I SA/WA 2526/22

I SA/Wa 2526/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Kołtun-Kulik
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr DPP-TPZ-0272-18/2022(1) w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, orzekł o wpisie A. M. na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą 24 lutego 2022 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Wnioskiem z [...] kwietnia 2022 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej także jako "Szef ABW") wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także jako "Minister" lub "organ") o zastosowanie wobec A. M. (dalej także jako "skarżąca") środków przewidzianych w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2002 r., poz. 835, dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 13 kwietnia 2022 r.").
Decyzją z [...] kwietnia 2022 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w pkt 1 orzekł o wpisie skarżącej na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., w pkt 2 zastosował wobec skarżącej: a) zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z 17 marca 2014 r., będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą osoby, o której mowa w punkcie 1, w pełnym zakresie, b) zakaz udostępniania skarżącej lub na rzecz wymienionej osoby - bezpośrednio lub pośrednio - jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z 17 marca 2014 r. oraz c) zakaz świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest ominięcie środków wskazanych w lit. a i b, zaś w pkt 3 zastosował wobec skarżącej wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść wniosku Szefa ABW o objęcie skarżącej środkami ograniczającymi wskazanymi w art. 1 ustawy. Zdaniem organu, okoliczności wskazane w powyższym wniosku uzasadniają objęcie skarżącej sankcjami jako osoby "osobiście powiązanej" oraz uczestniczącej w procederze zmierzającym do uniknięcia/obejścia sankcji nałożonych na męża skarżącej A. M. Minister podniósł, że A. M. pozostaje osobą dysponującą odpowiednio środkami finansowymi oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 269/2014, bezpośrednio lub pośrednio wspierającym agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r.
Organ zaznaczył, że wskazany w sentencji decyzji zakres zastosowanych środków został określony stosownie do art. 1 ustawy, przy uwzględnieniu definicji zawartych odpowiednio w art. 1 lit. d i g rozporządzenia 269/2014. Określając katalog środków wziął także pod uwagę art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym uwzględnia się w szczególności charakter i zakres działalności prowadzonej przez adresata decyzji oraz względy bezpieczeństwa narodowego.
Minister przywołał również art. 4 ust. 1 ustawy oraz art. 3 ust. 9 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. dotyczący możliwości ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny. W ocenie organu, taka sytuacja w sposób oczywisty występuje w sprawach tego rodzaju jak przedmiotowe postępowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyła A. M. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 6 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 215 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez wydanie decyzji służącej stosowaniu rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z 18 maja 2006 r., rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z 17 marca 2014 r. oraz rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z 31 lipca 2014 r., zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2022/396 z 9 marca 2022 r., z przekroczeniem dyspozycji przewidzianej przez wskazane rozporządzenia, co doprowadziło do nieważności postępowania zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na rażące naruszenie prawa przez organ,
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a tym samym bezzasadne wpisanie skarżącej na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy oraz zastosowanie wobec A. M. innych środków przewidzianych w ustawie, w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych,
3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 14 grudnia 2007 r. w zw. z art. 10 TFUE w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. dotyczących zasady równości wobec prawa oraz zakazu dyskryminacji poprzez zastosowanie w sposób zupełnie dowolny, arbitralny oraz uznaniowy wyjątkowo dotkliwych oraz ograniczających sankcji wobec osoby, która nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa ani tym bardziej dla obrotu gospodarczego w kraju, podczas gdy zgodnie z Konstytucją oraz ustawodawstwem europejskim wszyscy są wobec prawa równi, mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny,
4) przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. dotyczących prawa własności oraz dopuszczalności wywłaszczenia poprzez zastosowanie przez organ ograniczeń oraz sankcji dotyczących środków pieniężnych posiadanych przez A. M. nieproporcjonalnych oraz niewspółmiernych do zamierzonych celów, a także w sposób nieuzasadniony ingerujących w prawo własności A. M., podczas gdy Polska chroni własność, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wtedy gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, natomiast własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności,
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 22 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. dotyczącego swobody działalności gospodarczej poprzez zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji w stosunku do A. M. nieproporcjonalnych, nieuzasadnionych oraz w pełni arbitralnych ograniczeń, które de facto uniemożliwiają prowadzenie przez A. M. działalności na terenie Polski, podczas gdy ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny, który w tym miejscu nie znajduje uzasadnienia,
6) przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczącego wolności przemieszczania się, poprzez nieuzasadniony wpis A. M. do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, podczas gdy każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i środkach przyjętych w celu ich wykonania,
7) przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 9 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyłącznie literalnego brzmienia przepisu, tj. ograniczenia zakresu uzasadnienia ze względów bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, co de facto doprowadziło do braku szczegółowego uzasadnienia dokładnych przesłanek zastosowania tego ograniczenia i jakie zagrożenie może nieść przedstawienie przez organ szczegółowego uzasadnienia decyzji,
8) przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 9 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., a tym samym względów bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego z pominięciem wskazania w uzasadnieniu decyzji najistotniejszych motywów rozstrzygnięcia, co uniemożliwia zrozumienie przez skarżącą podstaw wydania decyzji oraz ma istotny wpływ na niniejsze postępowanie,
9) przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie powiązań osobistych pomiędzy A. M. a A. M., które byłe jedną z głównych przesłanek nałożenia na A. M. sankcji przewidzianych w decyzji, co ma istotny wpływ na niniejsze postępowanie,
10) przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie prawdopodobieństwa wykorzystywania przez A. M. środków finansowych, funduszy lub zasobów gospodarczych w celu wspierania agresji na Federację Rosyjską lub Ukrainę oraz naruszania praw człowieka lub represji wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub prawdopodobieństwa, że jej działalność stanowi poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności w Federacji Rosyjskiej lub na Białorusi,
11) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z pominięciem okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a także na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach poprzez uznanie, że zasadne jest objęcie A. M. sankcjami jako "osobiście powiązanej", a ponadto uczestniczącej w procederze zmierzającym do uniknięcia/obejścia sankcji nałożonych na męża oraz co do której zachodzi prawdopodobieństwo dysponowania środkami finansowymi, funduszami lub zasobami gospodarczymi w celu wspierania agresji na Federację Rosyjską lub Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r., co ma istotny wpływ na niniejsze postępowanie.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Ponadto, wniosła o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w zakresie zgodności zapisów ustawy krajowej z 13 kwietnia 2022 r., ograniczających swobodę przemieszczania skarżącej w ramach Unii Europejskiej z prawem tego obywatela UE do swobodnego przemieszczania się w ramach Unii Europejskiej zagwarantowanego na mocy art. 21 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 45 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w zakresie zgodności zapisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. z podstawowym prawem skarżącej do własności zagwarantowanym w art. 17 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które to ograniczenia zostały nałożone na skarżącą, pomimo że nie jest ona osobą wymienioną w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 z późniejszymi zmianami. Skarżąca wniosła o skierowanie do TSUE pytania o następującej treści: "Czy przepisy krajowe, które mają zastosowanie wobec obywatela UE, środki ograniczające przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 269/2014 i decyzji Rady 2014/145/WPZiB, w szczególności zakaz wjazdu i pobytu na terytorium państwa członkowskiego UE i zamrożenie mienia należącego do tego obywatela UE, pomimo że obywatel ten nie jest osobą wymienioną w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 z późniejszymi zmianami lub w załączniku do decyzji 2014/145, zgodne z prawem UE , w szczególności z prawem tego obywatela UE do swobodnego przemieszczania się w ramach Unii Europejskiej na mocy art. 21 TFUE i art. 45 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz z jego podstawowym prawem własności przyznanym na mocy art. 17 Karty?".
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zmienił z urzędu decyzję z [...] kwietnia 2022 r. w ten sposób, że w jej sentencji uchylił pkt 3 dotyczący zastosowania wobec skarżącej wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekł z urzędu o wykreśleniu skarżącej z listy, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
Pismem procesowym z [...] lipca 2023 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz przedstawił dodatkową argumentację na jego poparcie.
Na rozprawie sądowej w dniu 25 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że modyfikuje skargę w ten sposób, że cofa wszystkie wnioski i zarzuty w niej zawarte poza wnioskiem o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE wraz z uzasadnieniem i wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozszerza zakres pytania prejudycjalnego o zgodność ustawy z 13 kwietnia 2022 r. z art. 24 ust. 1 i 3 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz zasadami bezpośredniego stosowania rozporządzeń UE w krajach członkowskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie przeprowadzanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Zaskarżona decyzja z [...] kwietnia 2022 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2002 r., poz. 835, dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 13 kwietnia 2022 r."). Orzekała ona o wpisie skarżącej na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy, zastosowania wobec skarżącej środków wskazanych w powołanym przepisie, a także zastosowania wobec skarżącej wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.
Wskazać również trzeba, że zaskarżona decyzja została zmieniona z urzędu decyzją z [...] czerwca 2022 r. w ten sposób, że uchylono pkt 3 jej sentencji dotyczący zastosowania wobec skarżącej wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Ponadto, decyzją z [...] czerwca 2022 r. Minister orzekł z urzędu o wykreśleniu skarżącej z listy, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. uzasadniając to umieszczeniem skarżącej w dniu [...] czerwca 2022 r. na liście podmiotów określonych w załączniku I do rozporządzenia 269/2014.
Ponadto, zaznaczyć trzeba, że na rozprawie sądowej w dniu 25 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że modyfikuje skargę na powyższą decyzję z [...] kwietnia 2022 r. w ten sposób, że cofa wszystkie wnioski i zarzuty w niej zawarte poza wnioskiem o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wraz z uzasadnieniem i wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozszerza zakres pytania prejudycjalnego o zgodność ustawy z 13 kwietnia 2022 r. z art. 24 ust. 1 i 3 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz zasadami bezpośredniego stosowania rozporządzeń UE w krajach członkowskich. Powyższe oznacza, że pełnomocnik skarżącej cofnął w części wniesioną skargę. W utrwalonym piśmiennictwie trafnie uznaje się, że tego rodzaju działanie strony skarżącej jest dopuszczalne. Podkreślić jednak trzeba, że cofnięcie skargi w części nie wiąże sądu administracyjnego w rozumieniu art. 60 p.p.s.a. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pozostaje bowiem skarga w pozostałym zakresie. W związku z tym w piśmiennictwie trafnie przyjmuje się, że w takiej sytuacji brak jest podstaw do umorzenia postępowania sądowego zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a także że brak jest podstaw do umorzenia postępowania sądowego w części stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Cofnięcie skargi w części może mieć co najwyżej wpływ na ocenę legalności zaskarżonego aktu dokonywaną przez sąd (tak trafnie: B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 60).
Dokonując w opisanych uwarunkowaniach oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał skargę za niezasadną. Zdaniem Sądu, trafnie uznał organ, że okoliczności wskazane we wniosku Szefa ABW z [...] kwietnia 2022 r. uzasadniają objęcie skarżącej sankcjami jako osoby "osobiście powiązanej" oraz uczestniczącej w procederze zmierzającym do uniknięcia/obejścia sankcji nałożonych na męża skarżącej A. M. Z przepisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. jasno bowiem wynika, że wpisowi na listę podlegać mają nie tylko podmioty bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję na Ukrainę, lecz także wszelkie inne osoby lub podmioty, o ile są bezpośrednio powiązane z podmiotami tę agresję wspierającymi. Powiązania takie mogą mieć, między innymi, charakter osobisty lub gospodarczy. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się przy tym, że użycie w art. 3 ust. 2 ustawy sformułowania "w szczególności", oznacza że podstawą wpisu na listę mogą być powiązania różnego rodzaju, o ile przypisać można im przymiot bezpośredniości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z 2 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2527/22, Lex nr 3516055). W ocenie Sądu, trafnie uznał Minister, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy tego rodzaju powiązania wystąpiły. Uzupełniająco wskazać trzeba, że powyższa ocena znalazła potwierdzenie w treści rozstrzygnięcia Rady (UE), która w dniu [...] czerwca 2022 r. dodała skarżącą do wykazu osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi zamieszczonego w załączniku I do rozporządzenia nr 269/2014 pod poz. [...].
Wobec powyższego nie można uznać, że orzekając o wpisie skarżącej na listę osób i podmiotów, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., a także zastosowaniu wobec skarżącej środków, o których mowa w art. 1 ustawy, Minister naruszył wskazane w skardze przepisy prawa unijnego i krajowego. Zaznaczyć trzeba, że wybór wskazanych środków należy do organu administracji publicznej i o ile mieszczą się one w katalogu prawem przewidzianym, to brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji powoływanie się przez skarżącą na zasadę naruszenia równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji nie mogło odnieść oczekiwanego skutku. Sąd nie stwierdził bowiem dyskryminującego charakteru zaskarżonej decyzji w zakresie środków zastosowanych w odniesieniu do skarżącej. Po analizie wniosku Szefa ABW oraz wzięciu pod uwagę całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz jej uwarunkowań faktycznych i prawnych podzielić trzeba ocenę organu, że w sprawie zachodziły podstawy do zastosowania wobec skarżącej wskazanych środków. Przy tym wobec zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie z urzędu decyzją z [...] czerwca 2022 r. pkt 3 jej sentencji, bezprzedmiotowe stały się podniesione w skardze zarzuty dotyczące zastosowania wobec skarżącej wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.
Sąd nie podzielił również zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem dyspozycji przewidzianej w rozporządzeniach UE, co miałoby, w ocenie skarżącej, prowadzić do nieważności postępowania (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przy ocenie regulacji zawartej w ustawie z 13 kwietnia 2022 r. nie można bowiem pomijać, że jej wdrożenie jest konsekwencją szeregu daleko idących zmian w przepisach wprowadzających sankcje, które pojawiły się w unijnym porządku prawnym po 24 lutego 2022 r. w związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz zaangażowaniem Białorusi w działania stanowiące wsparcie dla Federacji Rosyjskiej (por. uzasadnienie do projektu ustawy z 13 kwietnia 2022 r., druk sejmowy nr 2131). W prawie UE przyjęto wówczas, obok już istniejących rozporządzeń, o których mowa w skardze (tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 z 18 maja 2006 r., rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z 17 marca 2014 r. oraz rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z 31 lipca 2014 r.) szereg kolejnych aktów prawnych zmieniających powyższe rozporządzenia. Wskazane zmiany, które były spowodowane wyłącznie agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz zaangażowaniem Białorusi w działania stanowiące wsparcie dla tej agresji, mają kluczowe znaczenie dla oceny zakresu obowiązujących zakazów oraz obowiązków w zakresie zamrażania środków finansowych oraz zasobów gospodarczych. Nie można przy tym zapominać, że rozpoczęta w dniu 22 lutego 2022 r. agresja wywołała liczne zmiany na świecie, w Unii Europejskiej, a także w Polsce, związane z bezpieczeństwem narodowym. Skutkiem powyższego było również podjęcie kroków prawnych w celu przeciwdziałania wspieraniu tej agresji.
Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty dotyczące nienależytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 3 ust. 9 ustawy), a także naruszenia przepisów postępowania. W powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2527/22, trafnie stwierdzono, że postępowanie w sprawie wpisu na listę nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z art. 4 ustawy, do tego rodzaju postępowań stosuje się, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, jedynie niektóre, szczegółowo wymienione, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród nich nie umieszczono, między innymi, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy organ nie ma obowiązku oceniać czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Z kolei uzasadnienie decyzji nie musi zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe koresponduje z treścią art. 3 ust. 9 ustawy, który stanowi, że organ może ograniczyć zakres uzasadnienia decyzji w sprawie wpisu na listę ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny. Z woli ustawodawcy charakter tego rodzaju spraw, a w szczególności okoliczność, że wykazanie powiązań z podmiotami wspierającymi agresję wiązać się może z koniecznością ujawnienia informacji uzyskanych w toku działań operacyjnych służb bezpieczeństwa państwa, wymagać może ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Końcowo wskazać trzeba, że na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał zawarty w skardze wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w zakresie zgodności zapisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. ograniczających swobodę przemieszczania skarżącej w ramach Unii Europejskiej z prawem tego obywatela UE do swobodnego przemieszczania się w ramach Unii Europejskiej zagwarantowanego na mocy art. 21 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 45 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w zakresie zgodności zapisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. z podstawowym prawem skarżącej do własności zagwarantowanym w art. 17 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które to ograniczenia zostały nałożone na skarżącą, pomimo że nie jest ona osobą wymienioną w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 z późniejszymi zmianami. W skardze wniesiono o skierowanie do TSUE pytania o następującej treści: "Czy przepisy krajowe, które mają zastosowanie wobec obywatela UE, środki ograniczające przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 269/2014 i decyzji Rady 2014/145/WPZiB, w szczególności zakaz wjazdu i pobytu na terytorium państwa członkowskiego UE i zamrożenie mienia należącego do tego obywatela UE, pomimo że obywatel ten nie jest osobą wymienioną w załączniku I do rozporządzenia 269/2014 z późniejszymi zmianami lub w załączniku do decyzji 2014/145, zgodne z prawem UE , w szczególności z prawem tego obywatela UE do swobodnego przemieszczania się w ramach Unii Europejskiej na mocy art. 21 TFUE i art. 45 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz z jego podstawowym prawem własności przyznanym na mocy art. 17 Karty?". Ponadto, na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej rozszerzył zakres powyższego pytania prejudycjalnego o zgodność zapisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. z art. 24 ust. 1 i 3 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz zasadami bezpośredniego stosowania rozporządzeń UE w krajach członkowskich.
Sąd w składzie orzekającym nie uwzględnił wniosku skarżącej o skierowanie do TSUE powyższego pytania prejudycjalnego. Zdaniem Sądu, zgłaszane przez stronę skarżącą wątpliwości nie stanowią bowiem zagadnienia prejudycjalnego wymagającego rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który to przepis reguluje instytucję odesłania prejudycjalnego. Zgodnie z powołaną normą Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów, b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. Z powyższego wynika, że Trybunał nie dokonuje interpretacji prawa wewnętrznego sądu kierującego pytanie, ani zgodności tego prawa z prawem wspólnotowym. Jak bowiem stanowi powołana norma, Trybunał jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym jedynie o wykładni Traktatów oraz ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. Tymczasem treść sformułowanego przez skarżącą pytania, którego zakres rozszerzono na rozprawie sądowej, z jakim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miałby wystąpić do Trybunału wskazuje, że skarżąca oczekuje od Trybunału zajęcia stanowiska co do wykładni zapisów ustawy z 13 kwietnia 2022 r. w kontekście zastosowanych wobec niej środków ograniczających pomimo niewymienienia skarżącej w załączniku do stosownych aktów unijnych. Zdaniem Sądu, tego rodzaju rozstrzygnięcie wykraczałoby poza ramy kognicji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej realizowanej w ramach procedury określonej w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, jak również naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), orzekł jak w sentencji.