I SA/Wa 1640/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-24
NSAnieruchomościŚredniawsa
uwłaszczenienieruchomościgospodarka nieruchomościamipaństwowe osoby prawnedecyzja administracyjnares iudicatak.p.a.WSAWarszawa

WSA w Warszawie oddalił skargę przedsiębiorstwa na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy odmowę uwłaszczenia części działki, ze względu na prawomocne uwłaszczenie tej działki innemu podmiotowi.

Przedsiębiorstwo "P2" zaskarżyło decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy odmowę uwłaszczenia części działki gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r. Skarżący twierdził, że jego poprzednik prawny nabył prawo do nieruchomości w 1962 r. i kwestionował legalność wcześniejszej decyzji uwłaszczającej inny podmiot (P3). Sąd oddalił skargę, wskazując na prawomocną decyzję z 1992 r. uwłaszczającą P3 do tej samej działki, co wyklucza ponowne uwłaszczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. odmawiającą uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r. poprzednika prawnego skarżącego, "P1", do części działki nr [...]. Skarżące przedsiębiorstwo argumentowało, że jego poprzednik prawny nabył prawo do spornej nieruchomości już w 1962 r. i kwestionowało legalność decyzji z 1992 r. uwłaszczającej inny podmiot (P3) do tej samej działki, wskazując na nieprawdziwe oświadczenia i wszczęte śledztwo w tej sprawie. Strona skarżąca domagała się zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji nie naruszyły prawa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było istnienie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. (zmienionej decyzją z marca 1993 r.), która uwłaszczyła P3 do działek, w tym działki nr [...], z której wydzielono sporną część. Sąd podkreślił, że ponowne uwłaszczenie tej samej części działki innemu podmiotowi byłoby sprzeczne z zasadą res iudicata (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Sąd uznał również, że wszczęcie śledztwa w sprawie ewentualnych fałszywych dowodów nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a ewentualne nieprawidłowości w decyzji z 1992 r. mogłyby być podstawą do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, a nie do uwzględnienia wniosku o uwłaszczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne uwłaszczenie tej samej części działki innemu podmiotowi jest niemożliwe ze względu na zasadę res iudicata.

Uzasadnienie

Istnienie ostatecznej decyzji uwłaszczającej inny podmiot do danej działki wyklucza możliwość ponownego rozstrzygania tej samej kwestii w zwykłym postępowaniu administracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.g.n. art. 200 § 1 i 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa zasady uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych posiadających w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy z dniem 5 grudnia 1990 r.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje możliwość zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa nieważność decyzji, w tym decyzji wydanej z naruszeniem zasady res iudicata.

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przypadki, w których organ administracji zawiesza postępowanie, w tym gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed innym organem lub sądem.

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie ostatecznej decyzji uwłaszczającej inny podmiot do tej samej działki (res iudicata). Wszczęcie śledztwa nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego do zawieszenia postępowania.

Odrzucone argumenty

Nabycie prawa do nieruchomości przez poprzednika prawnego skarżącego w 1962 r. Kwestionowanie legalności decyzji z 1992 r. uwłaszczającej P3 z powodu nieprawdziwych oświadczeń i wszczętego śledztwa. Wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja organu administracji rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, przed uprzednim wzruszeniem tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Wszczęcie śledztwa w sprawie ewentualnych fałszywych dowodów nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Jerzy Siegień

sprawozdawca

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady res iudicata w postępowaniach uwłaszczeniowych oraz interpretacja przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem państwowych osób prawnych na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami i zasadą res iudicata.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia uwłaszczenia i zasady res iudicata, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym, ale mniej dla szerszej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1640/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Jerzy Siegień /sprawozdawca/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia państwowych osób prawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., odmawiającej uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r. poprzednika prawnego tego przedsiębiorstwa - "P1", do części działki nr [...], położonej w B., obręb [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r., na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez "P1" prawa użytkowania wieczystego części gruntu położonego w B., obręb [...], oznaczonego jako działka nr ewid. [...] o pow. [...] ha oraz nabycia własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie, wskazując na prawo użytkowania wieczystego przysługujące do przedmiotowej działki P3. Decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. Wojewoda [...] uwłaszczył bowiem P3 działką nr ewid. [...] położoną w B., z której wydzielono działkę nr ewid. [...].
Od powyższej decyzji [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2" złożyło odwołanie, kwestionując dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia. Rozpatrując to odwołanie Minister Infrastruktury wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z dniem 5 grudnia 1990 r. zostały uwłaszczone państwowe i komunalne osoby prawne posiadające w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Z wnioskiem o uwłaszczenie do części działki nr [...] wystąpiło [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2" pismem z dnia 12 lutego 2001 r., zgłaszając roszczenia do obszaru o powierzchni około [...] m2, powołując się na protokół z dnia [...] lutego 1962 r. o przekazaniu terenu pod plac budowy budynku [...].
Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji podkreślił, że uwłaszczenie nie może dotyczyć nieistniejącej działki (obszar, do którego zgłoszono roszczenie, nie został wydzielony geodezyjnie z działki nr [...]). Ponadto w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. decyzją z dnia [...] marca 1993 r., stwierdzająca uwłaszczenie z dniem 5 grudnia 1990 r. P3 do działek wymienionych w tej decyzji, o łącznej pow. [...] ha, położonych w B. W decyzji tej jest również wymieniona działka nr ewid. [...] o pow. [...] ha, z której powstała działka nr ewid. [...]. Uwzględniając fakt, że prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr ewid. [...] i prawo własności budynków i urządzeń znajdujących się na tej działce posiada od dnia 5 grudnia 1990 r. przedsiębiorstwo [...] P3 (a obecnie jego następca prawny), nie jest możliwe stwierdzenie nabycia tych praw, w stosunku do części tej samej działki, także przez "P1".
Minister Infrastruktury zauważył ponadto, że [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2" pismem z dnia 21 stycznia 2004 r. wystąpiło o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. i sprawa ta została zakończona negatywnie decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. złożyło [...] Przedsiębiorstwo [...] "P2", wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia 12 lutego 2001 r. wystąpiła ona o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez jej poprzednika prawnego, tj. "P1", prawa użytkowania wieczystego do działki o pow. [...] m2, będącej częścią nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej nr ewid. [...] o pow. [...] ha [...] m2, położonej w B., oraz nieodpłatnego nabycia prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, zdaniem strony skarżącej, że jej poprzednik prawny nabył prawo do spornej obecnie nieruchomości już w dniu [...] lutego 1962 r., przejmując ją od P3 protokolarnie pod teren budowy [...] w B., a nie w dniu [...] lutego 1996 r., jak to błędnie podano w zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy brak jest decyzji o ustanowieniu na rzecz P3 zarządu co do spornej nieruchomości. Decyzja z dnia [...] sierpnia 1986 r. taką decyzją bowiem nie jest. Nie mogła ona być wydana co do terenu, którym faktycznie od 1962 r., po wybudowaniu ogromnego budynku [...] o kubaturze [...] m3 i urządzeń mu towarzyszących, władała strona skarżąca, ponosząc z tego tytułu stosowne opłaty. Był to więc faktyczny zarząd całą sporną nieruchomością, do której P3 nie miały prawa wstępu, ani też na którą nie dokonywały żadnych nakładów.
Ponadto strona skarżąca podniosła, że nabycie prawa do nieruchomości
w drodze uwłaszczenia następowało i następuje odpłatnie, jeżeli obiekty nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych osób uwłaszczanych lub ich poprzedników prawnych. Decyzja z dnia [...] czerwca 1992 r. uwłaszczająca P3 w części stwierdzającej nieodpłatne nabycie własności budynków jest więc niezgodna prawem, a ponadto została wydana w oparciu o nieprawdziwe oświadczenia osób reprezentujących P3.
W związku z powyższym w dniu 6 lutego 2004 r. strona skarżąca zawiadomiła organa ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, w wyniku czego, w dniu [...] marca 2003 r. zostało wszczęte w tej sprawie śledztwo. Obowiązkiem organu odwoławczego w sprawie było w takim przypadku zawieszenie postępowania, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czego organ ten nie uczynił, a także nie odniósł się do tego wniosku w postępowaniu odwoławczym. Pominięcie tej okoliczności miało w ocenie strony skarżącej istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wyjaśniałoby to legalność decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. uwłaszczającej P3.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Minister Infrastruktury zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie naruszył przepisów prawa. Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. decyzją z dnia [...] marca 1993 r., stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P3 prawa użytkowania wieczystego do działek wymienionych w tej decyzji, o łącznej pow. [...] ha, położonych w B., w tym działki nr [...] o pow. [...] ha, z której powstała działka nr [...].
W takim przypadku organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku [...] Przedsiębiorstwa [...] "P3" o nabycie przez to przedsiębiorstwo z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.), części działki nr [...]. Decyzja organu administracji rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, przed uprzednim wzruszeniem tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Wniosek [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" dotyczy bowiem uwłaszczenia tego przedsiębiorstwa do części działki nr [...], co do której uwłaszczono już P3. Prowadziłoby to w konsekwencji do ponownego rozstrzygania sprawy uwłaszczenia do części działki nr [...] w postępowaniu zwykłym. Podkreślić należy przy tym, że organy orzekające w sprawie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] "P2" nie mogły oceniać legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. w przedmiocie uwłaszczenia P3.
Nie jest również trafny zarzut strony skarżącej, wskazujący na konieczność zawieszenia postępowania przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. uwłaszczającej P3, na podstawie nieprawdziwych oświadczeń osób reprezentujących P3 oraz wszczęciem w tej sprawie śledztwa.
Z zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się niezbędna do rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu.
Wszczęcie śledztwa w sprawie ewentualnych fałszywych dowodów nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ustalenie, że w sprawie wydano decyzję ostateczną na podstawie fałszywych dowodów, mogłoby ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienia postępowanie zakończonego tą decyzją, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Fakt ten jest natomiast bez znaczenia w sprawie z wniosku [...] Przedsiębiorstwa [...] "P2" o uwłaszczenie tego przedsiębiorstwa do części działki nr [...].
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI