I SA/Wa 1477/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję o odszkodowaniu za nieruchomości przeznaczone pod drogi gminne, uznając, że operat szacunkowy został wadliwie sporządzony poprzez zastosowanie aneksu zamiast nowego dokumentu.
Sprawa dotyczyła odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod drogi gminne, które przeszły na własność gminy z mocy prawa. Po nieudanych negocjacjach, Starosta ustalił odszkodowanie na podstawie operatu szacunkowego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili zaniżenie kwoty odszkodowania. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że operat szacunkowy został wadliwie skorygowany aneksem, zamiast sporządzenia nowego dokumentu, co narusza przepisy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. C. i J. C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod drogi gminne. Nieruchomości te, po zatwierdzeniu podziału, przeszły z mocy prawa na własność gminy. Po nieudanych negocjacjach odszkodowawczych, Starosta ustalił kwotę odszkodowania na podstawie operatu szacunkowego rzeczoznawcy J. S. z października 2009 r., skorygowanego aneksem w listopadzie 2009 r. Wojewoda utrzymał tę decyzję, uznając operat za prawidłowy. Skarżący zarzucili zaniżenie odszkodowania i niewłaściwe zastosowanie przepisów. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, ale z innych względów. Stwierdził, że aneks do operatu szacunkowego nie może zastępować nowego operatu, a oparcie rozstrzygnięcia na aneksie stanowi naruszenie art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd nie podzielił natomiast argumentów skarżących dotyczących wyboru metody wyceny, potwierdzając, że przy wycenie nieruchomości pod drogi publiczne należy stosować metodę porównywania z nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi, jeśli takie transakcje istnieją na rynku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, aneks do operatu szacunkowego nie może zastąpić nowego operatu szacunkowego, jeśli błędy w pierwotnym operacie wpływają na ustalenie wartości nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że aneks jest jedynie dodatkiem i nie może ingerować w treść opinii, wprowadzając nowe lub sprzeczne ustalenia. Organ powinien zlecić sporządzenie nowego operatu, jeśli dostrzeże błędy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 156 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § ust. 1
Pomocnicze
u.g.n. art. 98 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 130 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 134 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Operat szacunkowy został wadliwie skorygowany aneksem, zamiast sporządzenia nowego dokumentu. Oparcie rozstrzygnięcia na aneksie do operatu stanowi naruszenie przepisów prawa.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące możliwości dowolnego wyboru metody wyceny nieruchomości pod drogi publiczne.
Godne uwagi sformułowania
aneks, ze swej istoty jest wyłącznie dodatkiem do czegoś nie może on zatem ingerować w treść już sporządzonej opinii, przez wprowadzenie do niej nowych odmiennych i sprzecznych z pierwotnymi ustaleń winien on zlecić rzeczoznawcy sporządzenie nowego operatu, a nie korygowania dotychczasowego
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Maria Tarnowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wadliwość sporządzania operatów szacunkowych, w szczególności korygowania ich poprzez aneksy zamiast sporządzania nowych dokumentów, a także prawidłowe stosowanie metod wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyceną nieruchomości pod drogi publiczne i procedurą sporządzania operatów szacunkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odszkodowań, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia też niuanse dotyczące wyceny nieruchomości.
“Błąd w operacie szacunkowym kosztował gminę potencjalnie miliony: Sąd wyjaśnia, jak nie korygować wyceny nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1477/10 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2011-08-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-07-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Chaciński Dariusz Pirogowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Tarnowska Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OZ 190/11 - Postanowienie NSA z 2011-03-30 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 130 ust. 2, art. 156 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Maria Tarnowska Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi R. C. i J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] lutego 2010 r. nr [...] o ustaleniu na rzecz A. M., R. C. i J. C. odszkodowania w łącznej kwocie [...] złotych za nieruchomości położone w M., oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr nr: [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej pow. [...] m2, które w następstwie prawomocnej decyzji zatwierdzającej podział należących do A. P., R. C. i J. C. nieruchomości, przeznaczone zostały pod budowę układu komunikacyjnego ulicy [...] w M. Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały wydane przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Prawomocną decyzją Burmistrza Miasta M. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] zatwierdzony został projekt podziału działek nr [...] i [...] położonych w M. przy ul. [...], dokonany na wniosek współwłaścicieli nieruchomości, w wyniku którego wydzielono m.in. działki nr nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Nieruchomości te, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w M., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w M. nr [...] z dnia [...] września 1994 r., przeznaczone były pod układ komunikacyjny osiedla, tj. ul. [...] (dz. [...] i [...]), projektowane ulice poprzeczne łączące ul. [...] z ul. [...] (dz. [...] i [...]) oraz ul. [...] (dz. [...]). Współwłaścicielami nieruchomości, z których wydzielono przedmiotowe działki - stosownie do postanowień Sądu Rejonowego w W. z [...].12.1989 r. sygn. akt [...], z [...].02.1990 r. sygn. akt [...] oraz z [...].01.1993 r. sygn. akt [...] – byli: A. P., R. C. i J. C. Spadek po A. P. nabyła A. M. (akt poświadczenia dziedziczenia z [...].07.2009 r. Rep. A nr [...]). Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podział nieruchomości stała się ostateczna, wydzielone pod budowę dróg publicznych gminnych ww. działki, stosownie do art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.- o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm., dalej : "u.g.n."), przeszły z mocy prawa na własność gminy M. Wobec niezaakceptowania przez byłych współwłaścicieli działek proponowanej przez Burmistrza Miasta M. stawki odszkodowania (negocjacje w tym przedmiocie zakończone zostały w dniu [...] stycznia 2004 r.), Starosta Powiatu [...] wszczął na wniosek Burmistrza Miasta M. postępowanie administracyjne w celu ustalenia należnego odszkodowania za przejęte z mocy prawa przez gminę nieruchomości, według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości. Wydane w toku prowadzonego przez Starostę [...] postępowania odszkodowawczego decyzje (z [...] grudnia 2006 r. oraz z [...] listopada 2008 r.) były dwukrotnie uchylane przez Wojewodę [...] decyzjami kasacyjnymi z [...] marca 2007 r. oraz z [...] lutego 2009 r. W dniu [...] lutego 2010 r., w następstwie przeprowadzonego po raz kolejny postępowania wyjaśniającego, Starosta Powiatu [...], na podstawie art. 129, 130, 132 oraz 134 w zw. z art. 98 u.g.n., wydał decyzję nr [...], w której ustalił na rzecz A. M., R. C. i J. C. odszkodowanie za wydzielone pod drogi gminne nieruchomości w łącznej kwocie [...] złotych, rozdzielonej pomiędzy współwłaścicieli stosownie do przypadającego im udziału we współwłasności ([...] złotych na rzecz A. M., a na rzecz R. C. i J. C. po [...] złotych). Jednocześnie organ zobowiązał Burmistrza Miasta M. do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni do dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przy ustalaniu odszkodowania opierał się na wycenie nieruchomości dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego J. S. Rzeczoznawca ten wycenę nieruchomości sporządził przy zastosowaniu metody szacowania jej wartości podejściem porównawczym, przyjmując za punkt wyjścia uzyskiwane na rynku lokalnym ceny transakcyjne gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, stosownie do § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. – w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 2007, poz. 2109 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie"). W sporządzonym operacie szacunkowym z dnia [...] października 2009 r., po wyodrębnieniu dwunastu takich transakcji, a następnie wybraniu z nich trzech obejmujących sprzedaż nieruchomości najbardziej podobnych do wycenianej, przy zastosowaniu metody porównywania parami, ustalił on wartość przejętych pod drogi gminne nieruchomości na łączną kwotę [...] złote (tj. [...] zł/m2). Organ wyjaśnił jednocześnie, iż w związku z dostrzeżonymi błędami w operacie, zwrócił się do rzeczoznawcy o dokonanie stosownej korekty, która została dokonana w formie aneksu do operatu. O jego sporządzeniu Starosta poinformował strony, a następnie po przeprowadzeniu rozprawy (na którą nie stawili się współwłaściciele nieruchomości) ustalił kwotą odszkodowania w wysokości wynikającej z ww. aneksu, tj. [...] złotych. Od decyzji tej R. C. i J. C. wnieśli odwołanie wnosząc o jej uchylenie z uwagi na zbyt niską, ich zdaniem, kwotę odszkodowania. W następstwie rozpatrzenia tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowana decyzję Starosty Powiatu [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania odszkodowawczego oraz wywodził, że ustalona w sporządzonym przez rzeczoznawcę J. S. operacie szacunkowym z dnia [...] października 2009 r., skorygowanym aneksem z dnia [...] listopada 2009 r., wartość nieruchomości wydzielonych pod drogi gminne, stanowiąca podstawę ustalonego odszkodowania jest prawidłowa. W ocenie organu rzeczoznawca właściwie zastosował metodę wyceny przewidzianą w § 36 ust. 1 Rozporządzenia, a dokonując wyboru nieruchomości porównawczych na potrzeby określania wartości rynkowej nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, kierował się ich podobieństwem do nieruchomości szacowanej, a więc stanem fizycznym, funkcjonalnym i prawnym. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjny organ odwoławczy wywodził przy tym, że metoda szacowania wartości nieruchomości gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne, przewidziana w § 36 ust. 1 Rozporządzenia ma pierwszeństwo przed metodą opisaną w ust. 2 tego paragrafu. Zarówno bowiem brzmienie tego przepisu jak i jego systematyka wskazują jednoznacznie, że intencją prawodawcy było uregulowanie stanu pożądanego jakim jest przyrównywanie przy wycenie wartości nieruchomości tego samego rodzaju. Skoro zatem na rynku lokalnym w badanym przedziale czasowym istnieją transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne, to tym samym tego rodzaju nieruchomości bardziej odpowiadają kategorii nieruchomości podobnych, niż nieruchomości przyległe innego rodzaju wskazywane w operacie szacunkowym z [...] czerwca 2008 r. sporządzonym przez A. Z., a zakwestionowanym przez Wojewodę w poprzednio wydanej w sprawie decyzji z [...] lutego 2009 r. W ocenie organu, obecnie sporządzony operat jest spójny i właściwie uzasadniony, a przyjęte w nim daty, założenia ilości i rodzaj nieruchomości podobnych są prawidłowe. Przedstawiona analiza i charakterystyka rynku nieruchomości odzwierciedla istniejące na nim ceny rynkowe, a wartość 1 m2 wycenianej przez rzeczoznawcę nieruchomości znajduje się nawet powyżej średniej cen transakcyjnych tego typu nieruchomości na lokalnym rynku. W związku z czym określona w operacie wartość mogła być, jego zdaniem, podstawą do ustalenia w przedmiotowej sprawie odszkodowania. W związku zaś z kwestionowaniem przez strony ustalonej wysokości odszkodowania, Wojewoda zwrócił uwagę, że nie przedłożyli oni w toku postępowania innego operatu szacunkowego sporządzonego na ich zlecenie, który po jego ocenie przez organ, mógłby stanowić dowód w sprawie. Nie przedłożyli także opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, ani nie domagali się jej sporządzenia. Tym samym nie zakwestionowali w postępowaniu przed Starostą, w sposób przewidziany prawem, prawidłowości operatu z [...] października 2009 r. Konkludując organ odwoławczy podniósł, iż mając na względzie to, że nieruchomości oznaczone jako działki nr nr: [...], [...], [...], [...] i [...], na mocy ostatecznej decyzji podziałowej Burmistrza Miasta M. z [...] marca 2000 r., stały się własnością gminy M. oraz wobec stwierdzenia , że sporządzony operat szacunkowy czyni zadość wymogom stawianym przez przepisy prawa, rozstrzygnięcie Starosty Powiatu [...] uznać należy za prawidłowe. Skargę na decyzję Wojewody [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. C. i J. C., zarzucając Wojewodzie naruszenie art. 130 i art. 151 w zw. z art. 98 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na przyjęciu zbyt niskich cen transakcyjnych, a przez co zaniżonej wartości działek gruntów przeznaczonych pod drogi, stanowiących podstawę wyliczenia należnego im odszkodowania. Ponadto zarzucili organowi naruszenie art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności brak oceny rozbieżnych (co do wyceny) operatów szacunkowych jakie były sporządzane w sprawie i bezkrytyczne przyjęcie wyceny dokonanej przez ostatniego z rzeczoznawców przy jednoczesnym braku oceny dokonanego przez rzeczoznawcę wyboru metod szacowania nieruchomości. W uzasadnieniu skargi wywodzili oni, że przepisy Rozporządzenia nie wyłączają przyjęcia przez rzeczoznawcę drugiej spośród metod wyceny wymienionych w § 36. Przepis ten wprawdzie określa kolejność metod stosowanych przy szacowaniu, jednakże nie wyłącza to uprawnienia rzeczoznawcy (jako eksperta) do wyboru którejkolwiek z tych metod. Skarżący wskazywali ponadto na różnice jakie dla ustalenia wartości odszkodowania ma przyjęcie określonej metody, wskazując przy tym na blisko dwukrotnie wyższą wartość nieruchomości ustaloną przez rzeczoznawcę A. Z. w operacie szacunkowym, stanowiącym podstawę ustalenia odszkodowania w uprzednio podjętej przez Starostę decyzji, która została przez Wojewodę uchylona. Zdaniem skarżących, wbrew stanowisku Wojewody, art. 157 u.g.n. nie obligował ich do przedłożenia opinii organizacji rzeczoznawców, gdyż taki obowiązek mógłby na nich ciążyć ewentualnie wówczas gdyby kwestionowali wszystkie sporządzone przez biegłych opinie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2010 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując w ramach tych kryteriów oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek zasadniczo z innych względów niż w niej podniesione. Postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] prowadzone było w trybie art. 98 ust. 3 z dnia 21 sierpnia 1997 r.- o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej: "u.g.n."), zgodnie z którym za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne (opisane w ust. 1 tego przepisu), przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Nie jest bowiem kwestionowane przez żadną ze stron, że wydzielone w następstwie prawomocnego zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości działki nr nr: [...], [...], [...], [...] i [...] jako przeznaczone pod drogi gminne przeszły z dniem uprawomocnienia się decyzji Burmistrza Miasta M. z [...] marca 2000 r. na własność gminy. Bezsporne jest również, że negocjacje w przedmiocie należnego za odjęcie własności odszkodowania, prowadzone pomiędzy gminą, a byłymi właścicielami nieruchomości zakończyły się niepowodzeniem. Okoliczności te znajdują również potwierdzenie w zgromadzonym w aktach administracyjnych materiale dowodowym i nie budzą wątpliwości Sądu. Istotą sporu jest natomiast wysokość ustalonego w następstwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego odszkodowania. Zasady i tryb ustalania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości uregulowane zostały w przepisach zawartych w rozdziałach 4 i 5 działu III oraz w dziale IV ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 130 ust. 1 zdanie drugie tej ustawy, w przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio. Ustęp 2 cytowanego artykułu stanowi z kolei, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. W myśl natomiast art. 156 ust. 1 u.g.n. rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że wyceny rzeczoznawca majątkowy dokonuje w formie pisemnej ustawowo nazwanej operatem szacunkowym. Forma takiego operatu jak też elementy, które winny być w nim zawarte określone zostały w § 55-58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.; dale: "Rozporządzenie"). W rozpoznawanej sprawie operat taki, został na zlecenie organu sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. S. w dniu [...] października 2009 r. Określał on wartość nieruchomości na łączną kwotę [...] złotych. Jednakże ze względu na dostrzeżone w nim błędy, operat ten został na żądanie Starosty Powiatu [...] zmieniony aneksem z dnia [...] listopada 2009 r. Zmiana ta polegała zaś na nadaniu odmiennej treści str. 2 oraz stronom od 21 do 27 pierwotnego operatu. Skutkiem tych zmian, obejmujących ponowne oszacowanie wartości nieruchomości przy zastosowaniu tożsamego podejścia oraz metody porównywania parami, ale przy wykorzystaniu odmiennego materiału porównawczego, było ustalenie wartości przedmiotowych nieruchomości na kwotę [...] złotych, która to kwota odpowiadała następnie wysokości ostatecznie ustalonego odszkodowania. Zważyć jednak należy, że aneks, ze swej istoty jest wyłącznie dodatkiem do czegoś, a więc dodatkowym pismem dołączonym do głównego dokumentu lub załącznikiem. Nie może on zatem ingerować w treść już sporządzonej opinii, przez wprowadzenie do niej nowych odmiennych i sprzecznych z pierwotnymi ustaleń. To zaś oznacza, że nie może on być również uznany za opinię rzeczoznawcy, o której mowa w art. 156 ust. 1 u.g.n., czy też jej zastępować. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także uregulowania przywołanego wyżej rozporządzenia nie uprawniają bowiem rzeczoznawcy majątkowego do modyfikowania już sporządzonej przez siebie opinii, a zwłaszcza ponownego ustalenie wartości nieruchomości w trybie jej uzupełnienia. Rzeczoznawca może jedynie, stosownie do § 58 tego rozporządzenia dokonać potwierdzenia aktualności sporządzonego przez siebie operatu, poprzez dołączenie do niego stosownej klauzuli. Ewentualne zaś sprostowania, czy też wyjaśnienia treści sporządzanych opinii (przyjmujące także formę aneksów), mogą być dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie przekładają się bezpośrednio na ustaloną w opinii wartość nieruchomości. Jeżeli zatem organ dostrzegł błędy w sporządzonym przez rzeczoznawcę operacie, skutkujące wadliwie określoną wartością nieruchomości, a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, winien on zlecić rzeczoznawcy sporządzenie nowego operatu, a nie korygowania dotychczasowego (por.: wyrok WSA z 13.07.2007 r. sygn. akt I SA/Wa 550/07, Lex nr 355065). Oparcie zaś rozstrzygnięcia sprawy odszkodowawczej na danych zawartych w aneksie do operatu, oznacza, że kluczowym dla tego rozstrzygnięcia dowodem, nie jest przewidziany ustawą operat szacunkowy, ale dokument mu towarzyszący. Orzeczenie przez Starostę Powiatu [...] o wysokości odszkodowania na podstawie dokumentu, który nie był operatem szacunkowym w rozumieniu art. 156 ust. 1 u.g.n. oznacza zatem, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rzeczywistości bez wymaganej prawem opinii rzeczoznawcy, a więc z naruszeniem art. 130 ust. 2 u.g.n. Oznacza również, że postępowanie dowodowe poprzedzające to rozstrzygnięcie, przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1 i 80 § 1 k.p.a., co miało bez wątpienia wpływ na wynik sprawy. Wad tych nie dostrzegł rozpoznający odwołanie organ wojewódzki, traktując ww. aneks do operatu jako integralną część opinii rzeczoznawcy. To zaś skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji Wojewody [...] jak również uchyleniem poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] lutego 2010 r. Sąd nie podziela natomiast argumentów skargi odnoszących się do możliwości decydowania przez rzeczoznawcę majątkowego, którą z metod wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne, przewidzianych w § 36 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, w konkretnej sprawie zastosuje. Zgodzić się w tym zakresie należy z Wojewodą, iż przy szacowaniu wartości tego typu nieruchomości rzeczoznawca zobligowany jest do brania pod uwagę w pierwszej kolejności cen transakcyjnych uzyskanych ze sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, jeżeli tego rodzaju rynek na danym lub podobnym obszarze został wykreowany (§ 36 ust. 1). Dopiero gdy na rynku transakcyjnym brak jest transakcji gruntami nabywanymi pod budowę dróg - wówczas wyceny należy dokonać w sposób określony w § 36 ust. 2 Rozporządzenia. Nie mają racji skarżący, że uregulowanie zawarte w § 36 Rozporządzenia odnoszące się do wyceny nieruchomości przejętych pod drogi, ustanawia dwa alternatywne sposoby ich wyceny. Zważyć bowiem należy, że przepis ten został tak skonstruowany, że każdy kolejny jego ustęp stanowi następny etap wyceny w przypadku, gdy sytuacja opisana w ustępie poprzednim nie znajduje zastosowania w określonym stanie faktycznym. Tak więc ust. 2 ww. przepisu przewiduje, że wartość gruntów ustalana w sposób w tym ustępie przewidziany określa się dopiero "w przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, [...]". W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości Sądu, że pierwszym i podstawowym sposobem ustalenia wartości nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne jest porównywanie ich do nieruchomości, które stanowiły przedmiot nabycia pod tego rodzaju inwestycje. Pogląd ten jest przy tym powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z 23.09.2010 sygn. akt I OSK 1548/09, Lex nr 745080, wyrok WSA z 11.12.2009 I SA/Wa 1559/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem na terenie gminy M. istnieją transakcje podobnymi nieruchomościami, to zasadnie organy odmówiły uwzględnianie przy ustalaniu odszkodowania operatu odwołującego się do transakcji działkami budowlanymi, tj. takimi z jakich wydzielone zostały przedmiotowe działki przeznaczone pod drogi gminne (a więc sporządzonego z zastosowaniem metody przewidzianej w § 36 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ, uwzględniając stanowisko Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu, zleci rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie operatu szacunkowego przejętych nieruchomości, dokona jego oceny oraz zapozna z nim strony postępowania, a podjęte w sprawie rozstrzygnięcie uzasadni stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI