I SA/Wa 1458/18

I SA/Wa 1458/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Bożena Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Dariusz Pirogowicz
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I OSK 1007/23 - Wyrok NSA z 2025-04-03
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję w całości i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 148 par. 1 pkt 1 lit. a i c i  par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], [...][...] - Prezydenta [...] i Miasta [...] oraz M. K. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie administracyjne; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz [...][....] – Prezydenta [...] i Miasta [...] solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz Miasta [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 4. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 5. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz M. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...] Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] (dalej: Komisja reprywatyzacyjna lub Komisja) stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r., nr [...] (dalej również: decyzja z [...] lutego 2012 r.) o odmowie M. K. i M. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], w udziale wynoszącym [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Nieruchomość [...] położona w [...] przy ul. [...] o pow. [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowana została w księdze wieczystej KW nr [...] i była objęta dawną księgą hipoteczną oznaczoną nr [...]. Stosownie do zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] z [...] listopada 1948 r., nr [...], zgodnie ze stanem wykazu hipotecznego nieruchomości Nr [...] i [...] w [...], tytuł własności na [...] listopada 1948 r. uregulowany był jawnym wpisem na imię: G. i C. małżonków [...] w równych częściach niepodzielnie na mocy akty kupna z [...] lutego 1937 r. za Nr [...] tej księgi.
W dniu [...] września 1946 r. adw. S. K. działając jako pełnomocnik J. O. wniósł do Sądu Grodzkiego w [...] wniosek o stwierdzenie zgonu G. O., syna B. i Ł. z Z. małż. O., urodzonego w [...] w 1879 r., zamieszkałego w [...] przy ul. [...], w dniu [...] marca 1941 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Przesłuchany w dniu [...] października 1946 r. w charakterze świadka M. K. zeznał, że znał O., który umarł na [...] [...] w [...] w październiku 1941 r. i był przy jego zgonie. Postanowieniem z [...] listopada 1946 r., sygn. akt [...] Sąd Grodzki stwierdził, że G. O., urodzony [...] marca 1879 r. w [...], syn B. i L. z Z. zamieszkały ostatnio w [...], zmarł [...] października 1941 r. w [...].
W dniu [...] września 1946 r. adw. S. K., działając jako pełnomocnik J. O., wniósł do Sądu Grodzkiego w [...] wniosek o stwierdzenie zgonu C. O., córki I. i R., urodzonej w [...] w 1880 r., zamieszkałej w [...] przy ul. [...], w czerwcu 1941 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...] [...]. W dniu [...] listopada 1947 r. przesłuchano F. O., która zeznała, że widziała C. O. w czerwcu 1941 r., która była chora na [...], mieszkała w [...] przy ul. [...]. Świadek widział ją zmarłą w trumnie, był na pogrzebie. W dniu [...] grudnia 1946 r. Sąd Grodzki w [...] przesłał do Zarządu Miejskiego w [...] [...] Główna w sprawie o nr [...] obwieszczenie publiczne o następującej treści: "Sąd Grodzki w [...], Oddział I. wzywa C. O., c. I. u R., małżonków B., urodzoną [...] grudnia 1880 r. w [...], ostatnio zamieszkałą w [...], zaginioną w [...] [...] w czerwcu 1941 r., aby w terminie jednomiesięcznym stawiła się do Sądu, gdyż po upływie tego terminu Sąd uznają za zmarłą, oraz wzywa się wszystkie osoby, które mogą udzielić jakichkolwiek wiadomości o zaginionej, aby w powyższym terminie doniosły o nich Sądowi.". Powyższe obwieszczenie wywieszono w dniu [...] stycznia 1947 r., natomiast zostało zdjęte w dniu [...] stycznia 1947 r. Postanowieniem z [...] kwietnia 1947 r., sygn. akt [...] Sąd Grodzki w [...] stwierdził, że C. O., z domu A., urodzona [...] grudnia 1880 r. w [...], zamieszkała ostatnio w przy ul. [...], zmarła [...] czerwca 1941 r.
W dniu [...] maja 1947 r., do Sądu Grodzkiego w [...] wpłynął wniosek adwokata S. K. działającego w imieniu J. O. o stwierdzenie spraw spadkowych po C. i G. O., właścicieli nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] w [...], na rzecz J. O. bratanka G. O.. Postanowieniem Sądu Grodzkiego w [...] z [...] kwietnia 1948 r. w sprawie o sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po C. O., zmarłej w dniu [...] czerwca 1941 r., nabył jej mąż G. O., natomiast spadek po G. O., zmarłym w dniu [...] października 1941 r., nabył w całości jego bratanek J. O.
W dniu [...] listopada 1948 r. J. O. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], nr hip. ozn. hip. [...], wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że w ciągu dwóch lat, poprzedzających złożenie wniosku, chorował, następnie przeprowadził postępowanie spadkowe, a o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę dowiedział się przypadkowo. We wniosku o przyznanie własności czasowej gruntu wskazał, że G. i C. małż. O. zmarli i byli jego stryjem i ciocią. Postępowanie spadkowe zostało wszczęte i wkrótce zostanie ukończone.
W dniu [...] grudnia 1991 r. do Urzędu [...] wpłynęło pismo H. O., następcy prawnego J. O., wskazujące na jego roszczenia do nieruchomości, m.in. przy ul. [...]. W dniu [...] grudnia 1991 r. pismo H. O. o podobnej treści wpłynęło do Urzędu Wojewódzkiego. H. O. zainicjował przed Sądem Rejonowym [...] – [...] postępowanie spadkowe po swoim ojcu J. O., C. G. O. oraz J. O. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 1992 r. w sprawie o sygn. akt [...] stwierdzono nabycie spadku po J. O. przez J. O. i H. O. - po 1/2 części. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] – [...] z [...] kwietnia 1992 r., sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po C. O. nabył w całości G. O., natomiast spadek po G. O. nabył w całości J. O.. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] – [...] z [...] maja 1994 r. w sprawie o sygn. akt [...] [...] stwierdzono, że spadek po J. O. nabył w całości H. O.
Pismem z [...] marca 1996 r. adwokat J. C. pełnomocnik H. O. zwrócił się do Wojewody [...], a pismem z [...] kwietnia 1996 r. do Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] informując te organy o istnieniu roszczeń jego mocodawcy do przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi z [...] kwietnia 1996 r. Urząd Rejonowy w [...] wskazał, że ze względu na upływ terminów do złożenia stosownych wniosków byłych właścicieli hipotecznych: z art 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret", uchwały nr 11 RM z 27 stycznia 1965 r., oraz ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, brak jest podstaw prawnych do zwrotu nieruchomości następcom prawnym.
Decyzją z [...] kwietnia 2004 r., nr [...], Prezydent [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Decyzją z [...] czerwca 2004 r., nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2004 r.
Umową sprzedaży z [...] maja 2008 r. zawartą w formie aktu notarialnego przed notariuszem J. R. (rep. [...] nr [...]), H. O. sprzedał [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] za cenę [...] zł wszystkie przysługujące mu prawa i roszczenia do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], wynikające z art. 7 ust. 2 dekretu.
Pismem z [...] września 2008 r. (data wpływu) [...] sp. z o.o. w [...], reprezentowana przez adw. R. N., wystąpiła do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu wskazała, że wniosek J. O. o przyznanie własności czasowej nie został dotychczas rozpoznany. Ponadto, nie doszło do objęcia gruntu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę [...] (Dz. U. Nr 16, poz. 112), powoływanego dalej jako" rozporządzenie z 7 kwietnia 1946 r.", lecz na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę [...] (Dz. U. Nr 6, poz. 43), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 27 stycznia 1948 r.". Argumentowano, że w konsekwencji wniosek J. O. o przyznanie własności czasowej został złożony w przewidzianym w dekrecie terminie 6 miesięcy od daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę.
Umową sprzedaży z [...] maja 2010 r. zawartą w formie aktu notarialnego przed notariuszem J.R. (rep. [...]), [...] sp. z o.o. w [...] zbyła wszystkie przysługujące jej prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości na rzecz M.B. za cenę [...] zł.
Decyzją z [...] lutego 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J.O. z [...] listopada 1948 r., Prezydent [...] orzekł o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej, położonej w [...] przy ul. [...] o pow. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako własność [...][...], w udziale wynoszącym [...] na rzecz M. B. Omawianą decyzją organ orzekł również o ustaleniu czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w wysokości [...] zł netto rocznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że dotychczasowy właściciel lub jego następca prawny, uprawniony był, w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez Gminę [...], do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym. Podniósł, że ogłoszenie o objęciu gruntu położonego przy ul. [...] nastąpiło na podstawie rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r., ściślej § 8 tego aktu. Ogłoszenie o oględzinach gruntu zamieszczono w Dzienniku Urzędowym Nr 10 z 16 czerwca 1947 r. Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. W związku z tym, termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał w dniu [...] grudnia 1947 r. Przywołano również § 5 ww. rozporządzenia, tj. "niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - prześle im zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie". Prezydent podał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o realizacji tego obowiązku. Po zacytowaniu treści orzeczeń: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie I SA 247/2000, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA 1711/02, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2008 r. w sprawie I SA/Wa 43/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt SA/Wa 1803/06 oraz powołaniu się na opracowanie eksperckie prof. dr hab. A. J. o z 20 grudnia 2010 r., wyrażono pogląd o nieskuteczności objęcia gruntu w posiadanie przez gminę [...] według przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. W ocenie organu, zastosowanie winny znaleźć przepisy kolejnego aktu prawnego normującego skuteczność obejmowania gruntu w posiadanie przez Gminę [...], mianowicie rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. konkretnie zaś ujęte w § 3 tego aktu prawnego. Zdaniem organu dodatkowym argumentem przemawiającym za stosowaniem innego porządku prawnego niż obowiązujący w chwili obejmowania gruntu przez gminę w posiadanie, był fakt ujęcia adresu przedwojennych właścicieli nieruchomości w księdze wieczystej, jako wskazanie do zawiadomienia w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. Ponadto organ ustalił, że w sposób niewłaściwy, w ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie, zamieszczonym w publikatorze, oznaczono posesję nie precyzując adresu, lecz jej usytuowanie: "[...]", co znalazło swój wydźwięk we wniosku J. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. W ocenie Prezydenta [...] w świetle nieprawidłowości w postaci braku powiadomienia dotychczasowych właścicieli o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę oraz braku precyzji w określeniu obejmowanej w posiadanie nieruchomości w treści ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 10 z dnia 16 czerwca 1947 r., zastosowanie winien znaleźć § 3 rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. oraz, co się z tym uregulowaniem wiąże, ogłoszenie o objęciu w posiadanie przez gminę gruntu, zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z dnia [...] listopada 1948 r. W konsekwencji, organ wywiódł, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływałby wówczas w dniu [...] maja 1949 r. Powoduje to, że wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej złożony został w przewidzianym prawem terminie, chociaż przed ukazaniem się wspomnianego ogłoszenia. O skuteczności wniosku świadczył pogląd w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2003 r. w sprawie OPS 3/03.
Umową sprzedaży z [...] marca 2011 r. zawartą w formie aktu notarialnego przed notariuszem J. R. (rep. A nr [...]) M. B. zbył przysługujące mu prawa i roszczenia do nieruchomości przy ul. [...] na rzecz swojej teściowej – M. K. za cenę [...] zł (udział wynoszący 1/2) oraz na rzecz M. K. za cenę [...] zł (udział wynoszący 1/2).
W dniu [...] marca 2011 r. adw. R. N., działając w imieniu M. K. i M. K., wniósł o zmianę decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. nr [...] z uwagi na zbycie praw i roszczeń do nieruchomości przez M. B. na rzecz M. K. i M. K.
Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...], Prezydent [...] zmienił decyzję z [...] lutego 2011 r. nr [...] i ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego na rzecz M. K. i M. K.
Decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...], Prezydent [...] odmówił M. K. i M. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. Hip. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], w udziale wynoszącym [...].
W uzasadnieniu decyzji podano, że do części gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w udziale wynoszącym [...] zostały spełnione przesłanki art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, a mianowicie wniosek o własność czasową został złożony w terminie, a przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego [...] pozwalałoby na oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz następcy prawnego dawnego właściciela, to rozdysponowanie tego prawa na rzecz osób trzecich nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku J. O. z [...] listopada 1948 r.
Decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...], Komisja reprywatyzacyjna stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazała art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (jt. Dz. U. z 2017 r., poz. 718 ze zm., powoływanej jako dalej jako "ustawa z 9 marca 2017 r.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.". w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r.
W obszernym uzasadnieniu Komisja przedstawiła podjęte przez nią czynności, przebieg toczącego się przed nią postępowania oraz wskazała kto ma przymiot stron niniejszego postępowania.
Komisja podniosła, że badana decyzja z [...] lutego 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stwierdzenie zaistnienia ww. naruszenia obligowało Komisję do stwierdzenia nieważności decyzji.
Komisja zaznaczyła, że J. O. złożył w dniu [...] listopada 1948 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] (w trybie przepisu art. 7 dekretu) jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego. Następnie jego następca prawny H. O. złożył w dniu [...] grudnia 1991 r. w Urzędzie [...] wniosek o przyznanie użytkowania wieczystego nieruchomości, złożony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, ze zm.), wskazując na swoje prawa do gruntu. Zdaniem Komisji, nieruchomość przy ul. [...] w [...] została prawidłowo objęta w posiadanie przez gminę w dniu [...] czerwca 1947 r. wraz z ukazaniem się ogłoszenia o objęciu w posiadanie gruntu przez gminę [...] w Dzienniku urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], a tym samym wniosek J.O. złożony w dniu [...] listopada 1948 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został złożony po terminie. W treści ogłoszenia publikowanego w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] wskazano pod pozycją [...] dokładne oznaczenie gruntu [...], datę [...] maja 1947 r. (jako termin oględzin nieruchomości), dokładne oznaczenie hipoteczne [...] oraz personalia dawnych właścicieli (G. i C. małżonkowie O.). Przyjęcie przez Prezydenta [...], że w treści ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] z [...] czerwca 1947 r. nieprecyzyjnie określono obejmowaną w posiadanie nieruchomość było bezpodstawne. Nieruchomość jak wskazuje sam J. O. we wniosku o przywrócenie terminu zawsze funkcjonowała pod adresem [...]. Jednak przepisy rozporządzenia nie obligowały organu do wskazania adresu nieruchomości, a do dokładnego oznaczenia gruntów przez określenie w miarę możliwości numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów. Wskazanie przez organ umiejscowienia gruntu poprzez określenie "[...]", przy jednoczesnym wskazaniu prawidłowego numeru hipotecznego oraz imion i nazwisk właścicieli, w całości wypełnia dyspozycję powołanego przepisu rozporządzenia. Z konstrukcji przepisu wywieść można, że organ był zatem zobligowany do działania w zakresie nieruchomości, które identyfikowało oznaczenie hipoteczne, zaś inne cechy jak np. nazwy ulic stanowić mogły jedynie oznaczenie pomocnicze.
Komisja wskazała, że z treści wniosku J. O. z [...] listopada 1948 r. w przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej wynika, że J. O. cyklicznie i systematycznie zapoznawał się z treścią ogłoszeń o obejmowaniu w posiadanie gruntów, o czym świadczy m.in. użyte we wniosku następujące sformułowanie: "...przy oglądaniu ogłoszeń o przejęciu przez miasto gruntów...". Stale zasięgał informacji w tym zakresie w organach administracji, o czym świadczy ten fragment wniosku: "...względnie przy informowaniu się w Zarządzie Miejskim, czy grunt ten ma być czy też został objęty, pytałem się stale o [...]...". Przyjąć zatem należało, że zakres danych których użyto w ogłoszeniu identyfikujących nieruchomość, w sposób bezbłędny pozwalał na zidentyfikowanie gruntu, zwłaszcza osobie - jak to sam określił J. O. - która w sposób ciągły (stały) dowiadywała się o stan prawny nieruchomości. J. O. mógł zatem bez wątpienia dowiedzieć się o treści tego ogłoszenia i zidentyfikować nieruchomość, co w konsekwencji pozwoliłoby mu na złożenie wniosku dekretowego w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu. W niniejszej sprawie Prezydent wadliwie uznał, że nie cały tryb obejmowania gruntów zawarty w przepisach rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. został wyczerpany i przyjął za datę pewną dzień ogłoszenia o objęciu gruntów przewidziany w § 3 rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r., które weszło w życie z dniem 10 lutego 1948 r. Przepisy nowego rozporządzenia znacznie uprościły procedurę obejmowania gruntów. Wadliwość ustaleń poczynionych przez Prezydenta wynika z faktu, że organ skupił swoją uwagę na § 5 ust. 1 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r., zgodnie z którym niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - miał przesłać im zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie. Organ nie dostrzegł jednak, że C. i G. [...] zmarli w 1941 r., a zatem trudno (z przyczyn oczywistych) zakładać, że na organie ciążył bezwarunkowy obowiązek powiadomienia dotychczasowych właścicieli o dokonywanej czynności. Można jednak przyjąć, że na organie ciążył obowiązek wobec następców prawnych dotychczasowych właścicieli. Niemniej jednak orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po G. i C. O. zapadło dopiero w dniu [...] kwietnia 1948 r., a zatem 11 miesięcy po ukazaniu się ogłoszenia o obejmowaniu gruntu w posiadanie (postanowienie Sądu Grodzkiego w [...] sygn. [...] - klauzulę wykonalności nadano dopiero w dniu [...] maja 1948 r.). Zdaniem Komisji, Prokurator Prokuratury [...] we [...] w sprzeciwie wniesionym od decyzji z [...] lutego 2012 r. słusznie zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynika, aby w postępowaniu o przyznanie prawa własności czasowej występował pełnomocnik rodziny [...], co mogłoby rodzić obowiązek po stronie organów do powiadomienia go w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia. Obowiązek powiadamiania miał charakter imperatywny warunkowo, co oznacza, że jedynie w przypadku, gdyby organ posiadał dane o miejscu pobytu uprawnionego zobowiązany był dokonać powiadomienia. Z powyższej analizy wynika bezsprzecznie, że w odniesieniu do uprawnionych do złożenia wniosku dekretowego w sprawie gruntu przy ul. [...], w chwili obejmowania gruntu w posiadanie, na organie administracji bezwzględny obowiązek tej natury nie spoczywał. Takie też były wnioski zawarte opinii prawnej z [...] sierpnia 2010 r. (pismo nr [...]) radcy prawnego W. P., sporządzonej na wniosek Urzędu Miasta [...], Biura Gospodarki Nieruchomościami, Wydziału Spraw Dekretowych i Związków [...], w której wprost wskazano, iż nie można przyjąć, że przedmiotowa nieruchomość została nieskutecznie objęta w posiadanie przez gminę [...] w trybie przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r.
Komisja zaznaczyła, że w notatce wprowadzającej na posiedzenie Zespołu Koordynującego z [...] października 2010 r. sporządzonej przez M. B. – [...] Miejskiego Biura Gospodarki Nieruchomościami - wskazano, iż w aktach sprawy brak jest dokumentacji, która odnosiłaby się do prób podjętych przez Zarząd Miejski w przedmiocie informowania dawnych właścicieli o objęciu gruntu w trybie rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. Jednocześnie wskazano, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że do dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę tj. do dnia [...] czerwca 1947 r. spadkobierca byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości nie udokumentował swojego następstwa prawnego. Tym samym Zarząd Miejski [...] nie miał możliwości zawiadomienia go w terminie objęcia gruntu w posiadanie. Natomiast właściciele ujawnieni w księdze hipotecznej G. i C. O. nie żyli w trakcie przystępowania do obejmowania gruntu w posiadanie. W notatce tej M. B. wskazał jednak, że proponuje się aby w sytuacjach podobnych do ul. [...] gdy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo ustalenia, że tzw. "pierwsze objęcie" było nieskuteczne, wydawać decyzje pozytywne, co jest podyktowane dbałością o budżet miasta, a więc ochroną przed wypłatą odszkodowania. W odpowiedzi na powyższą notatkę Zespół Koordynujący negatywnie zaopiniował przedstawiony przez M. B. sposób procedowania wskazując, że w podobnych sytuacjach powinno wydać się decyzję odmowną, która następnie zostanie poddana kontroli sądowoadministracyjnej. W decyzji z [...] lutego 2012 r. Prezydent całkowicie pominął wskazane powyżej okoliczności sprawy.
Komisja podniosła, że przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej organ bezrefleksyjnie zastosował automatyzm stosowania poglądów prawnych sądów administracyjnych związanych z nieskutecznością objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę nie porównując stanów faktycznych spraw w których orzekały sądy, ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy. Prezydent po zacytowaniu treści orzeczeń: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2002 r. w sprawie I SA 247/2000, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 maja 2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA 1711/02, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2008 r. w sprawie I SA/Wa 43/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt SA/Wa 1803/06 oraz powołaniu się na opracowanie eksperckie prof. dra hab. A. J. z [...] grudnia 2010 r., wyraził pogląd o nieskuteczności objęcia gruntu w posiadanie przez gminę [...] wedle przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. W konsekwencji powyższego organ błędnie wywiódł, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływałby wówczas w dniu [...] maja 1949 r. co powoduje, że wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej złożony został w przewidzianym prawem terminie, chociaż przed ukazaniem się wspomnianego ogłoszenia.
Jednakże, co w ocenie Komisji najistotniejsze, organ całkowicie pominął wnioski zawarte w decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. Powyższą decyzją rozpoznano bowiem wniosek dekretowy o przyznanie prawa własności czasowej oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, a także wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego złożony na podstawie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W osnowie powyższej decyzji wskazano, że umorzono postępowanie, jako bezprzedmiotowe, w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...] ozn. hip. [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu sprowadzała się do stwierdzenia, iż J. O. złożył wniosek o przywrócenie (materialnoprawnego - nieprzywracalnego) terminu do złożenia wniosku dekretowego, a także sam wniosek dekretowy w dniu [...] listopada 1948 r., zatem po upływie materialnego, prekluzyjnego 6-miesięcznego terminu przewidzianego w przepisie art. 7 ust. 1 dekretu do zgłoszenia roszczeń do nieruchomości, po objęciu gruntu w posiadanie przez gminę. Ogłoszenie o objęciu gruntu w posiadanie, determinujące rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku dekretowego, ukazało się w dniu [...] czerwca 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Materialnoprawny termin złożenia żądania przyznania prawa własności czasowej upływał więc w dniu [...] grudnia 1947 r., co przesądza o wygaśnięciu tego roszczenia. Podobnie potraktowano złożony w dniu [...] grudnia 1991 r. wniosek H. O. o "zwrot nieruchomości", także bowiem w tym przypadku wnioskodawca uchybił materialnoprawnemu terminowi do żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Art. 82 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. przewidywał wygaśnięcie roszczeń właściciela (następcy prawnego) w razie niezgłoszenia żądania do 31 grudnia 1988 r. W efekcie bezskutecznego upływu terminów do zgłoszenia żądania prawa podmiotowe wygasły. Zatem organ administracji wydał decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. Rozpoznając odwołanie H. O. decyzją z [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2004 r. podzielając przy tym argumentację organu pierwszej instancji.
Komisja zaznaczyła, że w osnowie decyzji z [...] kwietnia 2004 r. Prezydent wskazał, co prawda, że orzeka o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Jednakże z treści uzasadnienia powołanej decyzji, które bez wątpienia stanowi jej integralną część, wynika, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania dotyczy także postępowania w sprawie żądania ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, z uwagi na wygaśnięcie roszczenia. W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że nieruchomość została objęta w posiadanie gminy w dniu [...] czerwca 1947 r. Termin do złożenia wniosku upłynął zatem z dniem [...] grudnia 1947 r. Upływ terminu organ określił zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 dekretu stwierdzając, że prawo żądania ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu wygasło (str. 2 i 3 decyzji), ponieważ termin, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. Prezydent podkreślił przy tym, że jest to termin prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1996 r., sygn. OPK 16/95, stwierdził, że do terminu tego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu. Podkreślił też, że: "charakter terminu zawitego powoduje jego bezskuteczny upływ, pozbawiając stronę uprawnień do uzyskania w szczególnym trybie prawa użytkowania wieczystego do gruntu". Na poparcie swojej argumentacji organ przywołał także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2000 r., sygn. I SA 1036/99, w którym trzyosobowy skład orzekający wyraził kategoryczny osąd, zgodnie z którym uchybienie terminowi, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem praw podmiotowych, powoduje wygaśnięcie tego prawa. Cytowane przez Prezydenta orzecznictwo nie zawiera odosobnionych poglądów prawnych i zostało utrwalone w innych orzeczeniach sadów administracyjnych (np. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. I OSK 1198/15).
Zdaniem Komisji, argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji wskazuje na zawarcie przez Prezydenta [...] w decyzji z 2004 r. rozstrzygnięcia w zakresie roszczenia dekretowego. Zatem, organ wypełnił dyspozycję art. 107 k.p.a. zawarcia w decyzji administracyjnej elementu rozstrzygnięcia. W sprawie mamy więc do czynienia z wiążącą strony postępowania decyzją administracyjną w zakresie skuteczności roszczeń dekretowych. Argumentację te wspiera fakt, że opisana powyżej decyzja Prezydenta [...] została poddana kontroli instancyjnej, w wyniku której zapadła ostateczna decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] kwietnia 2004 r. Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo podkreślił, że skutkiem prawnym uchybienia terminów do składania wniosków o przyznanie praw do przedmiotowej nieruchomości stało się wygaśnięcie roszczenia przewidzianego w przepisach dekretu i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wobec czego postępowanie w tym zakresie należało, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe, w związku z czym orzeczono jak w sentencji (str. 3 decyzji).
Zdaniem Komisji, z powyższych motywów rozstrzygnięć organów obu instancji wyłania się logiczny sposób procedowania. Skoro bowiem przedmiotem postępowania jest, w granicach określonych prawem administracyjnym formalnym i materialnym, sprawa administracyjna mająca być rozstrzygnięta w formie decyzji (art. 1 k.p.a.)., to takiego charakteru nie mają sprawy niebędące sprawami administracyjnymi (por. wyrok SN z 21 stycznia 1998 r., III RN 101/97). Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie przesłanka umorzenia postępowania wystąpiła przed wszczęciem postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. Dostrzegł to organ i rozstrzygnął umarzając postępowanie zarówno z wniosku o przywrócenie terminu, wniosku dekretowego i wniosku o zwrot nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się wyraźnie, że bezprzedmiotowość zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania (por. wyrok WSA w Lublinie z 4 listopada 2009 r., I SA/Lu 451/09). Skoro zatem organy obu instancji uznały, że skutkiem prawnym uchybienia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości stało się wygaśnięcie roszczenia przewidzianego w przepisach dekretu i ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, to jedynym możliwym rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania z tego wniosku, co też organ uczynił dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Komisja wskazała, że wydając decyzję z [...] lutego 2012 r. o odmowie przyznania M. K. i M. K. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości Prezydent nie wziął pod uwagę, że integralnie oceniać trzeba treść osnowy decyzji z 2004 r. oraz jej uzasadnienie oraz, że rozważenia wymaga, czy wcześniejsza decyzja umarzająca postępowanie tworzy stan powagi rzeczy osądzonej. Aby jednak można było stwierdzić, że nastąpiło naruszenie res iudicata, musi zachodzić tożsamość spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osadzonej jedynie co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r., utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r., jak i decyzja Prezydenta z [...] lutego 2011 r., zmieniona decyzją z [...] kwietnia 2011 r. rozstrzygają o wniosku J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej, na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu mimo, że adresowane są do innych beneficjentów (tożsamość podmiotowa zachodzi również wówczas, gdy w prawa zbywalne i dziedziczne strony wejdą jej następcy prawni). Skoro uzasadnienie ostatecznej decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. oraz ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. jednoznacznie wskazują na dokonane przez organy rozstrzygnięcie w zakresie braku skuteczności wniosku wniesionego po upływie terminu prawa materialnego, to przyjąć należy, że organy wyraźnie wykazały, że wniosek taki nie może zostać rozpoznany i nie może doprowadzić do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego. Fakt wydania decyzji Prezydenta [...] nie może budzić żadnych wątpliwości. Decyzja znajduje się w aktach własnościowych pod kartą nr 30-31, do których to akt Prezydent w postępowaniu zakończonym decyzją z 2012 r. miał pełny dostęp.
Zdaniem Komisji, zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy dowodzi, że w sprawie nastąpiło naruszenie zasady res iudicata. Prezydent wydał bowiem decyzję z [...] lutego 2012 r. o odmowie przyznania M. K. i M. K. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. umarzająca postępowanie m.in. z tego wniosku nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i korzysta z przymiotu ostateczności. Ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniejszą decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w odpowiednim trybie. W przeciwnym przypadku mogłoby dojść do sytuacji, w której mogłyby pojawić się różne, sprzeczne z sobą decyzje administracyjne, co niewątpliwie stanowiłoby naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, określonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. [...] Sp. z o.o. w [...] zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, która powinna znaleźć zastosowanie w postępowaniu przed Komisją,
2) art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie wbrew zebranym dowodom, że:
a) decyzja Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. jest pierwszą decyzją w sprawie odmowy przyznania własności czasowej z wniosku J. O., a tym samym, że decyzja Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r. była decyzją dotyczącą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i dokonanie wadliwej oceny, że zachodzi tożsamość spraw rozstrzygniętych wskazanymi powyżej decyzjami;
b) decyzja Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa skutkującym nieważnością decyzji z uwagi na błędne uznanie, że wniosek J. O. o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] został złożony po terminie - podczas gdy przejęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez Zarząd Miejski w oparciu o obwieszczenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu [...] nr [...] z [...] czerwca 1947 r. nie było skuteczne prawnie z powodu błędów w obwieszczeniu dotyczących opisu nieruchomości oraz z powodu braku prób wezwania dotychczasowych właścicieli nieruchomości do wzięcia udziału w oględzinach, wobec czego termin złożenia wniosku powinien być ustalony od przejęcia nieruchomości w posiadanie na postawie rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r., tj. 25 listopada 1948 r.
- podczas, gdy ustalenia te nie miały żadnego oparcia w treści zebranego w sprawie materiału dowodowego;
3) art. 77 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie i nieprzeprowadzenie w formie postanowienia dowodów, na których Komisja oparła swoje rozstrzygnięcie,
4) art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie umorzenia postępowań w sprawie wniosku J. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej i wniosku H. O. o zwrot nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest decyzją rozstrzygająca sprawę wniosku J. O. o przyznanie własności czasowej, co powoduje, że następująca po niej decyzja Prezydenta z [...] lutego 2012 r. rozstrzygająca merytorycznie sprawę wniosku J. O. o przyznanie własności czasowej jest drugą decyzją dotyczącą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. - podczas, gdy nie zachodziła identyczność spraw rozstrzygniętych wskazanymi powyżej decyzjami z 2004 i 2012 r. - i w efekcie błędne zastosowanie w sprawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w sytuacji gdy nie znajdował on zastosowania,
5) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uzasadnienie decyzji może zawierać rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, podczas gdy jest to wykluczone a wola organu w całości zawarta winna być w rozstrzygnięciu, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 k.p.a., które skutkowało przyjęciem, że decyzja Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. w uzasadnieniu rozstrzygnęła również wniosek J. O. o przyznanie własności czasowej,
6) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których oparła się Komisja, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej.
Wskazane powyżej uchybienia Komisji w zakresie naruszenia przepisów procesowych miały, w ocenie skarżącej, istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Komisja przeprowadziła postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, należycie zebrała materiał dowodowy i go prawidłowo oceniła - decyzja Komisji prowadziłaby do umorzenia postępowania.
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. wniosła również M.K. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie, a to:
1. art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r., art. 49 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. przez rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego tj. ciążącego na organie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), kierowaniem się w postępowaniu zasadą praworządności z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), ciążącego na organie obowiązku pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i kierowania się w postępowaniu zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron postępowania (art. 8 § 1 k.p.a.), ciążącego na organie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.), poprzez celowe uniemożliwienie stronie skarżącej wzięcia udziału w postępowaniu prowadzonym przed Komisją, mimo posiadanej z urzędu przez Komisję wiedzy o przebywaniu skarżącej w areszcie śledczym we [...], gdzie nie ma ona możliwości zapoznania się z treścią wydawanych w toku prowadzonego postępowania pism i rozstrzygnięć organu administracyjnego, opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, bez doręczenia w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, przy jednoczesnym umożliwieniu w innej sprawie administracyjnej zapoznania się z aktami sprawy stronie postępowania administracyjnego również przebywającej w areszcie śledczym, co stanowi o zaistnieniu w tej sprawie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. zaskarżona decyzja Komisji została wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa, w tym z pominięciem § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania;
2. art. 29 ust. 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji, w sytuacji, gdy oceniana w niniejszym postępowaniu decyzja nie zawiera wad kwalifikowanych stanowiących o rażącym naruszeniu prawa, a w konsekwencji naruszenie art. 16 k.p.a. i określonej tam zasady trwałości decyzji administracyjnych;
3. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 30 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. oraz art. 49 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. przez rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego tj. ciążącego na organie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), kierowaniem się w postępowaniu zasadą praworządności z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), ciążącego na organie obowiązku pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i kierowania się w postępowaniu zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron postępowania (art. 8 § 1 k.p.a.) ,ciążącego na organie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.), poprzez skierowanie decyzji do osoby małoletniej – J. W. - z pominięciem jej przedstawiciela ustawowego, co w konsekwencji skutkuje zaistnieniem w tej sprawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. zaskarżona decyzja Komisji została wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa;
4. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 109 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. przez rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego tj. ciążącego na organie obowiązku ustalenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), kierowaniem się w postępowaniu zasadą praworządności z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), ciążącego na organie obowiązku pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i kierowania się w postępowaniu zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron postępowania (art. 8 § 1 k.p.a.), ciążącego na organie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.), a także obowiązku prawidłowego ustalenia stron postępowania (art. 28 k.p.a.) i skierowania do tak ustalonych stron decyzji kończącej postępowanie (art. 109 k.p.a.), poprzez skierowanie decyzji do osób niebędących stroną w tej sprawie, tj. nie posiadających w dniu wydania zaskarżonej decyzji żadnych praw rzeczowych do nieruchomości przy ul. [...] w [...], a co za tym idzie interesu prawnego do udziału w postępowaniu przed Komisją, a to: H. O. - spadkobiercy dawnych właścicieli hipotecznych przedmiotowej nieruchomości, K. S. - byłej właścicielki wyodrębnionego lokalu nr [...], A. Z. - byłego właściciela nieistniejącego obecnie wyodrębnionego lokalu nr [...], co w konsekwencji stanowi o wypełnieniu przesłanki przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i powoduje, iż decyzja Komisji jako obarczona kwalifikowaną wadą prawną winna zostać usunięta z obrotu prawnego;
5. art. 4 ust. 2 ustawy o Komisji poprzez procedowanie i podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez kolegialny organ administracji publicznej (podmiot reprezentujący administrację rządową) nieprawidłowo obsadzony, z uwagi na to, że aż trzech członków Komisji orzekających w sprawie nie spełnia wymogów ustawowych do zasiadania w tejże Komisji, a zatem podjęte w tym składzie orzeczenie obarczone jest wadą prawną, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że zostały wypełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.;
6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz dokonanie dowolnej, nie zaś swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym poprzez przeprowadzenie zupełnie dowolnej analizy prawnej i interpretacji wydanych w tej sprawie uprzednio rozstrzygnięć administracyjnych z pominięciem utrwalonej oceny prawnej prezentowanej konsekwentnie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, a w efekcie wadliwe uznanie, że:
1) w sprawie zakończonej wydaniem przez Prezydenta [...] decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] z [...] lutego 2012 r. została wydana inna decyzja dotycząca rozpoznania tego samego wniosku złożonego w trybie przepisów dekretu przez J.O. w dniu [...] listopada 1948 r., w sytuacji, gdy decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Prezydent [...] rozstrzygnął jedynie wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej oraz wniosek H. O. z [...] grudnia 1991 r. o zwrot tej nieruchomości;
2) rozstrzygnięcie o umorzeniu dotyczy również postępowania w sprawie żądania ustanowienia prawa użytkowania gruntu, podczas gdy z brzmienia sentencji decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. wynika wprost, że organy administracji publicznej orzekające w tych sprawach nie rozpoznawały wniosku o przyznanie prawa własności czasowej J. O. z [...] listopada 1948 r.;
3) sprawa roszczeń do przedmiotowej nieruchomości została prawomocnie zakończona w 2004 r., podczas gdy w 2004 r. decyzją Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. nie rozpoznano wniosku dekretowego z [...] listopada 1948 r., a zatem sprawa roszczeń do nieruchomości została prawomocnie zakończona dopiero w 2011 r. decyzją Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. w części dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, oraz decyzją Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej odmowy ustanowienia tegoż prawa;
4) wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej został rozpoznany inną decyzją administracyjną niż decyzje Prezydenta [...] o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] z [...] lutego 2011 r. i o odmowie ustanowienia tego prawa z [...] lutego 2012 r.;
5) wniosek J. O. następcy prawnego dawnych właścicieli nieruchomości z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. [...] został złożony po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu, w sytuacji gdy w dniu [...] listopada 1948 r. ustawowy 6 miesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości jeszcze nie upłynął, a zatem wniosek ten był złożony w terminie i jako taki podlegał rozpatrzeniu przez Prezydenta [...];
6) Prezydent [...] wadliwie uznał, że tryb obejmowania gruntów zawarty w przepisach rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. nie został wyczerpany, podczas gdy w okolicznościach tej sprawy takie ustalenia były prawidłowe, wobec nie dokonania wszystkich przewidzianych w tym rozporządzeniu czynności w tym m.in. zawiadomienia dawnych właścicieli mimo posiadania ich adresu w akcie nabycia przedmiotowej nieruchomości z [...] lutego 1937 r., a także błędnego oznaczenia nieruchomości w ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie – [...] bez numeru policyjnego;
7) Prezydent [...] przy wydawaniu decyzji bezrefleksyjnie zastosował automatyzm stosowania poglądów prawnych sądów administracyjnych związanych z nieskutecznością objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę, nie porównując stanów faktycznych spraw w których orzekały sądy, ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy - podczas gdy z treści decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r. wynika, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, organ powołał się na dokumenty będące w aktach sprawy pozwalające na podjęcie próby zawiadomienia dawnych właścicieli nieruchomości, błędnym oznaczeniu nieruchomości w ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie, a także na zasady staranności w administracji, posiłkując się w tym względzie opinią prawną prof. zw. dr hab. A. J. sporządzoną na potrzeby tej sprawy;
8) grunt położony przy ul. [...] został objęty w posiadanie z dniem [...] czerwca 1947 r., w sytuacji gdy ogłoszenie dotyczyło gruntu położonego w [...] przy ul. [...], a oględziny dotyczyły gruntu przy ul. [...], nie zaś gruntu przy ul. [...] - choć takie oznaczenie nieruchomości było powszechnie znane i zgodne z treścią wpisów w dziale II księgi hipotecznej nieruchomości hip. [...], tym bardziej w sytuacji, gdy następca prawny zmarłych C. i G. małż. O. - dawnych właścicieli nieruchomości – J. O., który był bratankiem G. O., mógł nie wiedzieć czy nie posiadali oni poza nieruchomością przy ul. [...] także np. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] czy też innych położonych na rogu [...];
9) nieruchomość została objęta skutecznie w posiadanie przez gminę [...] na mocy rozporządzenia z 1946 r., w sytuacji gdy wobec braku próby zawiadomienia dotychczasowych właścicieli nieruchomości o objęciu gruntu w posiadanie oraz popełnionych błędów w oznaczeniu nieruchomości i numerze hipotecznym w ogłoszeniu zawarty w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] - objęcie gruntu przedmiotowej nieruchomości na podstawie rozporządzenia z 1946 r. było nieskuteczne, a zatem grunt ten objęty został w posiadanie przez gminę [...] na mocy rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. wy;
7. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec bezzasadnego uznania, iż decyzja Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. o umorzeniu postępowania jest decyzją merytoryczną, tworzącą stan powagi rzeczy osądzonej, podczas gdy decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie jest decyzją merytoryczną, a zatem w takim przypadku nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej przy rozpatrywaniu wniosku J. O. z dnia [...] listopada 1948 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. [...] oraz wniosku H. O. z dnia [...] grudnia 1991 r. o zwrot tej nieruchomości;
9. art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie, a w konsekwencji nierozstrzygnięcie wątpliwości odnośnie treści zastosowanych norm prawnych oraz okoliczności faktycznych na korzyść stron, mimo, iż bezwzględnie w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z odebraniem stronie uprawnienia oraz istniały wątpliwości co do treści zastosowanych norm prawnych, a także wątpliwości co do stanu faktycznego;
10. art. 68 § 1 k.p.a. oraz art. 68 § 1 w zw. z art. 95 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie protokołu z rozprawy administracyjnej w sposób uniemożliwiający pełne odtworzenie treści wypowiedzi uczestników tej rozprawy, w tym wniosków i zarzutów stron postępowania, w sytuacji gdy z treści protokołu winno niezbicie wynikać kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby, co skutkuje nie możnością przyjęcia protokołu z powyższej rozprawy jako dowodu w sprawie, jak również niemożnością przyjęcia jako dowód treści zeznań świadków i stron złożonych na powyższej rozprawie.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 156 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec błędnego uznania, iż decyzja Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r. obarczona jest wadą kwalifikowaną powodującą konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, podczas gdy przedmiotowa decyzja została wydana przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, jak również nie jest też obarczona wadą rażącego naruszenia prawa;
2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec uznania, iż wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], został złożony po upływie 6 miesięcznego ustawowego terminu, a zatem nie powinien podlegać rozpatrzeniu, w sytuacji gdy, przedmiotowa nieruchomość wobec nieskuteczności objęcia w pierwszym terminie na mocy rozporządzenia z 1946 r., została objęta w posiadanie przez gminę [...] na podstawie rozporządzenia z 1948 r. w dniu 25 listopada 1948 r., a zatem termin ten mijał dnia [...] maja 1949 r. zaś wniosek zgłoszony przed terminem objęcia gruntu w posiadanie jest wnioskiem złożonym w terminie (por. uchwała NSA z 9 sierpnia 2003 r., OPS 3/03);
3. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r. z powołaniem się na fakt, że sprawa rozstrzygana tą decyzją dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, w sytuacji gdy, przedmiot sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r., nie dotyczył rozpatrzenia właściwego wniosku dekretowego J. O. z [...] listopada 1948 r., z uwagi na brak przywrócenia przez organ orzekający terminu do jego złożenia oraz nieuzasadnione uznanie, iż roszczenia dekretowe wygasły, w sytuacji, gdy roszczenia dekretowe wobec objęcia nieruchomości w posiadanie na podstawie rozporządzenia z 1948 r. nie wygasły, a więc prawidłowo podlegały rozpoznaniu decyzją Prezydenta [...] z 2012 r.;
4. § 5 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 1946 r. w zw. z art. 4 dekretu poprzez błędną wykładnię prowadzącą do stwierdzenia, że mimo posiadanych danych osobowych i adresowych dawnych właścicieli nieruchomości dekretowej, organ administracyjny prowadzący postępowanie w tym zakresie, nie miał każdorazowo obowiązku podjęcia próby zawiadomienia właściciela hipotecznego nieruchomości o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę [...], nadto, że oznaczenie nieruchomości w szczególności w części dotyczącej adresu winno być jednoznaczne i tożsame z oznaczeniem ujawnionym w księdze hipotecznej nieruchomości, w tym z uwzględnieniem numeru policyjnego, w sytuacji, gdy obowiązki nałożone przez ustawodawcę na Zarząd Miejski stanowiły dopełnienie przepisów dekretu i warunkowały w szczególnych tuż powojennych realiach możliwość skorzystania przez byłych właścicieli nieruchomości [...] z przyznanych im w dekrecie uprawnień celem zachowania praw do nieruchomości stanowiących przed dniem wejścia w życie tego dekretu ich własność.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie w przypadku nie uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. wnieśli również [...][....] reprezentowany przez Prezydenta [...] i Miasto [...], zaskarżając ją w zakresie obejmującym wskazanie części uzasadnienia decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w pkt II.8.4. (str. 16) "W przypadku ww. decyzji dla dokładniejszego określenia treści rozstrzygnięcia konieczne jest uzupełnienie sentencji motywami podjęcia decyzji zawartymi w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2496/14 wskazał, że w szczególnych okolicznościach istnieje możliwość dokonania takiego uzupełnienia. (...). Z treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r., które stanowi jej integralną część wynika, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania dotyczy również postępowania w sprawie żądania ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, z uwagi na wygaśnięcie roszczenia."; w pkt. III (str. 27 - 28) "Wydanie przez Prezydenta [...] decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Objęta przedmiotem niniejszego postępowania przed Komisją decyzja Prezydenta [...] z [...] lutego 2012 r., nr [...] o odmowie M. K. i M. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. Hip. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], w udziale wynoszącym [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stwierdzenie zaistnienia ww. naruszeń obliguje Komisję do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 38 § 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Dla dokładnego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia niezbędna jest pogłębiona analiza stanu faktycznego sprawy i kolejno następujących po sobie zdarzeń mających wpływ na zaistnienie w sprawie jednej z przesłanek nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 k.p.a."; w pkt III.1.1.7. (str. 33) "Jednakże co najistotniejsze organ całkowicie pominął wnioski zawarte w decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. Wniosek dekretowy o przyznanie prawa własności czasowej oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, a także wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego złożony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127. z późn. zm.) rozpoznano decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. W osnowie decyzji wskazano, że umorzono postępowanie, jako bezprzedmiotowe, w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...] ozn. hip. [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości."; w pkt III. II (str. 34 - 40) w całości; w pkt III.VII (str. 42) w całości poprzez uznanie, że decyzja z [...] lutego 2012 r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r., nr [...], podczas gdy: 1) sytuacja określana mianem res iudicata, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dotyczyć może wyłącznie sytuacji procesowej, w której dochodzi do wydania kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty, a co za tym idzie decyzja umarzająca postępowanie nie niweczyła możliwości ponownego wszczęcia postępowania w tej sprawie, a ponadto 2) decyzją z [...] kwietnia 2004 r. umorzono postępowanie w sprawie wywołanej wnioskiem H. O. złożonym w dniu [...] grudnia 1991 r. o zwrot nieruchomości, a nie w sprawie wywołanej wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej złożonym w dniu [...] listopada 1948 r. przez J. O.
W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresach wskazanych powyżej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie z uwagi na ich oczywistą bezzasadność. W obszernych uzasadnieniach odpowiedzi na skargę odniósł się do zgłoszonych zarzutów i twierdzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 26 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1459/18 i z 26 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1460/18 na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. I SA/Wa 1459/18 (ze skargi M. K.) i I SA/Wa 1460/18 (ze skargi [...][...] reprezentowanego przez Prezydenta [...] i Miasta [...]) oraz I SA/Wa 1458/18 (ze skargi [....] spółki z o.o. w [...]) oraz zarządził prowadzenie je pod sygn. I SA/Wa 1458/18.
Pismem z [...] października 2019 r. Miasto [...] zwróciło się o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Karny (sygn. akt postępowania przygotowawczego [...]). Wskazało, że postępowanie karne ma związek z niniejszą sprawą bowiem dotyczy przestępstwa do którego mogło dojść przy wydawaniu decyzji z [...] lutego 2012 r.
Komisja w piśmie z [...] grudnia 2019 r. przyłączyła się do wniosku [...] i wniosła o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z 20 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1458/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Zarządzeniem z 26 stycznia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Przewodnicząca Wydziału skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym zawiadomiono strony, że każda z nich ma prawo do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
W piśmie z [...] lutego 2021 r. Komisja podniosła, że sprzeciwia się skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym i wniosła o uchylenie zarządzenia z 26 stycznia 2021 r. i zniesienie terminu posiedzenia niejawnego, ewentualnie o uchylenie powyższego zarządzenia i wydanie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu jawnym. Niezależnie od powyższego organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z [...] marca 2021 r. [...] – Stowarzyszenie [...] [...] w [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, odroczenie posiedzenia niejawnego, doręczenie decyzji z [...] maja 2018 r., skarg na decyzję i odpowiedzi na skargi oraz zakreślenie terminu 21 dni na złożenie pisma procesowego w sprawie.
W piśmie z [...] marca 2021 r. [...] Sp. z o.o. w [...] podtrzymała skargę i przedstawiła dodatkowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1458/18, Sąd dopuścił [...] – Stowarzyszenie [...] [...] w [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
W piśmie z [...] marca 2021 r. [...] – Stowarzyszenie [...] [...] w [...] wnieśli o odroczenie posiedzenia niejawnego, doręczenie decyzji z [...] maja 2018 r., skarg na decyzję i odpowiedzi na skargi, umożliwienie dostępu do akt sprawy oraz zakreślenie terminu 21 dni na zajęcie stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1458/18, Sąd oddalił wniosek [...] – Stowarzyszenie [...] [...] w [...] o odroczenie posiedzenia niejawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi okazały się zasadne, choć z innych przyczyn niż w nich wskazane.
Zaskarżoną decyzją Komisja stwierdziła nieważność decyzji reprywatyzacyjnej z [...] lutego 2012 r. o odmowie przyznania M.K. i M. K. prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną [...] w udziale wynoszącym [...].
Zdaniem Komisji, decyzja reprywatyzacyjna zapadła w okolicznościach, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. Komisja uznała bowiem, że powołana decyzja dotyczy bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
Po analizie akt sprawy Sąd nie podzielił stanowiska Komisji, że przy wydaniu decyzji z [...] lutego 2012 r. doszło do naruszenia powołanych przepisów.
Zawarte w badanej decyzji reprywatyzacyjnej rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu przy ul. [...] jest bowiem prawidłowe, choć z innych powodów niż wskazane w uzasadnieniu tej decyzji.
Jak bowiem trafnie dostrzegła Komisja, choć nie wyciągnęła z tej konstatacji słusznych wniosków, przedmiotowa nieruchomość została prawidłowo objęta przez gminę w posiadanie w dniu [...] czerwca 1947 r. Tym samym wniosek dekretowy z [...] listopada 1948 r. został złożony po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r.
Zgodnie z powołanym przepisem, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej.
Z kolei stosownie do art. 4 dekretu, terminy i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę [...] gruntów, określonych w art. 1 dekretu, ustali w rozporządzeniu Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 4 dekretu wydano dwa rozporządzenia wykonawcze. Pierwszym z nich było rozporządzenie Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...] (Dz. U. Nr 16, poz. 112), a drugim rozporządzenie Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] (Dz. U. Nr 6, poz. 43).
Z przepisów tego pierwszego aktu (z 7 kwietnia 1946 r.) wynika, że objęcie gruntu w posiadanie składało się z kilku etapów. Obejmowało ono, między innymi, zamieszczenie stosownego ogłoszenia o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie (§ 3 ust. 1), w którym wskazywano dokładne oznaczenie gruntów przez określenie w miarę możności numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów, termin oględzin nieruchomości oraz wezwanie dotychczasowego właściciela i innych osób zainteresowanych do wzięcia udziału w oględzinach (§ 4 ust. 1). Oprócz tego należało - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - przesłać tym osobom zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie (§ 5 ust. 1). Na końcu następowało ogłoszenie przez Zarząd Miejski w organie urzędowym tej jednostki o sporządzonym protokole oględzin. Z dniem ww. ogłoszenia uważało się grunt za objęty przez gminę [...] w posiadanie w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu (§ 8 ust. 1).
W sprawie nie budzi sporu, że w dniu [...] czerwca 1947 r. ukazało się w Dzienniku Urzędowym Nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] ogłoszenie o sporządzonym protokole oględzin. Sporne natomiast pozostaje czy wyczerpany został tryb obejmowania nieruchomości w posiadanie określony w przepisach rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r., w tym jego § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1, w a tym samym czy objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie na podstawie powyższego rozporządzenia było skuteczne.
Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia obligował Zarząd Miejski aby w ogłoszeniu o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie gminy dokładnie oznaczył grunty przez określenie w miarę możności numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów, wskazał termin oględzin nieruchomości oraz wezwał dotychczasowego właściciela i inne osoby zainteresowane do wzięcia udziału w oględzinach.
W aktach sprawy zakończonej wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej znajduje się ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez gminę ogłoszone w dniu 1 kwietnia 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr 6. W treści tego ogłoszenia pod poz. 28 podano do wiadomości, że Gmina [...] przystępuje do objęcia w posiadanie gruntu położonego przy ul. [...] oznaczonego numerem hipotecznym [...], stanowiącego dotychczas własność wg posiadanych dokumentów G. i C. małżonków O., a termin oględzin gruntu wyznaczono na [...] maja 1947 r., godz. 11.00. Akta sprawy zakończonej wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej zawierają również ogłoszenie o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę ogłoszone w dniu [...] czerwca 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...], poz. 28. W treści tego ogłoszenia pod pozycją 28 podano do wiadomości, że w dniu [...] maja 1947 r. dokonano oględzin gruntu położonego przy ul. [...] oznaczonego numerem hipotecznym [...], stanowiącego dotychczas własność wg posiadanych dokumentów G. i C. małżonków O. celem objęcia tego gruntu w posiadanie Gminy [...]. W ogłoszeniu wskazano, że w wyniku oględzin został sporządzony protokół zgodnie z § 7 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. oraz, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia objęcie gruntów w posiadanie Gminy następuje z dniem publikacji przedmiotowego ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym.
W ocenie Sądu, powyższe ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie zawierało wszystkie elementy wskazane w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Organ określił w nim bowiem dokładny numer hipoteczny nieruchomości (...], imiona i nazwiska dotychczasowych właścicieli (G. i C. małżonkowie O.), a także inne cechy potrzebne do oznaczenia gruntu, takie jak dane obrazujące lokalizację nieruchomości [...] Zauważyć przy tym trzeba, że § 4 ust. 1 rozporządzenia nie nakładał na organ bezwzględnego obowiązku zawarcia w ogłoszeniu wszystkich wymienionych w tym przepisie elementów, lecz obligował organ do zawarcia w ogłoszeniu danych identyfikujących nieruchomość "w miarę możności". Wobec powyższego, zdaniem Sądu, wskazanie w powołanym ogłoszeniu danych obrazujących lokalizację nieruchomości [...] przy jednoczesnym określeniu dokładnego numeru hipotecznego oraz imion i nazwisk dawnych właścicieli nieruchomości spełnia wymóg dokładnego oznaczenia nieruchomości określony w § 4 ust. 1 rozporządzenia.
Prawidłowości powyższego stanowiska nie mógł podważyć zarzut [...] Sp. z o. o. (pismo z [...] marca 2021 r.) pominięcia przez Komisję tego, że w decyzji reprywatyzacyjnej konieczne było ustalenie, że wymogi rozporządzenia z 1946 r. spełnia treść ogłoszenia o przystąpieniu do objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie, a nie treść ogłoszenia o objęciu gruntu w posiadanie. Analiza akt sprawy zakończonych wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej potwierdza bowiem, że w dniu 1 kwietnia 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...] ukazało się ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie, które zawierało wszystkie elementy określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1946 r. Wobec powyższego wskazywane uchybienie organu nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy.
Prawidłowe jest również stanowisko Komisji, że w sprawie spełniono wymóg zawarty w § 5 ust. 1 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. Powołany przepis stanowił, że niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - prześle im zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie.
Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "w miarę posiadania danych" oznacza, że ciążący na Zarządzie Miejskim nie był bezwarunkowy, lecz aktualizował się tylko wówczas gdy ówczesny organ miał obiektywną, rzeczywistą możliwość jego realizacji.
W ocenie sądu w składzie orzekającym, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie sposób uznać aby taka obiektywna, realna możliwość zawiadomienia dawnych właścicieli nieruchomości o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie gminy po stronie ówczesnego organu istniała. Kluczowe znaczenie dla oceny spełnienia sformułowanego w § 5 ust. 1 wymogu ma niekwestionowana okoliczność, że dotychczasowi właściciele nieruchomości [...], tj. C. i G. O., zmarli w 1941 roku. Zatem nie żyli oni w trakcie przystępowania przez gminę do obejmowania przedmiotowego gruntu w posiadanie. Akta sprawy potwierdzają również, że przed przystąpieniem do obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę, tj. przed [...] czerwca 1947 r., po dawnych właścicielach nieruchomości nie przeprowadzono postępowania spadkowego. Następca prawny dawnych właścicieli (J. O.) udokumentował bowiem swoje następstwo prawne dopiero po dacie objęcia gruntu w posiadanie (vide: postanowienie Sądu Grodzkiego w [...] z [...] kwietnia 1948 r., sygn. akt [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po C. O. i G. O.).
Wobec powyższego, podzielić należy ocenę Komisji, że Zarząd Miejski nie miał obiektywnej możliwości zawiadomienia dotychczasowych właścicieli gruntu o dokonywanej czynności. Dla powyższej oceny nie ma przy tym znaczenia czy Zarząd Miejski wiedział, że dawni właściciele nieruchomości nie żyją czy też nie. Istotne jest wyłącznie to, że z przyczyn oczywistych możliwość zawiadomienia dotychczasowych właścicieli nieruchomości o dokonywanych przez Zarząd Miejski czynnościach nie istniała. Z podanych wyżej powodów dla prawidłowości dokonanej przez Komisję oceny bez wpływu pozostaje argumentacja [...] Sp. z o. o., że § 5 ust. 1 rozporządzenia z 1946 r. wymagał jedynie przesłania przez Zarząd Miejski zawiadomienia o terminie oględzin, a nie efektywnego poinformowania dotychczasowych właścicieli gruntu o tej czynności.
W sprawie wyczerpano zatem tryb określony w przepisach rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r., a w konsekwencji skutecznie objęto przedmiotową nieruchomość w posiadanie na podstawie tego rozporządzenia. Oznacza to, jak prawidłowo dostrzegła Komisja, że wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie podnosi się, że przedmiotowy termin był terminem zawitym prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Zatem, złożenie wniosku o przyznanie własności czasowej (obecnie: prawa użytkowania wieczystego) po upływie tego terminu stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji o odmowie przyznania tego prawa, bez względu na przyczynę uchybienia.
Samo zatem kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego było prawidłowe. Organ dekretowy nie mógłby bowiem rozpoznać wniosku z [...] listopada 1948 r., jako złożonego po określonym w art. 7 ust. 1 dekretu terminie, w inny sposób niż poprzez odmowę przyznania tego prawa.
Pomimo jednak prawidłowej konstatacji o złożeniu wniosku dekretowego po terminie Komisja wadliwie przyjęła, że decyzję reprywatyzacyjną należy wyeliminować z obrotu prawnego. Organ błędnie uznał bowiem, że w sprawie doszło do naruszenia zasady res iudicata (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) z uwagi na to, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana w sytuacji istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej tę samą sprawę, tj. decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r., nr [...]
Powołaną decyzją z [...] kwietnia 2004 r. umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], objętej dawną księgą hipoteczną numer [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu nieruchomości. Komisja nie kwestionuje, że sentencja powołanej decyzji innych rozstrzygnięć nie zawiera. Jednakże wywodzi, że dla dokładnego określenia treści rozstrzygnięcia decyzji z [...] kwietnia 2004 r. konieczne jest uzupełnienie sentencji motywami podjęcia decyzji zawartymi w jej uzasadnieniu, które stanowi jej obligatoryjny element. Podnosi, że z treści uzasadnienia decyzji z [...] kwietnia 2004 r., które bez wątpienia stanowi jej integralną część wynika, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania dotyczy także postępowania w sprawie żądania ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu z uwagi na wygaśnięcie roszczenia.
Podkreślić trzeba, że rozstrzygnięcie, określane mianem osnowy lub sentencji decyzji (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.) jest kwintesencją decyzji. Wyraża ono rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Natomiast uzasadnienie decyzji jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, czyli ma na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie słusznie akcentowano, że rozstrzygnięcia sprawy nie można domniemywać ani wyprowadzać go z treści uzasadnienia decyzji. Powinno ono być bowiem wyrażone expressis verbis w osnowie (sentencji) decyzji, musi być ono jednoznaczne i nie budzić jakichkolwiek wątpliwości. Na tym tle wyrażano trafny pogląd, że wypełnienie przez organ dyspozycji art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. nastąpi tylko i wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie zostanie sformułowane w sposób kategoryczny co do zawartego tam władczego uregulowania przez organ sytuacji prawnej strony.
Powyższe prowadzi do wniosku, że elementy decyzji wymienione w art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym. Żadna z tych części nie może istnieć samodzielnie, za wyjątkiem wyraźnie przewidzianych przez przepisy sytuacji (np. art. 107 § 1 k.p.a. - możliwość odstąpienia od uzasadnienia przy uwzględnieniu w całości żądania strony). Prawidłowo zredagowana decyzja powinna zatem zawierać, spójne ze sobą, rozstrzygnięcie (rozumiane jako władcza konkretyzacja sytuacji prawnej jednostki) oraz uzasadnienie tego rozstrzygnięcia.
Wada polegająca na braku w decyzji rozstrzygnięcia nie może zatem być konwalidowana poprzez umieszczenie w uzasadnieniu decyzji treści, z których należy wywodzić, co było przedmiotem jej rozstrzygnięcia.
Analiza treści decyzji z [...] kwietnia 2004 r. potwierdza, że w jej uzasadnieniu odniesiono się również do wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Jednakże, w sentencji powołanej decyzji nie wskazano, jak trafnie podnoszą skarżący, że umarza się postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. W tych okolicznościach, zdaniem sądu w składzie orzekającym, samo odniesienie się przez Prezydenta w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2004 r. również do wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w osnowie wskazanego aktu. To bowiem osnowa decyzji decyduje o tym, co jest przedmiotem rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że osnowa jest kluczowym i koniecznym elementem decyzji administracyjnej. W konsekwencji, nie jest dopuszczalne poszukiwanie czy wykładanie osnowy rozstrzygnięcia z treści uzasadnienia decyzji. Sama osnowa musi bowiem w sposób bezpośredni i konkretny rozstrzygać o prawach i obowiązkach adresata decyzji.
Podsumowując, nie można podzielić stanowiska Komisji, że decyzja z reprywatyzacyjna została wydana w sytuacji istnienia w obrocie prawnym uprzedniego ostatecznego orzeczenia rozstrzygającego tę samą sprawę. Decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. rozstrzygnęła bowiem sprawę z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu nieruchomości.
Oznacza to, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do istotnego naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w związku art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez zastosowanie tych przepisów w stanie faktycznym, który do tego Komisji nie uprawniał. Przy tym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy (złożenie wniosku dekretowego po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu) rozstrzygnięcie decyzji reprywatyzacyjnej z [...] lutego 2012 r. nie mogłoby być inne niż odmawiające przyznania prawa użytkowania wieczystego. Poczynienie powyższych ustaleń obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego przed Komisją jako bezprzedmiotowego.
Pomimo że [...][....] – Prezydent [...] oraz Miasto [...] zaskarżyli tylko uzasadnienie decyzji Komisji, to uwzględnienie również pozostałych skarg musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "P.p.s.a.") orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2, 3, 4 i 5 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Ponadto, Sąd nie uwzględnił wniosku uczestnika postępowania [...] – Stowarzyszenie [...] [...] w [...] o odroczenie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na 17 marca 2021 r. Wniosek o odroczenie posiedzenia Stowarzyszenie uzasadniło koniecznością zapoznania się z aktami sprawy, w tym decyzją Komisji wraz z uzasadnieniem, skargami oraz odpowiedziami na skargi, w celu zajęcia stanowiska w sprawie. Wskazało, że odmiennie niż w innych sprawach ze skarg na decyzje Komisji, w tej sprawie nie posiada ono wystarczającej wiedzy aby zająć stanowisko wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu, powyższa argumentacja uczestnika postępowania nie może uzasadniać odroczenia posiedzenia niejawnego. Przystępując bowiem do postępowania przed sądem administracyjnym organizacja społeczna powinna mieć świadomość do jakiego rodzaju postępowania i w jakiej sprawie zamierza przystąpić. Nie bez znaczenia pozostaje również to, że organizacja społeczna przystępuje do postępowania sądowego na określonym jego etapie (w tym przypadku na kilkanaście dni przed wyznaczonym terminem rozpoznania sprawy). Skutkuje to tym, że czynności już przeprowadzone w tym postępowaniu nie mogą być wobec organizacji społecznej powtarzane.
Końcowo wskazać trzeba, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Odnosząc się do stanowiska Komisji (pismo z [...] lutego 2021 r.) kwestionującego ten tryb postępowania sąd w składzie orzekającym w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. należy traktować jako przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r., I OSK 225/18, LEX nr 3115327). Jak słusznie podniósł NSA w uzasadnieniu powołanego wyroku, prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może doznawać ograniczeń, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest, co nie ulega wątpliwości, między innymi ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W obecnym stanie faktycznym - z uwagi na gwałtowny przyrost osób zdiagnozowanych jako zakażonych w kraju, w tym w szczególności na obszarze województwa mazowieckiego i związane z tym ryzyko epidemiczne przy prowadzeniu rozprawy - takie okoliczności niewątpliwie zaistniały. Jednocześnie, brak było technicznej możliwości przeprowadzenia przez Sąd takiej rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Nie bez znaczenia dla powyższego pozostaje dotychczasowa praktyka rozpoznawania spraw dotyczących decyzji wydawanych przez Komisję. Wskazuje ona, że w rozprawach dotyczących decyzji Komisji bierze z reguły udział bardzo liczna reprezentacja tak organu jak i stron postępowania (w niniejszej sprawie występuje trzech skarżących i organizacja społeczna) oraz publiczności. Same zaś rozprawy są wielogodzinne, co bez wątpienia znacznie zwiększa ryzyko zakażenia uczestniczących w posiedzeniu osób wirusem SARS-CoV-2 mimo podejmowanych w tym zakresie czynności zabezpieczających. Przy tym, z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia do przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie ten standard ochrony praw stron postępowania został zachowany, skoro w wykonaniu zarządzenia z 26 stycznia 2021 r., zostały one o tym powiadomione i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. Z podanych wyżej przyczyn, sąd w składzie orzekającym uznał za dopuszczalne rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r.