I SA/Wa 150/21

I SA/Wa 150/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2023 r. sprawy ze skarg W. K., J.P., [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 10 listopada 2020 r. nr KR II R 42/19 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (KR II R 42/19) oddala skargi.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej: "Komisja"), działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2267 oraz z 2020 r, poz. 1709), stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent", "organ") z [...] września 2012 r., nr [...] z naruszeniem prawa.
Decyzja Komisji została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. Komisja wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie o sygn. [...] dotyczące powyższej decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2012 r., nr [...] ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², uregulowaną w księdze wieczystej [...] w udziale wynoszącym [...] części w tym na rzecz: W. K., J. P., J. D. i P. D.
Komisja zawiadomiła właściwe organy administracji oraz sądy o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz zwróciła się do Społecznej Rady z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie decyzji nr [...]. W dniu [...] sierpnia 2020 r. Społeczna Rada złożyła opinię, wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Prezydenta [...] w całości.
W dniu [...] listopada 2019 r., poprzez publikację w Biuletynie Informacji Publicznej, zawiadomiono strony postępowania - [...], W. K., J. P., J. D., P. D. oraz K. J. - o wszczęciu postępowania rozpoznawczego. Natomiast, pismem z [...] listopada 2019 r., zawiadomiono Prezydenta [...] o wszczęciu z urzędu postępowania rozpoznawczego w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2012 r. nr [...].
Komisja ustaliła, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² składa się z gruntów wchodzących - w chwili wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st Warszawy (Dz. U. poz. 279 z późn. zm., dalej: "dekret") - w skład dawnych nieruchomości hipotecznych:
- "[...]" ([...] m²),
- "[...]" ([...] m²),
- oraz hip. [...] ([...] m²).
Nieruchomości, z których pochodziły wyżej wymienione grunty podlegały na przestrzeni lat przekształceniom.
Zgodnie z ustaleniami organu z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" (pierwotnie obszar [...] m2) wyodrębniono następujące części:
- część ww. dz. ew. nr [...] ([...] m² z łącznej powierzchni działki [...] m2),
- część o powierzchni [...] m2 - dz. ew. nr [...], stanowiąca fragmenty ul. [...],
- część o powierzchni [...] m2 - dz. ew. nr [...], stanowiąca fragment ul. [...],
- część o powierzchni [...] m2, dz. ew. nr [...], stanowiąca fragment ul. [...],
- dz. ew. nr [...] - pow. [...] m2,
- dz. ew. nr [...] - pow. [...] m2 (oraz kolejne powstałe w wyniku podziału tej działki): - dz. ew. nr [...] - pow. [...] m2,
- dz. ew. nr [...] - pow. [...] m2.
Z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" wyodrębniono następujące grunty położone w obrębie [...]:
- część o powierzchni [...] m2 wchodząca w skład działki ew. nr [...],
- część o powierzchni [...] m2 wchodząca w skład dz. ew. nr [...],
- część o powierzchni [...] m2 wchodząca w skład dz. ew. nr [...],
- dz. ew. o powierzchni [...] m2 wchodząca w skład dz. ew. nr [...].
Ponadto w odniesieniu do dawnej nieruchomości hip. [...] (oznaczonej jako "[...]") wydzielono (zgodnie z opracowaniem uprawnionego geodety z maja 2012 r.), następujące działki ewidencyjne:
- część o powierzchni [...] m2, wchodząca w skład dz. ew. nr [...],
- część o powierzchni [...] m2, wchodząca w skład dz. ew. nr [...],
- część o powierzchni [...] m2, wchodząca w skład dz. ew. nr [...],
- dz. ew. nr [...] - część o powierzchni [...] m2,
- dz. ew. nr [...] - część o powierzchni [...] m2,
- dz. ew. nr [...]- część o powierzchni [...] m2,
- dz. ew. nr [...]- część o powierzchni [...] m2.
Grunty wchodzące w skład dz. ew. nr [...] stały się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Dzielnicy Gminy [...], co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 1993 r., nr [...]. Następnie, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. nr 41 poz. 361 z późn. zm.), stały się własnością [...].
Z treści zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] - Oddział Ksiąg Wieczystych z [...] czerwca 1947 r. nieruchomość "[...]", rej. hip. [...], uregulowana była jawnym wpisem na imię J. F., na mocy aktów kupna z [...] marca 1925 r. i [...] października 1925 r. Natomiast, nieruchomość hipoteczna "[...]" - zgodnie ze świadectwem nr [...] Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...] z [...] maja 1946 r. - stanowiła własność T. W..
Objęcie przez gminę [...] ww. nieruchomości (stanowiących przedmiot decyzji Prezydenta [...] nr [...]) nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...].
W dniu [...] lutego 1949 r. J. F. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym do gruntu wskazanej wyżej nieruchomości.
Orzeczeniem administracyjnym z [...] maja 1965 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] (dalej: "Prezydium") odmówiło dawnemu właścicielowi ustanowienia użytkowania wieczystego, co do części gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] nr hip. [...] o powierzchni [...] ha wskazując, że teren ten przeznaczony został pod budowę warsztatów i pracowni Centralnego Laboratorium [...] - wchodzącego w skład obszaru objętego decyzją o lokalizacji nr [...] z [...] września 1964 r. Prezydium przyjęło że korzystanie przez wnioskodawcę z gruntu będącego przedmiotem odmowy nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według planu zagospodarowania przestrzennego. Orzeczenie to dotyczyło gruntu odpowiadającego obecnej działce nr [...] o pow. [...] m2.
Wnioskiem z [...] lipca 1965 r. Prezydium wystąpiło do Sądu Powiatowego dla [...] o ujawnienie tytułu własności Skarbu Państwa do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr hip. "[...]".
W zakresie nieruchomości hipotecznej " [...]" wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej został złożony przez T. W. [...] października 1948 r.
Orzeczeniem administracyjnym z [...] kwietnia 1951 r., nr L.dz. [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło dawnemu właścicielowi ustanowienia własności czasowej przedmiotowego gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2009 r. stwierdziło nieważność ww. orzeczenia Prezydium z [...] kwietnia 1951 r.
Odnośnie natomiast dawnej nieruchomości hip. [...] (oznaczonej też jako [...]), zgodnie z pismem z [...] czerwca 1996 r. skierowanym przez Kierownika regulacji Praw Rzeczowych do Pełnomocnika Zarządu ds. architektury i geodezji, brak było wystąpień byłych właścicieli.
Jeśli chodzi o następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości "[...]", J. F., to z akt sprawy wynika, że:
– postanowieniem z dnia [...] maja 1985 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla [...] w [...] stwierdził, że spadek po J. F. zmarłym w [...] w dniu [...] marca 1985 r. nabyła na mocy testamentu z dniem [...] stycznia 1977 r. żona H. F. w całości.
– postanowieniem z dnia [...] grudnia 1991 r, sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla [...] w [...] stwierdził, że spadek po H. F. z d. P. zmarłej w dniu [...] stycznia 1991 r. w [...] na podstawie ustawy nabył w całości bratanek W. P.;
– w dniu [...] maja 2010 r. (Rep. A [...]) W. P. udzielił J. P. pełnomocnictwa do wszczynania i prowadzenia wszelkich postępowań administracyjnych dotyczących dawnej nieruchomości hipotecznej [...] (zgodnie z pełnomocnictwem dopuszczono także ustanawianie dalszych pełnomocników);
– umową sprzedaży spadku z dnia [...] lipca 2011 r. (Rep. A [...]) W. P. sprzedał W. K. (za [...] zł) spadek po H. F. (w umowie tej strony postanowiły, że zbycie obejmuje wszelkie przypadające spadkobiercy prawa majątkowe w szczególności wszelkie przysługujące mu roszczenia o odszkodowanie wynikające z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – w odniesieniu do części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]"; fragment aktu wskazywał, że: "przedmiotem dokumentowanej niniejszym aktem umowy jest zbycie wszystkiego co wchodzi w skład masy spadku w szczególności prawa i roszczenia do części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" o obszarze [...] m2").
Jeśli chodzi o następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości "[...]", T. W., to z akt sprawy wynika, że:
– postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...], spadek po T. W. (zm. [...] kwietnia 1952 r.) na mocy ustawy nabyli: żona H. W. w [...] części, córka M. W. w [...] części, córka D. D. w [...] części, syn A. W. w [...] części, syn T. W. w [...] części;
– na mocy tego samego ww. postanowienia spadek po H. W., (zm. [...] września 1996 r.) na mocy ustawy nabyli: córka M. W. w [...] części, syn A. W. w [...] części, syn T. W. w [...] części, wnuk P. D. w [...] części, wnuk J. D. w [...] części;
– postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2001 r. sygn. akt [...], spadek po D. D. (zm. [...] stycznia 1972 r.), na podstawie ustawy, nabyli mąż H. D., syn J. D. oraz syn P. D. każdy w [...] części;
– zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...], spadek po H. D. (zm. [...] maja 2001 r.) na podstawie ustawy nabyli żona H. D. oraz jego synowie J. D. i P. D. po [...] części każde z nich;
– postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z [...] maja 2008 r., sygn. akt [...], spadek po M. W. na podstawie testamentu nabył w całości siostrzeniec J. D. (§ 2 ust. 4 aktu notarialnego Rep. [...]);
– umową sprzedaży z [...] grudnia 2011 r., Rep. [...] (notariusz P. K.) W. K., działająca w imieniu H. D., sprzedała cały przysługujący jej udział w spadku po H. D., w tym prawa i roszczenia do nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako "[...]";
– umową z [...] maja 2012 r., Rep. A [...] (notariusz P. S.), J. P., działający w imieniu i na rzecz J. D., P. D., A. W. i T. W. sprzedał J. P. przysługujące im udziały w spadku po T. W. i H. W. w odniesieniu do części działki ewidencyjnej nr [...].
Decyzją z [...] września 2012 r., nr [...] Prezydent [...] rozpatrzył jednocześnie dwa wnioski dawnych właścicieli o ustanowienie prawa własności czasowej:
– wniosek J. F. z [...] lutego 1949 r. do gruntu położonego przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczonego jako "[...]",
– wniosek T. W. z [...] października 1948 r. (złożony przez R. W. działającego w imieniu wnioskodawcy) do gruntu położonego przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczonego jako "[...]",
Decyzją tą Prezydent ustanowił (za czynszem symbolicznym) na 99 lat prawo użytkowania wieczystego gruntu położnego w [...] przy ul. [...], stanowiącego działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...] w udziale wynoszącym [...] części, na rzecz:
– W. K., co do udziału wynoszącego [...] części,
– J. P., co do udziału wynoszącego [...] części,
– J. D., co do udziału wynoszącego [...] części,
– P. D., co do udziału wynoszącego [...] części.
Prezydent stwierdził, że zgodnie z uchwałą Rady [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w sprawie studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] przedmiotowy grunt znajduje się w strefie mieszkaniowo-usługowej [...], dla której ustala się rozwój funkcji mieszkaniowej z usługami o znaczeniu lokalnym. Natomiast, zgodnie z opracowanym projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] działka nr [...] znajduje się na obszarze, dla którego opracowanie przewiduje zabudowę usług, handlu i biur. Na gruncie przedmiotowej nieruchomości znajduje się znaczna część dwukondygnacyjnego budynku użytkowego wybudowanego po 1945 r., wykraczającego poza granice nieruchomości hipotecznych będących przedmiotem niniejszej decyzji. Budynek stanowi własność [...]. Tym samym organ musi rozważyć, czy możliwe jest dokonanie podziału nieruchomości łącznie z budynkiem, wydzielającego grunt dawnej nieruchomości hipotecznej, aby wyodrębniona część gruntu i budynku mogła funkcjonować samodzielnie. Wynika to z § 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi, ze części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przykrycia dachu - mogą być traktowane jako odrębne budynki. Brak takich ścian w budynku znajdującym się na gruncie, który ma być wydzielony jako odrębna działka ewidencyjna powoduje niemożność dokonania podziału w ten sposób. W ocenie organu taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W związku z tym, w obecnym stanie zabudowy, wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...] gruntu dawnych nieruchomości hipotecznych nie jest możliwe. Nie można bowiem wydzielić z budynku, samodzielnego obiektu budowlanego w granicach dawnej nieruchomości.
Dalej Prezydent przywołał art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz. 651 z późn. zm.), zgodnie z którym "Jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części." Wobec tego Prezydent stwierdził, że czynnością mogącą doprowadzić do wykonania niniejszej decyzji w formie aktu notarialnego, może być rozbiórka istniejącego na gruncie budynku oraz w dalszej kolejności dokonanie podziału geodezyjnego.
Komisja, powołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...] stwierdziła, że przy wydawaniu powyższej decyzji z [...] września 2012 r., nr [...] Prezydent [...] rażąco naruszył prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), tj. art. 7 ust. 1 dekretu w zw. z art. 93 ust. 3b oraz 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Komisja stwierdziła, że art. 7 ust. 1 dekretu wskazuje wyraźnie, że roszczenie o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną przysługuje dotychczasowemu właścicielowi gruntu i prawnym następcom właściciela (pod warunkiem, że byli w posiadaniu gruntu) lub osobom prawa jego reprezentujące. Z powyższego wynika zatem, że brak statusu dotychczasowego właściciela przesądza o braku uprawnienia z art. 7 ust. 1 dekretu. Komisja podniosła także, że nawet łączne spełnienie warunków wskazanych w dekrecie nie umożliwia automatycznie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w każdym przypadku. Ponadto wykładnia art. 7 ust. 2 dekretu powinna być dokonana w połączeniu z pozostałymi normami prawnymi składającymi się na obowiązujący system prawa a dodatkowo zgodnie z art. 7 ust. 3 dekretu. Zgodnie z nim w razie uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gmina obowiązana jest określić warunki, pod którymi umowa może być zawarta. Organ administracji publicznej rozstrzygający w ww. przedmiocie musi rozważyć, czy stan prawny gruntu oraz znajdującego się na nim budynku (budynków) pozwala na wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego oraz umożliwia jej wykonanie, poprzez określenie warunków zawarcia umowy, o której mowa w art. 7 ust. 3 dekretu (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2016 r., sygn. I SA/Wa 654/15).
W ocenie Komisji - Prezydent w decyzji [...] wprost wskazał, że nieruchomość (czyli działka ewidencyjna nr [...]) utworzona została z gruntów należących w chwili wejścia w życie dekretu warszawskiego wchodzących w skład trzech odrębnych nieruchomości. Jest ona zabudowana budynkiem, którego nie można podzielić w zgodzie z przepisami ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami a czynnością, mogącą doprowadzić do wykonania niniejszej decyzji w formie aktu notarialnego, może być rozbiórka istniejącego na gruncie budynku oraz w dalszej kolejności dokonanie podziału geodezyjnego. Komisja zwróciła uwagę, że postępowanie w sprawie podziałów nieruchomości unormowane zostało w art. 92-100 u.g.n. Stosownie do art. 95 pkt 4 u.g.n., niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu, niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw - również roszczeń do części nieruchomości, wynikających z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Rozpoznając zatem wniosek dekretowy Prezydent miał obowiązek, w trybie ww. art. 95 pkt 4 u.g.n., dokonać oceny czy możliwy jest podział nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym w celu realizacji roszczeń wynikających z art. 7 ust. 2 dekretu. Tymbardziej, że zgodnie z art. 97 ust. 4 u.g.n., postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 95 pkt 4 u.g.n. może być wszczęte z urzędu.
Dalej Komisja wskazała, że powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami Prezydent [...] ujawnił, że był świadomy istnienia i obowiązywania tych przepisów i nic nie wskazuje, by miał w tym zakresie wątpliwości interpretacyjne. Organ wprost stwierdził, że nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, a jednocześnie wydał decyzję przeczącą ww. wskazanemu, niebudzącemu wątpliwości interpretacyjnych, przepisowi. W ocenie Komisji taka okoliczność wyraźnie stanowi rażące naruszenie prawa.
Następnie Komisja podniosła, że ustanawiając na rzecz W. K., J. P., J. D. i P. D. prawo użytkowania wieczystego organ przyznał im udział w całej nieruchomości (dz. ew. nr [...]) składającej się z gruntów wyżej wymienionych, trzech dawnych hipotek. Organ zrobił to, zamiast przyznać każdemu z beneficjentów udziały jedynie w częściach gruntu wchodzących w skład jednej, określonej nieruchomości składającej się z gruntów jednej dawnej nieruchomości hipotecznej. Powyższe oznacza, że W. K., jako następca J. F. otrzymała nie tylko udział w gruntach dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]", ale również udział w nieruchomości "[...]" oraz hip. nr [...]. Podobnie, J. P., J. D. i P. D. zamiast otrzymać decyzję jedynie w odniesieniu do hip. "[...]" uzyskali również udziały w gruntach wchodzących w skład nieruchomości "[...]" oraz hip. nr [...].
Powyższe oznacza - zdaniem Komisji - że przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości niestanowiącej własności poprzednika beneficjenta decyzji reprywatyzacyjnej stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu.
Jednakże, Komisja nie mogła wydać decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta nr [...], gdyż wskutek przeniesienia prawa własności nieruchomości położonej przy w [...] ulicy [...] na osobę trzecią, zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Po wydaniu decyzji Prezydenta doszło bowiem do zbycia przez beneficjentów, na rzecz K. J., udziałów w przedmiotowej współwłasności nieruchomości (w wysokości [...] części). Jak ustaliła Komisja osoba trzecia nie działała w złej wierze, nie była powiązana z beneficjentami, nie doszło do nieodpłatnego zbycia prawa.
Tym samym, powyższe obligowało Komisję do stwierdzenia wydania decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2012 r. nr [...] z naruszeniem prawa.
Skargi na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] listopada 2020 r. wnieśli: W. K. (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 150/21), J. P. (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 151/21) i Miasto [...] (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 399/21).
Postanowieniami z dnia [...] grudnia 2021 r. i [...] grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w trybie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył sprawy z ww. skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 150/21.
Skarżąca W. K. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia:
1. art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., nr 50, poz. 279; dalej: "dekret") i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji poprzez bezpodstawne uznanie, iż decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem prawa w zakresie przepisów materialnoprawnych, jakie legły u podstaw tej decyzji, w sytuacji gdy nawet ewentualne stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej z naruszeniem przepisów postępowania na skutek błędnego sporządzenia uzasadnienia tej decyzji nie stanowi podstawy do stwierdzenia wydania takiej decyzji w warunkach kwalifikowanego naruszenia prawa, ponieważ:
a) strony i pozostałe organy administracji publicznej związane są sentencją decyzji nie zaś jej uzasadnieniem,
b) decyzją tą przyznano stronom prawo, a rozstrzygnięcie zawarte w sentencji zgodne z żądaniem stron,
c) rozstrzygniecie jest zgodne z przesłankami materialnoprawnymi, zaś uchybienia w zakresie przepisów postępowania pozostają w tym zakresie nieistotne;
2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji i art. 7 ust. 1 dekretu polegające na bezzasadnym uznaniu, iż decyzja Prezydenta została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 ust. 1 dekretu w zw. z. art. 93 ust. 3b oraz art. 95 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 t.j. "u.g.n."), w sytuacji gdy rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji w żaden sposób nie narusza art. 7 dekretu, ponieważ stan prawny i faktyczny nieruchomości w dacie wydania decyzji Prezydenta nie wykluczał możliwości wydania decyzji przyznającej prawo użytkowania wieczystego na rzecz stron, w tym, brak było przesłanek do wydania w wyniku rozpoznania złożonego w latach 40-tych ubiegłego wieku, skutecznie i w ustawowym terminie wniosku dekretowego, decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego, co do gruntu nieruchomości dekretowych na rzecz stron;
3. art. 7 ust. 1 i 2 w zw. z art. 7 ust. 3 dekretu poprzez bezzasadne uznanie, iż niemożliwe było ustanowienie na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości dekretowych, prawa użytkowania wieczystego w udziale odpowiadającym powierzchni gruntu objętego dawną księgą hipoteczną, co do gruntu, do którego został skutecznie złożony wniosek dekretowy, bo oznacza to, że następcy prawni jednego z dawnych właścicieli nieruchomości dekretowej otrzymali udział i decyzję w odniesieniu do nieruchomości dekretowej sąsiedniej i na odwrót, w sytuacji gdy każdy z następców prawnych dawnych właścicieli dwóch sąsiadujących ze sobą nieruchomości dekretowych otrzymał udział w odniesieniu do tej nieruchomości dekretowej, do której przysługiwały mu roszczenia, zaś współużytkowanie wieczyste w zakresie nieruchomości obejmującej aktualną działkę ewidencyjną powstała dopiero na skutek zgodnych oświadczeń stron złożonych w umowie ustanowienia prawa użytkowania, ponieważ wydana decyzja administracyjna zawierała wyłącznie warunki zawarcia przyszłej umowy cywilnoprawnej i samodzielnie nie tworzyła stanu prawnego w zakresie powstania prawa użytkowania wieczystego, które to prawo powstało dopiero w wyniku konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej na podstawie złożonych w umowie oświadczeń stron;
4. art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 62 k.p.a. i art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji poprzez błędną wykładnię przepisu materialnego wobec bezzasadnego uznania, że rozpoznanie wniosku dekretowego (art. 7 ust. 2 dekretu) poprzez przyznanie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości dekretowych stanowiących obecnie jedną całość gospodarczą w jednej decyzji administracyjnej wobec rozstrzygania jednej sprawy administracyjnej stanowi rażące naruszenie przepisów dekretu, w sytuacji gdy połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw dotyczących dwóch wniosków dekretowych i w konsekwencji wydanie jednej decyzji administracyjnej, w której przyznano prawo użytkowania wieczystego w udziałach odpowiadających powierzchniom dawnych nieruchomości hip. nie przeczy przepisom dekretu i nie stanowi o ich kwalifikowanym naruszeniu.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Komisji w całości i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od Komisji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarzuty skargi W. K. rozwinęła w uzasadnieniu skargi.
Skarżący J. P. zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu warszawskiego zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 46 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 193 § 1 k.c. w zw. z art. 195 k.c. w zw. z art. 1 ust. 2 u.k.w.h. w zw. z art. 4 pkt 3 u.g.n. przez jego błędną wykładnie polegająca na bezzasadnym uznaniu, iż nie można rozpoznać na podstawie jednej sprawy administracyjnej, w ramach jednej decyzji administracyjnej, dwóch wniosków dekretowych do części nieruchomości [...] należących do innych dawnych właścicieli tj. położonej przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczonego jako "[...] " - dalej: "[...] oraz nieruchomości [...] oznaczonej jako "[...]" - dalej: [...] Nieruchomości [...], które obecnie zostały scalone (połączone) w ramach jednej działki ewidencyjnej Nr [...] z obrębu [...] - dalej "Działka", poprzez przyznanie udziałów w prawie współużytkowania wieczystego gruntu do Działki wszystkim następcom prawnym właścicieli Nieruchomości [...] oraz Nieruchomości [...], w wysokości proporcjonalnej do powierzchni w jakiej Nieruchomość [...] oraz Nieruchomość [...], składają się na powierzchnie Działki, gdyż wyłącznym sposobem rozpoznania wniosku dekretowego zgłoszonego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, jest jego rozpoznanie w granicach dawnej nieruchomości [...] do której został złożony wniosek dekretowy, co powoduje iż Decyzja zwrotowa wydana została
z rażącym naruszeniem prawa;
podczas gdy, wydanie Decyzji zwrotowej w wyniku łącznego rozpoznania wniosków dekretowych nie stanowi rażącego naruszenia prawa tj. art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, gdyż
a) wydanie Decyzji zwrotowej wytworzyło prowizoryczny stan prawny, współwłasności uprawnienia do ustanowienia prawa wieczystego użytkowania Działki, który w ramach autonomii woli stron, stanowił wyłącznie jeden z elementów, prowadzących do zawarcia umowy z dnia [...] października 2012 r., o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości (Rep A Nr [...], Notariusz P. S. w [...]) - dalej: "Umowa", a następnie konstytutywnego wpisu prawa wieczystego użytkowania w księdze wieczystej;
b) w wyniku utworzenia Działki na skutek scalenia części Nieruchomości Nr [...] oraz części Nieruchomości Nr [...], doszło do połączenia się uprawnień, poszczególnych współuczestników postępowania, wynikających ze złożenia dwóch wniosków dekretowych, oraz wytworzenia pomiędzy tymi uprawnieniami takich zależności, iż rozpoznanie któregokolwiek wniosku dekretowego złożonego do jednej z nieruchomości [...], wpływałoby na sferę prawną uczestników wynikającą ze złożenia drugiego z wniosków dekretowych do drugiej nieruchomości [...] (tzw. jedność podmiotowa stosunku materialnoprawnego w ramach jednej sprawy administracyjnej);
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. 38 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń przez Komisję, iż Prezydent [...] w Decyzji zwrotowej stwierdził, że nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu Działki, ze względu na brak możliwości podziału budynku, posadowionego na gruncie Działki, a jednocześnie sprzecznie do poczynionych ustaleń wydał Decyzje zwrotową do gruntu Działki;
podczas gdy, Decyzja zwrotowa jest wewnętrznie spójna, bowiem Prezydent [...] ustalił, iż nie ma możliwości podziału gruntu Działki zgodnie z granicami danych nieruchomości hipotecznych Nieruchomości [...] oraz Nieruchomości [...], w konsekwencji czego doszło do łącznego rozpoznania wniosków dekretowych w stosunku do Nieruchomości [...] oraz Nieruchomości [...] oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu Działki na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli Nieruchomości [...] oraz Nieruchomości [...] , w przypadających udziałach;
3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego poprzez istotny błąd w ustaleniach faktycznych, w konsekwencji czego doszło do orzeczenia przez Komisję, iż Decyzja zwrotowa została wydana z naruszeniem prawa, polegający na bezzasadnym uznaniu, iż doszło do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu Działki na rzecz osób nie będącym następcami prawnymi dawnych właścicieli Nieruchomości [...] oraz Nieruchomości [...];
podczas gdy, na podstawie Decyzji zwrotowej doszło do ustanowienia na rzecz następców prawnych dawnego właściciela Nieruchomości [...] oraz dawnego właściciela Nieruchomości [...], prawa wieczystego użytkowania gruntu Działki w prawidłowo ustalonych udziałach, wynikających z następstwa prawnego po dawnych właścicielach obu dawnych nieruchomości [...] oraz proporcjonalnie do udziału powierzchni Nieruchomości [...] oraz Nieruchomości [...] w powierzchni gruntu Działki.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie Decyzji Komisji w całości oraz umorzenie postępowania w całości lub względnie uchylenie Decyzji Komisji w całości oraz przekazanie sprawy Komisji do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od Komisji na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarzuty skargi J. P. rozwinął w uzasadnieniu skargi.
Skarżące Miasto [...] zaskarżonej decyzji zarzuciło:
1. naruszenie przepisu art. 111 § 1 i § 1b k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy, poprzez odmowę - mocą postanowienia Komisji z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt [...]- uzupełnienia decyzji Komisji nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w zakresie orzeczenia o obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia przez beneficjentów decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 r.; podczas gdy: (a) decyzja Komisji, wydana w sprawie niniejszej, podpada pod przepis art. 31. ust. 1. ustawy, a w sprawie niniejszej ziściły się przesłanki do orzeczenia przez Komisję o obowiązku zwrotu na rzecz gminy - Miasta [...] równowartości nienależnego świadczenia przez beneficjentów decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 r.; (b) z przepisów ustawy nie wynika, aby nałożenie obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w przepisie art. 31 ust. 1 ustawy, uzależnione było od wykazania jakichkolwiek okoliczności sprawy, wobec czego brak jest podstaw do przyjęcia, że we wniosku o uzupełnienie decyzji o rozstrzygnięcie w powyższym zakresie, Skarżący obowiązany był przedstawić tego rodzaju okoliczności; (c) wbrew twierdzeniu Komisji, we wniosku o uzupełnienie decyzji Komisji z dnia [...] listopada 2020 r. Skarżący wskazał, dlaczego - w jego ocenie - zachodzą przesłanki orzeczenia o obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, podnosząc, że nieorzeczenie o obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia narusza interesy majątkowe Miasta [...], jak również względy ekonomiki procesowej, wobec konieczności wszczynania przez Miasto dodatkowych procedur związanych ze zwrotem nienależnego świadczenia; (e) uznaniowość rozstrzygnięcia w zakresie obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, wprowadzona przepisem art. 31 ust. 1 ustawy, nie oznacza całkowitej dowolności; (f) brak orzeczenia o obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia przeczy praktyce Komisji, która stwierdzając wadliwość decyzji Prezydenta [...] zwykła orzekać o obowiązku zwrotu równowartości świadczeń podlagających zwrotowi, na co wskazują decyzje Komisji, przywołane przez Skarżącego we wniosku o uzupełnienie decyzji Komisji;
2. naruszenie przepisu art. 56 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy oraz art. 410 i nast. k.c., poprzez jego błędną wykładnię, wyrażającą się bezzasadnym przyjęciem, że podmiotem uprawnionym z tytułu zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy, w odniesieniu do decyzji dekretowej, której przedmiot stanowiła nieruchomość należąca do Miasta [...], jest Skarb Państwa, wobec czego środki z tytułu zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy, winny być gromadzone na rachunku Funduszu Reprywatyzacji; podczas gdy: (a) z treści przepisu art. 56 ust. 1 ustawy o komercjalizacji wynika jedynie, że do Funduszu Reprywatyzacji są przekazywane świadczenia, do których uprawnionym jest Skarb Państwa, a więc świadczenia związane z decyzjami reprywatyzacyjnymi, których przedmiotem były nieruchomości należące do Skarbu Państwa; (b) z przepisu art. 56 ust. 1 ustawy o komercjalizacji nie wynika, aby do Funduszu Reprywatyzacji miały trafiać świadczenia należne gminie - Miastu [...] z tytułu zwrotu równowartości nienależnego świadczenia; (c) w odniesieniu do decyzji reprywatyzacyjnych, dotyczących nieruchomość należących do Miasta [...], podmiotem uprawnionym z tytułu zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy, jest Miasto [...].
Mając na uwadze powyższe skarżące Miasto wniosło o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Komisji w części dotyczącej postanowienia Komisji nr [...] z [...] grudnia 2020 r. o odmowie uzupełnienia decyzji Komisji z [...] listopada 2020 r. w zakresie orzeczenia o obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia. Ponadto wniosło o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zarzuty skargi Miasto [...] rozwinęło w uzasadnieniu skargi.
Pismami z [...] stycznia 2021 r. oraz [...] lutego 2021 r. Komisja wniosła o oddalenie skarg, a w przypadku skargi Miasta [...] także o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Komisja ustosunkowała się do zarzutów skarg.
Postanowieniem z [...] października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania (z wniosku) Stowarzyszenie Miłośnicy Krajobrazu – Stowarzyszenie Właścicieli Lokali.
W dniu [...] października 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania J. P. złożył załącznik do protokołu rozprawy z dnia [...] października 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skargi są niezasadne.
Sąd kontrolował decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z [...] listopada 2020 r., nr [...], która stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego - z naruszeniem prawa. Jako podstawę rozstrzygnięcia, wskazała art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy przewiduje, że jeżeli decyzja reprywatyzacyjna wywołała skutki prawne, o których mowa w art. 2 pkt 4 (nieodwracalne skutki prawne), stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie można jej uchylić albo stwierdzić nieważności. Przez nieodwracalne skutki prawne – zgodnie z brzmieniem ustawy należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości [...] na cele publiczne, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11 i 234).
Z kolei w art. 30 ust. 1 pkt 1-8 ustawy wskazano przesłanki pozwalające na wydanie przez Komisję decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, tj. m.in. gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Komisji, decyzja Prezydenta z [...] września 2012 r. rażąco narusza przepisy prawa materialnego, to jest art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w zw. z art. 93 ust. 3b i art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Powyższe stanowisko skład orzekający podziela.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu "dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Uzupełnieniem powyższego przepisu jest ust. 2 przywołanego artykułu, który z kolei stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.
Z brzmienia przepisu art. 7 ust. 1 wynika zatem wprost, że prawo wieczystej dzierżawy mogło być przyznane wyłącznie do nieruchomości stanowiącej uprzednio własność przeddekretowego właściciela. Nie było możliwe przyznanie prawa wieczystej dzierżawy do nieruchomości stanowiącej własność osoby trzeciej.
Tymczasem, w niniejszej sprawie Prezydent przyznał prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...] (z obrębu [...] w udziale [...] części), obejmującej trzy dawne części przeddekretowe nieruchomości, stanowiące własność odrębnych właścicieli (J. F. oraz T. W.).
W skład działki nr [...] wchodzą następujące dawne nieruchomości hipoteczne: 1) " [...]" - [...] m2; 2) " [...]" - [...] m2; 3) nieruchomość oznaczona nr hip. [...] m2.
Wskazać należy, że skarżąca W. K., w drodze nabycia spadku po Z. F., nabyła prawo wyłącznie do udziału w dawnej nieruchomości hipotecznej " [...]". Z kolei, P. D. oraz J. D., w drodze spadku, nabyli udziały po [...] części po dziadku T. W. wyłącznie w nieruchomości " [...]". Natomiast, J. P., w drodze umowy sprzedaży, nabył udziały w spadku od spadkobierców po T. W. oraz H. B. – czyli także jego prawa ograniczają się do nieruchomości " [...]".
Rację ma więc Komisja, że w wyniku powyższej decyzji, Prezydent przyznał W. K., J. P., J. D., P. D. udziały w nieruchomości (w całej dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2) składającej się z gruntów wyżej wymienionych trzech dawnych hipotek.
Przypomnieć należy, że godnie z art. 195 k.c. własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Oznacza to, że ze współwłasnością mamy do czynienia wówczas, gdy jedno i to samo prawo własności jednej i tej samej rzeczy przysługuje jednocześnie co najmniej dwóm osobom.
W literaturze podkreśla się, że naturę prawa współwłasności określają trzy cechy: 1) jedność przedmiotu, 2) wielość podmiotów, 3) niepodzielność wspólnego prawa. Jedność przedmiotu polega na tym, że jest nim ta sama rzecz. Wielość podmiotów polega na tym, że wspólne prawo należy do kilku osób, a więc co najmniej dwóch. Niepodzielność wspólnego prawa polega na tym, że każdy ze współwłaścicieli ma prawo do całej rzeczy, a nie do jej wyodrębnionej części fizycznej. Oznacza to, że każdemu ze współwłaścicieli (a przenosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej, w drodze analogii każdemu ze współużytkowników wieczystych) po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej przysługuje prawo do całej rzeczy, czyli do całego udziału działki nr [...] (ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współużytkowników wieczystych).
W niniejszej sprawie po wydaniu decyzji dekretowej powstał zatem taki stan , że prawo do współużytkowania wieczystego przyznano osobom które nigdy nie były współwłaścicielami całej nieruchomości, lecz współwłaścicielami poszczególnych czesci, które złożyły się na obecną działkę nr [...] .
Podsumowując, na skutek decyzji Prezydenta, właściciele jednej nieruchomości dekretowej uzyskali udziały w prawie użytkowania wieczystego innej nieruchomości dekretowej, nie będącej własnością ich poprzedników prawnych. Taka sytuacja jest niedopuszczalna. Przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości nie stanowiącej własności poprzednika prawnego beneficjenta decyzji reprywatyzacyjnej stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego.
W konsekwencji uznać należało, że decyzja Prezydenta wydana została z rażącym naruszeniem tego przepisu. Za prawidłowe należało uznać także stanowisko Komisji, że rozpoznając wniosek dekretowy Prezydent miał obowiązek dokonać oceny możliwości podziału nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym, w celu realizacji roszczeń dekretowych (mając na uwadze art. 95 pkt 4 u.g.n.). Organ natomiast (znając stan faktyczny, tj., że działka nr ew. [...] zabudowana jest budynkiem, którego zgodnie z przepisami nie można podzielić i że tylko jego rozbiórka może doprowadzić do wykonania decyzji) stwierdził, iż dokonanie podziału geodezyjnego działki nr ew. [...] nastąpi w dalszej kolejności. Czyli wiedział, że podział ten nie jest możliwy w dacie ustanawiania użytkowania wieczystego, które pomimo to ustanowił.
Tym samym Sąd przychyla się do oceny Komisji, że do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu doszło w powiązaniu z art. 93 u.g.n. i art. 95 pkt 4 u.g.n.
Jednakże, wskutek przeniesienia prawa własności nieruchomości położonej przy w [...] ulicy [...] na osobę trzecią (K. J.) zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., dlatego też Komisja nie mogła wydać decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji. Obligowało to więc Komisję do stwierdzenia wydania decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2012 r. z naruszeniem prawa.
Sąd podzielił stanowisko w tym zakresie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Tym samym niezasadne są zarzuty skargi W. K. oraz J. P.
Sąd nie podzielił także zarzutów skargi Miasta [...]. I tak, skarżące Miasto w swojej skardze podniosło, że w rozpoznawanej sprawie Komisja winna była zastosować art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. stanowiący podstawę do orzeczenia o obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia. Zdaniem [...] we wniosku o uzupełnienie decyzji Komisji z [...] listopada 2020 r. Miasto wskazało dlaczego zachodzą przesłanki nałożenia obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia. Należy jednak zauważyć, że skarżący traktuje możliwość wydania rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu nienależnego świadczenia jako obowiązek Komisji, mimo że w ustawie z 9 marca 2017 r. wyraźnie użyto sformułowania "może nałożyć". W doktrynie oraz piśmiennictwie przyjmuje się powszechnie, że takie sformułowanie przepisu daje upoważnionemu organowi swobodę oceny, czy ma nastąpić jakieś działanie. Taka sytuacja zaszła
w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie, Sąd w składzie orzekającym, podziela stanowisko skarżącego J. P. co do tego, że umowa zbycia spadku (a do takich doszło w niniejszej sprawie w odniesieniu do skarżącego i skarżącej W. K.) nie może być postrzegana jako umowa przelewu wierzytelności ujęta w art. 509 § 1 i 2 k.c. Zbycie spadku (w skład którego wchodzi ekspektatywa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego) powoduje, że nabywca spadku jako sukcesor uniwersalny wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy takie same jak posiadał zbywca spadku jako spadkobierca.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji i oddalił skargi.