I SA/Wa 153/12

I SA/Wa 153/12 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I OZ 958/13 - Postanowienie NSA z 2013-10-17
I OZ 530/13 - Postanowienie NSA z 2013-06-27
I OZ 647/13 - Postanowienie NSA z 2013-07-25
I OZ 819/12 - Postanowienie NSA z 2012-10-31
I OZ 273/14 - Postanowienie NSA z 2014-04-11
Skarżony organ
Zarząd Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na pismo Zarządu [...] [...] [...]. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
J. F. pismem z dnia 3 listopada 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Zarząd [...] [...] W. domagając się wypłacenia zaległej bonifikaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...]. Z treści skargi oraz z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest pismo Zarządu [...] [...] W. z dnia [...] października 2011 r., nr [....] odmawiające udzielenia skarżącemu bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że czynności Zarządu [...] [...] W. podejmowane na podstawie art. 74 ustawy o gospodarce nieruchomościami - bądź ich brak, nie dotyczą sprawy administracyjnej. Zatem odmowa udzielenia bonifikaty nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Udzielenie bonifikaty ma charakter cywilnoprawny. Nie jest to więc również postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i stanowisko w tej sprawie nie jest wyrażane w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem organu spór o ustalenie należnej opłaty rocznej może być rozpatrywany w trybie powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 Kpc. Powyższe oznacza, że niniejsza sprawa wyłączona jest z kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem odnosi się do działalności administracji publicznej. Według art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Katalog ten nie jest wyczerpujący, gdyż do właściwości sądów administracyjnych należą również sprawy, w których ustawy szczególne przewidują taką kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.) oraz spory o właściwość i spory kompetencyjne (art. 4 p.p.s.a.).
Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania spraw o charakterze cywilnym, które zgodnie z art. 2 § 1 Kpc dochodzone są w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Analizując dopuszczalność przedmiotowej skargi Sąd stwierdził, że skarżący kwestionuje pismo Zarządu [...] [...] W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] odmawiające udzielenia bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...]
Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 74 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) właściwy organ udziela bonifikaty na wniosek użytkownika wieczystego w przypadku, jeżeli spełnia on wskazane w tym przepisie kryteria dochodowe. Udzielenie bonifikaty to w istocie obniżenie należnej za dany rok opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. W związku z powyższym zaskarżone pismo informujące o braku możliwości udzielenia bonifikat od opłaty za użytkowanie wieczyste, nie należy do żadnej z form działalności administracji publicznej poddanej kontroli sądów administracyjnych, wymienionej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Pamiętać bowiem trzeba, że działalność organów administracji publicznej może przybierać nie tylko formy wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., ale również inne, w tym takie, które rodzą bezpośrednio skutki cywilnoprawne. Jeżeli organ administracji publicznej zawiera z innym podmiotem umowę to nawiązuje się pomiędzy nimi, jako jej stronami, stosunek o charakterze cywilnoprawnym, o którym mowa w art. 1 Kc, określający prawa i obowiązki stron tego stosunku.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że stosunek prawny istniejący pomiędzy skarżącym a właścicielem gruntu ukształtowany został na podstawie postanowień umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste oraz odpowiednich przepisów ustawy (Kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami). Mamy więc tutaj do czynienia ze stosunkiem cywilnoprawnym. Należy zatem odróżnić oświadczenia organu administracji publicznej, które są składane w sferze prawa cywilnego, od władczych oświadczeń woli organu administracji publicznej, składanych w sferze prawa administracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że tam gdzie organ administracji publicznej działa w wykonywaniu uprawnień właścicielskich podmiotu, który reprezentuje, wówczas właściwe są cywilnoprawne formy działania, zaś tam gdzie na plan pierwszy wysuwają się władcze, publicznoprawne aspekty działania organu, to właściwe są formy administracyjnoprawne, w tym decyzja administracyjna.
Skarżący żąda obniżenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, a więc żąda w istocie zmiany treści ukształtowanego już stosunku cywilnoprawnego. Opłaty te zaś mają charakter cywilnoprawny. Dotyczy to zarówno pierwszej opłaty, jak i opłat rocznych. Obowiązek uiszczania opłat wynika wprost z ustawy, jednak ustalenie wysokości opłaty rocznej następuje w umowie o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste (art. 29 i art. 62 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz art. 239 Kc). Cywilnoprawny charakter opłaty rocznej potwierdza także obowiązujący tryb jej aktualizacji, która następuje w drodze wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty i złożenia oferty przyjęcia jej nowej wysokości, z poddaniem tego trybu kontroli sądu powszechnego (art. 77-81 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Do egzekwowania należności z tytułu opłat właściwa jest egzekucja sądowa (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt III CZP 47/04, OSNC 2005/5/74, i powołane w uzasadnieniu uchwały inne uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 21 kwietnia 1994 r., sygn. akt III CZP 36/94, oraz z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt III CZP 23/97).
W konsekwencji, uprawnione jest twierdzenie, że w niniejszej sprawie skarżący żąda od organu administracji złożenia oświadczenia woli w sferze prawa cywilnego a spór dotyczy prawnorzeczowego elementu stosunku cywilnoprawnego o charakterze prywatnoprawnym pozbawionego władztwa administracyjnego. Zatem wszelkie akty właściwych organów administracji publicznej w tego rodzaju sprawach nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Do rozpoznania spraw cywilnoprawnych powołane zostały bowiem sądy powszechne (art. 2 § 1 Kpc).
Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.