I SA/Wa 1452/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-26
NSAnieruchomościWysokawsa
uwłaszczenienieruchomościgospodarka nieruchomościamipaństwowe osoby prawneprawo administracyjneWSAsąd administracyjnyskarżącyorgan administracji

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą uwłaszczenia państwowej osobie prawnej na nieruchomości rolnej, uznając błędną interpretację przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Sprawa dotyczyła odmowy uwłaszczenia państwowej osobie prawnej na nieruchomości rolnej. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody, argumentując, że nieruchomości rolne są wyłączone z uwłaszczenia na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że interpretacja organów była błędna i że przepisy nie wyłączają nieruchomości rolnych spod uwłaszczenia w tym przypadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Syndyka Masy Upadłości Zakładów "[...]" S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w gminie C. oraz prawa własności budynków. Organy administracji oparły odmowę na interpretacji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że przedmiotowa nieruchomość, jako rolna, jest wyłączona z uwłaszczenia. Sąd uznał jednak, że taka interpretacja jest błędna. Wskazał, że ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która regulowała kwestię uwłaszczenia, nie zawierała odesłania do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. (który wyłączał nieruchomości rolne), co sugerowałoby szerszy zakres uwłaszczenia. Sąd stwierdził, że fakt użytkowania nieruchomości przeznaczonej na cele rolne przez państwową osobę prawną nie wyklucza uwłaszczenia. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość rolna użytkowana przez państwową osobę prawną podlega uwłaszczeniu, ponieważ przepisy ustawy nowelizującej nie wyłączały takich nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja organów administracji, która wyłączała nieruchomości rolne z uwłaszczenia na podstawie odesłania do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., była błędna. Ustawa z dnia 29 września 1990 r. nie zawierała takiego odesłania w art. 2 ust. 1, co oznaczało szerszy zakres uwłaszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 200 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podstawa do odmowy uwłaszczenia, ale interpretacja organów była błędna.

ustawa z dnia 29 września 1990 r. art. 2 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przepis kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy; jego zakres nie jest tożsamy z art. 1 ustawy z 1985 r. i nie wyłącza nieruchomości rolnych spod uwłaszczenia.

Pomocnicze

u.g.g.w.n. art. 1 § 2

Ustawa o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przepis, do którego organy błędnie odwołały się, aby wyłączyć nieruchomości rolne z uwłaszczenia.

PPSA art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa z dnia 12 marca 1958 r.

Ustawa o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowania niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej

Wspomniana w kontekście braku zastosowania do przedmiotowej nieruchomości.

ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. art. 14 § 1

Ustawa o państwowym gospodarstwie leśnym

Wspomniana w kontekście sposobu oddania nieruchomości w użytkowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. nie wyłącza nieruchomości rolnych spod uwłaszczenia, nawet jeśli były przeznaczone na cele rolne w planach zagospodarowania przestrzennego. Zakres przedmiotowy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. nie jest tożsamy z zakresem art. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość rolna jest wyłączona z uwłaszczenia na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., do którego należy się odwołać przy interpretacji art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Godne uwagi sformułowania

Mylne jest twierdzenie, że zakres przedmiotowy art.2 powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. jest tożsamy z zakresem określonym w art. 1 ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Tym samym fakt użytkowania nieruchomości przeznaczonej w planie na cele rolne przez państwową osobę prawną nie wyklucza uwłaszczenia.

Skład orzekający

Elżbieta Sobielarska

przewodniczący

Emilia Lewandowska

członek

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia państwowych osób prawnych, w szczególności w kontekście nieruchomości rolnych i przepisów przejściowych z początku lat 90."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu transformacji ustrojowej i konkretnych przepisów z lat 1985, 1990 i 1997.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia uwłaszczenia z okresu transformacji ustrojowej, gdzie interpretacja przepisów miała kluczowe znaczenie dla praw majątkowych państwowych osób prawnych.

Czy państwowa firma mogła zostać uwłaszczona na ziemi rolnej? Sąd administracyjny wyjaśnia zawiłości przepisów z lat 90.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1452/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący/
Emilia Lewandowska
Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] "[...]" S.A. w upadłości na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia państwowej osoby prawnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] "[...]" S.A. w upadłości kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo Zakłady [...] "[...]" w C. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w gminie C., oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz prawa własności budynków, budowli i urządzeń położonych na działkach nr [...] i nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister przedstawił następujący stan faktyczny:
i prawny:
Wojewoda [...] działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. – wersja obowiązująca w dniu wydania zaskarżonej decyzji) decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez powołane przedsiębiorstwo prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie C. oznaczonego jako działki nr [...], [...], [...], [...] oraz prawa własności budynków, budowli i urządzeń położonych na działkach nr nr [...], [...].
Od tej decyzji odwołanie złożyły Zakłady [...] "[...]" w C..
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2001 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił uwłaszczenia stwierdzając, że przedmiotowa nieruchomość jako rolna jest wyłączona z zakresu uwłaszczenia. Ustalenia te organ pierwszej instancji oparł na treści miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy C. obowiązującego w dniu [...] grudnia 1990 r.
Od decyzji tej syndyk masy upadłościowej powołanego przedsiębiorstwa wniósł odwołanie.
Minister Infrastruktury odwołania jednak nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzając, że skoro art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami co do przesłanek uwłaszczenia odwołuje się do ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), to dla oceny czy nieruchomość rolna podlega pod zakres uwłaszczenia konieczne jest odniesienie się do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Ustawa z dnia 29 września 1990 r. stanowiła bowiem nowelę do ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i w związku z tym obejmowała swoim zakresem regulacji tylko i wyłącznie kategorię gruntów opisanych w art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowi, że ustawa ta nie ma zastosowania do gruntów zabudowanych wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej i leśnej.
W świetle akt sprawy przedmiotowe grunty stanowiły zabudowane gospodarstwo rolne i w dniu 5 grudnia 1990 r. były przeznaczone na cele rolne i leśne, a w związku z tym nie były objęte zakresem działania ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Ta decyzja stała się przedmiotem skargi syndyka do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zakwestionowano powyższą interpretację, jako nie znajdującą oparcia w przepisach. Nie uprawniona była zdaniem strony skarżącej taka wykładania art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r., która zakres tego przepisu odnosiłaby do zakresu Ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wskazuje szereg argumentów w skardze, które wskazują na to że przepis ten nie wyłącza nieruchomości rolnych spod uwłaszczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego art. 2 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma ocena, czy decyzja o odmowie uwłaszczenia przedmiotową nieruchomością narusza art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji ustawodawca nie określił, czy uwłaszczenie dotyczy tylko gruntów objętych działaniem ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.(art. 1 ust. 1 pkt 1), czy też także innych gruntów z wyłączeniem jedynie gruntów Państwowego Funduszu Ziemi i mienia będącego w zarządzie państwowych gospodarstw rolnych. Mylne jest twierdzenie, że zakres przedmiotowy art.2 powołanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. jest tożsamy z zakresem określonym w art. 1 ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wprawdzie ustawa jest zatytułowana jako ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, to jednak zmiany te zawarte są wyłącznie w art.1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. Natomiast celem przepisów poczynając od art. 2 było dostosowanie stanu prawnego majątku nieruchomego będącego w zarządzie państwowych osób prawnych (później także komunalnych osób prawnych) do zmienionych uregulowań odnoszących się do prawa własności.
Nie tylko jednak wykładania językowa ale również interpretacja systemowa przeczy tezie o wąskim rozumieniu hipotezy art.2 ust.1 ustawy z dnia 29 września 1990 r., skoro sam ustawodawca w art. 2c ust.1 tej ustawy chcąc ograniczyć możliwość nabywania przez spółdzielnie użytkowania wieczystego wyłącznie do gruntów objętych zakresem przedmiotowym ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości odesłał wprost do treści art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Natomiast w stanowiącym podstawę do wydania zaskarżonej decyzji art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 29 września 1990 r. takie odesłanie nie zostało zawarte. Tym samym fakt użytkowania nieruchomości przeznaczonej w planie na cele rolne przez państwową osobę prawną nie wyklucza uwłaszczenia.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że przedmiotowa działka nie wchodziła w skład Państwowego Funduszu Ziemi i nie podlegała pod zakres ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowania niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej (Dz. U. Nr 17, poz. 71 ze zm.), a została oddana w użytkowanie w trybie art. 14 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. Nr 63, poz. 494 ze zm.) .
Dlatego też uznać należy, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji naruszyły przepis prawa materialnego tj. art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób, który miał wpływ na wynik postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI