I SA/Wa 1572/09

I SA/Wa 1572/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogdan Wolski
Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73  ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Monika Nowicka WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. części nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, z mocy prawa z dniem
1 stycznia 1999 roku części nieruchomości położonej w P., przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. w P., stanowiącej własność Skarbu Państwa i orzekł o umorzeniu postępowania przed organem I instancji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
L. Z. wnioskiem z dnia 14 maja 2004 r. wystąpiła do Wojewody [...] o wypłatę odszkodowania - na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - za nieruchomość położoną w P., przy ulicy [...], oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...].
W uzasadnieniu podniosła, że przedmiotowa nieruchomość była własnością jej rodziców, którzy kupili ją w 1937 r. i zapłacili większą część ceny zakupu. Pozostała kwota miała być zapłacona przy zawarciu umowy przewłaszczenia. W związku
z wybuchem II wojny światowej nie doszło do zawarcia ww. umowy. Obecnie przedmiotowa działka nr [...] jest zajęta na pas drogowy – chodnik ul. [...]. Nieruchomość ta stanowi jej własność (jako spadek po rodzicach) i do tej pory nie uzyskała ona za nią odszkodowania.
Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmówił potwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku części nieruchomości położonej w P., przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. w P., stanowiącej własność Skarbu Państwa.
Wojewoda stwierdził, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.), uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
- pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
- braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego,
- zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną.
Tak więc jedną z przesłanek stanowiących podstawę do wydania przez organ stosownej decyzji jest ustalenie, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego.
Wojewoda uznał, że z dołączonego do akt sprawy odpisu zupełnego księgi wieczystej [...], w której ujawniona była działka nr [...] oraz z wypisu z rejestru gruntów ewidentnie wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. działka objęta wnioskiem była własnością Skarbu Państwa. Obecnie działka ta ujawniona jest w księdze wieczystej [...], gdzie jako właściciel nadal figuruje Skarb Państwa.
Ponadto, z przedstawionego przez Zarząd Dróg Miejskich w P. pisma Wydziału Zarządzania i Ewidencji Dróg z dnia 25 kwietnia 2008 r. wynika, iż działka nr [...] nie była na dzień 31 grudnia 1998 r. zajęta pod układ drogowy ul. [...] w P. Zatem nie została również spełniona przesłanka zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną.
Z uwagi na fakt, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem działki nr [...] był Skarb Państwa oraz fakt, że działka ta nie stanowiła na dzień 31 grudnia 1998 r. drogi publicznej, Wojewoda stwierdził, iż nie zostały tym samym spełnione dwie z trzech przesłanek art. 73 ust. 1 powołanej ustawy.
Nie zgadzając się z tym stanowiskiem L. Z. złożyła odwołanie,
w którym kwestionowała prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowej działki podnosząc, że dalszym ciągu to ona jest właścicielką działki.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] i orzekł o umorzeniu postępowania przed organem I instancji.
Minister stwierdził, że przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31grudnia 1998 r.
Podkreślił przy tym, iż z odpisu księgi wieczystej [...] wynika, że właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] jest Skarb Państwa. Nieruchomość ta została przeniesiona do w/w księgi wieczystej z księgi wieczystej [...], gdzie Skarb Państwa ujawniony został na podstawie umowy przeniesienia prawa własności z dnia 16 lipca 1958 r.
Mając na uwadze powyższe Minister uznał, że przepis art. 73 odnosi się wyłącznie do nieruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego - co w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Odniósł się też do zarzutu nie uwzględnienia faktu nabycia przez poprzedników prawnych odwołującej się przedmiotowej nieruchomości i wskazał, że z załączonej do odwołania opinii biegłego geodety z dnia 24 września 2000 r. sporządzonej do sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w P. pod sygn. akt [...], wynika, że działka nr [...] odpowiada dawnej działce nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...], przeniesionej następnie do księgi wieczystej KW Nr [...], gdzie jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa. Zatem zawarcie, opisanego przez odwołującą się, aktu notarialnego w dniu [...] lipca 1937 r. (repertorium Nr [...]) nie ma znaczenia prawnego dla rozpatrywanej sprawy, skoro zarówno w dniu 31 grudnia 1998 r. jak
i obecnie nieruchomość stanowi własność publiczną.
Podsumowując Minister stwierdził, że L. Z. nie legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nie służy jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
Mając zatem na uwadze, że postępowanie prowadzone przed organem I instancji toczyło się na wniosek osoby nie będącej stroną w sprawie, jako niewłaściwe wszczęte winno zostać umorzone.
Dodał, że kwestia dotycząca tego, czy przedmiotowa działka nr [...] została zajęta pod ulicę [...] czy też nie, jest bez znaczenia dla niniejszej sprawy - wobec niespełnienia przesłanki dotyczącej prawa własności.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie złożyła L. Z. W obszernym uzasadnieniu przedstawiła historię zakupu działki przez jej rodziców oraz swoje starania o odzyskanie działki stwierdzając, że w dalszym ciągu uważa się za właścicielkę tej nieruchomości, a zatem również za osobę uprawnioną do żądania za nią odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację Ministra Infrastruktury odnośnie tego, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie podlega umorzeniu.
Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne - z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Tak więc – jedną z przesłanek – musi być fakt, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły, że w dniu 31 grudnia 1998 r. L. Z. nie służyło prawo własności do nieruchomości położonej w P., przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha - ponieważ już od dnia 16 lipca 1958 r. właścicielem tej nieruchomości był - i jest nim nadal - Skarb Państwa, co ewidentnie wynika z zapisu w księdze wieczystej [...] (poprzednio KW Nr [...]).
Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i nie mogą kwestionować ustaleń wynikających z zapisów w księgach wieczystych. Natomiast skarżąca może ewentualnie to kwestionować, ale na drodze postępowania cywilnego.
Skoro skarżąca L. Z. w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości, to nie została spełniona jedna
z koniecznych przesłanek określona w w/w art. 73. W związku z tym nie ma ona podstawy prawnej do wystąpienia z żądaniem ustalenia odszkodowania za nieruchomość na podstawie tego art.
W takiej sytuacji Wojewoda [...] zobowiązany był do wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, bowiem brak było materialnoprawnej podstawy do jego prowadzenia, a więc prowadzenie postępowania administracyjnego nie było dopuszczalne.
Takie stanowisko potwierdza również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl którego, za bezprzedmiotowe uważa się postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Organ administracji władny jest bowiem rozstrzygać w sprawie prawnie uregulowanej, a nie istniejącej w przekonaniu wnioskodawcy (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA 428/01).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.
.