I SA/Wa 1573/23

I SA/Wa 1573/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Gabriela Nowak
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Gabriela Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku elektrycznego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 czerwca 2023 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania [...] (dalej: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "organ I instancji") z 30 marca 2023 r., nr [...], o odmowie przyznania dodatku elektrycznego.
Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 15 grudnia 2022 r. skarżąca wystąpiła o wypłatę dodatku elektrycznego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że posiada ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny zasilane energią elektryczną, które jest głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego - lokalu mieszkalnego [...] przy ul. [...] w W.
Powołaną na wstępie decyzją z 30 marca 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania dodatku elektrycznego wskazując, że do CEEB - centralnej ewidencji emisyjności budynków źródła ogrzewania w miejscu zamieszkania i prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa domowego jest zgłoszone gazowe źródło ogrzewania. Organ I instancji zwrócił się do skarżącej o przedstawienie dokumentów potwierdzających, że lokal jest ogrzewany prądem, jednakże skarżąca przesłała tylko oświadczenie, iż w lokalu nie ma gazu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca. Podniosła, że organ I instancji oparł swoją decyzję na ustaleniach zawartych w deklaracji CEEB, oraz że to nie na niej ciąży obowiązek zgłoszenia bądź aktualizacji danych do CEEB. Dodatkowo podtrzymała swoje twierdzenia, że w lokalu nie ma podłączenia gazowego.
Decyzją z 26 czerwca 2023 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 30 marca 2023 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że - w trybie art. 136 k.p.a. - zwróciło się do organu I instancji o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego pozwalającego na ustalenie rzeczywiście zainstalowanego i eksploatowanego źródła ogrzewania. Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że brak jest możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z uwagi na nieobecność skarżącej w terminach wskazanych przez organ I instancji. Organ odwoławczy przywołał art. 27 i art. 32 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. Dalej wskazał na definicję odbiorcy uprawnionego i podmiotu uprawnionego (art. 2 ustawy z dnia 7 października 2022 r.) i odbiorcy paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym (art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne) oraz podniósł, że to na osobie ubiegającej się o dodatek elektryczny spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem, niewyrażenie przez skarżącą zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, za które należało uznać uchylanie się skarżącej od przeprowadzenia tej czynności może stanowić samodzielną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie miał możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze skarżącą w miejscu jej zamieszkania, a zatem nie znajduje podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła skarżąca podnosząc, że w lokalu nie ma instalacji gazowej, a mieszkanie ogrzewane jest prądem. Deklaracja CEEB nie może określać sposobu w jaki ogrzewany jest ten lokal, gdyż jego właściciel nie ma obowiązku zgłaszania w niej, iż ogrzewanie w lokalu jest podłogowe (na prąd). Zatem, w jej ocenie, postępowanie Organów I i II instancji opierało się na jedynym dokumencie: deklaracji CEEB, nie wzięto natomiast pod uwagę (z niewiadomych przyczyn) wyjaśnień skarżącej złożonych w dniu 17 marca 2023 r. oraz 24 marca2023 r., tj. przed wydaniem decyzji, gdzie oświadczono o sposobie ogrzewania lokalu. Skarżąca została poinformowana przez organ I instancji o prawie do składania wyjaśnień i dwukrotnie z niego skorzystała. Dalej skarżąca wyjaśniła, że nie została poinformowana o przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Pismo Kolegium w tej sprawie, jak również każde inne pismo organu dotyczące terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego było wysyłane skarżącej po wyznaczonym terminie. Skarżąca nie mogła zatem o nim wiedzieć. Nie można więc uznać, że skarżąca nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu, bowiem czynności Organu były pozorowane, skoro tylko w jednym przypadku Organ powiadomił skarżącą o terminie wywiadu na 2 dni przed nim. Wobec powyższego, jej zdaniem, Kolegium powinno skontrolować zasadność wydanego rozstrzygnięcia organu I instancji i następnie uchylić decyzję oraz przekazać sprawę organowi do ponownego zbadania, a nie zlecać Organowi wykonywanie czynności, które nie są przeznaczone dla postępowania w tym stadium.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów, Sąd uznał skargę za niezasadną.
Materialnoprawną podstawę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 czerwca 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 30 marca 2023 r. stanowią przepisy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 269, dalej: "u.d.e.").
Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.d.e. dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) - art. 27 ust. 3 pkt 1 u.d.e..
Stosownie natomiast do art. 32 u.d.e. wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (ust. 1). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiednio pkt 1 i 2. Przepis art. 34 ust. 2 stosuje się (ust. 2). Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (ust. 3). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego (ust. 4). Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, lub uniemożliwienie jego przeprowadzenia, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku elektrycznego (ust. 5).
Przywołane wyżej przepisy przedstawiają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku elektrycznego. Wyraźne umożliwienie przez ustawodawcę w art. 32 u.d.e. weryfikacji wniosku poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oznacza, że organ zobligowany jest do kompleksowej weryfikacji informacji zawartych we wniosku o przyznanie dodatku.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydając decyzję z 30 marca 2023 r., którą odmówił [...] dodatku elektrycznego w wysokości 1000 zł, oparł się na materiale dokumentacyjnym złożonym przez skarżącą, tj. oświadczeniu z 24 marca 2023 r. oraz z 17 marca 2023 r. gdzie wskazała, że: "lokal nie ma gazu i jest ogrzewanie podłogowe – na prąd" oraz " lokal 11 nie jest ogrzewany gazem, mimo że nieruchomość przy ul. [...] jest ogrzewana z kotła gazowego." Powyższe wyjaśnienia skarżąca złożyła w związku z zawiadomieniem organu I instancji z 9 marca 2023 r., gdzie stwierdzono, że z danych pozyskanych z CEEB wynika, iż głównym źródłem ogrzewania budynku i lokali mieszkalnych przy ul. [...] jest jedno ze źródeł: kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy. Skarżąca natomiast - we wniosku z 15 grudnia 2022 r. (składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń) - podała, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Organ I instancji (email z 24 marca 2023 r.) wystąpił do skarżącej o przesłanie (w terminie do 29 marca 2023 r.) dokumentów, np. zaświadczenia od zarządcy budynku lub innych dowodów potwierdzających założenie instalacji elektrycznej świadczących o tym, że wyjątkowo w lokalu skarżącej jest ogrzewanie elektryczne. Z akt sprawy nie wynika aby skarżąca uzupełniła materiał dowodowy przed dniem wydania decyzji przez organ I instancji.
Kontrolując powyższą decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 30 marca 2023 r. Kolegium słusznie uznało, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy zasadne jest (mając na uwadze art. 32 u.d.e.) przeprowadzenie wywiadu środowiskowego pozwalającego ustalić rzeczywiście zainstalowane i eksploatowane źródło ogrzewania. Tym samym, w trybie art. 136 k.p.a., Kolegium zleciło organowi I wykonanie powyższej czynności.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. rozumiana jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego celem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona. Organ przed rozstrzygnięciem sprawy powinien zatem przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, w taki sposób aby być pewnym, że dokonane ustalenia są zgodne z rzeczywistością i mają odzwierciedlenie w aktualnym na dzień wydania decyzji stanem faktycznym.
Podkreślić w tym miejscu należy, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego, zwłaszcza w sytuacji zaistnienia wątpliwości co do okoliczności istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, powinna mieć charakter wszechstronny i nie może polegać jedynie na sprawdzeniu danych widniejących we wniosku o przyznanie dodatku oraz dołączonych do niego dokumentów i podjęciu jedynie próby ich weryfikacji. Obowiązkiem organu jest wszechstronne przeprowadzenie czynności pozwalających na jednoznaczne wyjaśnienie wszelkich niejasności i to w sposób znajdujący odzwierciedlenie w aktach. Katalog źródeł i informacji w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek elektryczny ma w tym zakresie charakter otwarty.
Kierując się powyższą zasadą Kolegium - dostrzegając braki w materiale dowodowym - prawidłowo zastosowało tryb z art. 136 k.p.a. W konsekwencji, w dniu 12 maja 2023 pracownik organu I instancji skierował do skarżącej e-mail wskazując do wyboru dwa dni (16 maja i 18 maja od godz. 8.30 do 15.30) na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, celem ustalenia źródła ogrzewania. Jak wynika z notatki służbowej z 15 maja 2023 r. pracownik podjął także próby kontaktu telefonicznego ze skarżącą, jednak bezskutecznie. Tym samym wysłano skarżącej sms (poprzez program Signum) z prośbą o zapoznanie się z ww. e-mail-em i określenie terminu przeprowadzenia wywiadu. Ponieważ skarżąca do 22 maja 2023 r. nie skontaktowała się z organem, pismem z 22 maja 2023 r., organ I instancji wyznaczył skarżącej termin (24 maja 2023 r. w godzinach 10-12) na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w miejscu zamieszkania skarżącej. W dniu 24 maja o godz. 10.43 nie zastano nikogo w lokalu [...] przy ul. [...] w W.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że uniemożliwienie przez skarżącą przeprowadzenia wywiadu stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku elektrycznego (art. 32 ust. 5 u.d.e.). Wprawdzie organ I instancji wprost tego przepisu nie zastosował, jednakże prawidłowo wydał odmowne rozstrzygnięcie. Tym samym Kolegium zasadnie nie znalazło podstaw prawnych do jego uchylenia.
W okolicznościach tej sprawy trudno więc przyjąć wyjaśnienia skarżącej zawarte w skardze, że organy nie wzięły pod uwagę do oceny oświadczeń skąrżącej oraz prowadziły działania pozorowane.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że Kolegium, zgodnie z wymogami art. 7, art. 75 § 1 zd. 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 32 u.d.e. zgromadziło wyczerpująco materiał dowodowy, dokonało jego oceny i prawidłowo na tej podstawie ustaliło wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.