I SA/WA 154/23

I SA/Wa 154/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Trochym
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 618/24 - Wyrok NSA z 2025-12-03
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Trochym Asesor WSA Mateusz Rogala Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii decyzją nr [...] z 2 grudnia 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z 1 września 2022 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z 15 listopada 2005 r. [...] S.A. w [...] (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Wojewody [...] o wydania na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], [...], obejmującego działkę nr [...] o powierzchni 5 ha 3543 m2 zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] oraz prawa własności fragmentu linii kolejowej nr 1 wraz z urządzeniami infrastruktury kolejowej.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją z 1 września 2022 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem
5 grudnia 1990 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarb Państwa był właścicielem nieruchomości przed 5 grudnia 1990 r. - co ustalono w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...]. Prawo to zostało ujawnione na podstawie art. 538 Kodeksu Napoleona z 17 marca 1809 r.
Wskazał też, iż prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości stwierdzono na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 6 sierpnia 1986 r., nr [...] - dotyczącej przekazania [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...], gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...] o ogólnej powierzchni 53 ha 5070 m2, obejmującego m.in. przedmiotową działkę.
Następnie podniósł, że w dacie 5 grudnia 1990 r., jak i obecnie, przez działkę nr [...] przebiega droga publiczna - wymieniona w załączniku do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich, gdzie ul. [...], obecnie ul. [...], jest wyszczególniona jako ulica zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na terenie [...].
Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że w dniu 5 grudnia 1990 r. ww. droga była drogą publiczną, zaliczoną do kategorii dróg wojewódzkich.
Wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi krajowe, wojewódzkie, nie wymienione przez Radę Ministrów w nowym wykazie dróg krajowych i wojewódzkich, stają się drogami powiatowymi, natomiast zarządca drogi powiatowej lub wojewódzkiej, który przejął właściwe drogi jest następcą prawnym dotychczasowego zarządu drogi.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. nr 160, poz. 1071) ww. droga nie została wymieniona, w związku z powyższym - zgodnie z art. 103 ust. 3 ww. ustawy - stała się
z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą powiatową.
Wojewoda zauważył, że z pisma Powiatowego Zarządu Dróg w [...]
z 2 grudnia 2019 r., nr [...], wynika, iż przedmiotowa działka w części zajęta jest pod drogę publiczną - ul. [...], która na dzień 5 grudnia 1990 r. stanowiła i nadal stanowi część pasa drogowego drogi publicznej - obecnie powiatowej nr [...] dawniej [...].
Droga ta na dzień 5 grudnia 1990 r. stanowiła drogę wojewódzką. Obecnie ul. [...] posiada kategorię drogi powiatowej, w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a status ten uzyskała na podstawie uchwały Rady Powiatu [...] z 28 września 2000 r., nr [...]. Z kolei uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z 25 września 2003 r. droga powiatowa uzyskała nr [...].
Wskazał także, że na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe. Zarząd ten powstał z mocy prawa. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu. Dlatego też Zarząd Powiatu [...] - zarządca drogi publicznej - jest stroną postępowania (art. 28 k.p.a.).
Dodał, że pismem z 13 grudnia 2019 r. wezwał skarżącą do przedłożenia projektu podziału geodezyjnego przedmiotowej działki - celem zatwierdzenia podziału na podstawie przepisów art. 96 ust. 1b w zw. z art. 95 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże pismo to pozostało bez odpowiedzi ze strony skarżącej.
Wobec powyższego brak jest podstaw do wydania decyzji uwłaszczeniowej w odniesieniu do przedmiotowego gruntu stanowiącego w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną, objętą z mocy prawa zarządem ówczesnego zarządcy drogi. Zajęcie nieruchomości drogą publiczną uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego - co wynika z art. 2a ustawy o drogach publicznych i znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądowych.
W tych okolicznościach Wojewoda uznał, iż mimo legitymowania się przez skarżącą dokumentem przewidzianym w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - to nie może potwierdzić nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa na rzecz skarżącej - ze względu na treść art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na zakończenie zaznaczył, że ponowne wystąpienie z wnioskiem o uwłaszczenie gruntu zajętego linią kolejową - będzie mogło nastąpić po uregulowaniu stanu prawnego gruntu zajętego w części pod drogę publiczną.
Odwołanie od tej decyzji Wojewody [...] złożyła skarżąca.
W efekcie jego rozpatrzenia Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 1 września 2022 r., nr [...].
Minister w całości podzielił ustalenia Wojewody w zakresie przysługiwania w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarbowi Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości oraz w zakresie sprawowania w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedmiotową nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w [...].
Następnie podniósł, że kwestią sporną jest to, czy uwłaszczenie przedmiotowego gruntu w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie naruszyłoby praw osób trzecich.
Wskazał, że z pisma Powiatowego Zarządu Dróg w [...] z 2 grudnia 2019 r. wynika, że przez część działki nr [...] przebiega droga publiczna - droga powiatowa nr [...] dawniej [...], stanowiąca na przedmiotowym odcinku ul. [...], zaliczoną do kategorii dróg powiatowych na podstawie Uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia 28 września 2000 r.
W dniu 5 grudnia 1990 r. obecna ul. [...] (dawniej ul. [...]) stanowiła drogę wojewódzką na terenie [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151).
W ocenie Ministra, skoro część działki nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę wojewódzką, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca
1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art 1 ustawy o drogach publicznych),
to przedmiotowa działka nie mogła podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawem osób trzecich - zarządcy drogowego.
Zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia bowiem jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy o drogach publicznych. Jednocześnie na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe. Zarząd ten powstał z mocy prawa.
W związku z tym Minister wskazał, że okoliczność zajęcia części działki nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r., pod pas drogi publicznej, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej skarżącą przedmiotową działką w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zauważył też, iż Wojewoda - mając powyższe na uwadze - pismem z 13 grudnia 2019 r. poinformował skarżącą, że z uwagi na fakt, iż działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowała się częściowo w pasie drogi publicznej, to uwłaszczenie przedmiotową nieruchomością naruszy prawa osób trzecich oraz wskazał, iż uwłaszczeniu może podlegać jedynie geodezyjnie wyodrębniona część, nie zajęta drogą publiczną. Wojewoda wezwał również skarżącą do przedłożenia w terminie do
30 kwietnia 2020 r. projektu podziału geodezyjnego ww. działki, uzgodnionego
z zarządcą drogi publicznej, w celu zatwierdzenia podziału na podstawie art. 96 ust. 1b w zw. z art. 95 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Jednakże pismo Wojewody z 13 grudnia 2019 r., mimo skutecznego doręczenia, pozostało bez odpowiedzi.
Następnie Wojewoda - wobec braku dokumentów dotyczących podziału geodezyjnego przedmiotowej działki - pismem z 23 sierpnia 2022 r. zawiadomił strony postępowania, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., iż zostało zakończone postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uwłaszczenia skarżącej działką nr [...].
W dalszej części uzasadnienia Minister wskazał - odnosząc się do zarzutu odwołania, iż Wojewoda nie zebrał materiału dowodowego w sposób wystarczający - że zgodnie z art. 7 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym co do zasady na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, tj. ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Nie znaczy to jednak, że strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem powinna zrezygnować z aktywności dowodowej, zwłaszcza w sytuacjach, w których ocena materiału dowodowego nie jest w pełni jednoznaczna. Wprawdzie przepis art 7 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności w sytuacji, gdy strona, nawet pomimo wezwań organu nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Skoro zatem wystąpiła negatywna przesłanka uwłaszczenia, tj. naruszenie praw osób trzecich, to należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
Na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 oraz art. 8 w związku z art. 85 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b) art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie
i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzenie lub użytkowaniu - poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie, że pomimo, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu nieruchomością sprawował skarżący, nie doszło do nabycia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, rozpatrzenie sprawy zgodnie z jej wnioskiem oraz zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę Ministra Rozwoju i Technologii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju
i Technologii z 2 grudnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z 1 września 2022 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], [...], obejmującego działkę nr [...] o powierzchni 5 ha 3543 m2 zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] oraz prawa własności fragmentu linii kolejowej nr 1 wraz z urządzeniami infrastruktury kolejowej.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi
art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899), dalej jako u.g.n.
Zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n. w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:
1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;
2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy;
3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;
4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.
Przy czym nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 u.g.n.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy
o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa (ust. 1). Budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie własności przez te osoby następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych (ust. 2).
Zatem zasadnicze znaczenie dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej jest stwierdzenie, że na dzień 5 grudnia 1990 r. przedmiotowy grunt był własnością Skarbu Państwa i znajdował się w zarządzie państwowej osoby prawnej, tj. przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.
w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu
(Dz. U. z 1998 r., nr 23, poz. 120), właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji
o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem
1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi
o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,
5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem [...] października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi
a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługiwało Skarbowi Państwa na podstawie art. 538 Kodeksu Napoleona, co potwierdza treść księgi wieczystej KW nr [...].
Zaś prawo zarządu przedmiotową nieruchomością sprawowała na dzień 5 grudnia 1990 r. [...] Dyrekcja [...] - co wynika z decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 6 czerwca 1986 r., nr [...], w której stwierdzono zarząd działką nr [...] i ustalono opłatę roczną za zarząd tą nieruchomością.
Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez strony postępowania. Natomiast istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii tego, czy uwłaszczenie skarżącej na przedmiotowym gruncie nie naruszyłoby praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 u.g.n.).
Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Powiatowego Zarządu Dróg w [...] z 2 grudnia 2019 r. wynika, że przez część spornej działki nr [...] przebiega droga publiczna - droga powiatowa nr [...], dawniej [...] - ul. [...].
Droga ta na dzień 5 grudnia 1990 r., (dawniej ul. [...], obecna ul. [...]) stanowiła drogę wojewódzką na terenie [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151).
Obecnie droga ta została zaliczona do kategorii dróg powiatowych na podstawie uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z 28 września 2000 r. w sprawie zaliczenia kategorii dróg powiatowych oraz określenia przebiegu tych dróg. Zaś na mocy uchwały Zarządu Województwa [...] nr [...] z 25 września 2003 r. w sprawie nadania numerów drogom powiatowym w Powiecie [...] -droga powiatowa o numerze [...] otrzymała nowy numer [...].
W tych okolicznościach organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że skoro część spornej działki stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę wojewódzką, a obecnie stanowi drogę powiatową, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) - to działka ta nie może podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich - zarządcy drogi.
Organy słusznie też uznały, iż zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4444/18 wskazał, że zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzki, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. Z przepisu tego wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. A zatem z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne może polegać na przenoszeniu własności między podmiotami wymienionymi w cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w razie zmiany przynależności drogi publicznej do określonej kategorii.
Zatem organy obu instancji trafnie stwierdziły, że w okolicznościach tej sprawy -
z uwagi na zajętość części spornej działki pod pas drogi publicznej w dniu 5 grudnia 1990 r. - nie jest możliwe uwłaszczenie skarżącej na przedmiotowym gruncie w trybie
art. 200 u.g.n. - albowiem przedmiotowa działka w tej części i w tej dacie, nie mogła być w zarządzie [...].
Zauważyć również trzeba, że organ I instancji - mając na względzie zasady postępowania dowodowego określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - podjął czynności mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i wezwał skarżącą pismem z 13 grudnia 2019 r. do przedłożenia projektu podziału geodezyjnego przedmiotowej działki dokonanego w uzgodnieniu z zarządcą drogi publicznej. Jednakże to pismo organu pozostało bez odpowiedzi ze strony skarżącej.
W ocenie Sądu, niezasadne okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego - albowiem organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia odnośnie przedmiotowej nieruchomości i uzasadniły swoje stanowisko zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.