I SA/Wa 1512/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca ubiegała się o świadczenie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad synem S. L., który posiadał orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej lub długotrwałej opieki. Organy administracji uznały, że nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między brakiem aktywności zawodowej skarżącej a opieką nad synem. Wskazano, że syn uczęszczał do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, a skarżąca w okresie od września 2021 r. do czerwca 2022 r. uczestniczyła w programie zatrudnienia socjalnego, co nie wykluczało możliwości podjęcia pracy. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, podkreślając, że świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować utratę dochodów wynikającą z konieczności sprawowania opieki, która faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Sąd zauważył, że bierność zawodowa skarżącej istniała od 2008 r., czyli na długo przed narodzinami syna, a także, że syn miał zostać umieszczony w pieczy zastępczej z powodu ograniczenia władzy rodzicielskiej matki. W związku z tym sąd uznał, że skarżąca nie spełniła przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, co skutkowało oddaleniem skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu wykazania bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między brakiem aktywności zawodowej a opieką nad osobą niepełnosprawną.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wnioski dotyczące związku przyczynowo-skutkowego i wymogu faktycznego uniemożliwienia podjęcia pracy mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak aktywności zawodowej matki, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, może być podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli nie można wykazać bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między opieką a rezygnacją z pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wtedy, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną stanowi bezpośrednią i ścisłą przeszkodę w podjęciu lub kontynuowaniu zatrudnienia, a taki związek przyczynowo-skutkowy nie został wykazany w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności sprawowania opieki, która uniemożliwia pracę. W analizowanej sprawie bierność zawodowa skarżącej istniała od dawna i nie była bezpośrednio związana z opieką nad synem, który uczęszczał do szkoły, a matka brała udział w programie aktywizacji zawodowej.
Czy ograniczenie władzy rodzicielskiej matki nad niepełnosprawnym dzieckiem i orzeczenie o jego umieszczeniu w pieczy zastępczej wpływa na możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej może świadczyć o tym, że opiekun nie jest w stanie zapewnić dziecku opieki w niezbędnym zakresie, co podważa przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ograniczenie władzy rodzicielskiej i orzeczenie o umieszczeniu syna w pieczy zastępczej sugeruje, że matka nie jest wydolna wychowawczo i nie może zapewnić dziecku opieki w wymaganym zakresie, co jest sprzeczne z celem świadczenia pielęgnacyjnego.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, rodzinie zastępczej spokrewnionej lub innym osobom zobowiązanym do alimentacji, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby oraz konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny.
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Reguluje obowiązek alimentacyjny.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady dopuszczania dowodów i ich oceny.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 7 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między brakiem aktywności zawodowej skarżącej a koniecznością sprawowania opieki nad synem. • Bierność zawodowa skarżącej istniała od dawna i nie była związana z opieką nad synem. • Syn skarżącej uczęszczał do szkoły, a skarżąca brała udział w programie zatrudnienia socjalnego. • Ograniczenie władzy rodzicielskiej matki i orzeczenie o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej podważa jej zdolność do sprawowania opieki w wymaganym zakresie.
Odrzucone argumenty
Związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad synem. • Opieka nad synem uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. • Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a. przez brak możliwości wypowiedzenia się strony. • Naruszenie art. 7 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a. przez brak dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pielęgnacyjne ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. • świadczenie to nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. • brak jej aktywności na rynku pracy nie był związany z koniecznością zapewnienia stałej lub długotrwałej opieki synowi. • nie sposób jest przyjąć, że sprawowana przez nią opieka nad dzieckiem jest realizowana w sposób pozwalający na przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Kamil Kowalewski
sprawozdawca
Przemysław Żmich
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu wykazania bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między brakiem aktywności zawodowej a opieką nad osobą niepełnosprawną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wnioski dotyczące związku przyczynowo-skutkowego i wymogu faktycznego uniemożliwienia podjęcia pracy mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak sąd interpretuje przesłanki jego przyznania, co jest istotne dla wielu osób w podobnej sytuacji. Podkreśla znaczenie udowodnienia związku przyczynowo-skutkowego.
“Czy opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem zawsze gwarantuje świadczenie pielęgnacyjne? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.