I SA/WA 1501/05

I SA/Wa 1501/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Lech
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Skiba
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Anna Lech Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. L., M. L., H. B., W. Ł., H. Ł., M. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz L. L., M. L., H. B., W. Ł., H. Ł., M. P. i M. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt I SA/Wa 1501/05 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Anna Lech Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...] postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1952 r., odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że podstawę wydania orzeczenia stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W myśl przepisów dekretu gmina była obowiązana uwzględnić wniosek byłego właściciela nieruchomości o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Organ pierwszej instancji przed wydaniem orzeczenia odmownego nie przeprowadził żadnego postępowania w tym zakresie, co w ocenie Kolegium uzasadniało stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1952 r. Przedmiotowy grunt przed wojną był zabudowany budynkiem mieszkalnym i w taki sposób jest on również wykorzystywany obecnie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., po rozpatrzeniu wniosku L. i M. L., H. i L. B., W. i H. Ł., M. P. oraz M. P. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego dekretu, jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania dawnemu właścicielowi (lub jego następcy prawnemu) prawa użytkowania wieczystego była niemożność pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Z przepisu tego wynikał również obowiązek organu administracyjnego rozpatrującego wniosek nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowania, lecz także obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości.
Organ administracji aby odmówić byłemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu musiał udowodnić, że korzystanie z tego gruntu przez dotychczasowego właściciela w żadnym wypadku nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem jak wynika z zaskarżonego orzeczenia oraz akt sprawy, organ pierwszej instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego i nie udowodnił sprzeczności pomiędzy korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela i przeznaczeniem gruntu zgodnie z obowiązującym w dniu wydania orzeczenia planem zagospodarowania przestrzennego.
Na terenie przedmiotowej nieruchomości obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Naczelną Radę Odbudowy m. st. Warszawy z dnia 2 października 1948 r. Plan ten dla nieruchomości przy ul. [...] przewidywał na przedmiotowym terenie przeznaczenie pod budynki na cele mieszkalne.
W orzeczeniu z 1952 r. ustalono, że istniejący na gruncie budynek odbudowany został z funduszy państwowych, co w ocenie organu orzekającego uniemożliwiło przyznanie dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej. Z powyższego wynika, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania obowiązującego w 1952 r., gdy tymczasem organ wydający orzeczenie w ogóle nie ustosunkował się do ustaleń planu. Przepisy dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie przewidywały możliwości wydania decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej w zależności od tego, z jakich pieniędzy finansowano odbudowę budynku znajdującego się na gruncie. Wydanie takiej decyzji uzasadniało zatem, w ocenie Kolegium, stwierdzenie jej nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W kwestii nieodwracalnych skutkach prawnych Kolegium przywołało uchwałę NSA z dnia 16 grudnia 1996 r. (OPS 7/96, ONSA 1997/2/49), w myśl której okoliczność, że nieruchomość obejmująca grunty, które podlegały przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, sama przez się nie oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów tego dekretu, odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
Skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. złożyli L. i M. L., H. B., W. i H. Ł., M. P. oraz M. P. zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem:
- art. 16 § 1 k. p. a. przez przyjęcie, że art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1952 r.
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - przez przyjęcie, że przepis ten może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia z dnia [...] stycznia 1952 r.,
- art. 6 k.p.a. przez przyjęcie, że artykuł 157 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 1 oraz 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, może stanowić podstawę prawną do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r.
- art. 156 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1952 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne,
- art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przez przyjęcie nieczytelnej kopii dokumentu, jako miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w tym przepisie,
- art. 7 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, pomimo że zarzuty w niej podniesione nie są uzasadnione.
Jak wynika z wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2002 r. sygn. akt I SA 2760/00 Z. R., właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., zmarła w toku postępowania sądowego. Jej spadkobierczynią jest A. M., która wprawdzie nie poparła skargi wniesionej przez Z. R., ale nie utraciła przez to prawa strony w postępowaniu administracyjnym z wniosku o przyznanie następcom prawnym byłych właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] prawa własności czasowej do tej nieruchomości.
Tymczasem Kolegium, pomimo że posiadało w aktach informację o śmierci Z. R., wydając decyzje z dnia [...] grudnia 2003 r. skierowało ją do osoby nie żyjącej. Po zwrocie natomiast korespondencji z adnotacją doręczyciela, że adresat nie żyje, Kolegium nie doręczyło tej decyzji oraz decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. następcom prawnym Z. R., ograniczając się jedynie do pominięcia tej osoby w rozdzielniku zaskarżonej decyzji.
Ponadto jako adresata decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. i z dnia [...] lutego 2004 r. Kolegium wskazało w rozdzielniku tych decyzji L. Z. Jak ustalono w postępowaniu sądowym L. Z. zmarła 25 sierpnia 1989 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] października 1995 r. sygn. akt [...], spadek po L. Z. nabyli: E. H., F. H. i J. H. Żadna z powyższych osób nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz nie brała udziału w tym postępowaniu.
Artykuł 10 § 1 k.p.a. ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie jej przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Sąd obowiązany był zatem zaskarżoną decyzję uchylić. Obowiązkiem organu drugiej instancji będzie ponowne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1952 r., po uprzednim zawiadomieniu o prowadzonym postępowaniu wszystkich stron tego postępowania. Kolegium powinno w szczególności ustalić, ile lokali w budynku przy ul. [...] w W. zostało sprzedanych oraz kto jest ich aktualnym właścicielem. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem wykaz lokali sporządzony w dniu 16 czerwca 1999 r., który to wykaz nie został zaktualizowany przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Ponadto należy podkreślić, że o ile zasadne jest twierdzenie, w myśl którego okoliczność, iż nieruchomość obejmująca grunty, które podlegały przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 259, z późn. zm.), znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, sama przez się nie oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów tego dekretu, odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., to powinno ono być oparte na ustaleniach dotyczących trybu ustanowienia użytkowania wieczystego. Teza powyższa odnosi się bowiem do przypadków ustanowienia użytkowania wieczystego, które było poprzedzone wydaniem decyzji administracyjnej. Nie dotyczy natomiast użytkowania wieczystego ustanowionego bezpośrednio na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej w formie aktu notarialnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sygn. akt l SA/Wa 1501/05
UZASADNIENIE
Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. L. B. cofnął skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. sygn. akt. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...].
Cofniecie skargi oznacza rezygnację strony skarżącej z kontynuowania postępowania sądowo-administracyjnego. Cofnięcie skargi, zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) wiąże Sąd, który nie stwierdza w przedmiotowej sprawie niedopuszczalności cofnięcia skargi.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.