I SA/Wa 1635/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2016-02-29
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocyzwolnienie od kosztówkoszty sądowepostępowanie administracyjneWSAsprzeciwreferendarz sądowydokumentacjasytuacja materialna

WSA utrzymał w mocy postanowienie referendarza o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej.

Skarżący złożył skargę na postanowienie SKO i wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji, referendarz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że dopełnił formalności. WSA, stosując znowelizowany art. 260 Ppsa, utrzymał w mocy postanowienie referendarza, uznając, że strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób wystarczający do przyznania prawa pomocy.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu P. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie, które umorzyło postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wniósł pierwotnie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, referendarz wydał postanowienie, które skarżący zaskarżył sprzeciwem. WSA, rozpoznając sprzeciw na posiedzeniu niejawnym, powołał się na znowelizowany art. 260 Ppsa, który ma zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej, nie przedkładając wymaganych dokumentów potwierdzających dochody, wysokość zajęcia wynagrodzenia przez komornika, ani nie wyjaśniając kwestii posiadania kont bankowych. W związku z tym, Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała wystarczająco swojej sytuacji materialnej, ponieważ nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających dochody, wysokość zajęcia wynagrodzenia przez komornika, ani nie wyjaśniła kwestii posiadania kont bankowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wymaganych dokumentów uniemożliwił dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny stanu majątkowego strony, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

Ppsa art. 260 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ma zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. i określa sposób rozpoznawania sprzeciwu od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego.

Ppsa art. 246 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym.

Pomocnicze

Ppsa art. 260 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.

Ppsa art. 245 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym.

Ppsa art. 245 § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym.

Ppsa art. 239 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawowe zwolnienie wnioskodawcy powoduje, że zbędne staje się rozpoznawanie jego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób wystarczający do przyznania prawa pomocy z uwagi na brak wymaganych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Strona twierdziła, że dopełniła wszelkich formalności i że postanowienie jest wydane niezgodnie z prawem.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została dostatecznie wyjaśniona

Skład orzekający

Joanna Skiba

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności obowiązek strony do wykazania swojej sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i proceduralnego, w tym stosowania znowelizowanych przepisów Ppsa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy standardowej interpretacji przepisów dotyczących prawa pomocy. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1635/15 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-02-29
Data wpływu
2015-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1635/15 o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 sierpnia 2015 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Następnie w piśmie z dnia 23 października 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Przy piśmie z dnia 10 listopada 2015 r. Sąd przesłał wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.)). Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy w dniu 18 listopada 2015 r. Wnioskodawca w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłał wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 7 grudnia 2015 r. wnioskodawca został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę na zastępstwo, odpisu zeznania podatkowego za rok 2014 r., ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości uzyskiwanych dochodów osiągniętych przez wnioskodawcę w 2014 r., wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu trzech miesięcy oraz oświadczenia z jakiego tytułu, do kiedy i w jakiej wysokości wynagrodzenie o pracę wnioskodawcy zajęte jest przez komornika sądowego, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy w dniu 22 grudnia 2015 r.
Następnie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Odpis postanowienia został skutecznie doręczony wnioskodawcy w dniu 27 stycznia 2016 r.
Pismem z dnia 2 lutego 2016 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 18 stycznia 2016 r. wskazując, że nie zgadza się z przedmiotowym postanowieniem, gdyż uważa, że dopełnił wszelkich formalności w sprawie przyznania prawa pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych. Zdaniem wnioskodawcy, postanowienie jest wydane w sposób niekorzystny dla niego i podejrzewa, że może być ono również wydane niezgodnie z prawem. Wątpliwości wnioskodawcy wzbudza także fakt, że przed rozpatrzeniem sprawy mógł zostać błędnie pouczony w pismach, jakie otrzymał z Sądu w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Oznacza to, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), dalej jako "Ppsa", w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 73) ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającym zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że skarga została wniesiona w dniu 16 września 2015 r. Tym samym należało uznać, że zastosowanie do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy ma przepis art. 260 Ppsa w brzmieniu nadanym powołaną wyżej ustawą zmieniającą.
Zgodnie ze znowelizowanym art. 260 § 1 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 Ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Zgodnie z art. 246 § 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W rozpoznawanej sprawie starszy referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, argumentując, iż wobec nie nadesłania przez wnioskodawcę żądanych dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej, niemożliwe było dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Sąd w pełni podziela powyższą ocenę referendarza sądowego, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od [...] lipca 2015r. utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę na zastępstwo w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, co daje kwotę około [...] zł netto. Jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zajęte jest przez komornika sądowego. Wnioskodawca podał, że wynajmuje pokój w W., bez formalnej umowy najmu, ponosząc koszt z tego tytułu w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Oświadczył również, że ponosi także stałe miesięczne wydatki z tytułu zakupu biletu miesięcznego (karty miejskiej) w kwocie [...] zł brutto, opłat za telefon komórkowy w wysokości około [...] zł, za internet bezprzewodowy w wysokości około [...] zł. Wnioskodawca podał, że na zakup żywności i środków czystości przeznacza łączenie kwotę w wysokości około [...] zł miesięcznie. W ocenie wnioskodawcy, nie jest on w stanie samodzielnie skutecznie bronić swoich praw i interesów przed sądem, zaś brak środków finansowych nie pozwala mu ponieść kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Zaznaczył jednocześnie, że z jego udziałem toczy się obecnie kilka postępowań sądowych.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie niepotwierdzona została wysokość dochodów osiąganych przez wnioskodawcę obecnie, jak i uzyskanych w 2014 r. Nieustalona pozostaje też okoliczność prowadzenia wobec wnioskodawcy postępowania egzekucyjnego, a także kwestia posiadania kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz wysokości ewentualnych zgromadzonych na nich środków. Nie ulega zatem wątpliwości, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została dostatecznie wyjaśniona, a wątpliwości dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych nie zostały przez stronę usunięte. W tej sytuacji Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Odnosząc się do umorzenia przez starszego referendarza sądowego postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, że prawidłowo starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa, powoduje, że zbędne stało się rozpoznawanie jego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie z art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI