I SA/Wa 1649/22

I SA/Wa 1649/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Joanna Skiba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
art. 2 ust 1 lit e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi U. L., B. G., B. M., Ł.H. i A. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr SZ.rn.625.161.2020 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.
Uzasadnienie
U. L., B. G., B. M., L. H., A. Z. (dalej, jako: skarżący), działający przez pełnomocnika wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2022 r. w przedmiocie reformy rolnej.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2001 r. A. G., reprezentowana przez radcę prawnego G. K., zwróciła się do Wojewody Kujawsko - Pomorskiego o "wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość o oznaczeniu hipotecznym [...], [...], o powierzchni [...] ha, stanowiąca własność A. Z., przejęta na Skarb Państwa w dniu 8 lutego 1949 roku, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wraz z ewentualnym wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, iż część nieruchomości o oznaczeniu hipotecznym [...], [...], o powierzchni [...] ha (KW [...], oznaczenie geodezyjne [...]), przejętej na rzecz Skarbu Państwa w dniu 8 lutego 1949 roku, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej".
Wniosek został przekazany zgodnie z właściwością do rozpatrzenia przez Wojewodę Pomorskiego.
W wyniku rozpoznania wniosku Wojewoda Pomorski wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...], którą w punkcie 1 stwierdził, że nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha o oznaczeniu hipotecznym [...], [...], stanowiąca własność A. Z., podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm., dalej, jako: "dekret"), zaś w punkcie 2 stwierdził, że część nieruchomości rolnej wymienionej w punkcie 1 , stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w obrębie P., gm. K., zapisana w księdze wieczystej KW nr [...], podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Od decyzji Wojewody złożono odwołanie. W wyniku jego rozpoznania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], którą uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Decyzja Ministra została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wydał wyrok z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1860/10, uchylający zaskarżoną decyzję Ministra.
Minister, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], którą uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W dniu [...] października 2020 r. Wojewoda Pomorski wydał decyzję, którą stwierdził, że nieruchomość ziemska o łącznej powierzchni [...] ha, położona gminie K., powiat c. (aktualnie powiat k.) o dawnym oznaczeniu hipotecznym [...], stanowiąca własność A. Z., w skład której wchodziły dawne parcele nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]- obecnie stanowiące powstałe z wymienionych parcel działki, bądź ich części: nr [...] (KW nr [...]), nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...], nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...], nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...], nr [...], nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...], nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...], nr [...], nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]),nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]), obręb P., gm. K. - nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Od decyzji Wojewody Pomorskiego odwołanie z dnia [...] listopada 2020 r. złożył Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L., reprezentowany przez r. pr. A. L..
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
1. uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 października 2020 r., znak: [...], w całości,
2. orzekł, że dawne parcele nr [...] i [...], odpowiadające dzisiejszej działce ewidencyjnej nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], będące częścią nieruchomości ziemskiej o łącznej powierzchni 110,0771 ha, położonej w gminie K., powiat c. (aktualnie powiat k.) o dawnym oznaczeniu hipotecznym [...], stanowiącej byłą własność A. Z., w skład której wchodziły dawne parcele nr: [...], nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13),
3. umorzył postępowanie pierwszej instancji w pozostałym zakresie, tj. dawnych parcel nr: [...], będących częścią dawnej nieruchomości ziemskiej o łącznej powierzchni 110,0771 ha, położonej w gminie K., powiat c. (aktualnie powiat k.) o dawnym oznaczeniu hipotecznym [...], stanowiącej byłą własność A. Z..
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z dekretem, wszystkie nieruchomości ziemskie wymienione w punktach b, c, d i e art. 2 ust. 1 przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa. Przy czym, prawodawca wyłącznie w przypadku majątków objętych reformą rolną z uwagi na spełnienia przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, za właściwy uznał administracyjny tryb rozstrzygania sporów dotyczących tej grupy nieruchomości ziemskich. Podstawę dla rozstrzygnięć stanowi w tych przypadkach § 5 ust. 1 rozporządzenia. Mając na względzie, że nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia przepisów dekretu, należy stwierdzić, zdaniem Ministra, że nie ma podstaw do objęcia trybem administracyjnym pozostałych rodzajów nieruchomości przeznaczonych na cele reformy rolnej. Tym samym właściwe organy administracji publicznej nie mogą orzekać o podpadaniu pod działanie dekretu nieruchomości innych niż objętych art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
W rozpatrywanej sprawie niezbędne jest zatem dokonanie dokładnej analizy treści istotnych dokumentów, odnoszących się do podstawy przejęcia, oraz dotyczących zasadności przejęcia majątku objętego postępowaniem na podstawie dekretu.
W aktach sprawy zakończonej decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia 30 października 2020 r., znajdują się dokumenty, które wskazują, że w stosunku do nieruchomości o oznaczeniu hipotecznym [...], [...], o powierzchni 111,872 ha, stanowiącej byłą własność A. Z., było już prowadzone postępowanie z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 15, póz. 51, dalej "rozporządzenie"), w ramach którego wydano orzeczenie.
Dokumentem potwierdzającym taką okoliczność jest, w ocenie organu, pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Zarząd Rolnictwa w C. z dnia 14 sierpnia 1957 r., [...]. W jego treści wskazano, że "Nie ma również żadnego dowodu, że ob. Z. A. wnosiła odwołanie do Prezydium WRN od dec. przejęcia nieruchomości". Co więcej, istnienia orzeczenia dotyczącego oceny prawidłowości przejęcia majątku A. Z. na cele reformy rolnej, potwierdza sama była właścicielka, która w piśmie z dnia 9 marca (maja) 1957 r. wprost wskazuje, że "Mierniczy jednak nie przystąpił do swojej czynności, z powodu dokonanego już odwołania do Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Bydgoszczy (...) Odwołanie nasze do Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego do dnia dzisiejszego nie zostało rozstrzygnięte, albowiem dotychczas nie otrzymaliśmy odpowiedzi". O orzeczeniu wydanym na podstawie § 5 rozporządzenia jest również mowa w wykazie przekazanym przy piśmie Archiwum Akt Nowych z dnia 2 stycznia 2015 r., znak: [...]. W wykazie, pod numerem [...], zapisano majątek [...] o powierzchni 112 ha, a w kolumnie "Uwagi" wpisano "Projekt przekazania D.L.P. po uprawomocnieniu się orzeczeń z § 5 rozporz. Ministra z d. 1.III.45 r ".
W ocenie Ministra, w aktach sprawy zostały zgromadzone dokumenty - dwa o charakterze urzędowym i jeden autorstwa byłej właścicielki majątku - z których wprost wynika, że w stosunku do majątku objętego wnioskiem rozpoznanym przez Wojewodę decyzją z dnia 30 października 2020 r. zostało już wydane orzeczenie w trybie § 5 rozporządzenia.
Przywołane orzeczenie (w postaci kopii lub oryginału) nie jest częścią obszernego materiału dowodowego (3 segregatory) zgromadzonego w sprawie - pomimo wystąpienia do wielu podmiotów i samych wnioskodawców, nie udało się jej pozyskać. Niemniej, z uwagi na istotność tej kwestii dla prowadzonego postępowania, nie można jej pominąć przy dokonywaniu oceny zasadności wniosku i istnienia podstaw do jego rozpoznania.
Organ podniósł, że nie można także pominąć faktu, że żaden ze zgromadzonych dokumentów nie potwierdza jednoznacznie, że podstawą przejęcia całego majątku o dawnym oznaczeniu hipotecznym [...] i wpisu jego prawa własności na rzecz Skarbu Państwa był art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Potwierdzają to sami wnioskodawcy, którzy pierwotnie zwrócili się do Wojewody Pomorskiego i Starosty K. o wydanie zaświadczenia określającego podstawę prawną przejęcia przez Skarb Państwa w dniu 8 lutego 1949 r. nieruchomości o pow. 111,8720 ha o oznaczeniu hipotecznym [...], [...], stanowiącej własność A. Z.. Wynika z tego, że sami wnioskodawcy nie wiedzieli jaka była faktyczna podstawa przejęcia majątku objętego ich żądaniem.
Organ przywołał protokół z dnia 8 lutego 1949 r. (na który powołują się wnioskodawcy). Z jego treści wynika, że w dniu jego sporządzenia Nadleśnictwu B. przekazano, w tymczasowy zarząd i użytkowanie terenów przeznaczonych na cele gospodarki leśnej, majątek [...] (gm. K., powiat c.), własność A. Z., o oznaczeniu hipotecznym [...], [...] i powierzchni 111,8720 ha. Przekazania dokonał przedstawiciel Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C.. Do wymienionego protokołu bezpośrednio nawiązuje Ewidencja nieruchomości ziemskich podlegających reformie rolnej pow. C. 1945, w której pod Lp. 74 zapisano majątek [...], właściciel A. Z.. W kolejnych kolumnach wpisano, że tytuł pochodzenia to art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a powierzchnia ogółem to 112 ha. Jednocześnie w kolumnie "Wyłączono z zapasu ziemi" widnieje, że wyłączono lasy na podstawie dekretu z 12.XII. 1944 r. o powierzchni 112 ha, za protokołem "pr. [...]".
Protokół z dnia 8 lutego 1949 r., poprzedzony został protokołem z dnia 31 stycznia 1949 r. sporządzonym z posiedzenia Komisji Segregacyjnej w sprawie segregacji majątków na rzecz Państwowych Gospodarstw Rolnych. W części dotyczącej majątków nienadających się do przekazania Państwowym Gospodarstwom Rolnym, z wnioskiem o skreślenie ich z listy majątków P.G.R., zapisano w nim, w odniesieniu m.in. do majątku [...], że "wymienione obiekty składają się w przeważnej części z lasów, płazowizn i nieużytków /od 70-80 %/ ogólnego areału. Reszta uprawnego przeważnie słaba klasy VI., nadająca się tylko pod zalesienie. Poza tym brak dojazdów, budynki w złym stanie i przystosowane do gospodarstw 10-15 ha. Wszystkie nieruchomości położone są w lasach państwowych lub przy nich. Jak wynika z powyższego, gospodarstwa te nie nadają się do gospodarki folwarcznej. Z przytoczonych powodów Komisja Segregacyjna stanęła na stanowisku, że majątki te należy przekazać Dyr. Lasów pod zalesienie.".
Wynika z tego, że pierwotnie były majątek A. Z. zostały tylko objęty we władanie przez władze ziemskie (na co może wskazywać Pismo Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w C., z dnia 5 kwietnia 1971 r., znak: [...]). Okoliczność ta nie stwarza domniemania zastosowanie wobec tego majątku art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, tym bardziej, że ostatecznie przejęto go na cele gospodarki leśnej, zgodnie z postanowieniami dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82), na co wskazuje przywołany protokół z dnia 8 lutego 1949 r. Co istotne, jak wynika z Wykazu zmian gruntowych dotyczącego byłej nieruchomości A. Z., niemal wszystkie nieruchomości wykorzystywane są na cele leśne, stanowią część PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. - za dokumentami przekazanymi przez Starostę K., przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2016 r. Potwierdzają to dane wynikające z dokumentów nadesłanych przez Archiwum Akt Nowych, przy piśmie z dnia 2 stycznia 2015 r. W tabeli dotyczącej powiatu C., pod numerem 24, wpisano, że Przytarnia o obszarze 112 ha jest projektowana do przekazania D.L.P. po uprawomocnieniu się orzeczeń z § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Z kolei w Wykazie użytkowników obszaru z państwowych nieruchomości o charakterze rolnym na Ziemiach Dawnych, stan na dzień 1 stycznia 1951 r., zapisano, że majątek [...], o powierzchni 112 ha, w całości ma nieuregulowany stosunek prawny. Następny wykaz, Wykaz nieruchomości ziemskich podlegających Dekretowi z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, stan na dzień 1 stycznia 1949 r., wymienia majątek [...] w punkcie 74, określa jego powierzchnię na 112 ha, jako właściciela wskazuje A. Z., a w kolumnie "remanent" potwierdza, że majątek ten nie został zagospodarowany.
W takiej sytuacji uznać należy zdaniem organu, że prowadzone postępowanie podlega umorzeniu. Nie ma bowiem przepisu prawa, który pozwalałby organom administracji publicznej rozstrzygać merytorycznie sprawy dotyczące nieruchomości leśnych przejętych na mocy dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r.
Dalej Minister podniósł, że wśród dokumentacji przesłanej przez Starostwo Powiatowe w K. (pismo z dnia 4 maja 2017 r., znak: [...]) znajduje się zaświadczenie Naczelnika Gminy w K. z dnia 20 października 1981 r., Nr 7423-24/81, stanowiące podstawę do założenia księgi wieczystej (KW Nr [...]) dla części dawnych nieruchomości A. Z. (zob. postanowienie Biura Notarialnego w K. z dnia 28 października 1981 r., Dz. Kw. [...]), z którego wynika, że podstawą przejęcia części majątku A. Z., o powierzchni 25,97 ha, był art. 2 ust. 1 lit. b dekretu. Minister powtórzył, że ze względu na niedopuszczalność rozszerzającej wykładni przepisów dekretu, nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia oceniającego prawidłowość przejęcia nieruchomości objętych art. 2 ust. 1 lit. b dekretu. Brak przepisów uprawniających organ do orzekania w trybie administracyjnym w sprawach dotyczących wymienionego przepisu prawa, powoduje, że nie ma materialnoprawnej podstawy do prowadzenia tego rodzaju spraw.
Minister zaznaczył nadto, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 1965 r., sygn. akt II Cr. 1057/65, z którego wynika, że na podstawie zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w C. z dnia 20 maja 1965 r., stwierdzającego, że działki [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,4650 ha, z nieruchomości o dotychczasowym oznaczeniu [...] tom I karta 7, stanowią nieruchomość przeznaczoną na cele reformy rolnej z mocy przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Co więcej, w aktach sprawy znajduje się również wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia 20 maja 1965 r., znak: RL.V-d-2/50/65, o założenie księgi wieczystej dla działek [...] i [...], stanowiących odrębnie położoną nieruchomość. Nie ma więc wątpliwości, że w odniesieniu do wymienionych działek zastosowano przepisy dekretu.
Wymienione nieruchomości zostały od Skarbu Państwa nabyte (aktem notarialnym z dnia 7 grudnia 1970 r.) przez J. B., i odpowiadają dzisiaj działce ewidencyjnej nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...].
Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej przechodziły bezzwłocznie bez żadnego wynagrodzenia w całości tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym (mogące być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 tego dekretu część druga), które stanowiły własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny obszar przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Zestawienie obu ujętych w przepisie przypadków odwołujących się do parametrów wielkości powierzchni nieruchomości wskazuje, że dekretem były objęte nie tylko takie nieruchomości ziemskie, których użytki rolne przekraczały powierzchnię 50 ha, lecz również i takie nieruchomości ziemskie, których powierzchnia obszaru nadającego się do wykorzystania do produkcji rolnej (a więc obejmująca nie tylko użytki rolne) przekraczała 100 ha. Zgodnie z art. 2 ust. 2 dekretu nieważne są wszystkie prawne i fizyczne działy nieruchomości dokonane po dniu 1 września 1939 r.
Zestawienie przesłanek przejęcia określonych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z powierzchnią dawnych działek [...] i [...], jasno pokazuje, że wymienione nieruchomości nie spełniały tych przesłanek, a co za tym idzie nie mogły zostać przejęte na tej podstawie na własność Skarbu Państwa.
Minister wskazał, że jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy, istnieją trudności w zakresie ustalenia podstawy przejęcia majątku stanowiącego przedmiot postępowania. Jedynie w zakresie dawnych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] można z całą pewnością przyjąć, że zostały przejęte na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu - w zakresie tych nieruchomości złożono zaświadczenie i wniosek o wpis ich prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, z uwagi na ich podpadanie pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Co należy podkreślić, w dokumentach Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wskazano, że te nieruchomości były odrębnie położone. Może to oznaczać, że ówczesny organ chciał niejako podkreślić odrębność tych działek od pozostałej części byłego majątku A. Z..
W odniesieniu do pozostałej części majątku [...], istnieją okoliczności, które nie pozwalają jednoznacznie przyjąć, że nieruchomości o oznaczeniu hipotecznym [...], [...], o powierzchni 111,872 ha, stanowiące byłą własność A. Z., zostały w całości przejęte na własność Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Tym samym nie można uznać, że wobec nieruchomości objętych decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia 30 października 2020 r., można wydać merytoryczną decyzję w zakresie oceny ich podpadania pod wymieniony przepis dekretu.
W ocenie Ministra uznać trzeba, że istnieją jednoznaczne dowody, które uprawdopodabniają, że została już wydana decyzja, na podstawie § 5 rozporządzenia, która dotyczyła przedmiotowego majątku. Jednakże, wobec nieodnalezienia tej decyzji w archiwach i u wnioskodawców, Minister uznał, że nie można na niej oprzeć całego rozstrzygnięcia i umorzyć postępowania w całości, ze względu na wystąpienie w sprawie res iudicata — okoliczność tą traktować trzeba jako domniemanie. Niemniej, jak wykazano, w aktach istnieje bezpośredni dowód, w postaci zaświadczenia Naczelnika Gminy w K. z dnia 20 października 1981 r., Nr [...], który potwierdza, że część tego majątku przejęto na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu, co wyklucza zastosowanie procedury administracyjnej. Przejęcie części majątku na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu, dowodzi, że istnieje daleko idąca rozbieżność w zakresie podstawy przejęcia przedmiotowego majątku. Na koniec dodać również należy w ocenie organu, że w zgromadzonej dokumentacji znajduje się szereg dokumentów (protokół z dnia 8 lutego 1949 r., protokół z dnia 31 stycznia 1949 r. i szereg ewidencji) potwierdzających, że były majątek A. Z. został ostatecznie przejęty na cele gospodarki leśnej.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodzili się i wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. art. 6 i 7 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez uchybienie zasadzie legalności i praworządności działania organów administracji publicznej wynikające z naruszenia prawa materialnego i procesowego przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy oraz poprzez brak podjęcia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego jej wyjaśnienia, a ponadto załatwienie sprawy wbrew słusznym interesom Skarżących, które nie pozostają w sprzeczności z interesem społecznym;
2. art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej;
3. art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4. art. 10 § 1 K.p.a. i art. 79a § 1 K.p.a. poprzez brak zastosowania i niezapewnienie skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji niewyznaczenie skarżącym terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także niewskazanie przez organ przesłanek zależnych od skarżących, które nie zostały spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżących;
5. art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ wszystkich przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;
6. art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a.
• poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego, niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego lub rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób dowolny i niezrozumiały oraz wewnętrznie sprzeczny;
• poprzez błędne ustalenie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że nieruchomość ziemska o dawnym oznaczeniu hipotecznym [...], o łącznej powierzchni 110,0771 ha, stanowiąca własność A. Z. została w sposób nieprawidłowy przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu;
7. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak szczegółowego wskazania w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w uzasadnieniu prawnym decyzji brak szczegółowego wyjaśnienia jej podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa, co skutkowało jej wydaniem w sposób dowolny;
8. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji Wojewody Pomorskiego z 30 października 2020 r., znak: [...] i orzeczenie w części co do istoty sprawy, a w pozostałej części umorzenie postępowania, pomimo że nie było ku temu podstaw, gdyż decyzja Wojewody Pomorskiego była prawidłowa;
9. art. 2 ust 1 lit. b dekretu poprzez błędne uznanie, że część nieruchomości została przejęta na podstawie ww. przepisu, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym;
10. art. 2 ust. 1 lit. e dekretu poprzez błędne uznanie, że nieruchomość nie została w całości przejęta na podstawie ww. przepisu, pomimo że potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy;
11. art. 1 ust. 1 Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. z 1944 r. Nr 15, poz. 82 z późn. zm.; dalej jako: dekret z 12 grudnia 1944 r.) poprzez uznanie, że część nieruchomości została przejęta na podstawie ww. dekretu, choć nie znajduje to oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym;
12. § 5 rozporządzenia poprzez błędne uznanie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że w sprawie toczyło się już postępowanie na podstawie ww. przepisu, przez co zachodzi powaga rzeczy osądzonej;
13. art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy prawa własności skarżących oraz prawa do dochodzenia przez nich odszkodowania za niesłuszne wywłaszczenie nieruchomości, w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na orzeczenie, że nieruchomość nie podpadała pod art. 2 ust. 1 lit. e dekret, a w przypadku uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający, organ powinien był rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść skarżących.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono szczegółową argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że z dniem wejścia w życie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (13 września 1944 r.), wszystkie nieruchomości ziemskie opisane w art. 2 ust. 1 lit b, c, d, e dekretu, przeszły z mocy samego prawa bez żadnego odszkodowania na własność Skarbu Państwa. Ówczesny prawodawca na podstawie § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych przewidział możliwość orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Powyższa ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem tylko objęcie na cele reformy rolnej nieruchomości ziemskiej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e ww. dekretu, a więc nieruchomości stanowiących własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni, umożliwiało wojewódzkim urzędom ziemskim orzekanie w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów o reformie rolnej czy też nie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 17861/19, "powyższa regulacja implikuje daleko idące konsekwencje, gdyż co do zasady spory na tle prawa własności pozostają w zakresie prawa cywilnego i podlegają kompetencjom sądów powszechnych. Przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych jest jednak normą szczególną w rozumieniu art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm.), a tym samym orzekanie, czy oznaczona nieruchomość stanowi nieruchomość ziemską w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej, należy do kompetencji organów administracji (vide: uchwała SN z dnia 13 października 1951r. sygn. akt C 427/51, OSN 1953/1/1; wyrok NSA z dnia 28 grudnia 1994r. sygn. akt II SA 250/94, ONSA 1996/1/22; wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000r. sygn. akt IV SA 2582/98, "Rejent" 2001/12/193; uchwała NSA z dnia 5 czerwca 2006r. sygn. akt I OPS 2/06; uchwała NSA z dnia 10 stycznia 2011r. sygn. akt I OPS 3/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).(...)".
Mając powyższe na uwadze, słusznie organ odwoławczy wskazał, że tylko przejście przedmiotowej nieruchomości na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, pozwoliłoby uznać, iż zastosowanie winna znaleźć szczególna regulacja § 5 rozporządzenia i rozpoznanie wniosku poprzedniczki prawnej skarżących winno nastąpić na drodze postępowania administracyjnego. Tym samym trafnie w toku postępowania zasadnicze znaczenie zostało przypisane ustaleniu podstawy prawnej przejścia owej nieruchomości na cele reformy rolnej.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy przedmiotowa nieruchomość podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
W sprawach dotyczących podlegania bądź niepodlegania określonych nieruchomości działaniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej trzeba ustalić, czy nieruchomości wchodzące w skład konkretnej nieruchomości ziemskiej miały bezpośrednio charakter rolniczy bądź, w przypadku braku takiego stwierdzenia, były funkcjonalnie związane z taką nieruchomością ziemską.
W ocenie Sądu prawidłowa jest ocena organu odwoławczego, że zgromadzony materiał dowodowy sprawy implikuje trudności w zakresie ustalenia podstawy przejęcia majątku stanowiącego przedmiot postępowania. Trudności takie mieli także skarżący, którzy występowali w toku postępowania do organu o wydanie zaświadczenia określającego podstawę prawną przejęcia nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że po przejęciu nieruchomości, przekazano ją protokołem z dnia 8 lutego 1949 r. Nadleśnictwu B.. Z treści tego dokumentu wynika, że Nadleśnictwo otrzymuje w tymczasowy zarząd i użytkowanie terenów przeznaczonych na cele gospodarki leśnej, majątek [...] (gm. K., powiat c.), własność A. Z., o oznaczeniu hipotecznym [...], [...] i powierzchni 111,8720 ha. Protokół z dnia 8 lutego 1949 r., poprzedzony został protokołem z dnia 31 stycznia 1949 r. sporządzonym z posiedzenia Komisji Segregacyjnej w sprawie segregacji majątków na rzecz Państwowych Gospodarstw Rolnych. W części dotyczącej majątków nienadających się do przekazania Państwowym Gospodarstwom Rolnym, z wnioskiem o skreślenie ich z listy majątków P.G.R., zapisano w nim, w odniesieniu m.in. do majątku [...], że "wymienione obiekty składają się w przeważnej części z lasów, płazowizn i nieużytków /od 70-80 %/ ogólnego areału. Reszta uprawnego przeważnie słaba klasy VI., nadająca się tylko pod zalesienie. Poza tym brak dojazdów, budynki w złym stanie i przystosowane do gospodarstw 10-15 ha. Wszystkie nieruchomości położone są w lasach państwowych lub przy nich. Jak wynika z powyższego, gospodarstwa te nie nadają się do gospodarki folwarcznej. Z przytoczonych powodów Komisja Segregacyjna stanęła na stanowisku, że majątki te należy przekazać Dyr. Lasów pod zalesienie." Nadto z dokumentów nadesłanych przez Archiwum Akt Nowych w dniu 2 stycznia 2015 r. wynika, że w skład majątku Przytarnia o obszarze ogólnym 112 ha, wchodziło 65 ha lasów.
Nie może także ujść uwadze, że organ I instancji rozpatrując sprawę występowała do różnych podmiotów i instytucji o nadesłanie wszelkich możliwych dokumentów i informacji dotyczących przedmiotowej nieruchomości i jej przejęcia na własność Skarbu Państwa. Przeprowadzono nawet dowód z oględzin. Ponadto została wykonana przez geodetów posiadających uprawnienia z zakresu geodezji i geodezji leśnej ekspertyza mająca na celu jednoznaczne ustalenie – według stanu na dzień 1 września 1939 r. – czy na terenie przedmiotowej nieruchomości ziemskiej znajdował się las, czy też nie oraz na jakich parcelach historycznych (bądź ich częściach) położona była nieruchomość oraz jakie działki (bądź ich części) stanowią one aktualnie. Z ekspertyzy tej wynika, że na terenie nieruchomości ziemskiej położonej w P. nie występował użytek gruntowy las. Jednakże w skład nieruchomości ziemskiej wchodził teren o pow. [...] ha, na którym znajdowały się drzewostany, uznane następnie za las.
Mając na względzie powyższe ustalenia, zgodzić należy się z organem, że materiał dowodowy tej sprawy stwarza jedynie domniemanie zastosowania wobec całości spornego majątku art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, chociaż w aktach sprawy znajdują się także dokumenty wskazujące wprost, że podstawą przejęcia nieruchomości był art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, takie chociażby jak: Ewidencja nieruchomości ziemskich podlegających reformie rolnej pow. C. 1954, pismo Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w C. z dnia 5 kwietnia 1971 r. czy Ewidencja nieruchomości ziemskich Powiat C., Dnia 1 stycznia 1949 r.
Dostrzec też należy, że wśród dokumentacji przesłanej przez Starostwo Powiatowe w K. (pismo z dnia 4 maja 2017 r., znak: [...]) znajduje się zaświadczenie Naczelnika Gminy w K. z dnia 20 października 1981 r., Nr [...], stanowiące podstawę do założenia księgi wieczystej (KW Nr [...]) dla części dawnych nieruchomości A. Z. (postanowienie Biura Notarialnego w K. z dnia 28 października 1981 r., Dz. Kw. [...]), z którego wynika, że podstawą przejęcia części majątku A. Z., o powierzchni 25,97 ha, był art. 2 ust. 1 lit. b dekretu.
W kontekście powyższego podkreślić należy, że brak jednoznacznych dla daty czynienia ustaleń danych źródłowych, skutkował znacznymi rozbieżnościami w ocenie podstawy prawnej jej przejęcia. Szczegółowa ocena dokumentów dokonana przez Ministra i ich konfrontacja, słusznie doprowadziły organ do wniosku, że istnieją okoliczności, które nie pozwalają jednoznacznie przyjąć, że nieruchomości o oznaczeniu hipotecznym [...], [...], o powierzchni 111,872 ha, stanowiące byłą własność A. Z., zostały w całości przejęte na własność Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Natomiast brak jest podstaw prawnych umożliwiających organowi orzekanie w trybie administracyjnym w sprawach dotyczących przejęcia nieruchomości na innej podstawie aniżeli art. 2 ust. 1 lit e dekretu.
Nie można przy tym podzielić poglądu skarżących, że organ błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy czy też pominął część dowodów. Minister ocenił całość materiału dowodowego, przy czym dostrzegł znaczne rozbieżności w treści dokumentów, co szczegółowo wyjaśnił w swoim uzasadnieniu. Zrozumiałe jest, że skarżący prowadzą polemikę z wnioskami organu w zakresie tej oceny jednakże argumentacja skarżących nie jest zasadna, a zgromadzone w aktach sprawy materiały dowodowe świadczą o racji organu. Podkreślić też trzeba, że z uwagi na swój historyczny kontekst sprawy dotyczące reformy rolnej należą do spraw trudnych i skomplikowanych, i powinny być rozstrzygane na podstawie całości dostępnego materiału archiwalnego, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie. Obowiązkiem organu administracyjnego jest bowiem rozpatrzenie nie tylko poszczególnych dowodów z osobna, ale wszystkich we wzajemnej łączności.
W ocenie Sądu już wskazane wyżej dokumenty uzasadniają stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego nie można jednoznacznie ustalić podstawy przejęcia majątku Przytarnia, a zatem istniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie dawnych parcel nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], będących częścią dawnej nieruchomości ziemskiej o łącznej powierzchni 110,0771 ha, położonej w gminie K., powiat c. (aktualnie powiat k.) o dawnym oznaczeniu hipotecznym [...], stanowiącej byłą własność A. Z..
Bezsporne w sprawie są jedynie ustalenia poczynione odnośnie do działek o nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,4650 ha, odpowiadającej obecnie działce ewidencyjnej nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...]. W aktach sprawy znajduje się bowiem postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 1965 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że na podstawie zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w C. z dnia 20 maja 1965 r., stwierdzającego, że działki [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,4650 ha, z nieruchomości o dotychczasowym oznaczeniu [...] tom I karta 7, stanowią nieruchomość przeznaczoną na cele reformy rolnej z mocy przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Nadto w aktach znajduje się wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia 20 maja 1965 r., znak: [...], o założenie księgi wieczystej dla działek [...] i [...], stanowiących odrębnie położoną nieruchomość. Nie ma więc wątpliwości, że w odniesieniu do wymienionych działek zastosowano art. 2 ust. 1 lit e dekretu. Sąd podziela przy tym stanowisko Ministra, że zestawienie przesłanek przejęcia określonych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z powierzchnią dawnych działek nr [...] i [...], pokazuje, że wymienione nieruchomości nie spełniały tych przesłanek, a co za tym idzie nie mogły zostać przejęte na tej podstawie na własność Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu zbyt daleko idące są wnioski skarżących, że odrębne położenie ww. działek należy interpretować w ten sposób, że mogą one samodzielnie funkcjonować, a mimo tego stanowiły część składową całej nieruchomości, a to z kolei oznacza, że podstawę prawną wskazaną ww. dokumentach należy odnieść do całej nieruchomości, a nie tylko dawnych działek nr [...] i [...]. Twierdzenia skarżących stoją w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego i z tego względu nie mogą zostać uwzględnione.
Zdaniem Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadził postępowanie w sprawie z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa, w szczególności tych wskazanych w skardze (art. 6, 8, 9, 11, 75 § 1, 77 § 1, 80 K.p.a.). Zgromadził niezbędny dla jej rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał prawidłowej ocenie, a następnie w sposób jasny i przekonujący uzasadnił motywy, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję (art. 107 § 3 K.p.a.).
Wyjaśnić też należy, iż obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu wypływa z dyspozycji art. 10 § 1 K. p. a. Przez udział strony w postępowaniu rozumieć należy udział stron w całym ciągu czynności postępowania administracyjnego prowadzonych przez organ administracji publicznej. Jednocześnie chodzi tu o udział w czynnościach, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również udział w takich czynnościach, w których jest to przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie, organ w istocie nie zawiadomił stron o zebranym materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.), a także nie wskazał przesłanek, o których mowa w art. 79a § 1 K.p.a. jednakże strona skarżąca nie wykazała aby to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Tymczasem uchybienie art. 10 § 1 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Zauważyć należy, iż omawiane naruszenie miałoby znaczenie tylko w sytuacji, gdyby okoliczność ta wywołała negatywne skutki w stosunku do strony skarżącej. W tej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca, skoro skarżący wnieśli skutecznie skargę do sądu administracyjnego. Skorzystali zatem z przysługujących im uprawnień procesowych w sposób niczym nieograniczony.
Błędna jest także ocena skarżących jakoby organ uznał, że w sprawie do czynienia mamy z res iudicata. Świadczy o tym dobitnie twierdzenie organu, że wobec nieodnalezienia w archiwach i u wnioskodawców żadnej decyzji, Minister uznał, że nie można na niej oprzeć całego rozstrzygnięcia i umorzyć postępowania w całości, ze względu na wystąpienie w sprawie res iudicata, a okoliczność tą traktować trzeba jako domniemanie. Konsekwencją tego jest orzeczenie jak w pkt 2 zaskarżonej decyzji, który to punkt skarżący również uczynili przedmiotem swojej skargi, nie czyniąc jednak w tym zakresie żadnych zarzutów, uznając de facto, że w tej części decyzja jest prawidłowa.
Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty skarżących natury konstytucyjnej. Organ wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, natomiast okoliczność, że ocena organu nie jest korzystana dla skarżących nie świadczy o wadliwości decyzji. Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że wątpliwości, które wystąpiły w sprawie należało rozstrzygnąć na korzyść skarżących. Organ zobowiązany jest bowiem do działania na podstawie obowiązujących przepisów i zgodnie ze swoimi kompetencjami. Jak już wyżej wyjaśniono do kompetencji organów administracji należy orzekanie, czy oznaczona nieruchomość stanowi nieruchomość ziemską w rozumieniu jedynie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Skoro w sprawie niemożliwie było ustalenie w sposób jednoznaczny podstawy prawnej przejęcia nieruchomości, to niedopuszczalne było orzekanie przez organ co do istoty i domniemywanie jego kompetencji w tej sprawie.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie narusza art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20223 r. poz. 259, dalej, jako: P.p.s.a.) orzekł o oddaleniu skargi.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 374 ze zm.), o czym zawiadomiono strony umożliwiając im przedstawienie dodatkowego stanowiska w sprawie. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola w tym trybie nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie. Ponadto, jak wskazano w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 powołanej ustawy należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia.