I SA/Wa 1489/21

I SA/Wa 1489/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas
Magdalena Durzyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant referent Jolanta Replin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej także jako organ/wojewoda) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej też jako organ I instancji/starosta) z [...] marca 2021 r. nr [...] o ustaleniu odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie kwoty głównej odszkodowania wynoszącej [...] złotych na rzecz S. N. oraz R. N., w łącznej wysokości [...] złotych, przy czym za okres od [...] marca 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. w kwocie [...] złotych oraz za okres od [...] października 2011 r. do [...] września 2012 r. w kwocie [...] złotych (pkt 1 decyzji), przyznaniu ustalonych w pkt 1 odsetek na rzecz S. N. w kwocie [...] złotych za udział ½ części oraz R. N. w kwocie [...] złotych za udział ½ części (pkt 2 decyzji) oraz zobowiązaniu Prezydent Miasta [...], reprezentującego Gminę Miejską [...] do wypłaty ustalonych odsetek jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (pkt 3 decyzji).
W uzasadnieniu decyzji wojewoda w pierwszej kolejności wskazał, że decyzja organu I instancji zapadła w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 907/16 i z 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 767/19. W wyroku z 6 lipca 2016 r. prawomocnie przesądzono, że ustalenie odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną zostało uregulowane w art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990, dalej jako ugn), zgodnie z którym odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej jako kc), przy czym obowiązek zapłaty odsetek ma administracyjnoprawny charakter i z uwagi na to nie stosuje się w stosunku do niego przepisów kc o przedawnieniu. Z kolei w wyroku z 13 sierpnia 2019 r. Sąd zawarł wytyczne odnoszące się do okresów za jakie powinny być wypłacone odsetki, wskazując, że powinny być naliczone za okres od [...] marca 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. oraz od [...] października 2011 do [...] września 2012 r.
Tym samym w ocenie wojewody organ I instancji zgodnie z wytycznymi zawartymi w powyższych wyrokach prawidłowo ustalił odsetki, wyjaśnił w sposób wyczerpujący za jakie okresy zostały naliczone odsetki, za ile dni zwłoki i jaka obowiązywała w danym okresie stopa procentowa.
Pismem z [...] czerwca 2021 r. Gmina Miejska [...] (dalej jako skarżąca) zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie [...] naruszenie:
1. art. 132 ust. 2 ugn w zw. z art. 476 kc poprzez uznanie, że Gmina [...] pozostawała w opóźnieniu z zapłatą odszkodowania od [...] marca 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. oraz od [...] października 2011 r. do [...] września 2012 r., podczas gdy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2011 r. nr [...] doręczono Gminie [...][...] lutego 2011 r., ponadto Wojewoda [...][...] kwietnia 2011 r. wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji dopiero po upływie dwóch miesięcy a gmina wypłaciła odszkodowanie [...] września 2012 r., niezwłocznie po podaniu przez wnioskodawców rachunku bankowego;
2. art. 132 ust. 2 ugn poprzez uznanie, że odwołanie do przepisów kc nie odnosi się do kwestii przedawnienia roszczeń o wypłatę odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania;
3. art. 117 § 2 w wz. z art. 118 kc poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przepisy te nie mają zastosowania do kwestii przedawnienia roszczeń;
4. art. 7, 8, 11, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa), poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie
sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Jak trafnie wskazał organ, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten, mając charakter bezwzględnie obowiązujący, wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania.
W zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z 6 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 907/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przewidziane w art. 132 ust. 2 ugn odpowiednie stosowanie przepisów kc do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania nie oznacza, że roszczenie o odsetki powstałe w związku z opóźnieniem w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ma charakter cywilnoprawny. Wywłaszczenie nieruchomości stwarza bowiem stosunek prawny o cechach wyraźnie administracyjnych, skoro zaś obowiązek zapłaty odszkodowania powstaje na tle stosunku administracyjnoprawnego, to obowiązek zapłaty odsetek od ustalonego odszkodowania, jako pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej także zachowuje charakter administracyjny. Oznacza to, że do roszczenia o zapłatę odsetek od odszkodowania nie stosuje się przepisów kc o przedawnieniu, gdyż dotyczą one roszczeń cywilnych a nie administracyjnych. Przepisy ugn stanowią bowiem lex specialis w odniesieniu do ogólnych przepisów prawa zobowiązań dotyczących szkody i zasad jej wynagradzania. Strona skarżąca nie wskazała ponadto terminu, wg którego, wg niej, nastąpiło przedawnienie ww. roszczenia.
W wyroku z 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 767/19, także zapadłym w granicach niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywiódł, że zwłokę w wykonaniu obowiązku wypłaty odszkodowania ustalonego decyzją administracyjną wiązać należy z wykonalnością tej decyzji. W decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2010 r. kreującej obowiązek Gminy Miejskiej [...] ustalono, że wypłata określonego w niej odszkodowania nastąpi w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Ten walor uzyskała ona zatem z dniem wydania decyzji utrzymującej ją w mocy przez organ wojewódzki, tj. [...] lutego 2011 r. Zdarzenie to uruchomiło bieg 14 dniowego terminu, po bezskutecznym upływie którego zobowiązana do wypłaty odszkodowania gmina znalazła się w stanie zwłoki w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku. Czternasty dzień, o którym mowa w decyzji wypadł w tym wypadku [...] marca 2011 r., a [...] marca tego roku był pierwszym dniem, w którym wspomniana zwłoka nastąpiła. Był więc on zarazem pierwszym dniem, za który gminę jako dłużnika obciążały odsetki za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. W dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania powyższej decyzji, tj. [...] kwietnia 2011 r., obowiązek dłużnika ukształtowany decyzją odszkodowawczą uległ zawieszeniu, tym samym ostatnim dniem za który odsetki były naliczane był [...] kwietnia 2011 r. Z kolei skutki prawne wywołane tym postanowieniem upadły z dniem wydania przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję odszkodowawczą, tj. 7 października 2011 r., kiedy ogłoszono wyrok I SA/Wa 753/11. W świetle bowiem art. 61 § 6 ppsa - w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. - wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada bowiem w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Decyzja odszkodowawcza stała się wykonalna od dnia następnego po ogłoszeniu powyższego wyroku, tj. 8 października 2011 r., w związku z czym to ten dzień powinien być także uznany za pierwszy dzień kolejnego okresu, za który naliczane były odsetki. Okres ten kończył się w dniu poprzedzającym wypłatę odszkodowania, tj. 16 września 2012 r.
Organy obu instancji, działając w warunkach związania wyrażoną przez Sąd oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania prawidłowo zastosowały się do wytycznych Sądu i poprawnie wyliczyły odsetki od ustalonego odszkodowania, uwzględniając okresy za jakie odsetki były naliczane oraz obowiązującą w tych okresach stopę procentową (13%). Zarówno fakt, że do roszczenia o odsetki od odszkodowania ustalonego w decyzji administracyjnej nie stosuje się przepisów kc o przedawnieniu, jak i kwestia tego, za jakie okresy należy naliczyć wskazane odsetki zostały prawomocnie przesądzone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lipca 2016 r. i 13 sierpnia 2019 r. Zarzuty skargi stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w powyższych wyrokach. Tego rodzaju zarzuty nie mogą zostać uwzględnione, albowiem zgodnie z art. 153 ppsa organy administracji publicznej rozpoznając sprawę nie mogły pominąć oceny prawnej dokonanej w tej sprawie przez Sąd.
W konsekwencji nie można wobec tego zarzucić wojewodzie, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 8, 11, 77 i 80 kpa. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ miał zgromadzony materiał dowodowy, daty naliczania odsetek nie wymagały ponownych ustaleń, jak wskazano bowiem wyżej, zastosowanie znalazł tu art. 153 ppsa.
Dlatego na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.