I SA/Wa 1607/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościprawo samorządoweustawa komunalizacyjnawłasnośćadministracja publicznasąd administracyjnyprzesłanki prawne

WSA w Warszawie uchylił decyzje odmawiające komunalizacji nieruchomości, uznając, że organy nie zbadały podstawowych przesłanek nabycia mienia z mocy prawa.

Sprawa dotyczyła odmowy komunalizacji nieruchomości przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową i Wojewodę, którzy argumentowali, że działka została wydzielona po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej (27 maja 1990 r.). Skarżące Miasto L. zarzuciło naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., twierdząc, że stan prawny i faktyczny z 27 maja 1990 r. uzasadnia komunalizację. WSA w Warszawie przychylił się do skargi, uchylając zaskarżone decyzje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę prawa własności części nieruchomości. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na fakcie, że sporna działka została wydzielona po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, co miało wyłączać możliwość jej komunalizacji. Sąd uznał to stanowisko za błędne, wskazując, że ustawa komunalizacyjna nie zawiera takiego ograniczenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zbadanie, czy nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i należała do terenowych organów administracji stopnia podstawowego, czego organy nie uczyniły. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone decyzje jako naruszające prawo materialne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, fakt wydzielenia działki po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej nie wyłącza możliwości jej komunalizacji z mocy prawa, o ile spełnione są inne przesłanki określone w ustawie.

Uzasadnienie

Ustawa komunalizacyjna nie zawiera ograniczeń wyłączających komunalizację części nieruchomości, jeśli spełnione są przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy, tj. własność Skarbu Państwa i przynależność do terenowych organów administracji stopnia podstawowego w dniu 27 maja 1990 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

Dz. U. Nr 32, poz. 191. ze zm. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Przepis ten nie wyłącza komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile spełnione są przesłanki w nim określone (własność Skarbu Państwa i przynależność do terenowych organów administracji stopnia podstawowego w dniu 27 maja 1990 r.).

Pomocnicze

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt wydzielenia działki po 27 maja 1990 r. nie wyłącza komunalizacji, jeśli spełnione są przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Organy nie zbadały, czy nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i należała do terenowych organów administracji stopnia podstawowego.

Odrzucone argumenty

Argument organów, że wydzielenie działki po 27 maja 1990 r. wyłącza komunalizację.

Godne uwagi sformułowania

Takie stanowisko należy uznać za błędne. Przepisy te nie wyłączają komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile spełnione są przesłanki w nich określone. Rzeczą organów było zbadanie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a więc czy w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Organy w ogóle tych przesłanek w odniesieniu do komunalizowanej nieruchomości nie badały.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

sprawozdawca

Irena Kamińska

przewodniczący

Sławomir Antoniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia z mocy prawa, zwłaszcza w kontekście podziału nieruchomości po dacie wejścia w życie ustawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transformacji ustrojowej i nabywania mienia przez samorządy, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Komunalizacja nieruchomości: Czy podział działki po 1990 roku uniemożliwia nabycie z mocy prawa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1607/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /sprawozdawca/
Irena Kamińska /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Sygn. powiązane
I OSK 501/06 - Wyrok NSA z 2007-02-13
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy komunalizacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...], w sprawie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. prawa własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydana została na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191. ze zm.).
Wojewoda uznał, że przedmiot postępowania powinien być określony w oparciu o stan faktyczny i prawny nieruchomości istniejący w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ze szczególnym uwzględnieniem jej ewidencyjnego oznaczenia. W karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część decyzji ujęta jest nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie [...] z adnotacją, że według stanu na dzień 27 maja 1990 r. stanowiła ona część działki nr [...]. Zapis ten przesądza, że przedmiotowa działka powstała po wejściu w życie ustawy komunalizacyjnej. Oznacza to, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka [...] o powierzchni [...] m² nie istniała. W tym dniu istniała inna nieruchomość oznaczona jako działka nr [...].
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że wbrew twierdzeniom odwołania fakt, że działka nr [...] powstała po dniu 27 maja 1990 r. wyłącza możliwość jej komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Ewentualne doprowadzenie do zgodności wpisów w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem sprawy należy do postępowania przed właściwym sądem powszechnym a nie w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy nie jest związany innymi swoimi orzeczeniami podjętymi w innych stanach faktycznych i prawnych. Ostateczne decyzje wojewodów stwierdzające nabycie prawa własności nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego – jako wyjątek od zasady umownego przekazywania prawa własności mienia – stanowią szczególną ustawową podstawę dokonywania wpisów w księgach wieczystych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto L. wniosło uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. i Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] czerwca 2004 r. zarzucając im naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnych i ustawę o pracownikach samorządowych. Sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r stanowiła część większej nieruchomości wykorzystywanej przez Przedsiębiorstwo [...] bez tytułu prawnego. Takie nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i dlatego z mocy prawa podlegają komunalizacji. Fakt, że działka nr [...] została wydzielona po dniu 27 maja 1990 r. z innej nieruchomości nie może mieć wpływu na komunalizację z mocy prawa, gdyż całość terenu użytkowanego przez Przedsiębiorstwo [...] podlega komunalizacji. Całość dokumentacji inwentaryzacyjnej została przekazana Wojewodzie [...] w dniu [...] września 2002 r. O komunalizacji mienia decyduje stan prawny oraz faktyczny istniejący w dniu 27 maja 1990 r., tzn. należało ustalić, czy dany teren był własnością Skarbu Państwa oraz czy należał w tym dniu do terenowych organów administracji stopnia podstawowego. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie.
Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Jedynym argumentem, jaki organy powołały dla uzasadnienia swoich decyzji jest to, że przedmiotowa działka nr [...] została utworzona dopiero po dniu 27 maja 1990 r., zaś w tej dacie była częścią innej nieruchomości i nie mogła podlegać komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Takie stanowisko należy uznać za błędne. Powyższa ustawa, a w szczególności uregulowania zawarte w jej rozdziale 2 dotyczącym nabycia mienia komunalnego, nie zawierają żadnego w tym względzie ograniczenia. Przepisy te nie wyłączają komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile spełnione są przesłanki w nich określone. Słusznie więc zarzuca skarżący naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Rzeczą organów było zbadanie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a więc czy w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Organy w ogóle tych przesłanek w odniesieniu do komunalizowanej nieruchomości nie badały. Z tych względów zaskarżone decyzje naruszają prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje. Podobne stanowisko przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. I S.A. 522/03 (niepubl.) i skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.
W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI