...] lipca 2006 r., została doręczona K. D., co uniemożliwia Sądowi ocenę, czy odwołanie od tej decyzji zostało złożone w terminie. Ponadto w aktach sprawy brak jest uchwały Senatu uczelni o powołaniu Komisji Odwoławczej i jej składzie, brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym, w jaki sposób rozpatrzone zostało odwołanie skarżącego K. D. od negatywnej decyzji Komisji Rekrutacyjnej, brak jest protokołu z posiedzenia Komisji Odwoławczej, które jak można wnioskować z decyzji Rektora Szkoły [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. odbyło się w tym samym dniu, czyli [...] sierpnia 2006 r., brak jest również wniosku uczelnianej rekrutacyjnej Komisji Odwoławczej, z którym powinien zapoznać się Rektor przed wydaniem ostatecznej decyzji. Braki te uniemożliwiają Sądowi dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania odwoławczego oraz prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji.
Pomocną w tej sprawie nie mogła być niestety także sama treść zaskarżonej decyzji. Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie i w doktrynie pogląd, że decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej. Dokonując jednak analizy tego zagadnienia Sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (o którym mowa w art. 207 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym) polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. SK 19/99 OTK nr 7, poz. 258). W rozpatrywanej sprawie cała treść zaskarżonej decyzji Rektora Szkoły [...] [...] w W., poza podaniem podstawy prawnej i pouczenia, sprowadza się do pięciu zdań dotyczących jej stanu faktycznego. Decyzja ta nie posiada w ogóle (nawet w minimalnym zakresie) uzasadnienia prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia Rektora. Nie ma także jakiegokolwiek, choćby jednozdaniowego, odniesienia się organu do zarzutów postawionych przez skarżącego w złożonym odwołaniu.
W tej sytuacji, biorąc pod uwagę istotne braki w materiale dowodowym oraz najogólniej rzecz ujmując zbytnią zwięzłość i lakoniczność, a także istotne braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 77 i art. 107 § 1 i § 3 kpa.
Przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organ w pierwszej kolejności uzupełni akta sprawy o brakujące istotne dla jej rozstrzygnięcia dokumenty dotyczące przebiegu postępowania kwalifikacyjnego i odwoławczego i dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy wyda decyzję zawierającą zgodnie z treścią art. 107 § 1 i § 3 kpa nie tylko przedstawienie dotychczasowego stanu sprawy, ale także uzasadnienie prawne, w którym organ oceni zasadność podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego. W uzasadnieniu organ odniesie się również do problemu podania do publicznej wiadomości uchwały Senatu Szkoły [...] [...] z dnia 9 listopada 2005 r. nr 37 w sprawie zatwierdzenia "Regulaminu przyjęć kandydatów na pierwszy rok studiów w Szkole [...] [...] w W. w [...] roku" zmienionej następnie uchwałą Senatu Szkoły [...] [...] z dnia 18 stycznia 2006 r. nr 67 w sprawie zmiany "Regulaminu przyjęć kandydatów na pierwszy rok studiów w Szkole [...] [...] w W. w [...] roku" w kontekście art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.