I SA/WA 1534/06

I SA/Wa 1534/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 236/08 - Wyrok NSA z 2009-01-29
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 89, 145, 146, 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Joanna Skiba /spr./ Protokolant Agnieszka Dauter po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2007 r. sprawy ze skargi I. S. i K. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarb Państwa aktem notarialnym Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] lipca 1969 r., nabył od J. i M. małż. S. nieruchomość, położoną w P. przy ul. [...] (obecnie ul. [...] i ul. [...]) o powierzchni [...] m2. Przedmiotowa nieruchomość weszła następnie w skład działek oznaczonych nr [...],[...]i [...].
Z powyższego aktu nabycia wynikało, że zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Nr [...] z dnia [...] stycznia 1968 r. o lokalizacji szczegółowej, nieruchomość ta przeznaczona została pod budowę pierwszego etapu ronda komunikacyjnego.
W momencie nabywania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na terenie tym znajdowała się stacja CPN, która funkcjonowała na podstawie umowy dzierżawy zawartej z J. i M. małż. S. W dniu 31 grudnia 1991 roku M. S. wystąpiła z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1968 roku nieruchomości . Do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przyłączyły się K. S., A. S. i I. S. ( następcy prawni J. S.).
Po wielokrotnym wcześniejszym uchyleniu przez organ wyższej instancji decyzji odmawiającej zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 1997 roku, Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 1997 roku, znak: [...], w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 roku została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2001 roku, sygn. akt: II S.A./Łd 19/98, oddalił skargę na ww. decyzję.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2001 roku A. S. i I. S. wystąpiły o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wskazując jako podstawę wniosku art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Wnioskodawczynie podniosły, iż w pierwszych dniach sierpnia uzyskały dostęp do dokumentów świadczących o tymczasowości lokalizacji stacji CPN, a przede wszystkim, że istniał plan realizacji ronda komunikacyjnego.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2001 roku, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 roku.
Decyzją z dnia [...] marca 2002 roku, , Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 roku, argumentując, iż przedstawione przez wnioskodawczynie nowe dowody nie określają innego przeznaczenia terenu, niż te, które wynikało z decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] stycznia 1968 roku, znak: [...], o lokalizacji szczegółowej I etapu ronda komunikacyjnego w P. w rejonie ulic [...] i było znane organowi w dniu wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Od decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2002 r. A. S. i I. S. wniosły odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Odwołujące się zażądały uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia względnie zmiany zaskarżonej decyzji po analizie wskazanych dowodów i przeprowadzeniu rozprawy z udziałem biegłego urbanisty. Jednocześnie odwołujące się podniosły, iż w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny, a w szczególności pominął w motywach decyzji te dokumenty, których treść przeczy jednoznacznie wnioskom zawartym w decyzji oraz uniemożliwił szczegółowe, fachowe wyjaśnienie istotnych okoliczności przez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego urbanisty na okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych w zakresie interpretacji treści złożonych dokumentów, a także nie przeprowadził rozprawy administracyjnej pomimo złożonego w tej kwestii wniosku.
Postanowieniem z dnia [...] października 2002 roku, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 roku. Zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania było rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi sprawy, sygn. akt: II S.A./Łd 147/02 sprawy ze skargi A. S. i I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2002 roku, sygn. akt: [...] i z dnia [...] listopada 2001 roku, sygn. akt: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] stycznia 1968 roku, znak: [...], o lokalizacji szczegółowej I etapu ronda komunikacyjnego w P. w rejonie ulic [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lipca 2005 roku sygn. akt: OSK 1638/04 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2004 roku, sygn. akt: II S.A./Łd 147/02 oddalającego skargę na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.
Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] maja 2006 roku. podjął postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 roku.
W dniu [...] lipca 2006 r. Minister Budownictwa rozpatrując odwołanie A. S. i I. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zdaniem organu istotne znaczenie dla sprawy miała okoliczność, iż sprawa zwrotu ww. nieruchomości była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2001 roku, sygn. akt: II S.A./Łd 19/98, oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 roku, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 1997 roku, w sprawie odmowy zwrotu ww. gruntu. W przedmiotowej sprawie- jak stwierdził organ - przejęcie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 roku Nr 18 poz. 94 ze zm.) w oparciu o akt notarialny z dnia [...] lipca 1969 roku Repertorium A Nr [...]. W wymienionej umowie notarialnej odwołano się do decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 roku, wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, zgodnie z którą przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została pod budowę I etapu ronda komunikacyjnego. Z aktu tego wynika także, że na nieruchomości znajdowała się stacja benzynowa CPN.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyżej powołanym wyroku, oceniając przesłanki zwrotu nieruchomości, uznał, iż cel wywłaszczenia w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] został zrealizowany. Podstawowym dowodem, wobec braku możliwości odnalezienia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy I etapu ronda komunikacyjnego, zdaniem sądu była decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 roku wraz z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część powyższej inwestycji, na której przedstawiony jest projekt zagospodarowania spornej nieruchomości. W ocenie sądu decyzja ta nie przewidywała likwidacji stacji benzynowej, a wręcz przeciwnie - w ramach budowy ronda komunikacyjnego poza przejęciem części nieruchomości pod pas drogowy poza ciągiem komunikacyjnym łączącym ulice [...] i [...], przewidziano stację CPN ze zbiornikami paliwa, punktem sprzedaży i zatoką.
Nie miał znaczenia dla sprawy fakt, iż na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1971 roku, wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury nieruchomość położona u zbiegu ulic [...] i [...] przeznaczona została na rozbudowę i modernizację stacji benzynowej, gdyż w ocenie sądu wydanie ww. decyzji nie pozostawało w sprzeczności z decyzją z dnia [...] stycznia 1968 roku o lokalizacji szczegółowej budowy I etapu ronda komunikacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż stacja CPN jest elementem składowym węzła komunikacyjnego służącym obsłudze ruchu drogowego, niezbędnym do jego utrzymania. Wynika to pośrednio z ustawy z dnia 29 marca 1962 roku o drogach publicznych (Dz.U. Nr 20, poz. 90 ze zm.) obowiązującej w dacie wywłaszczenia. Zgodnie z art. 18 ust. 1 powołanej ustawy pasem drogowym jest pas gruntu zajęty pod drogę publiczną wraz z częściami składowymi i przynależnościami, jak jezdnia, drogi, mosty wiadukty i przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające, zadrzewienie, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegawczo-zabezpieczające oraz sygnalizacyjne; w pasie drogowym mogą znajdować się budynki i urządzenia związane z utrzymaniem dróg oraz obsługą ruchu drogowego.
A. S. i I. S., występując o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, podniosły, iż sporny teren został wywłaszczony wyłącznie na budowę ronda komunikacyjnego, natomiast lokalizacja stacji CPN została określona odrębną decyzją o lokalizacji szczegółowej i miała charakter tymczasowy tzn. rozbudowa stacji mogła być wykonana pod warunkiem, że obiekt zostanie zniesiony na każde polecenie władz Budownictwa Urbanistyki i Architektury na koszt inwestora w wypadku rozbudowy bądź modernizacji ronda komunikacyjnego. Ta tymczasowość inwestycji stacji benzynowej jak i ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta (zatwierdzony uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] czerwca 1964 roku), jak podkreśliły wnioskodawczynie, w sposób jednoznaczny potwierdza fakt, że jedynym przeznaczeniem tego terenu była budowa ronda komunikacyjnego, a nie rozbudowa stacji CPN. Jednocześnie A. S. i I. S. dołączyły uzyskane w pierwszych dniach sierpnia kserokopie dokumentów świadczące, w ich przekonaniu, nie tylko o tymczasowości lokalizacji stacji benzynowej, a przede wszystkim, że istniał plan realizacji ronda.
Oceniając przedstawione dokumenty Minister Budownictwa podzielił zdanie Wojewody [...] wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nie wskazują one na nowe okoliczności faktyczne, które miałyby wpływ na inne przeznaczenie spornego terenu, niż to, które zostało określone w akcie notarialnym z dnia [...] lipca 1969 roku Repertorium A Nr [...]. Przedstawione materiały dotyczyły realizowanej w latach siedemdziesiątych przebudowy stacji CPN (pismo w sprawie projektu modernizacji stacji benzynowej z lat 1969 - 1971, projekt techniczny linii napowietrznej NN dla zasilania stacji CPN, odpis uzgodnień dokonywanych na planie sytuacyjnym projektu budowy nawierzchni przy stacji CPN z dnia 27 lutego 1971 roku, decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1972 roku, znak: [...], o pozwoleniu na budowę wiaty dla CPN wraz z załącznikiem graficznym oraz prac prowadzonych, na etapie sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego w części związanej z rondem komunikacyjnym przy zbiegu ulic [...] i [...] (uchwała nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] czerwca 1964 roku w sprawie zatwierdzenia ogólnego etapowego i perspektywicznego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., fragment "Ustaleń realizacyjnych ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego, planu perspektywicznego miasta P." z marca 1964 roku, część tekstu miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia P. z dnia [...] maja 1969 roku, plan sytuacyjny trasy [...] w P. od ul. [...] do węzła komunikacyjnego przy ul. [...] i [...]) nie mają wpływu na ocenę czy sporna nieruchomość została wykorzystana na ceł nabycia (wywłaszczenia).
Organ stwierdził, że powoływane przez A. S. i I. S. dokumenty - pismo skierowane do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 6 stycznia 1968 roku, znak: [...] i pokwitowanie odbioru dokumentów podpisane przez P. A.K. - nie mogą zostać uznane za plan realizacyjny ronda komunikacyjnego, stanowią jedynie wymianę korespondencji pomiędzy organami administracji.
Minister podkreślił, że jako podstawa rozstrzygnięcia decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 roku wraz z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część powyższej inwestycji, na której przedstawiony jest projekt zagospodarowania spornej nieruchomości stanowi wystarczający dowód, jak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2001 roku, dla oceny przesłanek odmowy zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Załącznik graficzny do powyższej decyzji lokalizacyjnej wyraźnie określa zakres inwestycji budowy ronda komunikacyjnego z adaptacją istniejącej stacji CPN. Na taki właśnie cel przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest obecnie.
Organ odniósł się w uzasadnieniu decyzji także do zarzutów podnoszonych przez wnioskodawczynie. Co do zarzutu niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego urbanisty wskazał, że w myśl art. 84 § 1 Kpa organ administracji może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Powyższy przepis, zdaniem organu, jednoznacznie podkreśla fakultatywność działania organu czyli pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Także zarzut, że w toku postępowania organ wojewódzki powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną organ uznał za chybiony. Zdaniem Ministra Budownictwa , zgodnie z art. 89 § 1 i 2 Kpa organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę administracyjną w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Poza przypadkami, gdy przeprowadzenia rozprawy wymagają przepisy prawa, organ administracji przeprowadza rozprawę wedle własnej oceny celowości rozpraw w każdym konkretnym przypadku.
Wobec powyższego organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wznowieniowe nie potwierdziło zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i tym samym nie doprowadziło do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Zdaniem organu na uwagę zasługuje również fakt, iż decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. dnia [...] sierpnia 1997 roku, w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha została wydana w dniu [...] listopada 1997 roku.
Zgodnie z art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145 a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło lat pięć.
Jako przesłankę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 1997 roku strony powołują art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż kwestionowana decyzja została doręczona wszystkim stronom, a ostatnie doręczenie miało miejsce w dniu 15 grudnia 2002 roku, organ uznał, że pięcioletni okres o jakim mowa w art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego upłynął w dniu 15 grudnia 2002 roku.
W dniu 19 września 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga I. S., K. S. i A. S. ma decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 roku , nr [...].
W piśmie skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżące zarzuciły Ministrowi Budownictwa naruszenie przepisów art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78, 80, 84 § 1 oraz 107 § 1 kpa, przez pominięcie treści dokumentów złożonych przy wniosku o wznowienie postępowania, sprzeczności ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji z treścią zebranych w sprawie materiałów oraz błędnym rozstrzygnięciu będącym zdaniem skarżących skutkiem odmowy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego urbanisty.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skarżących stwierdził, że nie stanowią one nowych okoliczności w sprawie, lecz znane były organowi w przeprowadzonym postępowaniu i organ ustosunkował się do nich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 roku r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 roku ., odmawiającą , po wznowieniu postępowania, uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 roku, utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 1997 roku o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i [...].
W związku ze sprawą dotyczącą zwrotu przedmiotowej nieruchomości zapadły dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 października 1994 r., sygn. akt IV SA 1300/93 , którym uchylono decyzję Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia [...] maja 1993 roku, utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1992 roku, którą odmówiono zwrotu części z działki nr [...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zalecił m.in. zbadanie czy część działki (o zwrot której ubiegają się skarżące) oznaczonej na mapie [...], jest niezbędna na cel, na który nastąpiło jej nabycie. To ustalenie winno nastąpić w oparciu o ostateczną decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (część opisową i mapę). Drugim wyrokiem z dnia 26 czerwca 2001 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 1997 roku, którą odmówiono zwrotu części działki o pow. [...] m2, która weszła w skład działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że wobec niemożliwości odszukania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy I etapu ronda komunikacyjnego, podstawowym dowodem, który świadczy o tym, ze cel wywłaszczenia został zrealizowany jest decyzja szczegółowa z dnia [...] stycznia 1968 roku wraz załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część powyższej decyzji, na której przedstawiony jest projekt zagospodarowania spornej nieruchomości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja ta nie przewidywała likwidacji stacji benzynowej. Decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1971 roku wydana przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, która obejmuje nieruchomość położoną u zbiegu ulic [...] i [...] dotyczyła rozbudowy istniejącej na tym terenie stacji benzynowej. W ocenie sądu, wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 1971 roku nie pozostawało w sprzeczności z decyzją z dnia [...] stycznia 1968 roku o lokalizacji szczegółowej budowy I etapu ronda komunikacyjnego, obejmowała bowiem o wiele większy teren niż decyzja z dnia [...] stycznia 1971 roku, która odnosiła się jedynie do części większej inwestycji jaką była budowa ronda. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że stacja CPN jest elementem składowym węzła komunikacyjnego, służącym obsłudze ruchu drogowego, niezbędnym do jego utrzymania. Wynika to z ustawy z dnia 29 marca 1962 roku o drogach publicznych (Dz. U. nr 20 poz. 90 ze zm.) obowiązującej w dacie wywłaszczenia. Art. 18 ust. 1 tejże ustawy określał, że pasem drogowym jest pas gruntu zajęty pod drogę publiczną wraz z jej częściami składowymi i przynależnościami, jak jezdnia drogi, mosty, wiadukty i przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające, zadrzewienia, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegawczo-zabezpieczające oraz sygnalizacyjne; w pasie drogowym mogą znajdować się budynki i urządzenia związane z utrzymaniem dróg oraz z obsługą ruchu drogowego.
Natomiast w sprawie dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1968 roku o ustaleniu lokalizacji szczegółowej budowy I etapu ronda komunikacyjnego został wydany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrok z dnia 8 lipca 2005 roku sygn. akt OSK 1638/04 . Wyrokiem tym oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2002 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji szczegółowej. W uzasadnieniu tej decyzji zawarto sformułowanie, iż okoliczność, że w załączniku graficznym do decyzji z dnia [...] stycznia 1968 roku w części graficznej naniesiona została stacja paliw (istniejąca względnie mająca być przebudowana) w żadnym razie nie uzasadnia wniosku, że decyzja ustala lokalizację tej stacji.
Dopiero w tym kontekście można ocenić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., wydaną po wznowieniu postępowania, oraz decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 roku. Obie te decyzje opierają się w szerokim zakresie na ustaleniach powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2001 roku, sygn. akt. II S.A./Łd 19/98, przyjmując nie tylko przyjęty w tym wyroku tok rozumowania, lecz również poszczególne sformułowania i oceny. To stanowisko należy uznać za słuszne, gdyż organy wydające powołane decyzje są tym wyrokiem związane. Z uwagi na treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100 (który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie), wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie, czy wystąpiły przesłanki warunkujące wznowienie postępowania. Skarżące jako podstawę wznowienia podały art. 145 §1 pkt 5 kpa. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w nim przesłanki. Ma to miejsce wtedy, gdy dowód, bądź okoliczność faktyczna:
- są istotne dla sprawy,
- istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej,
- nie były znane organowi, który wydał tę decyzję,
- wyszły na jaw po wydaniu decyzji.
Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy rozumieć jedynie taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Przedstawione przez wnioskodawczynie we wniosku o wznowienie postępowania nowe okoliczności i dowody takie jak: pismo Miejskiej Służby Drogowej w P. z dnia 6 stycznia 1968 roku do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w sprawie wydania lokalizacji rozbudowy istniejącego ronda , pismo dotyczące projektu modernizacji stacji benzynowej (z lat 1969- 1971), projekt techniczny linii napowietrznej NN dla zasilania stacji CPN., odpis uzgodnień dokonanych na planie sytuacyjnym projektu budowy nawierzchni przy stacji CPN, decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. o
pozwoleniu na budowę wiaty dla CPN wraz z załącznikiem graficznym, uchwałę nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] czerwca 1964 roku w sprawie zatwierdzenia ogólnego i perspektywicznego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. z dnia [...] maja 1969 roku - mają świadczyć o tym, że lokalizacja stacji benzynowej miała charakter tymczasowy, a jedynym przeznaczeniem tego terenu budowa ronda komunikacyjnego, a nie budowa ronda wraz z rozbudową stacji CPN. Stwierdzić należy, iż organ jednak prawidłowo przyjął, że te okoliczności nie wskazują na nowe okoliczności faktyczne, które miałyby wpływ na odmienną ocenę przeznaczenia terenu wykupionego w 1969 roku. Decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 roku określała bowiem lokalizację większej inwestycji jaką była budowa ronda komunikacyjnego, ale to nie wykluczało możliwości wydawania decyzji dotyczących lokalizacji dotyczących inwestycji stanowiących część większej całości. Zwrócił również na to uwagę w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2001 roku Naczelny Sąd Administracyjny. Takie stanowisko nie stoi zatem w sprzeczności ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lipca 2005 roku, w którym uznano, że załącznik graficzny do decyzji z dnia [...] stycznia 1968 roku z naniesioną stacją paliw w żadnym razie nie uzasadnia wniosku, że ta decyzja ustala lokalizację tej stacji.
Należy również dodatkowo zauważyć, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2005 roku wydany był w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1968 roku, sąd ani organy nie są więc związane oceną prawną zawartą w uzasadnieniu tego wyroku w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że wyrok wydany w ww. sprawie nie miał w ogóle znaczenia w postępowaniu dotyczącym wniosku skarżących o wznowienie postępowania administracyjnego. Miał on znaczenie w takim sensie, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1968 roku spowodowałoby jej wyeliminowanie z obrotu ex tunc i to winno być uwzględnione przez organ naczelny w postępowaniu będącym przedmiotem badania.
Niezasadne są również zarzuty niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego urbanisty oraz niewyznaczenia rozprawy administracyjnej. Kodeks postępowania administracyjnego nie nakłada bowiem obowiązku dopuszczania dowodu z opinii biegłego w każdej sytuacji, ale pozostawia to uznaniu organu, który ocenia konieczność przeprowadzenia tego dowodu na tle konkretnej sprawy. Jeśli zaś chodzi o obowiązek przeprowadzenia rozprawy to zgodnie z art. 89 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przeprowadzić rozprawę w kilku sytuacjach. Zachodzi to w przypadku, gdy przyspieszy to lub uprości postępowanie, zapewni osiągnięcie celu wychowawczego, zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, zachodzi potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków biegłych w drodze oględzin, wymaga tego przepis prawa. Oznacza to, że do organu należy ocena wystąpienia przesłanki uzasadniającej przeprowadzenie rozprawy poza wypadkami, gdy jej przeprowadzenia wymagają przepisy prawa. W przedmiotowej sprawie przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w sprawie, nie obligują organu do przeprowadzenia rozprawy.
Na zakończenie tych rozważań należy zwrócić uwagę, że organ nieprawidłowo zinterpretował treść art. 145 kpa. Z przepisu z art. 151 kpa. wynika, że jeżeli organ stwierdzi w wyniku wznowienia postępowania, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji - której dotyczy wznowione postępowanie - na podstawie art. 145 § 1 kpa, to uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy. Zasada ta doznaje jednak ograniczenia w sytuacji przewidzianej w § 2 art. 151 kpa. Ma to miejsce wówczas, gdy w sprawie występują okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa - nie można uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 kpa, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynął przewidziany tym przepisem okres czasu (art. 146 § 1). Tak więc organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 kpa, ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 kpa. Artykuł ten - jak zaznaczono - zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Okoliczność więc , że od momentu doręczenia stronom decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego więcej P. upłynęło więcej niż pięć lat miałaby znaczenie gdyby organ stwierdził wystąpienie przesłanek warunkujących wznowienie postępowania , a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Ta wadliwość uzasadnienie nie ma jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia .
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, które powinien zbadać z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.