I SA/WA 1535/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi W. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Białostockiego z 1998 r. Decyzja komunalizacyjna przeniosła własność nieruchomości na Gminę Supraśl. Minister uznał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego ani przymiotu strony w postępowaniu, powołując się na wcześniejsze postępowania wznowieniowe i sądowe, w tym wyrok NSA z 2019 r., który już rozstrzygnął, że skarżący nie miał przymiotu strony w sprawie komunalizacji spornej nieruchomości. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, w tym art. 105 § 1, art. 157 § 2, art. 28 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i art. 7, argumentując, że posiadał tytuł prawny do nieruchomości i że decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że jest związany wyrokiem NSA z 2019 r., który przesądził o braku przymiotu strony po stronie skarżącego. Sąd uznał, że kwestia cywilnoprawna dotycząca własności nieruchomości nie mogła być rozstrzygana w postępowaniu nadzorczym nad decyzją komunalizacyjną, a sąd administracyjny nie jest władny do ponownej weryfikacji stanowiska NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter orzeczeń NSA dla sądów administracyjnych niższej instancji oraz organów administracji w sprawach dotyczących przymiotu strony i zakresu kognicji sądów administracyjnych w postępowaniach nadzorczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego i wcześniejszymi postępowaniami sądowymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, jeśli jego tytuł prawny do nieruchomości był już przedmiotem oceny w innych postępowaniach administracyjnych i sądowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie posiada przymiotu strony, ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2744/17.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest związany wcześniejszym wyrokiem NSA, który przesądził o braku przymiotu strony skarżącego w sprawie komunalizacji spornej nieruchomości. Przymiot strony nie zmienia się w zależności od trybu postępowania.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu nadzorczym nad decyzją komunalizacyjną może dokonywać ustaleń cywilnoprawnych dotyczących własności nieruchomości, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu nadzorczym nad decyzją komunalizacyjną nie jest władny do dokonywania ustaleń cywilnoprawnych dotyczących własności nieruchomości, zwłaszcza gdy kwestia ta nie została rozstrzygnięta w księdze wieczystej i jest przedmiotem sporu.
Uzasadnienie
Kwestie cywilnoprawne dotyczące własności nieruchomości powinny być podnoszone w sprawach cywilnych, a organ nadzoru oceniający komunalizację nie jest władny do dokonywania takich ustaleń we własnym zakresie, szczególnie w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji sprzed ponad 30 lat.
Przepisy (6)
Główne
Dz.U. 1990 Nr 32 poz. 191 art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Podstawa nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 157 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wyrokiem sądu wyższej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia braku przymiotu strony skarżącego została już rozstrzygnięta przez NSA w wyroku z 2019 r., co wiąże sąd administracyjny na mocy art. 153 ppsa. • Sąd administracyjny w postępowaniu nadzorczym nie jest władny do dokonywania ustaleń cywilnoprawnych dotyczących własności nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 105 § 1 kpa, art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 28 kpa, art. 28 kpa oraz art. 45 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany wyrokiem NSA z 2019 r. w trybie art. 153 ppsa. • Przymiot strony postępowania nie zmienia się w zależności od trybu postępowania. • Tego typu zarzuty powinny być podniesione w sprawie o charakterze cywilnym, a organ nadzoru oceniający komunalizację nie jest władny dokonywać tego rodzaju ustaleń we własnym zakresie.
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Jolanta Dargas
członek
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter orzeczeń NSA dla sądów administracyjnych niższej instancji oraz organów administracji w sprawach dotyczących przymiotu strony i zakresu kognicji sądów administracyjnych w postępowaniach nadzorczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego i wcześniejszymi postępowaniami sądowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje znaczenie zasady związania orzeczeniami sądów wyższej instancji (art. 153 ppsa) oraz ograniczenia kognicji sądów administracyjnych w sprawach cywilnych. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Sąd administracyjny związany wyrokiem NSA: dlaczego przeszłość prawna decyduje o wyniku sprawy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.