I SA/Wa 1484/23

I SA/Wa 1484/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Nina Beczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1704
Art. 27 ust 1 i art. 32
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z  sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2007 nr 192 poz 1385
art 3 pkt 13b
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2023 r. nr KOA/3306/Sr/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia 29 maja 2023 r. nr SOPS.DE.000115/05/2023.
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku G. T., decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] odmówił przyznania jej dodatku elektrycznego.
Podjęte rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że G. T. nie jest odbiorcą końcowym energii elektrycznej w gospodarstwie domowym prowadzonym z A. T.. Przy czym, jak wyjaśnił, wnioskowany dodatek przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne tj. odbiorcy końcowemu, który dokonuje zakupu energii elektrycznej wyłącznie w celu jej zużycia w gospodarstwie domowym. A zatem odbiorcą końcowym jest strona umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. W tym więc przypadku, to faktura lub zaświadczenie dokumentuje wykonanie takiej umowy, stąd odbiorcą w rozumieniu ustawy będzie osoba, na którą jest wystawiona faktura lub zaświadczenie. Dodatek będzie więc przysługiwał na wniosek osoby, która taką umowę zawarła i na którą wystawiane są faktury lub zaświadczenia. Wobec tego Burmistrz stwierdził, że skarżąca nie jest odbiorcą końcowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, a tym samym nie jest uprawniona do dodatku elektrycznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała argumentację organu i wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem A. T., z którym mieszka od ślubu w 1972 r. Wyjaśniła, że w domu mają taki podział obowiązków, że to mąż od ponad 50 lat podpisuje umowy (w tym wypadku z dostawcą energii) i jest odbiorcą końcowym, a ona zajmuje się sprawami opłat i całą biurokracją.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na przepisy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej i wskazało, że wnioskujący o dodatek elektryczny musi być stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej. Wnioskująca, choć tworzy wspólne gospodarstwo domowe z "odbiorcą końcowym" A. T., to nie jest uprawniona do ubiegania się o ten dodatek. Wnioskodawcą może być bowiem wyłącznie odbiorca energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, który jest jednocześnie stroną umowy na sprzedaż energii elektrycznej, a wnioskodawczyni stroną umowy nie jest, nie jest zatem również "odbiorcą końcowym".
Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyła G. T.. W skardze wskazała, że mieszka z A. T., z którym jest w związku małżeńskim od 51 lat i razem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Dom jest ich współwłasnością. Mają wspólne konto bankowe i zawsze dzielili się sprawami do załatwienia. Wniosła o przyznanie dodatku elektrycznego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie odpowiadają wymogom prawa.
Istota sporu w sprawie dotyczy legalności odmowy skarżącej wnioskowanego dodatku elektrycznego z uwagi na niespełnienie przez nią przesłanki podmiotowej polegającej na byciu odbiorcą końcowym energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, ponieważ nie zawarła ona umowy z przedsiębiorstwem sprzedającym energię elektryczną.
Świadczenie, którego dotyczy przedmiot sprawy, tj. dodatek elektryczny wprowadzony został na mocy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1704 z późn. zm.). Przepisy tejże ustawy stanowią zatem podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przy czym przez odbiorcę energii elektrycznej, w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 z późn. zm.), rozumie się odbiorcę paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym - odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym. Odbiorcą energii elektrycznej jest zatem - co do zasady - ten kogo łączy umowa o dostarczanie energii z przedsiębiorstwem energetycznym, gdyż ta osoba dokonuje zakupu tej energii. Jednakże wbrew twierdzeniom organów orzekających w sprawie, dodatek nie może być wyłącznie przyznany osobie, którą łączy umowa o dostarczenie energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym. Gdyby tak było to zbędne byłyby przepisy art. 28 omawianej ustawy z dnia 7 października 2022 r., które dotyczą sytuacji, gdy więcej niż jedno gospodarstwo domowe znajduje się pod tym samym adresem. W ocenie Sądu, kwestia zawarcia umowy z przedsiębiorstwem energetycznym ma znaczenie jedynie jako okoliczność faktyczna, a nie przesądzająca o prawie danej osoby do otrzymania przedmiotowego dodatku. Innymi słowy do domu czy lokalu, który zajmuje osoba wchodząca w skład gospodarstwa domowego ubiegająca się o dodatek, musi być dostarczana energia elektryczna na podstawie zawartej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, która zasila główne źródło ogrzewania. Wykluczona jest sytuacja, żeby o dodatek wystąpiło gospodarstwo domowe, które nielegalnie pobiera prąd. Stany faktyczne występujące na tle przepisów omawianej ustawy mogą być przecież różne. Przykładowo możliwa jest sytuacja, że o dodatek wystąpią spadkobiercy, zajmujący lokal, w którym prąd dostarczany jest na podstawie umowy zawartej przez spadkodawcę i którzy opłacają za niego rachunki. Podpisanie umowy wiąże się z założeniem licznika. Nie zawsze można sprawy spadkowe szybko uregulować. W ocenie Sądu, nie może być zatem wyłącznym powodem do odmowy przyznania dodatku fakt, że umowę podpisał wcześniej zmarły, a rachunki opłacają inne osoby. Można wyobrazić sobie sytuację, w której o dodatek występuje żona, mimo że umowę o dostarczanie energii zawarł mąż, który jest marynarzem i na dzień złożenia wniosku jest w trakcie wielomiesięcznego rejsu. Także i w tej sytuacji, według Sądu, fakt podpisania umowy przez innego członka rodziny niż występujący o dodatek, nie może być wyłącznym powodem do odmowy przyznania dodatku. Może zaistnieć również taka sytuacja, jak opisana w art. 28 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 października 2022 r., że pod jednym adresem zamieszkują rodziny tworzące odrębne gospodarstwa domowe i wówczas dodatek może być przyznany tylko jednemu gospodarstwu i to tylko wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Oznacza to, że w takiej sytuacji ustawodawca dopuścił możliwość otrzymania dodatku nie tylko przez osobę, która ma podpisaną umowę z przedsiębiorstwem energetycznym, przy założeniu, że w lokalu znajduje się jedno główne źródło ciepła zasilane energią elektryczną (jeden licznik energii).
Organy obu instancji uznały, że przez odbiorcę końcowego, w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, należy rozumieć jedynie osobę wskazaną na fakturze zakupu energii elektrycznej. Sąd z całą stanowczością podkreśla, że takie rozumienie określonego w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r., pojęcia "odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym" jest wadliwe. Nie można bowiem identyfikować odbiorcy energii elektrycznej wyłącznie przez wzgląd na samą formalną okoliczność podpisana umowy z dostawcą energii elektrycznej, niezależnie od tego z czyich środków pieniężnych będzie opłacana energia elektryczna, kto jest rzeczywistym jej odbiorcą i kto faktycznie będzie ją zużywał w gospodarstwie domowym. Przepis art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, nie definiuje odbiorcy końcowego przez wzgląd na fakt uwidocznienia go na fakturze zakupu energii elektrycznej, ale z uwagi na dwie okoliczności. Po pierwsze, określa, że podmiot ten dokonuje zakupu (podkreślenie legalnego i odpłatnego jej uzyskania) energii, a po wtóre, że celem zakupu energii będzie wyłącznie zużycie jej w gospodarstwie domowym. Skoro skarżąca jest żoną A. T., to organy nie mogą twierdzić, że nie dokonała ona również zakupu wraz ze swym mężem energii elektrycznej. Nie wykazały one bowiem istnienia okoliczności wskazujących, że zakup energii elektrycznej uwidoczniony na fakturze, wystawionej na A. T. stanowi umowę wyłączoną z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej (kwota zapłaty pochodzi spoza majątku wspólnego małżonków) oraz że celem tej umowy nie będzie zużywanie energii elektrycznej w jednym małżeńskim gospodarstwie domowym, składającym się ze skarżącej i jej męża. Zaprezentowane przez organy stricte formalistyczne podejście do pojęcia odbiorcy energii elektrycznej, poprzez jedynie pryzmat wskazanej na fakturze osoby nabywcy energii, nie daje się też obronić w kontekście celów ustawy o szczególnych rozwiązaniach, służących ochronie odbiorców energii elektrycznej. Jak wskazuje się bowiem w uzasadnieniu projektu ustawy (druk 2630) "projektowana regulacja pozwoli na uruchomienie nadzwyczajnego instrumentu zwiększającego bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych, w szczególności obywateli w największym stopniu narażonych na ubóstwo energetyczne i zapewni im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków. (...). Projekt ustawy ma na celu zapewnienie wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w tym zużywanej na potrzeby pomieszczeń gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, lokali o charakterze zbiorowego mieszkania.". Powyższe potwierdza niewątpliwie, że ratio legis świadczenia wprowadzonego przedmiotową ustawą koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku elektrycznego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Potwierdza to również treść art. 32a tej ustawy, zgodnie z którymi dodatek przyznaje się, w opisanych tam okolicznościach, nawet w sytuacji niezłożenia wniosku przez stronę. Projektowana regulacja miała co do zasady zapewnić bezpieczeństwo energetyczne gospodarstwom domowym i zapewnić im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków.
Z uwagi na okoliczności sprawy przywołać należy w tym miejscu również treść art. 32 ustawy z dnia 7 października 2022 r., gdzie ustawodawca wskazał, że organ I instancji dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (ust. 1). Przy czym, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, organ ten może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiednio pkt 1 i 2 (ust. 2). Jednocześnie, stosownie do art. 34 ustawy, do postępowania w sprawie wypłaty dodatku elektrycznego stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 24a ust. 1 i 2, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 1429), gdzie wskazano, w szczególności, że w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Ponadto w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym dodatku elektrycznego przedmiotowej ustawy stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 34 ust. 3 ustawy). Wobec powyższego organ, rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do świadczenia takiego jak dodatek elektryczny, zobligowany jest do podjęcia stosownych czynności w celu ustalenia w sposób niepozostawiający wątpliwości przesłanek istotnych z punktu widzenia sprawy oraz aktualnych na dzień wydania decyzji. Istotnym jest ponadto, że wyrażoną w art. 7 kpa zasadę prawdy materialnej należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań (M. Wierzbowski, Zasady ogólne (w:) M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe i egzekucyjne, Warszawa 2000, s. 19). Organ przed rozstrzygnięciem sprawy powinien zatem przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, tak aby być pewnym, że ustalenia dokonane na podstawie zebranych dowodów są zgodne z rzeczywistym i aktualnym na dzień wydania decyzji stanem faktycznym. Jeśli zaś w toku postępowania pojawiłaby się obiektywna wątpliwość, która doprowadziłaby ostatecznie do wydania decyzji negatywnej, to tym bardziej koniecznym jest jak najwnikliwsze ustalenie stanu faktycznego, a ponadto odniesienie się do podnoszonych przez skarżącą stwierdzeń, oświadczeń i zarzutów, celem wyjaśnienia jej powodów podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Wspomniana zasada prawdy obiektywnej koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 kpa, wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego na dzień wydania decyzji, celem oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić należy ponadto, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego – zwłaszcza w sytuacji zaistnienia wątpliwości co do okoliczności istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy – winna mieć charakter wszechstronny i nie może polegać jedynie na sprawdzeniu danych widniejących we wniosku o przyznanie dodatku oraz dołączonych do niego dokumentów, bez podjęcia czynności pozwalających na jednoznaczne wyjaśnienie wszelkich niejasności i to w sposób znajdujący odzwierciedlenie w aktach. Katalog źródeł i informacji, o którym mowa w powołanych przepisach, a w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek elektryczny, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak należytego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego na dzień wydania decyzji i to w zakresie przesłanek, od których spełnienia zależy możliwość przyznania wnioskodawczyni świadczenia, jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle ustawy stanowiącej podstawę materialnoprawną wydanych decyzji, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
W realiach sprawy bezspornym jest to, że źródłem ogrzewania objętego wnioskiem gospodarstwa domowego pod adresem ul. [...] w [...] jest ogrzewanie elektryczne, a źródło to wpisane zostało do CEEB. Oprócz wniosku skarżąca przedłożyła jednak również faktury za energię elektryczną dostarczaną pod wyżej wymieniony adres, na których jako nabywca widnieje A. T.. To zaś w konsekwencji – jak wynika z akt sprawy oraz treści wydanej decyzji – spowodowało, że organ I instancji uznał, że skarżąca nie zawarła umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, więc nie jest odbiorcą energii elektrycznej w celu jej zużycia w swoim gospodarstwie domowym, a tym samym, że nie spełnia przesłanek przyznania jej wnioskowanego dodatku. Co istotne, organ przed wydaniem decyzji nie podjął żadnych czynności w celu wyjaśnienia okoliczności, która stała się podstawą decyzji odmownej, tj. przedłożenia przez skarżącą wraz z wnioskiem faktur wystawionych na inną osobę niż ona. W szczególności Burmistrz nie ustalił jednoznacznie jaki jest związek skarżącej z A. T., na którego wystawione były faktury za energię elektryczną, czy są oni małżeństwem i czy mają wspólność majątkową. Co prawda już sam wniosek, w którym skarżąca wskazała, że w skład jej gospodarstwa domowego wchodzi A. T. oraz fakt że zamieszkują oni pod tym samym adresem i skarżąca nosi takie samo nazwisko jak osoba, na którą wystawione zostały faktury za energię elektryczną, zgodnie z zasadami logiki prowadzi do wniosku, że mogą być oni małżeństwem. Jednak organ ani przed wydaniem decyzji, ani też w treści samej decyzji odmownej nie wskazał wprost na tę okoliczność, co prowadzi do wniosku, że odmowa przyznania dodatku elektrycznego skarżącej wynikała jedynie z tego, że przedłożone faktury nie były wystawione na wnioskującą o przyznanie dodatku, tylko na inną osobę, co bez dokonywania żadnych czynności wyjaśniających w tym kierunku, poskutkowało przyjęciem przez organ, że G. T. nie jest odbiorcą końcowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne.
Natomiast uchybienie organu odwoławczego – który orzekając dysponował już wskazaną przez skarżącą wprost w treści odwołania informacją, że A. T. jest jej mężem od ponad 50 lat - polega na przyjęciu nieuzasadnionej i formalistycznej interpretacji przepisów za organem I instancji, bez ponownego przeanalizowania sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez skarżącą okoliczności, co doprowadziło w konsekwencji do wydania negatywnego rozstrzygnięcia. Kolegium orzekło bowiem o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, wskazując lakonicznie, że to wyłącznie wnioskodawca może być osobą dokonującą zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym. Kolegium jednocześnie nie odniosło się jakkolwiek do kwestii stosunków małżeńskich i współwłasności pomiędzy skarżącą a A. T., nie rozważyło tego, że tworzą oni wspólne gospodarstwo domowe i rodzinę, że razem ponoszą z budżetu rodzinnego koszty na utrzymanie i ogrzanie domu, w którym wspólnie zamieszkują. Tym samym nie wyjaśniło, dlaczego przyjęło, że w okolicznościach sprawy żona nie była uprawniona do złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego dodatku i jego otrzymania, skoro zakup energii elektrycznej został dokonany dla wspólnego gospodarstwa domowego małżonków. Organy poprzestały jedynie na ustaleniu okoliczności, że to A. T. jest odbiorcą końcowym energii, skarżąca nim nie jest i uznając, że rozstrzygające znaczenie dla sprawy ma wyłącznie sama formalna okoliczność figurowania na fakturze dostawy energii męża skarżącej, nie przeprowadzając nawet weryfikacji wniosku w żaden sposób, w tym poprzez wywiad środowiskowy. Stanowi to naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Podkreślić należy w tym miejscu, że Kodeks rodzinny i opiekuńczy w dziale II - Prawa i obowiązki małżonków jednoznacznie stanowi w art. 23 o równości praw i obowiązków. Małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Rozstrzygają wspólnie o istotnych sprawach rodziny; w braku porozumienia każdy z nich może zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu (art. 24). Z art. 27 kro wynika ich obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, bowiem oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast art. 29 kro reguluje ich działanie w sprawach zwykłego zarządu stanowiąc, że w razie przemijającej przeszkody, która dotyczy jednego z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu, drugi małżonek może za niego działać w sprawach zwykłego zarządu, w szczególności może bez pełnomocnictwa pobierać przypadające należności, chyba że sprzeciwia się temu małżonek, którego przeszkoda dotyczy. Względem osób trzecich sprzeciw jest skuteczny, jeżeli był im wiadomy. Nadto regulując zarząd majątkiem wspólnym ustawodawca mocą art. 36 § 1 kro ustanowił, że oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny. Norma § 2 stanowi, że każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku. Natomiast art. 37 kro zawiera katalog czynności wymagających zgody drugiego małżonka, ale w tym wyliczeniu nie mieści się dokonywanie czynności zachowawczej jaką jest złożenie wniosku o sporny dodatek. Podobne uregulowania co do wykonywania czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną przez każdego z współwłaścicieli ustawodawca zawarł w art. 201 Kodeksu cywilnego. Natomiast norma z art. 209 kc stanowi podstawę do wykonywania czynności zmierzających do zachowania wspólnego prawa. Z jej mocy każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.
Konkludując przedstawione uwarunkowania prawne należało zatem stwierdzić, że przedstawione okoliczności, z racji przytoczonych wyżej przepisów, w ocenie Sądu nie pozwalają uznać, że odmowa wnioskowanego świadczenia została prawidłowo orzeczona. Niedopuszczalne jest zawężające interpretowanie i stosowanie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w oderwaniu od naczelnych, podstawowych regulacji, będących istotą stosunków małżeńskich i współwłasności. Przyjęte przez organy rozwiązanie stoi w oczywistej sprzeczności do statusu współwłasności i uprawnień współmałżonków, niwelując ich uprawnienia i obowiązki wspólnego współdziałania, zarządzania wspólnym majątkiem, podejmowania czynności zwykłego zarządu czy działań zachowawczych.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej w związku z art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów postępowania wyrażonych w art. 32 powołanej ustawy z dnia 7 października 2022 r., co stanowi podstawę do uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów uzasadnienia wyroku. Ponownie rozstrzygając sprawę należy przede wszystkim wziąć pod uwagę cele mającej zastosowanie w sprawie ustawy oraz zweryfikować i ocenić okoliczności związane z faktycznym stanem rzeczy, jako determinujące status rzeczywistego odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym.
Jednocześnie należy wskazać, że Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.