I SA/WA 1531/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-02-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościprzekształceniedrogi osiedlowezaświadczenieewidencja gruntówprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni na odmowę wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, uznając, że działki drogowe nie spełniają definicji gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe.

Spółdzielnia domagała się wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, które miały być zabudowane drogami osiedlowymi. Organy administracji odmówiły, uznając, że działki te nie spełniają definicji gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe według ustawy o przekształceniu. WSA w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że kluczowe są dane z ewidencji gruntów i budynków, a drogi osiedlowe same w sobie nie kwalifikują nieruchomości do przekształcenia.

Spółdzielnia [...] wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, które według wnioskodawcy były zabudowane drogami osiedlowymi i stanowiły niezbędne dojazdy do budynków mieszkalnych. Prezydent odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że działki te według stanu na 1 stycznia 2019 r. stanowiły niezabudowane osiedlowe drogi dojazdowe i nie spełniały przesłanek ustawy o przekształceniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, interpretując przepis art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu jako wymagający, aby grunty były zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi lub budynkami mieszkalnymi wraz z obiektami umożliwiającymi ich prawidłowe korzystanie. Skarżąca spółdzielnia argumentowała, że drogi te są obiektami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego i są niezbędne do obsługi budynków mieszkalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowe dla rozstrzygnięcia są dane z ewidencji gruntów i budynków, które dla spornych działek wskazywały na ich charakter jako dróg. Sąd podkreślił, że zabudowanie gruntu tylko i wyłącznie budynkami i obiektami niemieszkalnymi nie uprawnia do uzyskania zaświadczenia o przekształceniu, a użyte w ustawie słowo "wraz" wiąże zabudowę mieszkaniową z uzupełniającą zabudową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, działki ewidencyjne sklasyfikowane jako drogi same w sobie nie spełniają definicji gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, nawet jeśli są niezbędne do obsługi budynków mieszkalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia są dane z ewidencji gruntów i budynków. Ustawa o przekształceniu wymaga, aby grunty były zabudowane budynkami mieszkalnymi lub budynkami mieszkalnymi wraz z obiektami uzupełniającymi. Samoistne zabudowanie gruntu obiektami niemieszkalnymi, takimi jak drogi, nie uprawnia do przekształcenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

ustawa o przekształceniu art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi (gdzie co najmniej połowa lokali to lokale mieszkalne), lub tymi budynkami wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Kluczowe jest użycie słowa "wyłącznie" oraz "wraz", co oznacza, że zabudowa mieszkaniowa jest podstawowa i konieczna, a inne obiekty mają charakter uzupełniający.

Pomocnicze

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych i gospodarce nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Prbud art. 3 § pkt 1,3,3a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Definiuje obiekt budowlany, w tym budowlę jako obiekt liniowy, którym jest w szczególności droga.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia nieuzasadnionej skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja Spółdzielni, że drogi osiedlowe stanowią obiekty budowlane umożliwiające prawidłowe korzystanie z budynków mieszkalnych i tym samym kwalifikują nieruchomość do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Argumentacja Spółdzielni opierająca się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz wcześniejszym charakterze nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: [...] wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Trafnie wskazało Kolegium, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, że [...] dotyczy gruntów zabudowanych wyłącznie: 1) budynkami mieszkalnymi, [...] 2) tego rodzaju budynkami mieszkalnymi oraz dodatkowo budynkami gospodarczymi, garażami, obiektami budowlanymi lub urządzeniami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy. Przesądza o tym użyte w pkt 3 ust. 2 art. 1 ustawy słowo "wraz" wiążące zabudowę mieszkaniową gruntu (jako podstawową i konieczną) z inną zabudową (zabudową uzupełniającą zabudowę podstawową). Zabudowanie gruntu tylko i wyłącznie budynkami i obiektami niemieszkalnymi nie uprawnia do uzyskania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności. Dla ustalenia charakteru nieruchomości w sprawach o wydanie zaświadczenia [...] znaczenie mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Skład orzekający

Przemysław Żmich

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Pirogowicz

sędzia

Monika Sawa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności definicji gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe oraz znaczenia danych z ewidencji gruntów i budynków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie sporne działki były klasyfikowane jako drogi. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów zabudowy uzupełniającej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości i spółdzielni mieszkaniowych, jakim jest możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Interpretacja kluczowych przepisów ustawy jest istotna dla praktyki.

Czy drogi osiedlowe mogą stać się własnością? WSA wyjaśnia zasady przekształcenia użytkowania wieczystego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1531/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Pirogowicz
Monika Sawa
Przemysław Żmich /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 849/21 - Wyrok NSA z 2024-05-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2101
art. 4  ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "[...]" w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni [...] "[...]" w [...], postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] ([...]) o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Spółdzielnia [...] "[...]" w [...] – zwana dalej "Spółdzielnią" wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. wystąpiła do Prezydenta [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] uregulowane w Kw nr [...].
Prezydent [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu organ wskazał, że wskazana nieruchomość nie spełnia przesłanek z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Postępowanie wyjaśniające wykazało bowiem, że wskazane we wniosku działki według stanu na 1 stycznia 2019 r. stanowiły niezabudowane osiedlowe drogi dojazdowe.
Od powyższego postanowienia Spółdzielnia wniosła zażalenie. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku z [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu wskazała, że według stanu na 1 stycznia 2019 r. działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zabudowane były obiektami budowlanymi, tj. dziewięcioma dojazdami i ul. [...]. Są to działki do których ma zastosowanie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy także rozumieć zabudowę obiektami budowlanymi. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1,3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) – dalej zwanej "Prbud" przez obiekt budowlany należy rozumieć budowlę, którym jest obiekt liniowy, w szczególności droga. Drogi są niezbędne dla obsługi budynków mieszkalnych, ponieważ umożliwiają prawidłowe i racjonalne z nich korzystanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 916) – dalej zwanej "ustawą" przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Zdaniem Kolegium interpretacja tego przepisu (w tym użycie w nim słowa "wyłącznie") prowadzi do wniosku, że chodzi o grunty zabudowane budynkami mieszkaniowymi (jednorodzinnymi, wielorodzinnymi) i dodatkowo innymi budynkami, obiektami budowlanymi, które umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Kolegium zauważyło, że działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] stanowią jedną nieruchomość zapisaną w Kw nr [...]. Jest to nieruchomość niezabudowana i jako taka nie podlega przepisom ustawy.
Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2019 r. Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na terenie o pow. [...] ha znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne i wielorodzinne oraz inne obiekty budowlane (w tym drogi) umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Dojazd do domów jednorodzinnych jest możliwy m.in. tylko przez wymienione we wniosku z [...] stycznia 2019 r. działki drogowe. Sporne działki są zabudowane obiektami budowlanymi, dziewięcioma dojazdami, ul. [...], ul. [...]. Te działki spełniają wymogi z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1,3,3a Prbud. Są niezbędne do obsługi przyległych działek zabudowanych budynkami mieszkalnymi. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Gminy [...]w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...]) przedmiotowe działki drogowe znajdują się na terenach o funkcji mieszkaniowej i stanowią dojazdy do działek zabudowanych budynkami mieszkalnymi.
Dodatkowo Spółdzielnia wskazała, że celem ustawy było jak najszersze przekształcenie praw na gruntach o funkcji mieszkaniowej, zabudowanych, gdzie stawka procentowa opłaty rocznej była ustalona w wysokości 1% .
Zdaniem Spółdzielni postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r. zostało wydane niezgodnie z obowiązującym stanem faktycznym i prawnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Poza sporem jest to, że według stanu na 1 stycznia 2019 r. działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zapisane były w Kw nr [...] i na ten dzień księga wieczysta obejmowała tylko działki, które według ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane były wówczas jako drogi (symbol "dr").
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Trafnie wskazało Kolegium, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, że potwierdzenie w formie zaświadczenia przekształcenia z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności dotyczy gruntów zabudowanych wyłącznie: 1) budynkami mieszkalnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy; 2) tego rodzaju budynkami mieszkalnymi oraz dodatkowo budynkami gospodarczymi, garażami, obiektami budowlanymi lub urządzeniami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy.
Z powyższego przepisu wynika, że powyższe elementy zagospodarowania gruntu (w tym budynki jednorodzinne oraz budynki wielorodzinne wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy) muszą być położone na jednej nieruchomości.
Przesądza o tym użyte w pkt 3 ust. 2 art. 1 ustawy słowo "wraz" wiążące zabudowę mieszkaniową gruntu (jako podstawową i konieczną) z inną zabudową (zabudową uzupełniającą zabudowę podstawową).
Zdaniem Sądu z art. 1 ust. 2 ustawy wynika, że zabudowanie gruntu tylko i wyłącznie budynkami i obiektami niemieszkalnymi nie uprawnia do uzyskania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku z [...] stycznia 2019 r. o potwierdzenie przekształcenia praw z dniem 1 stycznia 2019 r. poprzez wydanie zaświadczenia o żądanej treści była jedna nieruchomość w znaczeniu wieczystoksięgowym, składająca się z dziesięciu działek ewidencyjnych, które miały wówczas charakter użytków drogowych.
Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość, według danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, nie miała charakteru gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy, to wniosek Spółdzielni z [...] stycznia 2019 r. nie mógł być uwzględniony.
Dla ustalenia charakteru nieruchomości w sprawach o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, znaczenie mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Według art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zaświadczenie potwierdzające przekształcenie praw zawiera oznaczenie nieruchomości według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych (art. 4 ust. 3 ustawy). Zaświadczenie to wydaje się biorąc pod uwagę stan nieruchomości na 1 stycznia 2019 r.
Dla niniejszej sprawy nie miało zatem istotnego znaczenia to, jaki charakter w dacie potwierdzającej przekształcenie praw lub w okresie wcześniejszym miała przedmiotowa nieruchomość w planie zagospodarowania przestrzennego oraz jaka była ustalana stawka procentowa opłaty rocznej z użytkowanie wieczyste.
Dla niniejszej sprawy nie miało też znaczenia to, że przed 1 stycznia 2019 r. w księdze wieczystej nr [...] były ujawnione inne działki ewidencyjne, prócz tych objętych wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. Nie jest także istotne to, z jakich powodów z Kw nr [...] zostały wyłączone działki nr: [...],[...],[...], w szczególności to, że uczyniono to na użytek sprawy toczącej się w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu praw użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Dla niniejszej sprawy znaczenie miało to, że - według stanu na datę przekształcenia praw - wskazana wyżej księga wieczysta była prowadzona dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Mają na uwadze powyższe i nie dopatrując się w działaniach organów obu instancji naruszeń prawa Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI