I SA 1610/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-21
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościuwłaszczeniewznowienie postępowaniainteres prawnylegitymacja procesowakpagospodarka nieruchomościamiSkarb PaństwaPolska Akademia Nauk

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. D. na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, uznając, że skarżący nie posiadał legitymacji procesowej.

Skarżący R. D. domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nabycie przez Polską Akademię Nauk prawa użytkowania wieczystego gruntu. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że R. D. nie wykazał interesu prawnego ani legitymacji procesowej, gdyż posiadał jedynie tytuł obligacyjny (najem/dzierżawa) do części nieruchomości, a nie tytuł rzeczowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi R. D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. odmawiającą wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Postępowanie pierwotnie zakończyło się decyzją stwierdzającą nabycie przez Polską Akademię Nauk z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. R. D. domagał się wznowienia, powołując się na nowe okoliczności i legitymację prawną wynikającą z art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji uznały, że R. D. nie spełnia warunków z art. 207, a jego tytuł do gruntu (umowy najmu i dzierżawy) ma charakter obligacyjny i nie daje mu przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, które dotyczyło Polskiej Akademii Nauk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę po reformie sądownictwa administracyjnego, stwierdził, że zarzuty skarżącego są chybione. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest ten, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, a interes prawny musi być oparty na prawie materialnym. Ponieważ postępowanie dotyczyło uwłaszczenia PAN, a R. D. jedynie wynajmował część nieruchomości, nie wykazał on interesu prawnego uprawniającego do żądania wznowienia. Sąd oddalił skargę jako zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba posiadająca jedynie tytuł obligacyjny do części nieruchomości nie posiada legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, które dotyczyło nabycia prawa użytkowania wieczystego przez inny podmiot.

Uzasadnienie

Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, musi być oparty na prawie materialnym i chroniony przez normy prawa. Postępowanie uwłaszczeniowe dotyczyło Polskiej Akademii Nauk, a skarżący R. D. nie wykazał, aby posiadał tytuł prawnorzeczowy do gruntu, który byłby podstawą do uznania go za stronę w tym postępowaniu. Tytuł obligacyjny (najem/dzierżawa) nie stanowi o przymiocie strony w postępowaniu uwłaszczeniowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 149 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.u.g.w. art. 2

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 207

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.u.p.p.PAN art. 1 § 1

Ustawa o uregulowaniu niektórych praw majątkowych Polskiej Akademii Nauk

u.u.p.p.PAN art. 1 § 2

Ustawa o uregulowaniu niektórych praw majątkowych Polskiej Akademii Nauk

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w.p.u.s.a.i.p.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.t.m.o.

Ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach art. 4 § 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach art. 7 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący R. D. nie wykazał interesu prawnego ani legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ posiadał jedynie tytuł obligacyjny (najem/dzierżawa) do części nieruchomości, a nie tytuł prawnorzeczowy. Postępowanie uwłaszczeniowe dotyczyło Polskiej Akademii Nauk, a nie R. D.

Odrzucone argumenty

Argumentacja R. D. oparta na art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa i nieuwzględnienia istniejącego stanu prawnego i faktycznego przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny, o którym stanowi art. 28 kpa, to interes chroniony przez normy prawa. Treścią interesu prawnego są uprawnienia i obowiązki oparte na prawie, a źródłem interesu są przepisy prawa materialnego. Taki tytuł obligacyjny do gruntu daje podstawy do ochrony praw skarżącego przed sądem powszechnym, nie stanowi natomiast o przymiocie strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Jedynie tytuł prawnorzeczowy do gruntu mógłby stanowić uprawnienie strony w tym postępowaniu.

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, w szczególności w sprawach dotyczących praw rzeczowych i obligacyjnych do nieruchomości, a także przesłanek wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia z mocy prawa i odmowy wznowienia postępowania. Interpretacja interesu prawnego i legitymacji procesowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, pokazując, że posiadanie tytułu obligacyjnego (np. najmu) nie jest wystarczające do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym praw rzeczowych.

Czy najemca gruntu może żądać wznowienia postępowania uwłaszczeniowego? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA 1610/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący/
Anna Tarnowska-Mieliwodzka /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
I SA 1610/03
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 28 i art. 147 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Polską Akademię Nauk w W. z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa , położonego w Z. przy ul. [...], obejmującego działki o łącznej powierzchni [...] m² oraz prawa własności budynków i budowli znajdujących się na tym gruncie. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2002 r., który sprecyzował w piśmie z dnia [...] maja 2002 r. R. D. wystąpił o wznowienie postępowania, uzasadniając swój wniosek tym, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi. Ponadto legitymację prawną do występowania w sprawie upatruje w art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.).
Jak wynika z pisma z dnia [...] października 2002 r., nr [...] Prezydenta m. Z., jako organu właściwego do przeprowadzenia oceny spełnienia przesłanek z art. 207 powołanej ustawy wyraził stanowisko, że R. D. nie spełnia warunków określonych w tym przepisie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, działając w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby wnioskujący o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego legitymował się prawem rzeczowym względem przedmiotowego gruntu, prawo rzeczowe do gruntu nie wynika, bowiem ani z umów najmu lokalu użytkowego położonego w Z. przy [...] (oficyn obecnie ul. [...]), zawartych w dniu [...] lipca 1990 r. oraz w dniu [...] sierpnia 1990 r. pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej w Z. (wynajmującym) a R. D. (najemcą), ani z umowy dzierżawy z dnia [...] lipca 1990 r. zawartej pomiędzy Powszechną Spółdzielnią S. "[...]" a R. D. Z treści tych umów wynika, że R. D. był uprawniony do używania cudzej rzeczy i pobierania z tego tytułu pożytków. Ponadto, zdaniem organu prawo do spornego gruntu nie wynika także z umowy "kupna – sprzedaży w." zawartej w dniu [...] lutego 1992 r. pomiędzy "[...]" a Przedsiębiorstwem Usługowo-Produkcyjnym "O." w Z. reprezentowanym przez R. D. jako dyrektora.
R. D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast i zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa i nieuwzględnienie istniejącego stanu prawnego i faktycznego, czym decyzja ta godzi w ustawowe prawa i uprawnienia skarżącego. Zdaniem skarżącego wojewoda oparł się na niekompletnej i nierzetelnej dokumentacji wydanej przez Urząd Miejski w Z.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego podlegała – w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
– rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem.
Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są chybione i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej Zarząd Gospodarki Terenami w Z. z dnia [...] lipca 1970 r., nr [...] wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. - o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 22,poz.159) oraz § 4 ust. 1 i 4 i § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 3, poz. 19) jednoznacznie wynika, że nieruchomość położona przy ul [...], składająca się z parceli nr [...] o pow. [...] m² oraz budynek zostały przekazane nieodpłatnie w użytkowanie Polskiej Akademii Nauk Centrum Badań Naukowych w Z. Powyższa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i jest zapisana w księdze wieczystej KW [...], a jej przekazanie następuje celem zlokalizowania Zakładu [...] PAN.
Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia [...] września 1994 r. Polska Akademia Nauk wystąpiła do Wojewody [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464) oraz art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o uregulowaniu niektórych praw majątkowych Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. Nr 86, poz. 395), o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa wieczystego użytkowania działek nr [...] , [...] i [...] o pow. [...] ha położonych w Z. przy ul. [...], zapisanej w KW [...] oraz nieodpłatnie prawa własności budynków znajdujących się na tych działkach, obecnie użytkowanych przez Zakład [...] Polskiej Akademii Nauk. Pismo z dnia [...] lutego 1995 r. Urzędu Rejonowego w G. wskazuje, że działka [...] o pow. [...] m² uległa podziałowi, z którego powstały działki: [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m². W odpisie z Księgi wieczystej KW [...] w Dziale [...] jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa pod zarządem Polskiej Akademii Nauk.
Zgodnie z art.147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W tej sytuacji obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżącemu R. D. przysługuje przymiot strony dający legitymację do żądania wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Polską Akademię Nauk w W. z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Z. przy ul [...], obejmującego działki o łącznej powierzchni [...] m ² oraz prawa własności budynków i budowli znajdujących się na tym gruncie oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w ustawowym terminie.
O tym, kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego określa art. 28 kpa, który stanowi, że "stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Interes prawny, o którym stanowi art. 28 kpa, to interes chroniony przez normy prawa. Treścią interesu prawnego są uprawnienia i obowiązki oparte na prawie, a źródłem interesu są przepisy prawa materialnego.
W niniejszej sprawie postępowanie dotyczy uwłaszczenia Polskiej Akademii Nauk dokonanego na mocy przepisów art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Uwłaszczenie to nastąpiło z mocy prawa, w dniu 5 grudnia 1990 r., nieruchomościami będącymi w tym dniu w zarządzie Polskiej Akademii Nauk. R. D. w żaden sposób nie wykazał, że ma interes prawny w niniejszym postępowaniu, jak wskazał to organ odwoławczy.
Decyzja uwłaszczeniowa dotyczyła, bowiem Polskiej Akademii Nauk, natomiast R. D. wynajmował jedynie część nieruchomości. Taki tytuł obligacyjny do gruntu daje podstawy do ochrony praw skarżącego przed sądem powszechnym, nie stanowi natomiast o przymiocie strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Jedynie tytuł prawnorzeczowy do gruntu mógłby stanowić uprawnienie strony w tym postępowaniu.
W tej sytuacji organy prawidłowo uznały, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, a w takim przypadku przepis art. 149 § 3 kpa obliguje do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
W związku z tym stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI