I SA/Wa 1497/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, podkreślając, że kwestia odszkodowania jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.
Skarżący kwestionowali decyzję Ministra Infrastruktury o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę krajową. Argumentowali brak przyznania odszkodowania i nieznajomość przepisów. Sąd oddalił skargę, wskazując, że nabycie nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Podkreślono, że decyzja wojewody ma charakter deklaratoryjny, a kwestia odszkodowania jest przedmiotem odrębnego postępowania przed starostą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. S., Z. S. i P. S. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę krajową. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku przyznania odszkodowania oraz nieznajomości przepisów prawnych. Sąd oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie stanowiły ich własności, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością tych podmiotów. Sąd podkreślił, że jest to forma wywłaszczenia następująca z mocy prawa, niezależna od świadomości właściciela. Decyzja wojewody ma charakter deklaratoryjny, jedynie potwierdzając przejście własności, natomiast kwestia przyznania odszkodowania jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu przez starostę na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy. Sąd stwierdził, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji deklaratoryjnej, a kwestia odszkodowania nie należała do zakresu orzekania w tej sprawie. Skarga P. S. została oddalona dodatkowo z powodu braku jego interesu prawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nabycie następuje z mocy prawa, a świadomość właściciela nie ma wpływu na ten fakt.
Uzasadnienie
Nabycie z mocy prawa jest formą wywłaszczenia, które następuje automatycznie z dniem 1 stycznia 1999 r., bez udziału właściciela. Okoliczność, czy właściciel miał świadomość istnienia regulacji, pozostaje bez wpływu na fakt wystąpienia wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, pozostające we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., a niebędące ich własnością, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością tych podmiotów za odszkodowaniem.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
W sprawach dotyczących odszkodowania za nieruchomości przejęte z mocy prawa orzeka w pierwszej instancji starosta (lub prezydent miasta na prawach powiatu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie nieruchomości z mocy prawa nastąpiło z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Decyzja wojewody ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza przejście własności. Kwestia odszkodowania jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu przed starostą. Brak interesu prawnego P. S. do wniesienia skargi.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące braku przyznania odszkodowania w ramach postępowania o stwierdzenie nabycia własności. Zarzuty dotyczące nieznajomości przepisów prawnych przez dotychczasowego właściciela.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomości [...] z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powyższy przepis przewiduje zatem swoistą formę wywłaszczenia, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 1999 r. z mocy samego prawa. Z tego względu okoliczność, czy dotychczasowy właściciel miał świadomość istnienia powyższej regulacji prawnej, czy też jej nie miał, pozostaje bez wpływu na fakt wystąpienia w/w wywłaszczenia. Jedyną formalnością, wymaganą w tego rodzaju przypadku, jest wydanie przez wojewodę decyzji, która powyższy fakt potwierdza (tzw. decyzja deklaratoryjna). Natomiast kwestia przyznania odszkodowania jest uwarunkowana od złożenia w odpowiednim terminie wniosku i w tej mierze jest wydawana druga decyzja administracyjna, którą wydaje starosta.
Skład orzekający
Gabriela Nowak
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Agnieszka Miernik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 ust. 1 i 4 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną w zakresie nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne oraz odrębności postępowania w sprawie odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z reformą administracyjną z 1998 r. i przejmowaniem gruntów pod drogi publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przejmowania nieruchomości pod drogi publiczne i rozdzielenia kwestii nabycia własności od odszkodowania, co jest istotne dla właścicieli gruntów.
“Nieruchomość pod drogę? Jak przejęcie własności przez państwo wpływa na odszkodowanie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1497/09 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2010-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-09-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Miernik Gabriela Nowak /przewodniczący/ Monika Nowicka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. S., Z. S. i P. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie I SA/WA 1497/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w K. w G. a stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. l i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności opisanej na wstępie nieruchomości – jako zajętej pod drogę publiczną, krajową nr [...] (poprzednio nr [...]). Od decyzji tej odwołanie złożyli: W. S. i Z. S. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Minister Infrastruktury podniósł, że zgodnie z art. 73 ust. l wymienionej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ zauważył, iż właścicielem działki nr [...], z której wydzielono działkę nr [...] był w dniu 31grudnia1998 r. W. S., który aktem notarialnym zawartym w dniu [...] lutego 2002 r. prawa do niej przeniósł na syna – Z. S. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] była, wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., zajęta pod drogę publiczną tj. drogę krajową nr [...], relacji R., ujętą w uchwale nr [...] Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (Monitor Polski z 1986 r. Nr 3, poz. 16). W omawianym przypadku spełnione też były przesłanki władztwa Skarbu Państwa, co wynikało z oświadczenia złożonego w dniu 24 lipca 2008 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej przez A. K. – Zastępcę Dyrektora Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Z oświadczenia tego wynikało, że zarządca drogi - na dzień 1 stycznia 1999 r. – prowadził działania związane z bieżącym utrzymaniem, remontem i eksploatacją drogi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących odszkodowania za przedmiotowy grunt, Minister wyjaśnił, że w związku z treścią art. 73 ust. 4 wymienionej ustawy z dnia 13 października 1998 r., w sprawach dotyczących odszkodowania orzeka w I instancji starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), a nie organ wojewódzki, a więc kwestia ta - jako przewidziana do odrębnego rozstrzygnięcia - nie mogła być przedmiotem orzekania w niniejszym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli: W. S., Z. S. i P. S., skarżący akcentowali brak przyznania odszkodowania za przedmiotowa nieruchomość a także twierdzili, że nieznana im była regulacja prawna, w oparciu o którą zostały wydane zapadłe w tej sprawie decyzje i nie byli o niej informowani przez organy samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podzielając w tym zakresie twierdzenia i argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną co skutkowało jej oddaleniem. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i zajęte były pod drogi publiczne a nie stanowiły własności tych podmiotów, z dniem 1 stycznia 1999 r. – z mocy prawa – stały się ich własnością za odszkodowaniem. Powyższy przepis przewiduje zatem swoistą formę wywłaszczenia, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 1999 r. z mocy samego prawa. Fakt ten zatem miał miejsce bez udziału dotychczasowego i aktualnego właściciela nieruchomości. Z tego względu okoliczność, czy dotychczasowy właściciel miał świadomość istnienia powyższej regulacji prawnej, czy też jej nie miał, pozostaje bez wpływu na fakt wystąpienia w/w wywłaszczenia. Jedyną formalnością, wymaganą w tego rodzaju przypadku, jest wydanie przez wojewodę decyzji, która powyższy fakt potwierdza ( tzw. decyzja deklaratoryjna). W tym miejscu wyraźnie jednak trzeba zaznaczyć, że w decyzji wojewody, organ jedynie stwierdza przejście z mocy prawa omawianej nieruchomości. Natomiast kwestia przyznania odszkodowania jest uwarunkowana od złożenia w odpowiednim terminie wniosku i w tej mierze jest wydawana druga decyzja administracyjna, którą wydaje starosta (art. 73 ust. 4 w/w ustawy). Odnosząc zatem powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Jak wynika z niespornych ustaleń organu, przedmiotowa nieruchomość, wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., była zajęta pod drogę publiczną (drogę krajową nr [...]), stanowiła własność osoby fizycznej (W. S.) i pozostawała we władaniu zarządcy drogi. Spełnienie powyższych przesłanek uzasadniało zatem wydanie przez wojewodę wspomnianej decyzji deklaratoryjnej. Kwestia natomiast przyznania odszkodowania nie wchodziła w zakres orzekania tą decyzją. Jak wyjaśniono na wstępie, orzekanie w tej materii należy do innego organu i jest przedmiotem odrębnego postępowania. Z tych względów skarga wniesiona przez W. S. oraz jego syna – Z. S., który, w dacie wydawania w tej sprawie obu decyzji, był wpisany do księgi wieczystej jako aktualny właściciel spornego gruntu, podlegała oddaleniu jako niezasadna. W stosunku natomiast do P. S., skarga podlegała oddaleniu z uwagi na brak jego interesu prawnego do wniesienia w tej sprawie skargi. Skarżący P. S. nie był bowiem stroną postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji a z akt sprawy nie wynikało, aby miał on jakiekolwiek prawo do spornego gruntu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.