I SA/WA 1441/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spadkobiercy byłych właścicieli na decyzję Ministra Infrastruktury, uznając, że nieruchomość zajęta pod ulicę nie stała się własnością gminy z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., gdyż nie była wówczas drogą publiczną.
Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętej pod ulicę z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżący, spadkobierca byłych właścicieli, domagał się stwierdzenia nabycia własności, argumentując, że droga była urządzona i posiadała asfaltową nawierzchnię. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że kluczową przesłanką było zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r., co w tym przypadku nastąpiło dopiero w 2001 r. uchwałą rady gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. Z., spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości, na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę I. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod ulicę. Podstawą prawną był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, który przewidywał przejście własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Sąd uznał, że kluczową przesłanką, która nie została spełniona, było to, aby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych w dniu 31 grudnia 1998 r. Mimo że droga była urządzona i we władaniu gminy, nie została ona zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r. Zaliczenie nastąpiło dopiero uchwałą Rady Gminy I. z dnia [...] stycznia 2001 r. Wobec niespełnienia tej przesłanki, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, podkreślając, że samo urządzenie drogi nie jest wystarczające, jeśli nie towarzyszyło mu formalne zaliczenie do kategorii dróg publicznych w wymaganym terminie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość taka nie mogła nabyć własności z mocy prawa, ponieważ kluczową przesłanką było formalne zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że nabycie własności z mocy prawa wymagało łącznego spełnienia dwóch przesłanek: władania nieruchomością przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz zajęcia jej pod drogę publiczną. Definicja drogi publicznej zawarta w ustawie o drogach publicznych wymagała zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii na podstawie przepisów tej ustawy. W analizowanej sprawie zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych nastąpiło dopiero w 2001 r., a więc po dacie, z którą ustawa wiązała skutek prawny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.r.a.p. art. 73 § 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, pozostające we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., stają się z mocy prawa własnością tych podmiotów z dniem 1 stycznia 1999 r. za odszkodowaniem. Kluczowe jest, aby w tym dniu nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.
Pomocnicze
u.d.p. art. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definiuje drogę publiczną, która musi być zaliczona do jednej z kategorii określonych w ustawie i dostępna do powszechnego korzystania.
u.d.p. art. 2
Ustawa o drogach publicznych
Określa kategorie dróg publicznych.
u.d.p. art. 7
Ustawa o drogach publicznych
Stanowi, że droga staje się drogą gminną w wyniku zaliczenia jej do tej kategorii na podstawie uchwały rady gminy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd uzna ją za nieuzasadnioną.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 79
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 222
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 223
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość zajęta pod ulicę nie była drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych w dniu 31 grudnia 1998 r., ponieważ nie została formalnie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych przed tą datą.
Odrzucone argumenty
Droga urządzona na działce była drogą publiczną, ponieważ posiadała trwałą nawierzchnię asfaltową i była wybudowana w 1953 r., co odpowiadało wymogom ustawy o drogach publicznych z 1985 r. oraz ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.
Godne uwagi sformułowania
zajęte pod drogi publiczne nie stanowiące ich własności z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.
Skład orzekający
Ewa Dzbeńska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
sędzia
Joanna Skiba
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w szczególności wymogu formalnego zaliczenia drogi do kategorii dróg publicznych przed datą 1 stycznia 1999 r."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego związanego z reformą administracyjną i przejmowaniem mienia Skarbu Państwa. Kluczowe jest ustalenie statusu drogi na konkretny dzień (31.12.1998 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy interpretacyjne związane z przejmowaniem mienia komunalnego po reformie administracyjnej w 1999 r. i podkreśla znaczenie formalnych wymogów prawnych.
“Kiedy droga staje się własnością gminy? Kluczowa data i formalne zaliczenie decydują o nabyciu z mocy prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1441/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-03-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Skiba Jolanta Rudnicka Symbol z opisem 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę I. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w H., zajętej pod ulicę [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz. 872 ze zm.) uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Działka nr [...], będąca we władaniu Gminy I. zajęta była pod ulicę [...], jednak nie stanowiła dniu 31 grudnia 1998 r. drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.). Ulica [...] nie była bowiem zaliczona do żadnej z kategorii dróg wskazanych w art. 2 ustawy o drogach publicznych. Zaliczenie przedmiotowej drogi do kategorii dróg publicznych (gminnych) nastąpiło uchwałą Nr [...] Rady Gminy I. z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych w obrębie H. Nastąpiło to więc po dacie, z którą ustawa – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wiąże powstanie skutku prawnego w postaci przejścia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. W dniu [...] grudnia 1998 r. ulica [...] nie stanowiła drogi publicznej, co jest wystarczające do stwierdzenia, że nie mogło dojść do przejęcia prawa własności w trybie art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. Z., spadkobierca byłych właścicieli nieruchomości, zarzucając naruszenie art. 73 powołanej ustawy, art. 64, 77, 78, 79 Konstytucji oraz art. 222, 223 i 231 kpc przez błędną ich wykładnię. Skarżący wskazał, że droga urządzona na działce o numerze ewidencyjnym [...] wybudowana została w 1953 r. i posiadała trwałą nawierzchnię asfaltową. Wobec tego odpowiada art. 1 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r., a ponadto jako droga publiczna Skarbu Państwa we władaniu samorządów terytorialnych, odpowiadała wymogom ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżący wnosił ponadto o przyznanie odszkodowania za zajętą nieruchomość, w konkluzji postulując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nie uzasadniona zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie trzeba zauważyć, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi przepis art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), który, stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to po pierwsze: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami nie stanowiącymi ich własności, po drugie: grunty te musza być zajęte pod drogi publiczne. Z rejestru ewidencji gruntów Gminy I. wynika, że działka nr [...] pozostawała w roku 1998 we władaniu gminy i była przeznaczona pod drogę. Analizując drugą przesłankę należy odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Oznacz to, ze zawarte w art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Przepis art. 7 cytowanej ustawy o drogach publicznych stanowi, ze droga staje się drogą gminną w wyniku zaliczenia jej do tej kategorii dróg na podstawie uchwały rady gminy. Oznacza to w sposób nie budzący wątpliwości, że nawet jeśli na spornej nieruchomości urządzono drogę, to z uwagi na niezaliczenie jej przed dniem 1 stycznia 1999r. w sposób przewidziany ustawą o drogach publicznych do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, droga ta nie mogła zostać uznana za, istniejąca w omawianym dniu, drogę publiczną. Rada Gminy I. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2001r. zaliczyła ul. [...] do kategorii dróg gminnych. Droga ta, choć urządzona wcześniej, stała się drogą gminną z dniem wejścia w życie tej uchwały to znaczy z dniem [...] stycznia 2001r., co oznacza, że ul. [...] nie stanowiła drogi publicznej w dniu 1 stycznia 1999r. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że nie zachodzi druga przesłanka wymieniona w art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną co prowadzi do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI