I SA/Wa 1442/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-12-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościgospodarka wodnazadania własne gminyprawo użytkowania wieczystegoSkarb Państwagmina

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy na decyzję odmawiającą nieodpłatnego przekazania na własność nieruchomości, uznając, że posiadane prawo użytkowania wieczystego jest wystarczające do realizacji zadań gminy.

Gmina Miasta [...] wnioskowała o nieodpłatne przekazanie na własność nieruchomości Skarbu Państwa, będącej w jej użytkowaniu wieczystym, w celu realizacji zadań własnych związanych z gospodarką wodną. Organy administracji odmówiły, uznając, że prawo użytkowania wieczystego jest wystarczające do realizacji tych zadań i że przekazanie własności stanowiłoby nieuzasadnione przysporzenie majątku gminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą nieodpłatnego przekazania na własność gminy nieruchomości Skarbu Państwa. Gmina wnioskowała o przekazanie nieruchomości, na której realizowała inwestycję związaną z regulacją potoku i budową zbiornika retencyjnego, argumentując, że posiadane prawo użytkowania wieczystego jest niewystarczające do realizacji zadań własnych i że przekazanie własności pozwoliłoby na zmniejszenie kosztów. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznały, że prawo użytkowania wieczystego jest wystarczające do realizacji zadań gminy w zakresie gospodarki wodnej i ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że celem przepisów o komunalizacji nie jest generalne przysparzanie majątku gminom, a posiadane prawo użytkowania wieczystego, jako prawo rzeczowe zbliżone do własności, pozwala na efektywne zarządzanie nieruchomością. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo użytkowania wieczystego jest wystarczające do realizacji zadań własnych gminy w zakresie gospodarki wodnej i ochrony środowiska.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo użytkowania wieczystego, jako prawo rzeczowe zbliżone do własności, pozwala gminie na efektywne zarządzanie nieruchomością i realizację zadań własnych. Argumenty ekonomiczne (koszty utrzymania i opłat) nie są wystarczające do uzasadnienia przekazania własności, a celem przepisów o komunalizacji nie jest nieuzasadnione przysparzanie majątku gminom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

usg art. 7 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

k.c. art. 233

Kodeks cywilny

k.c. art. 239

Kodeks cywilny

ugn art. 30

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Prawo budowlane art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo wodne art. 10

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo użytkowania wieczystego jest wystarczające do realizacji zadań własnych gminy. Przekazanie własności stanowiłoby nieuzasadnione przysporzenie majątku gminie. Celem przepisów o komunalizacji nie jest generalne przysparzanie majątku gminom.

Odrzucone argumenty

Prawo użytkowania wieczystego jest niewystarczające do realizacji zadań gminy. Konieczność ponoszenia opłat za użytkowanie wieczyste i kosztów utrzymania nieruchomości uzasadnia przekazanie własności. Komunalizacja pozwoli na zmniejszenie kosztów eksploatacji nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Celem tego przepisu nie jest generalne przysporzenie gminom majątku. Przekazanie gminie mienia w omawianym trybie, nie będąc przekazaniem obligatoryjnym, jest na gruncie tego przepisu możliwe wyłącznie wówczas, gdy mienie to 27 maja 1990 r. stanowiło własność Skarbu Państwa i jest bezpośrednio związane z realizowanymi przez gminę konkretnymi i bezpośrednio określonymi zadaniami. Posiadane przez Gminę Miasta [...] prawo użytkowania wieczystego jest wystarczające do realizowania przez gminę zadań własnych w zakresie gospodarki wodnej. Przekazanie mienia Gminie w tym trybie na własność prowadziłoby do nieuzasadnionego przysporzenia jej majątku. Art. 5 ust. 4 ustawy nie może być stosowany jako swoista forma wywłaszczenia Skarbu Państwa z prawa własności na cele publiczne, tylko po to, aby jednostka samorządu terytorialnego, która ma już tytuł prawnorzeczowy do gruntu, na którym faktycznie wykonuje swe zadania własne (...) nabyła silniejsze prawo do tegoż gruntu.

Skład orzekający

Dorota Apostolidis

przewodniczący

Joanna Skiba

członek

Przemysław Żmich

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego na rzecz gmin, w szczególności w kontekście wystarczalności prawa użytkowania wieczystego do realizacji zadań własnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina posiada już prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości Skarbu Państwa i ubiega się o jej własność w trybie art. 5 ust. 4 ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebami gminy a zasadami gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, pokazując, że posiadanie prawa do gruntu nie zawsze oznacza konieczność nabycia jego pełnej własności.

Gmina chciała własności, dostała tylko użytkowanie wieczyste. Sąd wyjaśnia, dlaczego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1442/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis /przewodniczący/
Joanna Skiba
Przemysław Żmich /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I OSK 1403/20 - Wyrok NSA z 2023-06-29
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
art. 5 ust. 4
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Przemysław Żmich ( spr.) Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta [...] decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2018 r. nr [...] odmawiającą nieodpłatnego przekazania na własność Gminy Miasta [...] prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, będącej w użytkowaniu wieczystym Gminy Miasta [...], oznaczonej jako działki położone w [...]: 1. obręb [...] - nr [...] o pow. [...], - nr [...] o pow. [...], - nr [...] o pow. [...], 2. obręb [...] - nr [...] o pow. [...], dla której prowadzona jest Kw nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Gmina Miasta [...] wnioskiem z [...] października 2017 r. wystąpiła do Wojewody [...] o nieodpłatne przekazanie prawa własności ww. nieruchomości, w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.) - dalej zwanej "ustawą".
Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2018 r. odmówił nieodpłatnego przekazania na własność Gminy Miasta [...] prawa własności nieruchomości, opisanej w sentencji decyzji.
Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyła Gmina Miasta [...] pismem z [...] października 2018 r.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] maja 2019 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] września 2018 r. stanowił art. 5 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem gminie na jej wniosek może być przekazane mienie państwowe, jeżeli jest ono związane z realizacją jej własnych zadań.
Komisja podkreśliła, że celem tego przepisu nie jest generalne przysporzenie gminom majątku. Norma ta stwarza możliwość uzyskania przez gminę mienia, w stosunku do którego wykaże ona istnienie bezpośredniego związku z realizowanymi przez nią - a nie dopiero zamierzonymi - zadaniami.
Przekazanie gminie mienia w omawianym trybie, nie będąc przekazaniem obligatoryjnym, jest na gruncie tego przepisu możliwe wyłącznie wówczas, gdy mienie to 27 maja 1990 r. stanowiło własność Skarbu Państwa i jest bezpośrednio związane z realizowanymi przez gminę konkretnymi i bezpośrednio określonymi zadaniami, przy czym związek ten musi istnieć, co najmniej w dacie złożenia wniosku o komunalizację (por. wyrok NSA z 18 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1923/10).
Jak wskazał organ odwoławczy w niniejszej sprawie istotne jest ustalenie, czy przedmiotowe działki stanowiły 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa, czy Gmina Miasta [...] wykonuje konkretne zadania własne na przedmiotowej nieruchomości, w szczególności te, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506) – dalej zwanej "usg", a następnie, czy przeniesienie własności ww. działek, w trybie art. 5 ust. 4 ustawy, jest prawnie uzasadnione.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że z wniosku Gminy Miasta [...] oraz zgromadzonych dokumentów w sprawie wynika, że przedmiotowa nieruchomość, to zurbanizowane tereny niezabudowane, położone wzdłuż Potoku [...], a prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostało nabyte przez Gminę Miasta [...] w związku z realizacją inwestycji celu publicznego, polegającej na regulacji Potoku [...] wraz z budową zbiornika retencyjnego.
Z wykazów synchronizacyjnych wynika, że działka nr [...] miała poprzednio nr [...], działka nr [...] miała poprzednio nr [...], działka nr [...] miała poprzednio nr [...], a działka nr [...] wchodziła w skład działki nr [...]. Obecnie ww. działki są zapisane w Kw nr [...].
We wniosku Prezydenta Miasta [...] wskazano, że działki te były uprzednio częścią parcel nr [...] km [...], nr [...] km [...] oraz nr [...] km [...]. Nieruchomości te przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] września 1971 r. i nr [...] z [...] sierpnia 1966 r. oraz decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] czerwca 1973 r., a zatem stanowiły własność Skarbu Państwa 27 maja 1990 r.
Zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów i budynków ww. działki są oznaczone symbolem "Bp" - zurbanizowane tereny zabudowane lub w trakcie zabudowy.
Prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało nabyte przez Gminę Miasta [...] od spółki [...] na podstawie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego z [...] marca 2011 r. Rep. A nr [...].
Gmina na przedmiotowej nieruchomości wykonuje zadanie własne, polegające na utrzymaniu działki pełniącej funkcję związaną z gospodarką wodną, które jest realizowane na podstawie posiadanego przez Gminę prawa użytkowania wieczystego.
Wojewoda [...] pismem z [...] listopada 2017 r. wystąpił do Prezydenta [...] o uzasadnienie dlaczego Gminie Miasta [...] nie wystarczy do realizacji jej zadań posiadane prawo użytkowania wieczystego.
W odpowiedzi z [...] grudnia 2017 r. Prezydent [...] wskazał, że utrzymanie przedmiotowej działki należy do zadań Zarządu Dróg i Zieleni w [...] - jednostki budżetowej Gminy Miasta [...]. W związku z powyższym Gmina Miasta [...] ponosi koszty związane z utrzymaniem nieruchomości wynikające z pełnienia przez nią funkcji związanej z gospodarką wodną oraz jednocześnie ponosi koszty związane z opłatą roczną z tytułu użytkowania wieczystego.
Dodał również, że komunalizacja powyższej nieruchomości umożliwi Gminie zmniejszenie kosztów związanych z eksploatacją działek położonych wzdłuż Potoku [...], których eksploatacja i utrzymanie i tak należy do zadań Gminy Miasta [...].
Odnosząc się do powyższego Wojewoda [...] stwierdził, że użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu (realizować na nim zadania własne) oraz rozporządzać swoim prawem w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Może zatem m.in. zagospodarować swoją nieruchomość zgodnie z przepisami.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda uznał, że posiadane przez Gminę Miasta [...] prawo użytkowania wieczystego nie stanowi przeszkody do realizowania przez gminę wskazanych wyżej zadań.
Przekazania nieruchomości użytkownikowi wieczystemu nie może również uzasadniać niedogodność, jaką jest dla niego konieczność wnoszenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Opłaty te są świadczeniem ekwiwalentnym za korzystanie z gruntu i władanie nim jak właściciel.
Charakter zadań realizowanych przez użytkownika wieczystego nie ma wpływu na sam fakt, że przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości, dający możliwość i wystarczający do ich wykonania.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podzieliła stanowisko Wojewody [...] i podkreśliła, że obecnie Gmina Miasta [...] jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, co oznacza, że jako użytkownik wieczysty może realizować zadania własne na tej nieruchomości na prawach zbliżonych do prawa własności.
Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z 24 marca 2017 r. sygn. akt l CSK 633/16 posiadanie nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego, to faktyczne wykonywanie władztwa nad nieruchomością z wolą posiadania jej jednak w granicach treści tego prawa. Jest to zatem wykonywanie władztwa nad nieruchomością odpowiadającego uprawnieniom określonym w art. 233 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawę i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać.
Tym samym Gmina Miasta [...] ma prawo do zagospodarowania tej nieruchomości zgodnie z przepisami. Posiadane przez Gminę Miasta [...] prawo użytkowania wieczystego jest wystarczające do realizowania przez gminę zadań własnych w zakresie gospodarki wodnej.
W opinii Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przekazania Gminie Miasta [...] przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 5 ust. 4 ustawy. Przekazanie to nie jest obligatoryjne, a ww. przepis pozostawia do uznania organu, czy dane mienie przekaże, czy też nie.
Decyzja, w zakresie uznania zasadności przekazania mienia Skarbu Państwa na rzecz wnioskującej gminy, w sytuacji ustalenia, że dane mienie Skarbu Państwa służy realizacji zadań wnoszącej gminy, należy ostatecznie do organu, a ten podejmuje ją w ramach prowadzonej przez siebie polityki, w tym zakresie kierując się ponadgminnym interesem społecznym.
Gmina Miasta [...] jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Nie wykazała, aby prawo to było niewystarczające do realizowania zadań gminy. Przekazanie ww. nieruchomości w ww. trybie prowadziłoby do nieuzasadnionego przysporzenia majątku gminie.
Podniesione przez Gminę Miasta [...] argumenty w odwołaniu od przedmiotowej decyzji (np. koszty) nie znajdują uzasadnienia i pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Jednocześnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zauważyła, że negatywna decyzja komunalizacyjna nie zamyka Gminie Miasta [...] drogi do nabycia prawa własności ww. nieruchomości w innym trybie.
Od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] maja 2019 r. Gmina Miasta [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 5 ust. 4 ustawy przez błędne uznanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przekazania mienia Skarbu Państwa na rzecz Gminy Miasta [...]; 2) art. 5 ust. 4 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 usg przez błędne uznanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przekazania mienia Skarbu Państwa na rzecz Gminy Miasta [...] i że przysługujące Gminie prawo użytkowania wieczystego nie stanowi przeszkody do realizowania zadań własnych gminy z zakresu ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej; 3) art. 5 ust. 4 ustawy w zw. z art. 7 kpa polegające na przekroczeniu przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową granic uznania administracyjnego i braku uzasadnienia odmowy przekazania na własność Gminy Miasta [...] nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr: [...] o pow. [...], [...] o pow. [...], [...] o pow. [...] oraz [...] o pow. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej Gminy Miasta [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymała stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem gminie na jej wniosek może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (pierwsza przesłanka), inne, niż należące 27 maja 1990 r. do rad narodowych, przedsiębiorstw państwowych i zakładów, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 (druga przesłanka), jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań (trzecia przesłanka).
Z przepisu tego wynika, że to, czy mienie objęte wnioskiem gminy jest związane z realizacją jej zadań, jak i przesądzenie o celowości i racjonalności przekazania na tej podstawie mienia ogólnonarodowego gminie zostały pozostawione ocenie i uznaniu organu orzekającego o tym przekazaniu (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 1993 r. sygn. akt I SA 1473/92). Decyzja o przekazaniu mienia gminie ma charakter konstytutywny.
Z wniosku o przekazanie mienia [...] października 2017 r. oraz treści księgi wieczystej Kw nr [...] wynika, że Gmina Miasto [...] ma tytuł prawny w postaci prawa użytkowania wieczystego (wpisanego do księgi wieczystej [...] kwietnia 2011 r.) do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] (dawna działka nr [...]), [...] (obecna działka nr [...]), [...] (dana działka nr [...]) - z obrębu [...] oraz działka nr [...] (obecna działka nr [...]) - z obrębu [...].
Mając tytuł prawny do dysponowania gruntem Gmina uzyskała pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na regulacji Potoku [...] wraz z przebudową zbiornika retencyjnego "[...]" oraz budowie odcinka kanalizacji deszczowej i urządzeń podczyszczających, które dotyczyło działek nr [...], położonych w [...] (ostateczna od 16 marca 2012 r. decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę).
Roboty zostały wykonane do 12 listopada 2014 r. (protokół odbioru końcowego inwestycji i przekazania do użytkowania inwestycji z [...] grudnia 2014 r.). Z wniosku o przekazanie wynika, że inwestycja została przekazana do użytkowania, a utrzymanie przedmiotowych działek należy do zadań Zarządu Dróg i Zieleni w [...] – jednostki budżetowej Gminy Miasta [...]. Działki te w ewidencji gruntów oznaczone są jako zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy (symbol Bp).
We wniosku i piśmie z [...] grudnia 2017 r. Gmina uzasadniła potrzebę nabycia nieodpłatnego prawa własności do przedmiotowych działek w trybie art. 5 ust. 4 ustawy tym, że działki pełnią funkcję niekomercyjną związaną z regulacją Potoku [...]. Zdaniem Gminy mienie to jest bezpośrednio związane z realizowanymi przez gminę konkretnymi zadaniami. Gmina wykonuje na tym gruncie zadania własne wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 1 usg związane z ochroną środowiska i przyrody, oraz gospodarki wodnej. To wiąże się z ponoszeniem kosztów związanych z utrzymaniem tych działek i kosztów związanych z opłatą roczną z tytułu użytkowania wieczystego. W tej sytuacji komunalizacja umożliwi zmniejszenie kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem tych działek.
W odwołaniu Gmina uzupełniła powyższą argumentację wskazując, że nabyte prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowych działek nie jest wystarczającą prawną formą władania gruntem przez Gminę, z uwagi na zrealizowaną inwestycję w ramach Projektu Ochrona wód Zatoki [...] – budowa i modernizacja systemu odprowadzania wód opadowych w [...] związanej z gospodarką wodną.
Sąd zwraca uwagę, że Wojewoda [...] i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie kwestionowali tego, że działki nr: [...] są wykorzystywane na potrzeby gospodarki wodnej i ochrony środowiska, skoro teren ten jest wykorzystywany pod suchy zbiornik retencyjny "[...]" wraz z urządzeniami towarzyszącymi, kanalizację deszczową i urządzenia podczyszczające, która to inwestycja, jak twierdzi Gmina, została zrealizowana w ramach projektu pn. Ochrona wód Zatoki [...] – budowa i modernizacja systemu odprowadzania wód opadowych w [...] ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013.
Organy nie kwestionowały też tego, że gospodarka nieruchomościami - działkami nr: [...] realizowana jest przez Gminę Miasta [...] poprzez jednostkę organizacyjną gminy – Zarząd Dróg i Zieleni w [...].
Jednak do zrealizowania inwestycji budowlanej, o której mowa w ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r. polegającej na regulacji Potoku [...] wraz z przebudową zbiornika retencyjnego "[...]" oraz budowie odcinka kanalizacji deszczowej i urządzeń podczyszczających wystarczyło prawo użytkowania wieczystego. Ten tytuł prawny świadczył o posiadanym przez Gminę prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Gmina pomija to, że pozwolenie na budowę nie dotyczyło działki nr [...] (obecnej działki nr [...]).
Zdaniem Sądu rację mają zatem Wojewoda [...] i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, że powyższa argumentacja wnioskodawcy była niewystarczająca do wykazania konieczności nieodpłatnego nabycia przez Gminę Miasto [...], w trybie art. 5 ust. 4 ustawy, prawa własności do przedmiotowych nieruchomości Skarbu Państwa.
Z treści umowy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego z [...] marca 2011 r. Rep. A nr [...] i treści księgi wieczystej Kw nr [...] nie wynika, aby podany przez wnioskodawcę sposób korzystania z przedmiotowego gruntu przez Gminę był wyłączony postanowieniami umownymi [art. 233 w zw. z art. 239 Kodeksu cywilnego, art. 30 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.)- dalej zwanej "ugn"] i że wobec tego jedyną prawną formą władania spornym gruntem mogło być prawo własności.
Gmina nie wykazała, że bieżące korzystanie z przedmiotowego gruntu polegające na eksploatacji i utrzymaniu spornego mienia, które realizuje Zarząd Dróg i Zieleni w [...], nie jest możliwe bez nabycia do tego mienia prawa własności.
Gmina nie wykazała, że realizowane przez nią aktualnie na spornym gruncie zadania własne, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 usg (okoliczność w sprawie niesporna), polegające na ciągłym, na bieżąco, zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, w zakresie gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska, a zwłaszcza w zakresie gospodarki wodnej (zadanie najbardziej eksponowane przez Gminę), są niemożliwe do wykonania lub ich wykonanie będzie w znacznym stopniu ograniczone, bez uzyskania prawa własności do przedmiotowego mienia.
Gmina nie wykazała też, że (wskazywane dopiero w skardze) zarządzanie zasobami wodnymi, o którym mowa w art. 10 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm.), nie jest możliwe bez nabycia prawa własności do przedmiotowego mienia.
Trafnie wskazały organy obu instancji w uzasadnieniach swych decyzji, że przysługujące Gminie prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, jako prawo rzeczowe zbliżone do prawa własności, umożliwia wnioskodawcy realizację wskazanych wyżej zadań własnych, w szczególności w zakresie gospodarki wodnej.
Zgodzić należało się z organami, że czynniki ekonomiczne, tj. ponoszenie przez Gminę kosztów utrzymania i opłat rocznych za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości i związana z tym chęć zmniejszenia przez Gminę nakładów finansowych na mienie z którego wnioskodawca korzysta, nie są wystarczającymi argumentami przemawiającymi za zasadnością przekazania mienia Gminie w trybie art. 5 ust. 4 ustawy.
Rację ma Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, że przekazanie mienia Gminie w tym trybie na własność prowadziłoby do nieuzasadnionego przysporzenia jej majątku.
Zdaniem Sądu celem art. 5 ust. 4 ustawy nie jest generalne przysparzanie gminom majątku kosztem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 18 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1923/10). Art. 5 ust. 4 ustawy nie może być stosowany jako swoista forma wywłaszczenia Skarbu Państwa z prawa własności na cele publiczne, tylko po to, aby jednostka samorządu terytorialnego, która ma już tytuł prawnorzeczowy do gruntu, na którym faktycznie wykonuje swe zadania własne (czego nie kwestionują organy, ani Sąd) nabyła silniejsze prawo do tegoż gruntu, w sytuacji, gdy posiadane przez Gminę użytkowanie wieczyste stanowi wystarczającą prawną formę do władania, gospodarowania i zarządzania spornym gruntem.
W ocenie Sądu organy obu instancji wyjaśniły okoliczności istotne dla niniejszej sprawy. Wydane decyzje wskazują powody nieuwzględnienia wniosku Gminy o przekazanie spornego mienia na własność. Stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach wydanych decyzji zostało oparte na racjonalnych i konkretnych argumentach i potwierdza niezasadność żądania strony. Orzekające w sprawie organy wydały decyzje nie przekraczając granic uznania administracyjnego.
Wobec tego Sąd uznał, że wskazane w skardze zarzuty naruszenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową art. 5 ust. 4, art. 7 ust. 1 pkt 1 usg, czy art. 7 kpa nie były skuteczne i przez to nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI