I SA/WA 1606/23

I SA/Wa 1606/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Łukasz Trochym
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 214a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 214a ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art. 7 ust. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2023 r. nr KOC/1115/Go/23 w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z 12 czerwca 2023 r. nr KOC/1115/Go/23, po rozpatrzeniu odwołania G. S. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") z 20 stycznia 2023 r. nr 34/SD/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" rej hip. [...], stanowiącej obecnie dz. nr [...] i nr [...] z obr. [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Nieruchomość przejęta została na rzecz Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret". Z kolei w dniu 16 sierpnia 1948 r. objęta została w posiadanie przez Gminę [...].
W. z C. S. i M. C. (poprzednie właścicielki gruntu) wnioskiem z 20 kwietnia 1948 r. wystąpiły o przyznanie im prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Prezydium Rady Narodowej [...] orzeczeniem administracyjnym z 16 września 1950 r. nr PB/6148/50u odmówiło dotychczasowym właścicielkom przyznania prawa własności czasowej do ww. nieruchomości i stwierdziło, że wszystkie budynki – fragmenty murów znajdujące się na gruncie przeszył na własność Skarbu Państwa.
Skarżący (następca prawny byłych właścicielek) wnioskiem z 9 lipca 2004 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z 16 września 1950 r.
Kolegium decyzją z 10 czerwca 2010 r. nr KOC/1828/Go/08 stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z 16 września 1950 r. w części gruntu obejmującego część dz. nr [...], która stanowi własność m.[...].
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z 13 czerwca 2012 r. nr BOI-3e/786-R-368/10 stwierdził nieważność ww. orzeczenia w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, tj. dz. nr [...].
Wojewoda [...] decyzją z 23 stycznia 2014 r. nr 67757 stwierdził nabycie przez Dzielnicę-Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności zabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w [...] (z wyłączeniem budynku mieszkalnego wybudowanego przed 26 października 1945 r.), oznaczonej jako dz. nr [...].
Prezydent decyzją z 5 listopada 2015 r. nr 77/2015 zatwierdził projekt podziału dz. nr [...] o pow. [....] ha na działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Jak wskazał, podział ten był niezbędny w celu ponownego rozpoznania wniosku dekretowego złożonego przez byłych właścicieli o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Projektowana dz. nr [...] stanowi zaś możliwą do wydzielenia część dawnej nieruchomości ozn. hip. "[...]" rej hip. [...].
Prezydent decyzją z 20 stycznia 2023 r., działając na podstawie art. 214a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", odmówił skarżącemu przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej obecnie dz. nr [...] i nr [...]. Jak wyjaśnił, część gruntu wchodząca w skład dz. nr [...] stanowi obecnie współwłasność m [....], Skarbu Państwa i osób fizycznych. W konsekwencji zachodzi przesłanka do odmowy przyznania wnioskowanego prawa opisana w art. 214a ust. 1 pkt 2 u.g.n., zgodnie z którym odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, ze względu na sprzedaż lub oddanie jej w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich. Z kolei dz. nr [...] wykorzystywana jest na cele publiczne opisane w art. 6 pkt 9c u.g.n., co stanowi przesłankę odmowy uwzględnienia wniosku zgodnie z art. 214a ust. 1 pkt 1 u.g.n. Działka ta obejmuje bowiem w części teren zieleni urządzonej, plac jest częściowo zadrzewiony i zakrzewiony, natomiast w pozostałej części stanowi dojście do budynku [...][...], usytuowane tam są ciągi piesze z wejściami do klatek schodowych, zaś pod całym terenem rozmieszczona jest sieć centralnego ogrzewania. Jest to teren publicznie dostępny dla nieograniczonej liczby osób i stanowi własność samorządową.
W odwołaniu od powyżej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i zarzucił Prezydentowi, że nie ustalił, w jaki sposób osoby fizyczne stały się współwłaścicielami dz. nr [...], zaś przesłanką odmowy jest jedynie sprzedaż nieruchomości bądź oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Ponadto nie ustalono faktycznego zagospodarowania dz. nr [...] oraz nie wyjaśniono, które dokładnie części obu działek nie podlegają zwrotowi.
Kolegium decyzją z 12 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z 20 stycznia 2023 r. i wyjaśniło, że stosownie do art. 214a ust. 2 u.g.n. przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych. W konsekwencji ustalenie, że chociażby część gruntu objęta jest wyłączeniem na skutek okoliczności opisanych w ust. 1, obliguje organ do odmowy uwzględnienia wniosku. Przyjęcie za skarżącym, że w takiej sytuacji dopuszczalne jest uwzględnienie wniosku co do części gruntu, podważałoby jakiegokolwiek znaczenie normatywne ust. 2 w art. 214a u.g.n. i czyniłoby tę normę pustą, niemożliwą do zastosowania. Z kolei zarzut pokrzywdzenia skarżącego, czy sprzeczności z zasadami współżycia społecznego nie może być adresowany do organów administracji, które zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r.- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja", i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", działają na podstawie i w granicach przepisów prawa, a zatem nie mogą podważać ich mocy obowiązującej. Kolegium przytoczyło dalej treść art. 214a ust. 1 pkt 1 u.g.n. i wyjaśniło, że przesłanką odmowy oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste jest zarówno przeznaczenie gruntu na cele wymienione w art. 6 u.g.n., jak i faktyczne wykorzystywanie go na takie cele. Niezasadny jest więc zarzut skarżącego, że nie wiadomo, czy w rzeczywistości teren został zagospodarowany w sposób zgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem samo przeznaczenie terenu na cel określony w art. 6 (w tym publicznie dostępny ciąg pieszy czy plac) jest wystarczające do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego. Do celów określonych w art. 6 pkt 9c u.g.n. należy zaś wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa. Jak ustalił Prezydent, dz. nr [...] obejmuje w części teren zieleni urządzonej, plac jest częściowo zadrzewiony i zakrzewiony, natomiast w pozostałej części stanowi dojście do budynku [...], usytuowane tam są ciągi piesze z wejściami do klatek schodowych, zaś pod całym terenem rozmieszczona jest sieć centralnego ogrzewania. Stan zagospodarowania tego terenu potwierdzają w szczególności zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy. Nieruchomość jest zatem wykorzystywana na cel określony w art. 6 u.g.n. i w konsekwencji nie może być zwrócona skarżącemu. Z uwagi na treść art. 214a ust. 2 u.g.n. okoliczność ta powoduje, że wniosek dekretowy nie może być uwzględniony. Z kolei skarżący kwestionując w odwołaniu ww. okoliczność nie przedstawił jednocześnie jakiegokolwiek dowodu podważającego te ustalenia. Dalej Kolegium zauważyło, że przesłanką odmowną (art. 214a ust. 1 pkt 2 u.g.n.) jest również sprzedaż lub oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich. Skoro więc część dz. nr [...] wchodząca w skład dawnej nieruchomości hipotecznej jest przedmiotem współwłasności osób fizycznych obok m [...] i Skarbu Państwa, to zachodzi druga, niezależna od ww. przesłanka odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] podstawą wpisu właścicieli wyodrębnionych lokali w budynku przy ul. [...] posadowionego na tej działce - były notarialne umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, sprzedaży i oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu. Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego, jakoby nie można było ustalić, w jaki sposób osoby fizyczne nabyły prawo do nieruchomości. Zachodzi zatem przesłanka odmowna z art. 214a ust. 1 pkt 2 u.g.n.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając organom naruszenie:
1. art. 214 w zw. z art. 214a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 w zw. z art. 6c pkt 9c u.g.n., przez bezzasadne uznanie, że teren dz. nr [...] stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6c pkt 9 u.g.n., podczas gdy nie sposób ustalić, że zagospodarowanie działki jest celem publicznym;
2. art. 214 w zw. z art. 214a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n. przez uznanie, że aktualnie część nieruchomości hipotecznej wchodzącej w skład dz. nr [...] stanowi współwłasność m [...] i osób fizycznych, podczas gdy nie sposób ustalić, w jaki sposób m [...] oraz osoby fizyczne weszły we własność części tej nieruchomości, tj. czy była to sprzedaż bądź oddanie w użytkowanie wieczyste;
3. art. 214a ust. 2 u.g.n. przez jego błędną wykładnię i wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do ww. działek, podczas gdy w sprawie ustalono, że jedynie część nieruchomości wchodzącej w skład dz. nr [...] stanowi współwłasność m [...] i osób fizycznych oraz jedynie część dz. nr [...] jest wykorzystywana na cele publiczne, co winno skutkować przyznaniem prawa użytkowania wieczystego do tej części działki, która nie stanowi współwłasności m [...] i osób fizycznych oraz przyznaniem prawa użytkowania wieczystego do części działki, która nie jest wykorzystywana na cele publiczne;
4. art. 7 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;
5. art. 77 § 1 K.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
6. art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. przez wydanie decyzji zawierającej niepełne uzasadnienie, tj. brak wskazania dowodów, na których organy oparły rozstrzygnięcie;
7. art. 80 K.p.a. przez uznanie, że w sprawie zostały przeprowadzone wszystkie dowody pozwalające na nieuwzględnienie wniosku i wydanie przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie ustalił, na jakiej podstawie m [...] oraz osoby fizyczne nabyły część nieruchomości wchodzącej w skład dz. nr [...], a jeżeli nie jest to sprzedaż bądź użytkowanie wieczyste, nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej. Powyższe ustalenie nie wynika z treści księgi wieczystej, powołanej przez Kolegium. Organ nie ustalił też w sposób prawidłowy faktycznego zagospodarowania dz. nr [...], a tym samym dokonał niewłaściwej wykładni, że jej zagospodarowanie stanowi cel publiczny. Powyższe nie wynika ze stwierdzenia "zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy" zwłaszcza, że nie wiadomo skąd pochodzą zdjęcia i kiedy zostały wykonane. Organ nie ustalił też, która dokładnie część nieruchomości stanowi współwłasność osób fizycznych i która jej część została wykorzystana na cele publiczne. Gdyby dokonał wnikliwej analizy całości sprawy i zgromadzonego w niej materiału dowodowego to z pewnością przedmiotowa decyzja byłaby odmiennej treści.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja, którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję o odmowie przyznania skarżącemu użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" rej hip. [...], stanowiącej obecnie dz. nr [...] i nr [...] z obr. [...].
Artykuł 7 ust. 2 dekretu stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Zgodnie jednak z art. 214a ust. 1 u.g.n. odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, ze względu, m.in. na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6 (pkt 1) oraz na sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich (pkt 2). Przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych (art. 214a ust. 2 u.g.n.).
Zaistnienie zatem którejkolwiek z przesłanek z art. 214a ust. 1 pkt 1-12 u.g.n. uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości [...]. Przesłanki negatywne z art. 214a u.g.n. są bowiem stosowane niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. niezależnie od tego, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
Warto w tym miejscu podnieść, że Trybunał Konstytucyjny (dalej jako "Trybunał") ocenił zgodność z Konstytucją art. 214a u.g.n. (w jego pierwotnym brzmieniu) i w wyroku z 19 lipca 2016 r. sygn. akt Kp 3/15 (OTK-A 2016/66) uznał m.in., że art. 1 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 65), w części dotyczącej dodawanego do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 214a, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy: jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że wskazane w art. 214a u.g.n. okoliczności uzasadniające odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela - po pierwsze - do 1 sierpnia 1985 r. były ustawowymi przesłankami odmowy (na podstawie ustawy) i - po drugie - w okresie późniejszym, w sprawach rozpatrywanych przez sądy wielokrotnie, były podstawą nieuwzględnienia wniosku restytucyjnego.
Stwierdzając konstytucyjność przewidzianej w art. 214a pkt 1 u.g.n. odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przeznaczonych na cel publiczny wskazany w art. 6 u.g.n., Trybunał przypomniał, że wykonywanie zadań publicznych przez administrację państwową i samorządową jest obligatoryjne. Skoro cele publiczne wskazane w art. 6 u.g.n. uzasadniają pozbawienie prawa własności nieruchomości (art. 21 ust. 2 Konstytucji), to - tym bardziej - mogą stanowić podstawę nie uwzględnienia roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego. W ocenie Trybunału, skrajnie nieracjonalne byłoby przyznawanie prawa rzeczowego po to, by następnie wszczynać właściwą procedurę wywłaszczeniową. Trybunał uznał więc, że realizacja celu publicznego - w świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji - może uzasadniać odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela. Odmowę tą należy jednak badać w każdym konkretnym przypadku. Trybunał stwierdził również, że mocą tego przepisu ustawodawca dokonał ujednolicenia i uporządkowania obowiązujących i stosowanych w praktyce przesłanek odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela gruntu. Dzięki temu nastąpi wyjaśnienie stanu prawnego spornych nieruchomości. Bezpieczeństwo prawne i stabilizacja sytuacji prawnej, zwłaszcza gdy chodzi o nieruchomości, stanowią bowiem wartość konstytucyjną.
W powyższym wyroku Trybunał podzielił też ocenę Prezydenta, że art. 214a pkt 2 u.g.n. (wskazujący jako przyczynę odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich) stanowi wyraz poszanowania zasady pewności obrotu prawnego oraz stabilizacji sytuacji prawnej osób fizycznych i prawnych, którym służy obecnie prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości, będących przedmiotem wniosku podlegającego rozpoznaniu w trybie art. 7 dekretu. Należy bowiem dążyć do zadośćuczynienia słusznym roszczeniom byłych właścicieli nieruchomości, jednakże nie za cenę wyrządzenia nowych krzywd obecnym właścicielom i użytkownikom wieczystym przedmiotowych nieruchomości, w tym właścicielom lokali mieszkalnych, z którymi są związane udziały w nieruchomości wspólnej obejmującej prawo własności budynku, z którego lokale te zostały wyodrębnione oraz prawo użytkowania wieczystego gruntu, na którym ten budynek został wybudowany. Trybunał stwierdził, że oceniany przepis w istocie nie zmienia obowiązującego stanu prawnego, a skutkiem jego wejścia w życie będzie usunięcie wątpliwości, które - wobec rozproszenia materiału normatywnego - pojawiają się w praktyce. W konsekwencji doprowadzi do pełnego jej ujednolicenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że przyczyną odmowy ustanowienia na rzecz skarżącego prawa użytkowania wieczystego była okoliczność, że dz. nr [...] wykorzystywana jest na cele publiczne opisane w art. 6 pkt 9c u.g.n., tj. w części jest terenem zieleni urządzonej, placem zadrzewionym i zakrzewionym, w części stanowiącym dojście do budynku [...], z usytuowanymi ciągami pieszymi z wejściami do klatek schodowych, zaś pod całym terenem rozmieszczona jest sieć centralnego ogrzewania. Jest to teren publicznie dostępny dla nieograniczonej liczby osób i stanowi własność samorządową (przesłanka z art. 214a ust. 1 pkt 1 u.g.n.). Z kolei dz. nr [...] stanowi obecnie współwłasność m [...], Skarbu Państwa i osób fizycznych (przesłanka z art. 214a ust. 1 pkt 2 u.g.n.).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do okoliczności zajęcia dz. nr [...] na cel publiczny, a które to ustalenia organów kwestionuje skarżący w skardze (wskazując, że nie wiadomo na podstawie jakich dokumentów ich dokonano) zauważyć należy, że w aktach administracyjnych (szary segregator [...] – akta nienumerowane) znajdują się:
- analiza geodezyjna z 23 sierpnia 2021 r., którą rozliczono w działkach ewidencyjnych nieruchomość hipoteczną "[....]". Załączono do niej szkic tego rozliczenia, na którym naniesiono ww. nieruchomość na dz. nr [....] i nr [....];
- wydruk ze strony internetowej https://mapy.geoportal.gov.pl (w kolorze), z którego wynika, że na dz. nr [...] znajduje się budynek mieszkalny [...], zaś na dz. nr [...] teren zielony i zagospodarowany dziedziniec (plac) wewnętrzny przy budynkach;
- wydruk ze strony internetowej https://mapa.um.warszawa.pl (w kolorze), z którego wynika przebieg sieci centralnego ogrzewania przez teren dz. nr [...];
- sześć zdjęć w kolorze, z których wynika, że na dz. nr [...] znajduje się teren zieleni urządzonej, z urządzonym placem (skwerem) częściowo zadrzewionym i zakrzewionym, na którym znajduje się dojście do budynku [...], z usytuowanymi ciągami pieszymi i wejściami do klatek schodowych.
W aktach (niebieski segregator [...] – k-221-231) znajduje się również pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 5 czerwca 2013 r. nr UD-IV-WAB-D.6724.279.2013.NBA, w którym wskazano, że dz. nr [...] i nr [...] (z której na potrzeby tego postępowania decyzją z 5 listopada 2015 r. wydzielono m.in. dz. nr [...] o pow. [....] ha) objęte są uchwałą nr LXX/2187/2010 Rady [...] z 14 stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 38, poz. 525), powoływaną dalej jako "plan". Obie ww. działki w planie leżą na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z dopuszczeniem funkcji usługowych, oznaczonym symbolem E1 MW(U). Ponadto na dz. nr [...] (z której wydzielona jest dz. nr [...]) znajduje się zieleń urządzona oznaczona na rysunku planu symbolem ZP. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 36 planu ilekroć w dalszych przepisach uchwały jest mowa o terenach zieleni urządzonej - należy przez to rozumieć publiczne lub niepubliczne tereny, w zagospodarowaniu których przeważa szata roślinna, w większości z infrastrukturą techniczną i obiektami budowlanymi funkcjonalnie z nimi związanymi, pełniące funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe, głównie parki, zieleńce, skwery, ogrody, w tym jordanowskie i zabytkowe, arboreta, alpinaria, zarówno samodzielne jak i towarzyszące budynkom mieszkalnym, obiektom przemysłowym, usługowym i komunikacyjnym. Co więcej w § 6 ust. 1 pkt 5 lit. i) planu w ramach zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, ustalono w zakresie ochrony i kształtowania zieleni: zachowanie zieleni osiedlowej w strefach wyznaczonych na rysunku planu, dla których obowiązuje zasada utrzymania i uzupełnienia zieleni oraz zakaz wznoszenia obiektów budowlanych, za wyjątkiem elementów małej architektury takich jak: posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej oraz obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku; dla wydzielonych terenów ZP obowiązuje zasada zachowania minimum 90% powierzchni biologicznie czynnej. W § 54 dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem E1 ZP (na którym znajduje się dz. nr [...]) przewidziano: 1) zachowanie i uzupełnienie zadrzewień alejowych wzdłuż ul. [...], ul. [...] i ul. [...], 2) zachowanie dziedzińca zagospodarowanego zielenią wewnątrz terenu wraz z jego rozplanowaniem; 3) uporządkowanie i rewaloryzacja zieleni wewnątrz terenu zabudowy z sanacja zieleni mało cennej i kolidującej z zabudową; 4) zachowanie cennej zieleni wysokiej.
Z powyższych ustaleń bezspornie wynika, że dz. [...] (której położenie na planie na opisanym terenie, już po podziale, potwierdza wydruk ze strony internetowej https://mapa.um.warszawa.pl (szary segregator [...] – akta nienumerowane)), jest terenem zieleni urządzonej - częściowo zadrzewionym i zakrzewionym, a częściowo zawierającym dojście do budynku [...], z usytuowanymi ciągami pieszymi i wejściami do klatek schodowych, a zatem jest terenem ogólnodostępnym. W ocenie Sądu, zarówno zatem faktyczne wykorzystanie tej działki, jak i jej przeznaczenie planistyczne – teren zieleni urządzonej (zagospodarowany zielenią dziedziniec wraz z rozplanowanym placem - § 54 planu), wskazuje na jej wykorzystanie na cel publiczny. Co więcej, definicja terenów zielonych, a takie jest przeznaczenie nieruchomości w planie, zawarta była i jest w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (w dacie zaskarżonej decyzji - Dz.U. z 2022 r. 916 ze zm.) w art. 5 pkt 21. Zgodnie z nią tereny zielone to "tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom (...)". Z kolei "publiczny" to "dotyczący całego społeczeństwa lub jakiejś zbiorowości", "dostępny lub przeznaczony dla wszystkich" (https://sjp.pwn.pl). Wskazanie więc w planie, że teren omawianej działki, to teren zieleni urządzonej (co więcej, faktycznie wykorzystywany jako zagospodarowany zielenią dziedziniec wraz z rozplanowanym placem, z zielenią towarzyszącą budynkom i ciągami pieszymi i dojściami do klatek schodowych), ze swej definicji wskazuje zatem na jego publiczny charakter, jako terenu przeznaczonego do korzystania przez wszystkich. Zgodnie przy tym z art. 6 pkt 9c u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa.
Z powyższych względów, w ocenie Sądu, prawidłowo uznały organy, że wykorzystywanie dz. nr [...] na cele publiczne opisane w art. 6 pkt 9c u.g.n., stanowi przesłankę odmowy uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżącego, zgodnie z art. 214a ust. 1 pkt 1 u.g.n. Działka ta jest bowiem terenem publicznie dostępnym dla nieograniczonej liczby osób i stanowi własność samorządową. W tej sytuacji zarzut skargi zawarty w jej pkt 1 należy uznać za niezasadny.
Zdaniem Sądu, organy wydając kontrolowane decyzje prawidłowo uznały również, że brak jest możliwości ustanowienia na rzecz skarżącego prawa użytkowania wieczystego do dz. nr [...], zabudowanej budynkiem przy ul. [...], a to z uwagi na okoliczność, że grunt ten pozostaje we współwłasności m [...], Skarbu Państwa i osób fizycznych, co stanowi przesłankę z art. 214a ust. 1 pkt 2 u.g.n.
Powyższe ustalenia organów znajdują przy tym potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych, a do których dołączono:
- akty notarialne z: 28 września 1998 r., 10 października 1980 r., 29 kwietnia 1981 r., 10 września 1998 r., 16 października 2000 r., 22 maja 1990 r., 10 listopada 1980 r. - dotyczące ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży kolejno lokali nr [....] oraz oddania w użytkowanie wieczyste udziału w przedmiotowym gruncie;
- decyzje z: 14 grudnia 1977 r., 12 lipca 1977 r., 22 listopada 1989 r. orzekające o sprzedaży kolejno lokalu nr [...] (ww. akty notarialne i decyzje w zielonym segregatorze [...] – k-198-231);
- wyciągi z rejestru gruntów według stanu na 9 października 2012 r., 26 lutego 2014 r., 11 lipca 2016 r. wskazujące, że dz. nr [...] znajduje się we własności m [...] i współużytkowaniu wieczystym właścicieli lokali [...] (zielony segregator [...] – k-14 i k-61; szary segregator [...] – karty nienumerowane);
- informację z kartoteki budynków z 18 grudnia 2012 r. wskazującą że dz. nr [...] znajduje się we własności m [...] i współużytkowaniu wieczystym właścicieli lokali nr [...] (zielony segregator [...] – k-16);
- wyciąg z rejestru gruntów według stanu na 14 stycznia 2020 r. wskazujący, że dz. nr [...] znajduje się we współwłasności: m [...], Skarbu Państwa (który, jak wynika z akt sprawy, nabył spadek po zmarłej właścicielce lokalu nr [...] postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z 30 stycznia 1987 r. sygn. akt [...]) i właścicieli lokali nr [...] (szary segregator [...] – karty nienumerowane).
Powyższe ustalenia poczynione przez organy potwierdzają również zapisy księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla dz. nr [...], a która to przywołuje zarówno podstawę sprzedaży ww. lokali i ustanowienia udziału w prawie użytkowania wieczystego działki na rzecz osób fizycznych (tj. konkretne umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, sprzedaży i oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu), jak i podstawę przekształcenia tego prawa w prawo własności gruntu (tj. zaświadczenia wydane w trybie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów).
W tej sytuacji całkowicie bezpodstawne są twierdzenia skarżącego (zawarte w zarzucie nr 2 skargi), że organ nie ustalił, na jakiej podstawie m [...]oraz osoby fizyczne nabyły część nieruchomości wchodzącej w skład dz. nr [....], tym bardziej, że ustalenie to nie wynika z treści księgi wieczystej, powołanej przez Kolegium. Choć Kolegium faktycznie przywołało w uzasadnieniu decyzji błędny numer księgi wieczystej (dotyczący dz. nr [...], nie zaś dz. nr [...]), to jednak analiza akt sprawy (w tym dokumentów przytoczonych wyżej przez Sąd) bezspornie wskazuje, że ustalenia organów w zakresie zaistnienia w odniesieniu do części dz. nr [...] przesłanki, o której mowa w art. 214a ust. 1 pkt 2 u.g.n., wystąpiły.
Jak zaś wskazano na wstępie, ust. 1 art. 214a (a zatem jego pkt 1 i pkt 2) stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych (art. 214a ust. 2 u.g.n.). Inaczej mówiąc, zasadę tę, w myśl art. 214a ust. 2 u.g.n., stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia uzasadniające odmowę uwzględnienia wniosku dekretowego, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych. W świetle jednoznacznego brzmienia ww. przepisu zarzuty skargi sformułowane w jej pkt 3 pozostają chybione.
Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. (zarzuty nr 4, nr 5 i nr 7 skargi), bowiem organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny i prawny sprawy oraz szczegółowo i rzetelnie wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przekonująco swoje stanowisko zyskując całkowitą aprobatę Sądu, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia niezbędne wymogi z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. (zarzut nr 6 skargi).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której organ w odpowiedzi na skargę wystąpił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś pozostałe strony nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.