I SA/Wa 1549/10

I SA/Wa 1549/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis /sprawozdawca/
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1244/11 - Wyrok NSA z 2012-11-09
Skarżony organ
Minister Budownictwa~Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 1 I 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28, art. 147,  art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
art. 256 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia uwłaszczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] umarzającą, wznowione na wniosek A. S., A. B. oraz M. S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Uniwersytet [...] w K. z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako dz. ew. nr [...] i [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Uniwersytet [...] w K. z dniem 1 września 2005 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako dz. ew. nr: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, obr. [...] oraz dz. nr [...] o pow. [...] ha, obr. [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Organ wskazał, że zgodnie z wypisem z księgi wieczystej przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Uniwersytetu [...] w K. Właścicielem posadowionych na nieruchomości budynków jest użytkownik wieczysty. W związku z tym uczelnia spełnia przesłanki z art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 165 poz. 1365 ze zm., powoływana dalej jako "P.o.s.w."), zgodnie z którym z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 1 września 2005 r. grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością.
Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2006 r. A. S., A. B. oraz M. S. wystąpili do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie dotyczyło interesu prawnego wnioskodawców, którzy są jedynymi spadkobiercami właścicielki przedmiotowej nieruchomości, a która ponad 12 lat temu złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o jej wywłaszczeniu. Wniosek ten nie został jeszcze prawomocnie rozpatrzony.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda [...] wznowił przedmiotowe postępowanie, natomiast decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] umorzył wznowione postępowanie w stosunku do działki nr [...], wskazując, że działka ta nie stanowiła własności poprzedników prawnych wnioskodawców, a tym samym nie przysługuje im w postępowaniu przymiot strony.
Z kolei postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], Wojewoda [...] zawiesił z urzędu wznowione postępowanie w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...].
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 36/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienia w przedmiocie zawieszenia, wskazując, że choć problematyka dotycząca prawidłowość orzeczenia o wywłaszczeniu jest powiązana z kwestią nabycia prawa własności gruntu przez Uniwersytet [...], to jednak, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, orzeczenie wywłaszczeniowe z 1952 r. obowiązywało. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnej decyzja wiąże i wywołuje skutki prawne do momentu, kiedy zostanie wyeliminowana z obrotu inną decyzją ostateczną, wydaną w odpowiednim trybie. Taka decyzja, w dacie orzekania przez organ, istniała bo orzeczenie o wywłaszczeniu pozostaje w obrocie prawnym. Dlatego nie było wątpliwości, co do stanu prawnego przedmiotowego gruntu a tym samym, nie istniało zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkowałoby wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda umorzył wznowione postępowanie w stosunku do działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe działki powstały z podziału działki nr [...], a ta z podziału działki nr [...], która utworzona została z parcel 1.kat. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiących własność S. S., wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1952 r., nr [...]. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia nie zostało jeszcze zakończone, a skoro tak, to wnioskodawcy nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, tym samym postępowanie wznowione zostało na wniosek osób nie posiadających przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Wobec tego wznowione postępowanie, jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Na skutek odwołania A. B. oraz Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że skoro ustalone zostało, iż toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia [...] listopada 1952 r. do chwili obecnej nie zostało zakończone oraz biorąc pod uwagę wyrok z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 36/09, stwierdzić należy, że wnioskodawcy nie posiadają obecnie żadnych praw rzeczowych do działek nr [...] i [...], a tym samym nie posiadają legitymacji prawnej do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. w części dotyczącej ww. nieruchomości. Skoro zatem postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. wznowiono przedmiotowe postępowanie na wniosek osób nie posiadających interesu prawnego, to postępowanie to należało umorzyć, co prawidłowo uczynił organ I instancji.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną pismem z dnia 30 stycznia 2011 r., wniosła A. B. wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skargi wskazała, że skoro skarżąca posiada interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu, to tym samym posiada na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) interes prawny w sprawie nielegalnego zbycia nieruchomości decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony.
Zgodnie natomiast z treścią art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Niewątpliwie szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego i nie może być mylony z interesem faktycznym.
Przepis art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje szczególny sposób nabycia własności nieruchomości przez uczelnię publiczną nieodpłatnie, z mocy prawa, ze skutkiem ex tunc, czyli od dnia wejścia w życie tej ustawy, a więc od dnia 1 września 2005 r. Postępowanie prowadzone w trybie powołanego przepisu ma zatem na celu potwierdzenie (w formie decyzji deklaratoryjnej) dokonujących się z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przekształceń własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa a właściwą uczelnią będącą w tej dacie użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Niekwestionowany jest więc zdaniem Sądu pogląd, że stronami tego postępowania jest jedynie Skarb Państwa będący właścicielem nieruchomości i właściwa uczelnia, na której rzecz nastąpiło to przekształcenie. Tylko bowiem te dwa podmioty mają interes prawny w niniejszym postępowaniu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skoro w dacie wejścia w życie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, tj. dniu 1 września 2005 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa, który nabył ją na podstawie orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1952 r., a użytkownikiem wieczystym był Uniwersytet [...] w K., to jedynie te dwa podmioty posiadają interes prawny w postępowaniu.
Skoro więc skarżąca, jaki i pozostałe osoby wnioskujące o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydaną w trybie art. 256 ust. 1 i 2 P.o.s.w. budowały swój interes prawny tylko i wyłącznie na ekspektatywie stwierdzenia ich uprawnień właścicielskich do spornej nieruchomości, możliwych do uzyskania w innym postępowaniu przed organami administracyjnymi, to niewątpliwie w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był to realnie istniejący interes prawny. Jest to tylko interes faktyczny związany z możliwością uzyskania w przyszłości interesu prawnego, a to, jak już wskazano powyżej, nie dawało podstaw do uznania skarżącej i innych wnioskodawców za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa.
Odnosząc się do argumentacji skargi, w której powołano się na toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1952 r., którym wywłaszczono przedmiotową nieruchomość, wskazać należy, że dopiero pozytywny dla strony wynik tego postępowania będzie mógł ewentualnie stanowić przesłankę żądania wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej uwłaszczenia Uniwersytetu [...] w K. dotyczącego działek nr [...] i [...], co do których skarżąca nie legitymuje się na obecnym etapie żadnym tytułem prawnym.
Wskazać tym samym należy, że jeżeli w wyniku wadliwej oceny przymiotu strony wnioskującej o wznowienie postępowania administracyjnego doszło do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 kpa, to wznowione postępowanie wobec niedopuszczalności wznowienia z wniosku osoby nie będącej stroną, podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa (wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1731/09), co w niniejszej sprawie uczyniono.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.