I SA/WA 2745/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-08-04
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościuwłaszczeniePKPprawo wieczystego użytkowaniaposiadaniedowodyustawa o komercjalizacji PKPsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki kolejowej na decyzję Ministra Rozwoju, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, uznając, że spółka nie wykazała spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych.

Spółka kolejowa domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie ustawy z 2000 r. o komercjalizacji PKP. Organy administracji odmówiły, uznając, że spółka nie wykazała spełnienia wszystkich przesłanek, w szczególności nie udowodniła posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. w sposób wymagany przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że spółka legitymowała się dokumentami potwierdzającymi przekazanie części gruntów w zarząd, co wykluczało uwłaszczenie, a dla pozostałych gruntów nie przedstawiła wystarczających dowodów posiadania.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem 27 października 2000 r. na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Spółka argumentowała, że przedmiotowe grunty znajdowały się w jej zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r., co potwierdza decyzja Zarządu Gospodarki Terenami z 1983 r. o przekazaniu gruntów w użytkowanie. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że dla części działek spółka legitymowała się dokumentami o przekazaniu ich w formie prawem przewidzianej, co wykluczało możliwość uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy. Dla pozostałych działek, w tym kluczowej działki nr [...], spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów posiadania w wymaganej formie, opierając się głównie na oświadczeniach pracowników i decyzjach ustalających opłaty, które nie były uznane za wystarczające dowody posiadania zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym. Sąd podkreślił, że do uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 2000 r. konieczne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek: własność Skarbu Państwa, posiadanie przez PKP w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz brak dokumentów o przekazaniu gruntu w formie prawem przewidzianej. W ocenie Sądu, spółka nie wykazała spełnienia wszystkich tych przesłanek, co skutkowało oddaleniem skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała spełnienia wszystkich przesłanek.

Uzasadnienie

Spółka legitymowała się dokumentami potwierdzającymi przekazanie części gruntów w zarząd w formie prawem przewidzianej, co wykluczało uwłaszczenie tych działek. Dla pozostałych działek spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r., zgodnie z wymogami rozporządzenia wykonawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

ustawa z 8 września 2000 r. art. 34 § 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

rozporządzenie z 3 stycznia 2001 r. art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa z 8 września 2000 r. art. 34 § 3

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

ustawa z 8 września 2000 r. art. 34 § 4

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

rozporządzenie z 3 stycznia 2001 r. art. 2 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach

K.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 200 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Sąd stwierdził, że zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 200 u.g.n. są niezrozumiałe, gdyż sprawa toczyła się w trybie ustawy o komercjalizacji PKP, a postępowanie w trybie art. 200 u.g.n. zostało zakończone inną decyzją, której spółka nie zaskarżyła.

rozporządzenie z 10 lutego 1998 r. art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. w sposób wymagany przepisami. Część gruntów została przekazana spółce w zarząd w formie prawem przewidzianej, co wyklucza uwłaszczenie na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP. Oświadczenia pracowników i decyzje o opłatach nie są wystarczającymi dowodami posiadania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na naruszeniu art. 200 u.g.n. była niezrozumiała w kontekście prowadzonego postępowania. Twierdzenie o posiadaniu gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. nie zostało udowodnione w sposób wymagany prawem.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie posiadania przez [...] gruntu Skarbu Państwa następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. Decyzja ustalająca opłatę za zarząd/użytkowanie gruntem nie może być utożsamiana z dokumentem poświadczającym fakt ponoszenia przez [...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości.

Skład orzekający

Anna Milicka-Stojek

sprawozdawca

Magdalena Durzyńska

przewodniczący

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych na podstawie ustawy z 2000 r., zwłaszcza w kontekście wymogów dowodowych dotyczących posiadania gruntu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych (PKP) i ich gruntów w okresie transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem gruntów przez byłe przedsiębiorstwa państwowe, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i prawie administracyjnym.

PKP nie uwłaszczyło się na gruncie? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2745/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Magdalena Durzyńska /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 3108/23 - Wyrok NSA z 2025-11-25
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
art. 34 i  art. 35
ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 września 2022 r. nr DO-II.7610.257.2021.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z 8 września 2022 r. nr DO-II.7610.257.2021.KC utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z 15 czerwca 2021 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem Wojewody z 21 lipca 2021 r. znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] S.A. w W. (dalej jako "skarżąca" lub "[...]") prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], obejmującego działki nr: [...] o pow. 576 m2, nr [...] o pow. 3124 m2, nr [...] o pow. 4834 m2, nr [...] o pow. 3516 m2, nr [...] o pow. 1576 m2, nr [...] o pow. 1627 m2 i nr [...]
o pow. 1921 m2.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda decyzją z 15 czerwca 2021 r., działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2021 r., poz. 146 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 8 września 2000 r.", § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek.
Wojewoda postanowieniem z 21 lipca 2021 r., działając na podstawie art. 113 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", sprostował z urzędu oczywistą pomyłkę w ww. decyzji, w ten sposób, że w sentencji decyzji skreślił słowa "z dniem 5 grudnia 1990 r.", a w to miejsce wpisał "z dniem 27 października 2000 r."
Skarżąca pismem z 5 lipca 2021 r. złożyła odwołanie od decyzji Wojewody z 15 czerwca 2021 r. podnosząc, że jest ona nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął wszystkie czynności niezbędne dla załatwienia sprawy, jak również pozwalającego na stwierdzenie, że organ dokonał właściwej oceny okoliczności stanu faktycznego oraz ich znaczenia dla sprawy w odniesieniu do obowiązujących przepisów. Tymczasem organ z urzędu zobowiązany był do przedstawienia prawidłowego uzasadnienia decyzji oraz do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Minister decyzją z 8 września 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody i wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 tej ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4 ustawy z 8 września 2000 r.). Jak ustalono w toku postępowania, przedmiotowy grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz obecnie stanowi własność Skarbu Państwa, zaś podstawą ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa jest: w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla dz. nr [...], wpis prawa własności Skarbu Państwa ujawnionego w księdze wieczystej dawnej [...]; w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla dz. nr [...], umowa sprzedaży nieruchomości z [...] listopada 1978 r. Rep. A Nr [...] oraz decyzja Geodety Miejskiego w [...] nr [...] z [...] stycznia 1989 r.; w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla dz. nr [...], umowa sprzedaży nieruchomości z [...] listopada 1978 r. Rep. A Nr [...] oraz decyzja Geodety Miejskiego w [...] nr [...] z [...] stycznia 1989 r.; w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] umowa sprzedaży nieruchomości z [...] kwietnia 1981 r. Rep. A Nr [...] oraz decyzja Geodety Miejskiego w [...] nr [...] z [...] stycznia 1989 r. Co więcej, ostateczną decyzją z [...] października 2020 r. znak: [...] Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] prawa własności dz. nr [...]. Powyższe wskazuje, że w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej Wojewody z 15 czerwca 2021 r. wszystkie przedmiotowe działki były własnością Skarbu Państwa. Kolejną przesłanką niezbędną do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez [...] w trybie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. jest to, by w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt Skarbu Państwa znajdował się w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Stwierdzenie posiadania przez [...] gruntu Skarbu Państwa następuje przy tym na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. [...] w ramach tej przesłanki w pismach z 8 stycznia 2020 r. i 1 października 2020 r. wskazało, że dokumentami potwierdzającymi posiadanie przez [...] ww. działek są dołączone do ww. pism decyzje o opłatach. Minister zauważył, że w aktach znajdują się jednak również decyzja Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z [...] września 1983 r. znak: [...] o przekazaniu na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w użytkowanie terenu położonego w [...] przy ul. [...] z przeznaczeniem pod realizację II etapu Pracowniczych Ogrodów Działkowych obejmująca m.in. dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]; protokół zdawczo-odbiorczy z [...] września 1983 r. w sprawie przekazania przez Zarząd Gospodarki Terenami w [...] w użytkowanie terenu o pow. 2ha 0760m2 położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz Pracowniczych Ogrodów Działkowych dla [...] w [...]; decyzja Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1988 r. nr [...]., zmieniona decyzją z [...] stycznia 1989 r. nr [...], ustalająca z dniem 1 stycznia 1986 r. [...] Dyrekcji Okręgowej [...] opłatę roczną za zarząd gruntem oznaczonym jako m.in. dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] (załącznik do decyzji). W tej sytuacji prawidłowo Wojewoda uznał, że dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zostały przekazane [...] w zarząd na podstawie ww. decyzji Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 1 września 1983 r., a więc jest to dokument o przekazaniu przedmiotowych gruntów w formie prawem przewidzianej. W konsekwencji jest to przesłanka negatywna uwłaszczenia [...] tymi działkami na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Co więcej, dokumenty te nie zostały również wymienione w ww. § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r. Odnosząc się natomiast do kwestii dz. nr [...], Minister zauważył, że na okoliczność jej posiadania (jak też i pozostałych działek objętych wnioskiem o uwłaszczenie) [...] przedłożyła decyzję Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1988 r. ustalającą z dniem 1 stycznia 1986 r. [...] Dyrekcji Okręgowej [...] opłaty rocznej za zarząd gruntem. Jednakże, w ocenie Ministra, decyzja ustalająca opłatę za zarząd/użytkowanie gruntem nie może być utożsamiana z dokumentem poświadczającym fakt ponoszenia przez [...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r. W przepisie tym chodzi bowiem o faktyczne regulowanie przez [...] należności wynikających właśnie z decyzji o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd/użytkowanie gruntu. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r. jeśli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, stwierdzenie dotychczasowego posiadania gruntów można dokonać zgodnie z brzmieniem art. 75 K.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (§ 1). Przy piśmie z 29 kwietnia 2021 r. [...] przesłała do Wojewody oświadczenie z [...] kwietnia 2021 r. osób upoważnionych do składania oświadczeń woli w imieniu [...] - J. M. Zastępcy Dyrektora ds. Eksploatacji oraz S. K. Naczelnika Wydziału Geodezji i Regulacji Stanów Prawnych, że [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. ponosiło opłaty z tytułu zarządu dz. nr [...], wynikające z decyzji z 1 stycznia 1986 r. i 20 stycznia 1989 r. Dodatkowo w ww. piśmie wskazano, że oświadczenie zostało przesłane do Wojewody ze względu na zaginięcie dokumentów świadczących o ponoszeniu przez [...] opłat z tytułu zarządu ww. działką. W ocenie Ministra, treść tego oświadczenia nie może jednak świadczyć o tym, że dz. nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. była w posiadaniu [...]. Oświadczenie to nie może bowiem automatycznie zastępować dokumentów, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzania z 3 stycznia 2001 r. Co dodatkowo istotne, z materiału dowodowego nie wynika, że dokumenty potwierdzające fakt ponoszenia opłat za zarząd gruntem w ogóle istniały i uległy zaginięciu. Jak bowiem wynika z pisma Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Mieniem z [...] maja 2021 r. znak: [...] w dokumentacji tego Wydziału nie odnaleziono innych dokumentów poza ww. decyzjami o opłatach, świadczącymi o posiadaniu przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. dz. nr [...]. Ponadto Wydział Podatków i Opłat Lokalnych nie posiada dokumentacji podatkowej spółki [...] w zakresie podatku za rok 1990, bowiem zgodnie z przepisami akta podatkowe oznaczone są symbolem E10, co oznacza, że okres ich obowiązkowego przechowywania przez organy podatkowe wynosi 10 lat. Jednocześnie podano, że z posiadanych dokumentów wynika, że [...] wykazała do opodatkowania dz. nr [...] w roku 2012, natomiast w latach późniejszych działka ta nie była wykazana do opodatkowania. Mając na względzie powyższe, w ocenie organu żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r., posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez [...] gruntu Skarbu Państwa, składającego się z przedmiotowych działek. Minister zauważył, że dodatkowo w odniesieniu do dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] istnieją dokumenty potwierdzające przekazanie ich w formie prawem przewidzianej na rzecz [...]. Zatem brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu Skarbu Państwa na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. W toku postępowania uwłaszczeniowego Wojewoda ustalił również, że na ww. gruncie posadowiony jest pracowniczy ogród działkowy "[...]", utworzony w 1981 r. Ogród ten został wpisany do Rejestru ROD Polskiego Związku Działkowców pod nr. [...] i jest rodzinnym ogrodem działkowym o charakterze stałym o pow. 1,9500 ha, obejmującym 44 działki. [...] pismem z 23 lipca 2013 r. poinformowała jednocześnie, że dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]zajęte są przez POD "[...]", a na gruncie znajdują się altanki o różnym stopniu trwałości i nie figurują na stanie środków trwałych spółki [...], przy tym dz. nr [...] nie jest zajęta przez elementy infrastruktury kolejowej. W piśmie z 13 maja 2016 r. [...] poinformowała następnie, że na dz. nr [...] i nr [...] znajduje się 8 altanek najprawdopodobniej trwale związanych z gruntem, jednak z powodu braku dostępu do gruntu nie są znane parametry budynków ani w jakich latach, przez kogo i z czyich środków zostały wybudowane. Z kolei Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w [...] Okręg [...] w piśmie z 27 listopada 2020 r., po zasięgnięciu informacji z Zarządu ROD "[...]" w [...], poinformował, że przed 5 grudnia 1990 r. na terenie ROD znajdowały się budynki trwale związane z gruntem wybudowane przez działkowców - altany działkowe o pow. do 25 m2 oraz na tym terenie nie znajduje się świetlica ani biuro Zarządu ROD. W konsekwencji Minister, w ślad za Wojewodą, przyjął, że stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności altan działkowych znajdujących się na gruncie na rzecz [...], stanowiłoby naruszenie praw stowarzyszenia ogrodowego do infrastruktury ogrodowej istniejącej na przedmiotowym gruncie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając im naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ad initio K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n." w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120) poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchowność znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...], co winno doprowadzić do przyjęcia, że [...] nabyły z dniem 27 października 2000 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wydana decyzja pozostaje nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął czynności niezbędne dla załatwienia sprawy, jak również pozwalającego na przyjęcie, że organ dokonał właściwej oceny w zakresie braku spełniania jednej z przesłanek zastosowania art. 200 u.g.n. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w zarządzie skarżącej. Potwierdzeniem sprawowania przez skarżącą zarządu nad nieruchomością jest złożona do wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu przedmiotowej nieruchomości decyzja Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 1 września 1983 r. o przekazaniu na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w użytkowanie teren położony w [...] przy ul. [...] z przeznaczeniem pod realizację lI etapu Pracowniczych Ogrodów Działkowych obejmująca m.in. dz. nr [...], nr[...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w [...] Okręg [...] w [...] również wniósł o oddalenie skargi, podzielając argumentację organu wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie przede wszystkim zaznaczyć należy, że niniejsze postępowanie toczyło się w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", a zatem zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie art. 200 u.g.n. jest całkowicie niezrozumiałe. Co więcej, postępowanie w trybie art. 200 u.g.n. zakończone zostało decyzją Wojewody z 10 lutego 2021 r. znak [...], która stała się ostateczna z dniem 2 marca 2021 r. [...] decyzji tej nie zaskarżyło, tylko wystąpiło o uwłaszczenie przedmiotowych działek w trybie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.). W konsekwencji ani organy orzekające w niniejszej sprawie, ani też Sąd obecnie orzekający nie badały przesłanek uwłaszczenia, o których mowa w art. 200 u.g.n.
Przechodząc zatem do kontroli zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...].
Z art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. wynikają zatem trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
- do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Podkreślić przy tym należy, że wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, a co pozostaje bezsporne, przedmiotowe siedem działek w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz obecnie stanowiło własność Skarbu Państwa, zaś podstawą ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa jest: w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla dz. nr [...] wpis prawa własności Skarbu Państwa ujawnionego w księdze wieczystej dawnej [...]; w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla dz. nr [...]umowa sprzedaży nieruchomości z [...] listopada 1978 r. Rep. A Nr [...] oraz decyzja Geodety Miejskiego w [...] nr [...] z [...] stycznia 1989 r.; w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla dz. nr [...] umowa sprzedaży nieruchomości z [...] listopada 1978 r. Rep. A Nr [...] oraz decyzja Geodety Miejskiego w [...] nr [...] z [...] stycznia 1989 r., w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] umowa sprzedaży nieruchomości z [...] kwietnia 1981 r. Rep. A Nr [...] oraz decyzja Geodety Miejskiego w [...] nr [...] z [...] stycznia 1989 r.
Powodem odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego wskazanego gruntu było natomiast niespełnienie pozostałych przesłanek ustawowych. Minister utrzymując w mocy odmowną decyzję Wojewody, jako przesłankę odmowy uwłaszczenia wskazał bowiem, że w dniu 5 grudnia 1990 r. wnioskowane działki nie znajdowały się w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Z takim stanowiskiem należy się zgodzić. W aktach znajduje się bowiem decyzja Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z [...] września 1983 r. znak: [...] o przekazaniu na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w użytkowanie terenu położonego w [...] przy ul. [...] z przeznaczeniem pod realizację II etapu Pracowniczych Ogrodów Działkowych obejmujący m.in. dz. nr [...] (oznaczoną w tej decyzji jako dz. nr [...], podczas gdy dotyczy dz. nr [...], co potwierdza m.in. z decyzja Urzędu Miejskiego w [...] z 1989 r. znak [...]), nr [...] (oznaczoną w tej decyzji jako dz. nr [...], podczas gdy dotyczy dz. nr [...], co potwierdza m.in. z decyzja Urzędu Miejskiego w [...] z 1989 r. znak [...]), nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]; protokół zdawczo-odbiorczy z [...] września 1983 r. w sprawie przekazania przez Zarząd Gospodarki Terenami w [...] w użytkowanie terenu o pow. 2ha 0760m2 położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz Pracowniczych Ogrodów Działkowych dla [...] DO [...] w [...] decyzja Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1988 r. nr [...], zmieniona decyzją z [...] stycznia 1989 r. nr [...], ustalająca z dniem 1 stycznia 1986 r. [...] Dyrekcji Okręgowej [...] opłatę roczną za zarząd gruntem oznaczonym jako m.in. dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] (załącznik do decyzji).
Z powyższego bezspornie wynika, że dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zostały przekazane [...] w zarząd na podstawie ww. decyzji Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 1 września 1983 r., a zatem skarżąca legitymuje się dokumentami o przekazaniu jej tych gruntów w formie prawem przewidzianej. W odniesieniu do tych działek nie została zatem spełniona przesłanka z art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.
Sąd podziela również stanowisko organów odnoszące się do niespełnienia przesłanek do uwłaszczenia dz. nr [...], bowiem skarżąca nie wykazała, w sposób prawem przewidziany, że działka ta znajdowała się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...].
Jak słusznie zauważyły organy, stwierdzenie posiadania przez [...] gruntu Skarbu Państwa następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Tymczasem na okoliczność posiadania tej działki skarżąca przedłożyła jedynie decyzję Urzędu Miejskiego w [...] z 5 stycznia 1988 r., zmienioną decyzją z 20 stycznia 1989 r., ustalającą z dniem 1 stycznia 1986 r. [...] Dyrekcji Okręgowej [...] opłaty rocznej za zarząd gruntem oznaczonym m.in. jako dz. nr [...] (w decyzji tej ujęto również pozostałe działki objęte niniejszym postępowaniem). Jednocześnie przy piśmie z 29 kwietnia 2021 r. [...] przesłała do Wojewody oświadczenie z [...] kwietnia 2021 r. osób upoważnionych do składania oświadczeń woli w imieniu [...], że skarżąca na dzień 5 grudnia 1990 r. ponosiła opłaty z tytułu zarządu dz. nr [...], wynikające z decyzji z 1 stycznia 1986 r. i z 20 stycznia 1989 r. W piśmie tym wskazano jednocześnie, że oświadczenie to zostało złożono z uwagi na zaginięcie dokumentów świadczących o ponoszeniu przez [...] opłat z tytułu zarządu ww. działką. Co więcej, z materiału dowodowego nie wynika, że dokumenty potwierdzające fakt ponoszenia opłat za zarząd gruntem w ogóle istniały i uległy zaginięciu. Jak bowiem wynika z pisma Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Mieniem z [...] maja 2021 r. znak: [...] w dokumentacji tego Wydziału nie odnaleziono innych dokumentów poza ww. decyzjami o opłatach, świadczącymi o posiadaniu przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. dz. nr [...]. Ponadto Wydział Podatków i Opłat Lokalnych nie posiada dokumentacji podatkowej spółki PKP w zakresie podatku za rok 1990. Jednocześnie podano, że z posiadanych dokumentów wynika, że [...] wykazała do opodatkowania dz. nr [...] w roku 2012, natomiast w latach późniejszych działka ta nie była wykazana do opodatkowania. Także w toku postępowania sądowego skarżąca nie przedłożyła dokumentów wskazujących na ponoszenie opłat z tytułu zarządu działkami objętymi niniejszym postępowaniem.
W konsekwencji z powyższych dokumentów, w ocenie Sądu, nie można wnioskować, że skarżąca miała dz. nr [...] w wyłącznym posiadaniu w dniu 5 grudnia 1990 r., tym bardziej, że jak sama oświadczyła w toku postępowania i co wynika ze zdjęć internetowych załączonych do akt (ze strony https://www.geoportal.gov.pl/), na gruncie tym nie znajduje się żadna infrastruktura kolejowa. W konsekwencji samo oświadczenie pracowników spółki, w zestawieniu z ww. dokumentami, nie może stanowić dowodu na spełnienie przesłanki z art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.
Podsumowując zauważyć trzeba, że Sąd nie dostrzegł w niniejszej sprawie naruszenia przepisów, które skutkować mogłoby uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Organy wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenia (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI