I SA/WA 150/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyuchwała rady gminyrozstrzygnięcie nadzorczekompetencje gminyopłatysieci wodociągowesieci gazociągowegospodarka komunalnakontrola administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wójta Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie dobrowolnej opłaty za przyłączenie do sieci wodociągowych i gazociągowych.

Sprawa dotyczyła skargi Wójta Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy wprowadzającej dobrowolną opłatę za przyłączenie do sieci wodociągowych i gazociągowych. Wojewoda uznał, że gmina nie miała kompetencji do wprowadzenia takiej opłaty. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że uchwała wykraczała poza kompetencje prawotwórcze rady gminy i brak było podstaw ustawowych do wprowadzenia wskazanych opłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Wójta Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy z dnia 2003-10-XX. Uchwała ta, powołując się na przepisy o samorządzie gminnym i gospodarce komunalnej, ustaliła dobrowolną opłatę w wysokości 500 zł za przyłączenie się do istniejących i wybudowanych sieci wodociągowych oraz gazociągowych. Wojewoda uznał uchwałę za nieważną, wskazując na naruszenie przepisów prawa. Wójt Gminy w skardze argumentował, że przepisy o gospodarce komunalnej wyposażyły organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w kompetencje do stanowienia o wysokości cen i opłat za usługi komunalne. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że uchwała Rady Gminy wykraczała poza ustalone kompetencje prawotwórcze i brak było przepisów ustawowych upoważniających gminę do wprowadzenia takich opłat w drodze regulacji powszechnie obowiązującej. Sąd podkreślił, że istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały, obejmuje naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje, podstawy prawnej, prawa ustrojowego, prawa materialnego przez wadliwą wykładnię oraz przepisów proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie ma takich kompetencji.

Uzasadnienie

Uchwała rady gminy wprowadzająca dobrowolną opłatę za przyłączenie do sieci wodociągowych i gazociągowych wykracza poza ustalone kompetencje prawotwórcze rady gminy. Brak jest przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia takich opłat w drodze regulacji powszechnie obowiązującej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

u.g.k. art. 4 § 1

Ustawa o gospodarce komunalnej

Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Przepis ten określa zadania własne gminy, w tym sprawy wodociągów i gazociągów, ale nie stanowi podstawy do wprowadzania opłat za podłączenie.

u.s.g. art. 40

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa kompetencje prawotwórcze rady gminy.

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy wykracza poza kompetencje prawotwórcze. Brak przepisów ustawowych upoważniających gminę do wprowadzenia opłat za podłączenie do sieci.

Odrzucone argumenty

Przepisy o gospodarce komunalnej wyposażyły organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w kompetencje do stanowienia o wysokości cen i opłat za usługi komunalne.

Godne uwagi sformułowania

uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna istotne naruszenie prawa, powodujące nieważność uchwały organu gminy nie jest utożsamiane z przesłankami nieważności decyzji administracyjnej uchwała wykracza więc poza ustalone w art.40 ustawy o samorządzie gminnym kompetencje prawotwórcze rady

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Banasiewicz

członek

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kompetencji gmin w zakresie wprowadzania opłat za usługi komunalne i korzystanie z infrastruktury."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego z 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii kompetencji samorządów lokalnych w zakresie ustalania opłat, co jest istotne dla prawników i samorządowców.

Czy gmina może dowolnie ustalać opłaty za przyłączenie do sieci?

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 150/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy ... na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody ... z dnia ... grudnia 2003 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy ... oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Wa 150/04
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia ... grudnia 2003 roku numer ... Wojewoda ... stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy ... z ... października 2003 roku numer ....
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego organ administracji publicznej podniósł, że uchwałą z dnia ... października 2003 roku numer ... Rada Gminy ..., powołując się na przepis art.7 ust.1 pkt.3 i art.18 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01 poz.1591 ze zmianami) oraz art.4 ust.1 pkt.2 ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej ( Dz. U. 9/97, poz.43 ze zmianami) uchwaliła, że za przyłączenie się do istniejących i wybudowanych sieci wodociągowych oraz gazociągowych ustaliła dobrowolną opłatę w wysokości 500 złotych.
Zawiadomieniem z dnia ... listopada 2003 roku Wojewoda ..., powołując się na przepis art.86 i art.91 ust.2 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01, poz.1591 ze zmianami), powiadomił gminę o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały z ... października 2003 roku numer ... Rady Gminy ....
Rozstrzygnięciem nadzorczym z ... grudnia 2003 roku numer ... Wojewoda ..., działając w oparciu o przepis art.91 w związku z art.85 i art.86 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01, poz.1591 ze zmianami) stwierdził nieważność uchwały z ... października 2003 roku numer ... Rady Gminy ....
Na rozstrzygnięcie nadzorcze z ... grudnia 2003 roku numer ... Wojewody ... skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł, powołując się na uchwałę Rady Gminy ... z ... grudnia 2003 roku numer ..., Wójt Gminy .... Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego podniosła, że przepisy ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej ( Dz. U. 9/97, poz.43 ze zmianami) wyposażyły organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w kompetencje do stanowienia o wysokości cen i opłat oraz sposobie ich ustalania za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej. Opłaty te są traktowane jako ekwiwalent za "usługi" ze strony gminy w postaci umożliwienia korzystania z jej obiektów i urządzeń.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda ... podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że z treści art.91 ust.1 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 13/96, poz.74 ze zmianami) wynika, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 90 ustawy. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym wyróżniają dwie kategorie wad uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. Według przepisu art.91 ust.4 ustawy o samorządzie gminnym jedynie w przypadku stwierdzenia nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa, powodujące nieważność uchwały organu gminy nie jest utożsamiane z przesłankami nieważności decyzji administracyjnej w rozumieniu art.156 § 1 k.p.a. ( vide wyrok NSA z 18.09.1990 r S.A./Wr 849/90 ONSA 4/90, poz.2, wyrok NSA z 16.11.2000 r. II S.A./Wr 157/99 niepublikowany). Należy jednak podkreślić, że na podstawie konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych można wskazać takie rodzaje naruszeń przepisów prawa, które można zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważność uchwały organu gminy. Wskazać tutaj należy na naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania tych aktów, podstawy prawnej ich podjęcia, przepisów prawa ustrojowego, prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów dotyczących procedury podejmowania tych aktów.
Z treści art.4 ust.1 pkt.2 ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej ( Dz. U. 9/97, poz.43 ze zmianami) wynika, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalenia cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Z treści wskazanego wyżej przepisu prawa nie wynika jednak, że uchwała taka ma charakter przepisu gminnego. Ustawa bowiem nie określiła zasad, którymi rada gminy powinna kierować się przy ustalaniu cen i opłat. Tym samym uchwała nie dotyczy zasad czy sposobu gospodarowania mieniem gminy ( vide wyrok NSA z 29.11.2001 r S.A./Wr 1415/01 OSS 2002/1/16).
Z treści przepisu art.7 ust.1 pkt.3 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01. poz.1591 ze zmianami) wynika, iż sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę oraz gazociągów i zaopatrzenia w gaz należą do zadań własnych gminy. Jednak przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do wprowadzenia opłat za podłączenie do sieci podmiotów chcących z niej korzystać. Brak jest przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia wskazanych wyżej opłat w drodze regulacji prawnej powszechnie obowiązującej. Uchwała gminy wykracza więc poza ustalone w art.40 ustawy o samorządzie gminnym kompetencje prawotwórcze rady i nie należy też do kategorii aktów prawnych określających zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej( vide wyrok NSA z 13.12.2000 r II S.A. 2320/00 OSS 2001/4/129, uchwała Sądu Najwyższego z 26.09.1995 r III AZP 22/95, OSNIAPiUS 6, poz.80).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody ... jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI